1
00:00:01,090 --> 00:00:02,120
Speaker 1: Blijf scherp

2
00:00:02,940 --> 00:00:12,150
Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Ochtendnieuws. Bas van Werven en Iwan Verrips. Goedemorgen.

3
00:00:12,170 --> 00:00:16,910
Speaker 2: Het is vandaag maandag 23 maart 2026. Begin van een nieuwe week.

4
00:00:16,970 --> 00:00:20,430
Speaker 2: En de vierde week gaan we in van het conflict

5
00:00:20,489 --> 00:00:25,390
Speaker 2: in Iran in het Midden-Oosten. En naast me zit Iwan Verrips. Bas, goedemorgen. Iwan, goedemorgen.

6
00:00:25,410 --> 00:00:27,630
Speaker 2: Wat gaan we de komende 20 minuten doen los van het Midden-Oosten?

7
00:00:27,650 --> 00:00:30,310
Speaker 3: Ja, daarover hebben we inderdaad en over de gevolgen daarvan...

8
00:00:30,070 --> 00:00:33,580
Speaker 3: ook bijvoorbeeld hier de energiecrisis. Verder praten we over verkiezingen

9
00:00:33,620 --> 00:00:37,320
Speaker 3: in Europa. Gisteren waren er verkiezingen in Slovenië, Duitsland, Frankrijk

10
00:00:37,380 --> 00:00:40,900
Speaker 3: en Italië... Die gaan we niet allemaal los van elkaar doornemen...

11
00:00:40,500 --> 00:00:43,120
Speaker 3: maar we maken zo even een round-upje met Europa-verslaggever Geert

12
00:00:43,159 --> 00:00:48,620
Speaker 3: Jan Haan. En ook Rob Jetten is vandaag precies een maandminister-president.

13
00:00:48,640 --> 00:00:51,070
Speaker 3: Die heeft er ook vier weken op zitten. Welke indruk

14
00:00:51,090 --> 00:00:53,550
Speaker 3: hij gemaakt heeft en wat er misschien nog beter kan

15
00:00:53,590 --> 00:00:55,850
Speaker 3: en of moet... gaan we zometeen bespreken. Interessant met een

16
00:00:55,870 --> 00:00:59,470
Speaker 3: voormalig D66-spindokter. Iemand die hem waarschijnlijk goed kent... Dat hoor

17
00:00:59,490 --> 00:01:00,810
Speaker 3: je dus de komende twintig minuten.

18
00:01:00,870 --> 00:01:02,270
Speaker 2: En dus krijg je inzicht in de dag. Die komt

19
00:01:02,300 --> 00:01:03,980
Speaker 2: op BNR Nederland, Binnenhof en de rest van de wereld.

20
00:01:03,990 --> 00:01:06,280
Speaker 2: We kijken uiteraard in de kranten voor je. Maar de

21
00:01:06,300 --> 00:01:09,200
Speaker 2: vliegende start van je werktag begint zoals gezegd in het Midden-Oosten.

22
00:01:09,240 --> 00:01:12,880
Speaker 2: Want volgens het IEA, dat is het Internationaal Energieagentschap... hebben

23
00:01:12,900 --> 00:01:14,860
Speaker 2: we op dit moment te maken met een energiecrisis die

24
00:01:14,920 --> 00:01:18,360
Speaker 2: ernstiger is... dan de twee-olie-crisis van de jaren zeventig. Die

25
00:01:18,380 --> 00:01:23,140
Speaker 2: heb je nog actief meegemaakt. 1973, 1979 en van de impact

26
00:01:23,160 --> 00:01:26,029
Speaker 2: van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne... op de gasvoorziening samen.

27
00:01:26,050 --> 00:01:29,090
Speaker 2: Wat je niet optelt is dus erger, zegt... De baas

28
00:01:29,110 --> 00:01:31,789
Speaker 2: van de IEA, Fatih Birol. En hij zegt dat wereldeconomie

29
00:01:31,810 --> 00:01:35,509
Speaker 2: wordt ernstig bedreigd door de huidige energiecrisis. Dat deed hij

30
00:01:35,550 --> 00:01:39,450
Speaker 2: in een vraaggesprek in de Australische hoofdstad Canberra. Geen enkel

31
00:01:39,470 --> 00:01:41,850
Speaker 2: land zal volgens hem immuun zijn voor de gevolgen. Wat

32
00:01:41,890 --> 00:01:45,429
Speaker 2: is volgens Birol? Behoefte aan wereldwijde inspanningen om de crisis

33
00:01:45,470 --> 00:01:46,190
Speaker 2: op te lossen.

34
00:01:46,209 --> 00:01:48,890
Speaker 3: We hebben de getallen. In de jaren 70 verloor de markt 10

35
00:01:48,780 --> 00:01:51,940
Speaker 3: miljoen vaten olie per dag. En nu zitten we op 11 miljoen,

36
00:01:51,980 --> 00:01:56,170
Speaker 3: rekende Birol voor. Na de Russische invasie in Oekraïne verdween

37
00:01:56,210 --> 00:01:59,810
Speaker 3: ongeveer 75 miljard kubieke meter gas van de markt, met name

38
00:01:59,830 --> 00:02:03,880
Speaker 3: in Europa. Inmiddels is het opgelopen tot 140 miljard, bijna een

39
00:02:03,890 --> 00:02:08,020
Speaker 3: verdubbeling dus. En dus is het IEA met regeringen opnieuw

40
00:02:08,040 --> 00:02:11,380
Speaker 3: in gesprek in Azië en Europa over het opnieuw vrijgeven

41
00:02:11,400 --> 00:02:15,100
Speaker 3: van olie uit de strategische voorraden. Anderhalve week geleden werd

42
00:02:15,139 --> 00:02:18,530
Speaker 3: al een recordhoeveelheid... van 400 miljoen vaten olie vrijgegeven... om de

43
00:02:18,570 --> 00:02:21,369
Speaker 3: stijging van de wereldwijde olieprijzen tegen te gaan. Maar heeft

44
00:02:21,389 --> 00:02:22,850
Speaker 3: dat veel geholpen? Niet

45
00:02:22,870 --> 00:02:25,060
Speaker 2: echt. Nee, want de gevolgen van de pomp zijn overduidelijk.

46
00:02:25,070 --> 00:02:28,440
Speaker 2: Niet alleen hier, in Spanje hebben ze inmiddels wel maatregelen genomen.

47
00:02:28,480 --> 00:02:32,000
Speaker 2: Aantal belastingen en accijns op benzine en diesel gaat daar omlaag...

48
00:02:32,360 --> 00:02:36,420
Speaker 2: Transporteurs en boeren krijgen tijdelijk subsidie om te kunnen blijven werken.

49
00:02:36,460 --> 00:02:39,660
Speaker 2: En in Slovenië mogen automobilisten voorlopig nog maar 50 liter per

50
00:02:39,700 --> 00:02:43,670
Speaker 2: dag tanken... doordat er tekorten zijn ontstaan bij de pompstations.

51
00:02:43,690 --> 00:02:45,929
Speaker 2: Het land heeft last van Italianen en Oostenrijkers die daar

52
00:02:45,950 --> 00:02:49,470
Speaker 2: komen tanken... omdat benzine en diesel er veel goedkoper zijn.

53
00:02:49,510 --> 00:02:52,230
Speaker 2: En nu de brandstofprijzen overal sterk zijn toegenomen... is zo'n

54
00:02:52,270 --> 00:02:56,169
Speaker 2: ritje naar Slovenië om daar je tank vol te gooien...

55
00:02:55,570 --> 00:02:58,049
Speaker 2: ineens een stuk interessanter. Ja

56
00:02:58,290 --> 00:03:02,500
Speaker 3: en naast olie komt natuurlijk ook veel LNG uit het Midden-Oosten.

57
00:03:02,540 --> 00:03:04,980
Speaker 3: Met name uit Qatar. Volgens de Financial Times kan de

58
00:03:05,000 --> 00:03:09,399
Speaker 3: wereldwijde aanvoer... van vloeibaar aardgas van LNG uit de Golfregio...

59
00:03:08,840 --> 00:03:11,799
Speaker 3: over tien dagen gaan stilvallen. Helemaal dus. We wisten al

60
00:03:11,820 --> 00:03:14,430
Speaker 3: dat het uit Qatar meer en minder kwam. Qatar Energy

61
00:03:14,470 --> 00:03:17,190
Speaker 3: heeft veel van de productie stopgezet. Maar ja, over tien

62
00:03:17,210 --> 00:03:19,609
Speaker 3: dagen bereiken de laatste tankers... die uit Qatar zijn vertrokken

63
00:03:19,630 --> 00:03:22,150
Speaker 3: hun bestemming... En daarna komt er een abrupt einde aan

64
00:03:22,169 --> 00:03:25,530
Speaker 3: de leveringen. En dat gaat onder meer dus naar Europa.

65
00:03:25,550 --> 00:03:27,010
Speaker 3: De vraag is een beetje, hoe gaat het nou voor

66
00:03:27,050 --> 00:03:30,440
Speaker 3: de olie- en gasprijzen verder? Nou, die gaan waarschijnlijk verder omhoog.

67
00:03:30,470 --> 00:03:33,040
Speaker 3: En het wordt pas echt spannend als het ultimatum van

68
00:03:33,060 --> 00:03:37,160
Speaker 3: Donald Trump... komende nachten verloopt. Afgelopen weekend zei hij dat

69
00:03:37,760 --> 00:03:41,660
Speaker 3: Iraanse energiecentrales... dat hij die weg zal vagen als het

70
00:03:41,700 --> 00:03:45,240
Speaker 3: land niet binnen 48 uur... de straat van Hormuz heropent. Nou,

71
00:03:45,260 --> 00:03:47,580
Speaker 3: dat is dus aankomende nacht is die 48 uur voorbij. De

72
00:03:47,620 --> 00:03:49,250
Speaker 3: vraag is een beetje, wat gebeurt er dan? Wordt het

73
00:03:49,260 --> 00:03:51,490
Speaker 3: taco of wordt het toch aanvallen? Nou, dat zullen we

74
00:03:51,510 --> 00:03:54,610
Speaker 3: dan moeten zien. Maar ja, de prijzen en ook de

75
00:03:54,650 --> 00:03:57,010
Speaker 3: beurzen reageren op al dit nieuws... niet

76
00:03:57,050 --> 00:04:00,690
Speaker 2: geweldig. En de Iraniërs hebben al gezegd, als je dat doet...

77
00:04:00,070 --> 00:04:06,390
Speaker 2: als je onze energiecentrales aanvalt... dan heb je echt een probleem.

78
00:04:06,430 --> 00:04:10,820
Speaker 2: Dan sluiten we definitief de straat van Hormuz af. Het

79
00:04:10,840 --> 00:04:13,650
Speaker 2: Israëlische leger heeft opnieuw aanvallen uitgevoerd vannacht op de Iraanse

80
00:04:13,670 --> 00:04:16,240
Speaker 2: hoofdstad Teheran, waarbij ook nu weer de infrastructuur van het

81
00:04:16,279 --> 00:04:20,330
Speaker 2: Iraans regime doelwit was. Iraanse persbureaus maken melding van meerdere

82
00:04:20,350 --> 00:04:23,450
Speaker 2: explosies op diverse plekken in de stad, maar details over

83
00:04:23,470 --> 00:04:26,430
Speaker 2: schade of slachtoffers zijn we nog niet. En daarnaast worden

84
00:04:26,470 --> 00:04:30,510
Speaker 2: de grondoperaties van Israël in Libanon verder uitgebreid. Chef van

85
00:04:30,529 --> 00:04:33,160
Speaker 2: het Israëlische leger spreekt van een langdurige operatie die pas

86
00:04:33,200 --> 00:04:35,780
Speaker 2: net is begonnen en nog weken kan gaan duren. Israël

87
00:04:35,800 --> 00:04:39,159
Speaker 2: heeft bruggen en andere infrastructuur in Libanon gebombardeerd. En de

88
00:04:39,200 --> 00:04:42,500
Speaker 2: Libanese regering zegt dat ze vreest dat er inderdaad een

89
00:04:42,540 --> 00:04:45,839
Speaker 2: grondoperatie op gang komt. Bij ons onze correspondent in Tel Aviv,

90
00:04:45,940 --> 00:04:50,670
Speaker 2: Ralf Dekkers. Ralf, goeiemorgen. Goedemorgen. Er wordt gezegd dat de

91
00:04:50,710 --> 00:04:53,010
Speaker 2: oorlog nog lang gaat duren. Hoe moeten we dat zien,

92
00:04:53,060 --> 00:04:54,210
Speaker 2: die aankondiging

93
00:04:55,260 --> 00:04:58,920
Speaker 4: Inderdaad, de oorlog gaat zowel in Iran als in Libanon

94
00:04:58,940 --> 00:05:02,620
Speaker 4: nog lang duren. Ze hebben weer extra troepen opgeroepen... die

95
00:05:02,640 --> 00:05:06,919
Speaker 4: moeten worden ingezet in het zuiden van Libanon. En je

96
00:05:06,940 --> 00:05:09,700
Speaker 4: ziet daar al, ze hebben naast die bruggen... ze hebben

97
00:05:09,740 --> 00:05:14,120
Speaker 4: inmiddels al vijf bruggen opgeblazen... om te voorkomen dat Hezbollah-strijders

98
00:05:14,140 --> 00:05:19,110
Speaker 4: naar het zuiden kunnen trekken... beginnen ze ook huizen te

99
00:05:19,130 --> 00:05:24,130
Speaker 4: verwoesten aan de grens met Israël. Op kleinere schaal weliswaar,

100
00:05:24,190 --> 00:05:26,850
Speaker 4: maar een beetje zoals in Gaza. Dat ze gewoon alles

101
00:05:26,870 --> 00:05:29,390
Speaker 4: met de grond gelijk maken... zodat Hezbollah zich niet in

102
00:05:29,440 --> 00:05:31,920
Speaker 4: die huizen kan vestigen.

103
00:05:31,980 --> 00:05:34,099
Speaker 2: Nou zegt de Libanese president inderdaad, ik zei het net

104
00:05:34,120 --> 00:05:38,220
Speaker 2: al even... het is een voorspel tot een grondinvasie. Wij

105
00:05:38,240 --> 00:05:40,640
Speaker 2: zagen vorige week al tanks rijden... zo'n beetje in het

106
00:05:40,880 --> 00:05:43,789
Speaker 2: zuiden van Libanon of tegen de grens aan. Hoe realistisch

107
00:05:43,830 --> 00:05:45,270
Speaker 2: is zo'n nieuw grondoffensief, denk je?

108
00:05:46,450 --> 00:05:49,969
Speaker 4: Ik denk dat... In zekere mate is die al bezig,

109
00:05:49,990 --> 00:05:52,870
Speaker 4: zo groen of asief. Niet zo massaal als om het

110
00:05:52,930 --> 00:05:57,250
Speaker 4: hele zuiden te bezetten. Maar die kant gaan we wel op,

111
00:05:57,270 --> 00:06:01,680
Speaker 4: zo lijkt het. Ze proberen nog de Libanese regering te

112
00:06:01,710 --> 00:06:05,200
Speaker 4: forceren om hard op te trekken tegen Hezbollah. Dat zij

113
00:06:05,600 --> 00:06:08,480
Speaker 4: de wapens van Hezbollah afpakken, daar lijkt het niet op.

114
00:06:09,160 --> 00:06:16,419
Speaker 4: Volgens Israël zijn inmiddels duizend Radwan-soldaten... commandoreenheden van Hezbollah naar

115
00:06:16,440 --> 00:06:19,850
Speaker 4: het zuiden getrokken. Daarom hebben ze dus die bruggen opgeblazen.

116
00:06:19,870 --> 00:06:22,290
Speaker 4: Het probleem is als je die bruggen opblaast... dat de

117
00:06:22,330 --> 00:06:24,490
Speaker 4: bevolking die nog in het zuiden zit ook niet naar

118
00:06:24,510 --> 00:06:28,290
Speaker 4: het noorden kan gaan. Er kunnen geen ambulances overheen, geen

119
00:06:28,330 --> 00:06:34,230
Speaker 4: voedselpakketten overheen. Dus naast een militaire situatie... betekent dit ook

120
00:06:34,250 --> 00:06:36,850
Speaker 4: mogelijk een humanitaire crisis in de komende weken. Wat je

121
00:06:36,870 --> 00:06:37,920
Speaker 4: ziet is als rat in de val.

122
00:06:38,650 --> 00:06:42,920
Speaker 2: Inderdaad. Ja, duidelijk. Dit is wel iets... in hoeverre heeft

123
00:06:42,940 --> 00:06:45,720
Speaker 2: het nou te maken met de oorlog in Iran? Want

124
00:06:45,740 --> 00:06:48,060
Speaker 2: dat verband is heel duidelijk gelegd... in het begin van

125
00:06:48,080 --> 00:06:50,260
Speaker 2: de acties van de Israëli's. Geldt dat nog steeds?

126
00:06:51,680 --> 00:06:55,860
Speaker 4: Ja, ze zien het... Kijk, Hezbollah kwam in actie, in

127
00:06:55,900 --> 00:07:00,120
Speaker 4: opdracht eigenlijk van Iran... om Israël bezig te houden aan

128
00:07:00,140 --> 00:07:03,360
Speaker 4: een tweede front. Mogelijk om dat af te leiden van

129
00:07:03,400 --> 00:07:07,960
Speaker 4: het Iraanse front. Vanuit Israël gezien, Iran blijft het belangrijkste.

130
00:07:07,990 --> 00:07:10,010
Speaker 4: En dat zal het ook nog wel de komende weken blijven.

131
00:07:10,030 --> 00:07:12,230
Speaker 4: Want ze zeggen van als we Iran aanpakken... dan pakken

132
00:07:12,250 --> 00:07:15,890
Speaker 4: we indirect ook Hezbollah aan. Als we die geldstromen en

133
00:07:15,910 --> 00:07:20,130
Speaker 4: die wapenstromen kunnen onderbreken... dan treffen we ook Hezbollah... Maar

134
00:07:20,150 --> 00:07:24,730
Speaker 4: tegelijkertijd wordt hier gezegd... die acties in Iran worden geleid

135
00:07:24,750 --> 00:07:27,810
Speaker 4: door de Verenigde Staten. Als Trump zegt genoeg is genoeg,

136
00:07:27,830 --> 00:07:30,750
Speaker 4: dan betekent het ook het einde voor Israël. Waar Israël

137
00:07:30,800 --> 00:07:34,180
Speaker 4: wel tegen Hezbollah zelf door kan vechten. Ook als daar

138
00:07:34,220 --> 00:07:36,929
Speaker 4: die oorlog in Iran mogelijk voorbij is

139
00:07:37,480 --> 00:07:40,400
Speaker 2: Nog even naar iets anders. Afgelopen weekend door Iraniërs met

140
00:07:40,440 --> 00:07:44,000
Speaker 2: succes aanvallen uitgevoerd op Israël. Die veel schade hebben aangericht.

141
00:07:44,020 --> 00:07:48,470
Speaker 2: Ook een hoop doden hebben gemaakt en gewonden. Met clusterbommen

142
00:07:48,490 --> 00:07:48,910
Speaker 2: volgens mij, hè?

143
00:07:50,730 --> 00:07:53,070
Speaker 4: Nou ja, de grootste schade was in het zuiden. Er

144
00:07:53,090 --> 00:07:57,970
Speaker 4: waren twee raketten met honderden kilo's aan explosieven. In Dimona,

145
00:07:57,990 --> 00:08:02,510
Speaker 4: waar ook de nucleaire faciliteiten van Israël zijn, en in Arad. Daar,

146
00:08:02,550 --> 00:08:05,610
Speaker 4: ik geloof, iets van 150 gevonden gevallen. Maar inderdaad, op het

147
00:08:05,670 --> 00:08:09,440
Speaker 4: centrum van het land, hier in Tel Aviv, waar ik woon...

148
00:08:08,860 --> 00:08:12,980
Speaker 4: daar worden veel clustermunitie ingezet. En dat betekent gisteren bijvoorbeeld

149
00:08:13,040 --> 00:08:16,740
Speaker 4: heel veel schade in Tel Aviv. Weinig slachtoffers, omdat die

150
00:08:16,760 --> 00:08:24,910
Speaker 4: explosieven redelijk... redelijk klein zijn. Maar dat betekent wel veel

151
00:08:24,970 --> 00:08:28,110
Speaker 4: angst hier in de stad bijvoorbeeld. Want die kleine bommetjes

152
00:08:28,150 --> 00:08:30,370
Speaker 4: die vallen overal neer. Dus je moet echt zorgen dat

153
00:08:30,390 --> 00:08:33,979
Speaker 4: je op tijd in zo'n schuilkelder bent. Anders loop je

154
00:08:34,010 --> 00:08:35,500
Speaker 4: het risico graag te worden.

155
00:08:35,520 --> 00:08:38,660
Speaker 2: Maar is hier de Iron Dome of de luchtafweer van

156
00:08:38,720 --> 00:08:41,280
Speaker 2: Israël op ingesteld? En op een gegeven moment is de

157
00:08:41,320 --> 00:08:41,960
Speaker 2: munitie ook op,

158
00:08:42,000 --> 00:08:48,580
Speaker 4: kan ik me voorstellen. Ja, die twee voltreffers in het zuiden,

159
00:08:48,620 --> 00:08:51,740
Speaker 4: die hebben zich al geprobeerd uit de lucht te schieten.

160
00:08:51,780 --> 00:08:55,020
Speaker 4: Ze zeggen hier dat de luchtafweer in 92% van de

161
00:08:55,059 --> 00:08:58,620
Speaker 4: gevallen de raketten die op bewoond gebied rijden neer te

162
00:08:58,660 --> 00:09:01,040
Speaker 4: komen uit de lucht halen. Maar dat betekent nog steeds

163
00:09:01,059 --> 00:09:03,990
Speaker 4: dat een klein deel er doorheen komt en dus grote

164
00:09:04,000 --> 00:09:07,890
Speaker 4: schade aanricht. En die clustermunitie, dat is inderdaad lastig. Want

165
00:09:07,929 --> 00:09:11,930
Speaker 4: wanneer ze die niet op tijd neerhalen... en ze worden

166
00:09:11,950 --> 00:09:15,550
Speaker 4: verspreid in tientallen kleine bommetjes... dan is het bijna onmogelijk

167
00:09:15,610 --> 00:09:17,980
Speaker 4: om die allemaal onschadelijk te maken.

168
00:09:18,040 --> 00:09:19,980
Speaker 2: Vanuit Tel Aviv, Israël Korsman en het Ralf Dekkers, dank

169
00:09:20,020 --> 00:09:20,580
Speaker 2: je wel

170
00:09:21,100 --> 00:09:23,640
Speaker 3: Voor wie dacht dat Ronald McDonald een eng figuur was...

171
00:09:23,460 --> 00:09:27,040
Speaker 3: die moet dus naar McDonald's gaan in Shanghai. Daar testen

172
00:09:27,059 --> 00:09:30,890
Speaker 3: ze robots uit, meerdere, door elkaar. Maar of je daar

173
00:09:30,910 --> 00:09:32,910
Speaker 3: nou blij van wordt, hoor je over een minuut of tien.

174
00:09:34,350 --> 00:09:40,170
Speaker 3: We gaan naar het torentje. Althans, figuurlijk. Rob Jetten is

175
00:09:40,190 --> 00:09:43,480
Speaker 3: precies één maand premier. Een rol waar hij best wel

176
00:09:43,500 --> 00:09:45,580
Speaker 3: een beetje aan moest wennen... tijdens het allereerste debat. En

177
00:09:45,600 --> 00:09:47,220
Speaker 3: dat is dus ook ongeveer een maand geleden.

178
00:09:47,260 --> 00:09:49,559
Speaker 5: Op een gegeven moment hoorde ik iemand achter het kathede zeggen...

179
00:09:49,320 --> 00:09:51,880
Speaker 5: de minister-president. Dat duurde bij mij even een paar seconden

180
00:09:51,900 --> 00:09:54,940
Speaker 5: voordat ik me realiseerde. Dat gaat dus tegenwoordig ook over mij.

181
00:09:55,340 --> 00:09:57,780
Speaker 3: Ja, nou, iemand te recenseren na dertig dagen is misschien

182
00:09:57,820 --> 00:09:59,980
Speaker 3: wat snel. Aan de andere kant, ja, toch een maand.

183
00:10:00,000 --> 00:10:02,060
Speaker 3: Het voelt misschien wel eens langer. Hoe heeft hij het

184
00:10:02,080 --> 00:10:04,000
Speaker 3: er vanaf gebracht tot nu toe en wat kan er beter?

185
00:10:04,040 --> 00:10:06,740
Speaker 3: Gaan we bespreken met Roy Kramer, schrijver van het boek

186
00:10:06,780 --> 00:10:10,949
Speaker 3: Waarom Wilders Wel Wint. En hij is voormalig D66-spindokter, zat

187
00:10:10,970 --> 00:10:15,150
Speaker 3: dus dicht bij het vuur. Meneer Kramer, goedemorgen. Goedemorgen. Nou,

188
00:10:15,170 --> 00:10:18,670
Speaker 3: maand Rob Jet als premier, veel Instagram-posts, veel leuke tripjes

189
00:10:18,690 --> 00:10:22,790
Speaker 3: naar Berlijn, Brussel, Parijs, Cortina... Maar politiek heeft Jet het

190
00:10:22,809 --> 00:10:25,520
Speaker 3: niet bepaald heel makkelijk. Veel van zijn plannen worden inmiddels

191
00:10:25,559 --> 00:10:26,640
Speaker 3: al afgeschoten

192
00:10:27,660 --> 00:10:31,120
Speaker 6: Ja, dat is natuurlijk een beetje het ingewikkelde... met zo'n minderheidskabinet.

193
00:10:31,140 --> 00:10:32,920
Speaker 6: Dus dat is denk ik ook wel een soort van

194
00:10:32,990 --> 00:10:38,040
Speaker 6: extra complicerende factor... Maar ik denk dat het me tot

195
00:10:38,059 --> 00:10:40,570
Speaker 6: nu toe niet heeft gehinderd. Jullie vroegen van hoe doet

196
00:10:40,590 --> 00:10:42,709
Speaker 6: hij het? Ik denk ja, gewoon goed tot dit moment.

197
00:10:44,490 --> 00:10:48,429
Speaker 6: Dat begint ermee. Het debat waar jullie mee begonnen over

198
00:10:48,470 --> 00:10:51,890
Speaker 6: de regeringsverklaring... dat was gewoon heel soeverein. Dan kreeg je

199
00:10:51,929 --> 00:10:55,910
Speaker 6: allemaal vergelijkingen met Rutte. We werden erop gehaald. Dus dan

200
00:10:55,990 --> 00:10:58,130
Speaker 6: denk ik, dan ben je goed bezig. Hij was gewoon

201
00:10:58,170 --> 00:11:01,110
Speaker 6: een moment in de problemen in dat debat... En ik

202
00:11:01,150 --> 00:11:03,130
Speaker 6: kan me nog herinneren dat toen ik in de Kamer werkte...

203
00:11:02,890 --> 00:11:07,750
Speaker 6: bijvoorbeeld dat Balkender er zat. Die had dat vaak heel moeilijk.

204
00:11:08,250 --> 00:11:10,510
Speaker 6: Ik kan me ook nog goed herinneren... het debat over

205
00:11:10,550 --> 00:11:14,200
Speaker 6: de regeringsverschuiving met Rutte. En toen dacht ik wel van... nou,

206
00:11:14,220 --> 00:11:17,679
Speaker 6: met deze komen we er moeilijk tussen. En ik denk

207
00:11:17,700 --> 00:11:19,800
Speaker 6: dat veel medewerkers in de Kamer... dat ook hebben gedacht

208
00:11:19,920 --> 00:11:24,780
Speaker 6: bij Jette. Dat was gewoon soeverein. Hij kwam niet in

209
00:11:24,800 --> 00:11:27,400
Speaker 6: de problemen. En dat was bij zijn voorgang schoof natuurlijk

210
00:11:27,440 --> 00:11:28,319
Speaker 6: voortdurend aan de hand.

211
00:11:28,500 --> 00:11:31,559
Speaker 3: Ja, inderdaad, in dat debat waarbij Agema zat te twitteren...

212
00:11:31,100 --> 00:11:33,450
Speaker 3: en waarbij Wilders hem nog uitmaakte voor, wat was het

213
00:11:33,470 --> 00:11:36,430
Speaker 3: ook alweer? Slappenhap. Ja, slappenhap, inderdaad. Dat is inderdaad een

214
00:11:36,450 --> 00:11:39,290
Speaker 3: totaal ander beeld. Maar ik ben toch wel even benieuwd

215
00:11:39,390 --> 00:11:40,849
Speaker 3: naar die inhoud. Ook als we kijken naar bijvoorbeeld de

216
00:11:40,870 --> 00:11:44,970
Speaker 3: oorlog in Iran, de gevolgen daarvan. Heeft Jet daar leiderschap

217
00:11:45,010 --> 00:11:47,670
Speaker 3: gepakt en getoond? Of wacht hij toch een beetje af?

218
00:11:49,360 --> 00:11:51,180
Speaker 6: Nou, ik denk dat wat je in ieder geval ziet...

219
00:11:51,080 --> 00:11:54,320
Speaker 6: is dat Nederland weer terug is op het internationale toneel.

220
00:11:54,420 --> 00:11:56,179
Speaker 6: Ik bedoel, ik moet dat ook gewoon maar volgen... als

221
00:11:56,240 --> 00:12:00,560
Speaker 6: een eenvoudige tv-kijker en krantenlezer. En dan zie je hem

222
00:12:00,580 --> 00:12:03,480
Speaker 6: nu de hele tijd bezig met Macron. Je zag hem

223
00:12:03,500 --> 00:12:06,260
Speaker 6: bij Merts van de week. Dus dan denk je wel van, nou,

224
00:12:06,280 --> 00:12:09,050
Speaker 6: Nederland is echt wel weer terug. Internationaal, dat is natuurlijk

225
00:12:09,070 --> 00:12:14,310
Speaker 6: ook superbelangrijk... voor zo'n internationale land en internationale economie als Nederland.

226
00:12:14,350 --> 00:12:17,170
Speaker 6: En hij gaat binnenkort ook nog naar Trump, las ik...

227
00:12:17,700 --> 00:12:22,330
Speaker 6: Dus dat gaat denk ik wel goed. Het is natuurlijk

228
00:12:22,350 --> 00:12:26,550
Speaker 6: wel zo dat deze crisis is wel heel erg ingewikkeld.

229
00:12:26,590 --> 00:12:30,410
Speaker 6: Dat geldt niet alleen maar voor Jetten. Je ziet alle

230
00:12:30,510 --> 00:12:34,290
Speaker 6: Europese leiders een beetje zoeken naar... Ze kwamen uiteindelijk uit

231
00:12:34,350 --> 00:12:36,550
Speaker 6: op een soort van... We doen hier allemaal niet aan

232
00:12:36,590 --> 00:12:39,490
Speaker 6: mee en we zien de logica van deze oorlog niet.

233
00:12:39,510 --> 00:12:43,689
Speaker 6: Maar we hebben wel begrip voor dat je het regime

234
00:12:43,730 --> 00:12:49,819
Speaker 6: van Iran aanvalt... Dat was wel natuurlijk een beetje zoeken.

235
00:12:49,840 --> 00:12:54,560
Speaker 6: Maar dat is begrijpelijk. Merckx en Macron waren ook aan

236
00:12:54,580 --> 00:12:57,480
Speaker 6: het zoeken. Dus ik denk niet dat je dat per

237
00:12:57,500 --> 00:13:02,520
Speaker 6: se kan verwijten. Maar dat zijn echt lastige omstandigheden... waarin

238
00:13:02,540 --> 00:13:05,500
Speaker 6: dit kabinet moet... moet beginnen.

239
00:13:05,540 --> 00:13:07,479
Speaker 3: Ja, dan hebben we Jetten gehoord. Die zegt van, nou,

240
00:13:07,520 --> 00:13:10,600
Speaker 3: ik wil wel normeren. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Dick Schoof...

241
00:13:10,400 --> 00:13:15,000
Speaker 3: die daar niet zoveel mee had. Bijvoorbeeld vrijdag nog, FVD.

242
00:13:15,059 --> 00:13:19,270
Speaker 3: Oproep om afstand te nemen van antisemitische opvattingen... van lokale partijleden.

243
00:13:19,290 --> 00:13:19,970
Speaker 3: Dat klonk zo.

244
00:13:20,130 --> 00:13:23,209
Speaker 1: Ik doe alleen een beroep op de partijleider... om ook

245
00:13:23,250 --> 00:13:26,670
Speaker 1: gewoon aan het werk te gaan. als er overduidelijk signalen zijn...

246
00:13:26,510 --> 00:13:29,030
Speaker 1: dat leden van je partij dingen doen of hebben gedaan...

247
00:13:28,870 --> 00:13:29,650
Speaker 1: die niet erop beugen

248
00:13:29,970 --> 00:13:32,609
Speaker 3: Ja, is dat nou inderdaad de rol die een premier

249
00:13:32,650 --> 00:13:36,790
Speaker 3: moet hebben... om politici van andere partijen terecht te wijzen

250
00:13:37,650 --> 00:13:41,059
Speaker 6: Nou, ik denk dat je... Normeren is denk ik heel

251
00:13:41,120 --> 00:13:47,880
Speaker 6: ingewikkeld in het Nederlandse politieke context... ook met coalitie-kabinetten. Maar

252
00:13:47,900 --> 00:13:50,429
Speaker 6: ik denk wel dat dit het goede punt is. Als

253
00:13:50,470 --> 00:13:52,089
Speaker 6: je ook een beetje vraagt... want ik heb nu een

254
00:13:52,110 --> 00:13:56,410
Speaker 6: paar positieve punten benoemd van waar zou het beter kunnen...

255
00:13:55,490 --> 00:13:58,910
Speaker 6: dan denk ik dat het voornamelijk gaat over... wat ik

256
00:13:58,950 --> 00:14:01,690
Speaker 6: zie is dat kabinetten heel hard aan het werk zijn...

257
00:14:01,929 --> 00:14:03,910
Speaker 6: en allemaal problemen aan het oplossen. Nou, er komen nu

258
00:14:03,950 --> 00:14:08,630
Speaker 6: megaproblemen of zo af. Maar dat ze dan een beetje vergeten...

259
00:14:07,730 --> 00:14:11,630
Speaker 6: wat is de context? Wat mij betreft is dat afgelopen decennia...

260
00:14:11,150 --> 00:14:15,360
Speaker 6: populisme maar blijft doorgroeien. En daar zitten hele grote gevaren.

261
00:14:15,390 --> 00:14:18,940
Speaker 6: Dat zien we nu bijvoorbeeld aan Trump. En dat ze

262
00:14:18,960 --> 00:14:22,960
Speaker 6: daar te weinig mee bezig zijn. Dus dit soort... Kijk,

263
00:14:23,020 --> 00:14:26,420
Speaker 6: als je die kandidaten zag van Forum... die echt bij

264
00:14:26,500 --> 00:14:29,260
Speaker 6: extreme rechtse partijen hebben gezeten... dan is dit denk ik

265
00:14:29,280 --> 00:14:33,040
Speaker 6: wel het moment om dit te doen... Dus ik ben

266
00:14:33,140 --> 00:14:35,100
Speaker 6: hier wel een fan van. Maar in het algemeen denk

267
00:14:35,140 --> 00:14:37,780
Speaker 6: ik wel dat ze iets meer moeten nadenken... over een

268
00:14:37,800 --> 00:14:41,520
Speaker 6: soort bredere politieke strategie. Even los van het oplossen van

269
00:14:41,720 --> 00:14:45,590
Speaker 6: beleidsmatige problemen. Of hoe hou je het populisme van het lijf?

270
00:14:45,640 --> 00:14:47,410
Speaker 3: Ja, en misschien dus ook nog wel... hoe ga je

271
00:14:47,430 --> 00:14:50,570
Speaker 3: meerderheden voor je plannen vinden? Want alle plannen die ze hadden,

272
00:14:50,590 --> 00:14:55,150
Speaker 3: ik denk even... AOW-leeftijd, gehandicaptenzorg... korting op de uitkering voor arbeidsongeschikte.

273
00:14:55,170 --> 00:14:58,250
Speaker 3: Het wordt allemaal van tafeltennis door een meerderheid in de Kamer.

274
00:14:58,270 --> 00:14:59,630
Speaker 3: Wat hou je dan over? Ja, niet zoveel.

275
00:15:01,020 --> 00:15:05,090
Speaker 6: Dat wordt denk ik wel echt een ingewikkelde wedstrijd. Maar

276
00:15:05,110 --> 00:15:08,330
Speaker 6: wat ik het voordeel aan vind... We hebben het nu

277
00:15:08,390 --> 00:15:10,800
Speaker 6: over een maand. Wat ik wel het voordeel aan vind...

278
00:15:10,700 --> 00:15:13,720
Speaker 6: is dat we best wel veel gesprekken hebben in de media...

279
00:15:13,420 --> 00:15:18,950
Speaker 6: over hele fundamentele inhoudelijke dingen. als er steeds minder mensen

280
00:15:18,970 --> 00:15:21,190
Speaker 6: aan het werk zijn... en steeds minder mensen zijn met pensioen...

281
00:15:20,890 --> 00:15:24,870
Speaker 6: moet je dan niet de AOW-leeftijd verhogen. Kijk, de vraag

282
00:15:24,890 --> 00:15:27,930
Speaker 6: is inderdaad waar dit gaat eindigen. Maar ik vind, dit

283
00:15:27,980 --> 00:15:31,000
Speaker 6: is wel een beter gesprek dan... wat we onder het

284
00:15:31,020 --> 00:15:34,040
Speaker 6: vorige kabinet hadden... dat het vooral ging om persoonlijke relletjes

285
00:15:34,080 --> 00:15:39,280
Speaker 6: en ruzietjes. Maar ik deel wat je zegt. Het wordt

286
00:15:39,300 --> 00:15:43,010
Speaker 6: natuurlijk wel een hele uitdaging... om voor die WW-plannen, voor

287
00:15:43,030 --> 00:15:46,070
Speaker 6: die AOW-plannen... voor de zorgplannen meer reden te vinden...

288
00:15:46,660 --> 00:15:48,940
Speaker 3: Nou, dan gaan we dus zien hoe dat gaat lukken. Wellicht,

289
00:15:48,960 --> 00:15:50,820
Speaker 3: dit was een maand Jetten. Misschien moeten we elkaar met

290
00:15:50,840 --> 00:15:53,820
Speaker 3: de honderd dagen Jetten nog een keer spreken. Dank, Roy Kramer,

291
00:15:53,840 --> 00:15:56,820
Speaker 3: schrijver van het boek Waarom Wilders Wel Wint. En hij

292
00:15:56,840 --> 00:15:59,240
Speaker 3: is voormalig D66-spindokter.

293
00:15:59,280 --> 00:16:01,520
Speaker 2: Ja, en vandaag meer ruzietjes in Den Haag? Nou, we

294
00:16:01,540 --> 00:16:04,880
Speaker 2: gaan even naar de agenda met politiek verslaggever Michiel Jurjens

295
00:16:05,260 --> 00:16:09,910
Speaker 7: Premier Jetten heeft vandaag meerdere kennismakingsgesprekken. Ten eerste met de

296
00:16:09,970 --> 00:16:14,500
Speaker 7: ambassadeur van de Verenigde Staten, Joe Popolo... Vorige week werd

297
00:16:14,520 --> 00:16:18,820
Speaker 7: bekend dat Jette halverwege april naar Washington afreist, op het

298
00:16:18,840 --> 00:16:23,020
Speaker 7: moment dat ook koning Willem-Alexander en koningin Maxima daar zijn.

299
00:16:23,080 --> 00:16:26,800
Speaker 7: Jette spreekt vandaag ook met Nadia Calvino, president van de

300
00:16:26,840 --> 00:16:31,940
Speaker 7: Europese investeringsbank, de EIB. En hij ontvangt Alexander de Croo,

301
00:16:31,980 --> 00:16:34,920
Speaker 7: voormalig premier van België en nu de directeur van het

302
00:16:34,970 --> 00:16:40,670
Speaker 7: VN-ontwikkelingsprogramma United Nations Development Programme. De Kroo is vandaag ook

303
00:16:40,710 --> 00:16:43,310
Speaker 7: in de Tweede Kamer te gast voor een gesprek met

304
00:16:43,350 --> 00:16:48,400
Speaker 7: de Kamercommissie die zich bezighoudt met buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking.

305
00:16:48,460 --> 00:16:52,480
Speaker 7: Verder praat de Commissie Asiel en Migratie vandaag over aanpassingen

306
00:16:52,520 --> 00:16:55,860
Speaker 7: aan de Vreemdelingenwet die nodig zijn voor de invoering van

307
00:16:55,900 --> 00:16:59,910
Speaker 7: het Europese Migratiepact. En de Raad van State komt rond

308
00:16:59,930 --> 00:17:06,030
Speaker 7: tien uur met adviezen over defensiegereedheid, versnellingen van elektriciteitsprojecten, en

309
00:17:06,070 --> 00:17:10,320
Speaker 7: het uitkeringsstelsel van de gemeente. Een volle agenda dus vandaag

310
00:17:10,380 --> 00:17:12,340
Speaker 7: in Den Haag. En moet ik je verspreiden

311
00:17:12,540 --> 00:17:14,420
Speaker 3: we beginnen hier eens. Waar de beurs zich mee bezighoudt,

312
00:17:14,440 --> 00:17:16,100
Speaker 3: dat hoor je dan weer van Maxime van Meel van

313
00:17:16,119 --> 00:17:20,660
Speaker 8: BNR Beurs. Voor alle AEX-liefhebbers is het even opletten geblazen...

314
00:17:20,200 --> 00:17:23,180
Speaker 8: want er verandert het een en ander. Elk kwartaal kijkt

315
00:17:23,240 --> 00:17:25,780
Speaker 8: Euronext of de samenstelling van de index nog wel in

316
00:17:25,820 --> 00:17:29,240
Speaker 8: balans is... en er bleek werk aan de winkel. Pijnlijk

317
00:17:29,280 --> 00:17:31,780
Speaker 8: voor een nationale trots toch wel een beetje uit zijn

318
00:17:31,800 --> 00:17:35,520
Speaker 8: bureau Randstad... Al denken beleggers daar anders over. Het aandeel

319
00:17:35,560 --> 00:17:38,550
Speaker 8: ging in het afgelopen jaar bijna door twee. En dat

320
00:17:38,570 --> 00:17:41,330
Speaker 8: is zo'n groot verlies dat Randstad zijn plek in de

321
00:17:41,430 --> 00:17:46,010
Speaker 8: AIX nu dus zelfs moet afstaan. SBM Offshore, bouwer van olieplatforms,

322
00:17:46,050 --> 00:17:48,810
Speaker 8: die profiteert. Dat gaat juist een plek omhoog van de

323
00:17:48,850 --> 00:17:52,629
Speaker 8: midcap naar de hoofdindex. Dan naar de cijfers. De jaarcijfers

324
00:17:52,650 --> 00:17:56,240
Speaker 8: krijg je van defensiebedrijf CSG bijvoorbeeld. Het bedrijf dat twee

325
00:17:56,260 --> 00:17:59,480
Speaker 8: maanden geleden naar de beurs ging in Amsterdam. En van

326
00:17:59,520 --> 00:18:03,740
Speaker 8: investeringsmaatschappij Exor, van H & M en van thuisbezorger Deliveroo

327
00:18:03,780 --> 00:18:07,210
Speaker 8: ook nog. De week die eindigt met een belangrijk moment

328
00:18:07,230 --> 00:18:10,689
Speaker 8: in de overname van J.D.E. Pete door Keurig Dr. Pepper...

329
00:18:10,950 --> 00:18:14,810
Speaker 8: Die komt weer een stukje dichterbij. Heb je aandelen JDI Pete?

330
00:18:14,830 --> 00:18:17,710
Speaker 8: Dan kun je die tot uiterlijk vrijdagmiddag aanbieden.

331
00:18:17,730 --> 00:18:20,600
Speaker 3: Dat was de beursweekje in een minuut. En uitgebreid elke

332
00:18:20,619 --> 00:18:23,600
Speaker 3: werkdag om half zeven. Hier op BNR in BNR Beurs.

333
00:18:23,619 --> 00:18:28,040
Speaker 3: Live luisteren en terugluisteren kan allemaal via de BNR-app. Deelstaatsverkiezingen,

334
00:18:28,080 --> 00:18:33,980
Speaker 2: dan waren er nog een referendum, gemeenteraadsverkiezingen, nee, gemeenteraadsverkiezingen, presidentsverkiezingen

335
00:18:34,000 --> 00:18:38,090
Speaker 2: geloof ik, parliëtsverkiezingen, parlementsverkiezingen, Slovenië, van alles en nog wat.

336
00:18:38,150 --> 00:18:41,149
Speaker 2: Vier landen kon je naar de stembus dit weekend, in Duitsland,

337
00:18:41,190 --> 00:18:44,680
Speaker 2: Frankrijk en Italië en in Slovenië. Geert-Jan Haan gaan we

338
00:18:44,700 --> 00:18:48,160
Speaker 2: de zaken even mee opwegen, hij is Europa-verslaggever. Geert-Jan, goeiemorgen.

339
00:18:49,000 --> 00:18:52,119
Speaker 2: Goedemorgen Bas. Met name Slovenië. Want daar kijkt iedereen naar

340
00:18:55,150 --> 00:18:59,500
Speaker 2: die magra-fan Janus Jansa. En de huidige premier Holop. Hoe

341
00:18:59,540 --> 00:19:00,420
Speaker 2: is het afgelopen?

342
00:19:01,340 --> 00:19:04,720
Speaker 9: Ja, bij al die verkiezingen die we in vogelvlucht behandelen...

343
00:19:04,340 --> 00:19:08,199
Speaker 9: draait het ook hier om de opkomst van het populisme...

344
00:19:07,560 --> 00:19:12,980
Speaker 9: tegenover de pragmatische politiek. En bij de parlementsverkiezingen van Slovenië...

345
00:19:12,480 --> 00:19:14,510
Speaker 9: is het voor ons ook belangrijk om te zien... welke

346
00:19:14,550 --> 00:19:17,770
Speaker 9: premier dan Slovenië in de Europese Raad gaat vertegenwoordigen. Wie

347
00:19:17,790 --> 00:19:20,530
Speaker 9: dus de collega wordt van Rob Jetten. En in Brussel

348
00:19:20,570 --> 00:19:22,889
Speaker 9: zijn ze natuurlijk heel druk bezig met... wordt dit het

349
00:19:22,930 --> 00:19:26,230
Speaker 9: laatste rondje van Viktor Orbán... Maar tegelijkertijd heeft de premier

350
00:19:26,250 --> 00:19:29,010
Speaker 9: van Slovenië net zoveel stemrecht, dus als je een MAGA-fan

351
00:19:29,090 --> 00:19:31,990
Speaker 9: en een Orbán-fan erbij krijgt, dan hou je uiteindelijk niet

352
00:19:32,010 --> 00:19:34,350
Speaker 9: zoveel over als er dan maar eentje weer vanaf gaat.

353
00:19:34,390 --> 00:19:38,090
Speaker 9: Maar het ziet ernaar uit dat de huidige premier, Robert Holop,

354
00:19:38,109 --> 00:19:38,310
Speaker 9: dat is

355
00:19:38,350 --> 00:19:38,530
Speaker 6: een

356
00:19:38,570 --> 00:19:42,399
Speaker 9: groene liberaal, dat die alsnog met zijn partij GS de

357
00:19:42,440 --> 00:19:46,890
Speaker 9: verkiezingen wint. Het verschil is miniem. Dan moet je even weten,

358
00:19:46,910 --> 00:19:50,920
Speaker 9: het Sloveense parlement kent 100 zetels... en de winnaar heeft er 29.

359
00:19:50,880 --> 00:19:56,900
Speaker 9: En de uitdager, dat is dus Maga Venjanca, die heeft er 28.

360
00:19:55,600 --> 00:19:58,870
Speaker 9: Die herkent de uitslag ook nog niet, eist een hertelling.

361
00:19:58,880 --> 00:20:01,510
Speaker 9: Maar hoe het ook zij, Bas, ook in Slovenië kennen ze...

362
00:20:01,330 --> 00:20:04,290
Speaker 9: de vorming van een coalitie, en dat wordt knap lastig...

363
00:20:04,550 --> 00:20:08,870
Speaker 9: Dus Jette weet eigenlijk nog niet zeker... of zijn liberale

364
00:20:08,890 --> 00:20:11,689
Speaker 9: vriend Holop premier blijft... of dat er iemand met een

365
00:20:11,750 --> 00:20:14,990
Speaker 9: ander mandaat gaat rondlopen in Brussel. Het lijkt er in

366
00:20:15,010 --> 00:20:18,070
Speaker 9: ieder geval wel op... dat het niet zo makkelijk wordt

367
00:20:18,090 --> 00:20:21,250
Speaker 9: voor Orbán, Fico en Babis... om nog een Trump-fan in

368
00:20:21,270 --> 00:20:23,189
Speaker 9: Brussel naast hun zijde te hebben. Maar het is nog

369
00:20:23,230 --> 00:20:24,190
Speaker 9: niet gezegd.

370
00:20:24,230 --> 00:20:27,770
Speaker 2: Dan naar Frankrijk. Tweede ronde van de burgemeestersverkiezingen daar. Ook

371
00:20:27,790 --> 00:20:30,570
Speaker 2: daar kijkt men naar de opkomst van het populisme. Het

372
00:20:30,609 --> 00:20:33,630
Speaker 2: Rassemblement National. Hoe is het daar afgelopen?

373
00:20:34,800 --> 00:20:36,969
Speaker 9: Ja, en daar kijkt men met name naar... vanwege die

374
00:20:37,010 --> 00:20:41,350
Speaker 9: presidentsverkiezingen volgend jaar. En is dit een soort referendum daarvoor? Nou,

375
00:20:41,410 --> 00:20:45,660
Speaker 9: in de grootste steden hoopt de Rassemblement Nationaal... een burgemeesterspost

376
00:20:45,680 --> 00:20:48,760
Speaker 9: te bemachtigen, maar dat is niet gelukt. Een bondgenoot van

377
00:20:48,800 --> 00:20:51,609
Speaker 9: hun heeft wel gewonnen in Nice... maar in de andere

378
00:20:51,650 --> 00:20:55,430
Speaker 9: grote steden wint het rassemblement sowieso niet. Niet in Marseille,

379
00:20:55,450 --> 00:20:58,730
Speaker 9: niet in Toulon, niet in Nîmes. Parijs is de winst

380
00:20:58,950 --> 00:21:01,570
Speaker 9: naar een socialistische kandidaat gegaan... en niet naar de kandidaat

381
00:21:01,609 --> 00:21:04,120
Speaker 9: van Les Républicains. Dus ook

382
00:21:04,160 --> 00:21:04,919
Speaker 4: geen rechtse

383
00:21:04,960 --> 00:21:12,419
Speaker 9: winst. Kortom, samengevat, want je hebt natuurlijk 36.000 gemeenten in Frankrijk...

384
00:21:12,060 --> 00:21:14,680
Speaker 9: waar men naar de stembus kon, dat is gigantisch. Over

385
00:21:14,700 --> 00:21:18,410
Speaker 9: het algemeen verrecht Frankrijk wel... maar dat wordt niet beklonken

386
00:21:18,430 --> 00:21:20,790
Speaker 9: met een zege in de grote steden... Al is het

387
00:21:20,810 --> 00:21:22,950
Speaker 9: nog steeds de vraag voor volgend jaar... is er een

388
00:21:22,990 --> 00:21:27,070
Speaker 9: verbindende politicus met genoeg charisma... die dan volgend jaar wel

389
00:21:27,450 --> 00:21:32,020
Speaker 9: Marine Le Pen of Jordan Bardella... bij een tête-à-tête kan verslaan.

390
00:21:32,080 --> 00:21:33,880
Speaker 9: Een kickstart hebben ze niet gekregen

391
00:21:34,340 --> 00:21:37,080
Speaker 2: Dan nog een eigen referendum voor het functioneren... van de

392
00:21:37,100 --> 00:21:41,959
Speaker 2: bondskanselier in Duitsland, van Friedrich Merz. Rheinland-Pfalz moest naar de stembussen.

393
00:21:41,980 --> 00:21:45,679
Speaker 2: Vrij grote westerse deelstaat. Hoe is het daar afgelopen?

394
00:21:46,590 --> 00:21:49,530
Speaker 9: Ja, bekend van Trier en Mainz. En daar heeft CDU

395
00:21:49,550 --> 00:21:53,800
Speaker 9: van Merts gewonnen en zet het verval van de SPD door.

396
00:21:53,840 --> 00:21:57,300
Speaker 9: Zie je ook dat de AFD met 20% van de

397
00:21:57,320 --> 00:21:59,439
Speaker 9: stemmen de derde partij is geworden en echt voet aan

398
00:21:59,480 --> 00:22:03,420
Speaker 9: de grond krijgt in het westen van Duitsland. Ja, daar

399
00:22:03,440 --> 00:22:05,940
Speaker 9: hopen ze later dit jaar in het oosten van Duitsland

400
00:22:06,020 --> 00:22:09,260
Speaker 9: echt grote successen te boeken, de AFD. En wat krijg

401
00:22:09,300 --> 00:22:11,320
Speaker 9: je dan, Bas, dat CDU en SPD, die ook in

402
00:22:11,359 --> 00:22:16,030
Speaker 9: Berlijn in een coalitie zitten, nu in Rijnland-Vals samengaan, maar

403
00:22:16,070 --> 00:22:18,790
Speaker 9: zich wel afvragen, ja, hoe moet dat nou? Hoe houden

404
00:22:18,810 --> 00:22:21,170
Speaker 9: we ons eigen profiel vast? En die AFD zit ons

405
00:22:21,190 --> 00:22:23,430
Speaker 9: zo op de hielen, inmiddels ook in West-Duitsland. Hoe gaan

406
00:22:23,450 --> 00:22:26,190
Speaker 9: we aan ons verhaal werken? Met name de SPD zal

407
00:22:26,210 --> 00:22:29,020
Speaker 9: misschien er de grootste moeite mee hebben vanwege het grote verlies.

408
00:22:29,960 --> 00:22:33,290
Speaker 2: Dan tenslotte een referendum in Italië. Twee na grootste economie

409
00:22:33,310 --> 00:22:36,369
Speaker 2: van Europa. Meloni schreef hem uit, want ze wilden rechtspraak

410
00:22:36,390 --> 00:22:39,530
Speaker 2: gaan hervormen. Italianen zijn altijd kritisch op dat soort dingen.

411
00:22:40,500 --> 00:22:43,859
Speaker 9: Ja, die houden niet zo van referenda, maar de opkomst

412
00:22:43,920 --> 00:22:47,359
Speaker 9: is wel hoog. Zit al op 47 procent. En vandaag wordt

413
00:22:47,400 --> 00:22:49,290
Speaker 9: er ook nog gestemd. De stembussen zijn tot drie uur

414
00:22:49,310 --> 00:22:53,330
Speaker 9: vanmiddag open. En Maloney hoopt eigenlijk op persoonlijke titel met

415
00:22:53,350 --> 00:22:56,990
Speaker 9: haar populariteit... de rechtspraak te kunnen hervormen, daar een mandaat

416
00:22:57,030 --> 00:22:57,869
Speaker 9: voor te krijgen.

417
00:22:57,910 --> 00:22:58,359
Speaker 6: Sommigen zeggen

418
00:22:58,490 --> 00:23:02,619
Speaker 9: ja, je wilt die rechtsstaat, die rechtspraak... afbreken. Dat is

419
00:23:02,640 --> 00:23:05,240
Speaker 9: maar hoe je er naar kijkt. We weten vanmiddag hoe

420
00:23:05,260 --> 00:23:07,540
Speaker 9: dit uitpakt, maar precies wat je zegt, Bas, doorgaat zijn

421
00:23:07,580 --> 00:23:10,960
Speaker 9: Italianen er niet heel erg fan van. De eerste verwachtingen zijn,

422
00:23:11,000 --> 00:23:14,220
Speaker 9: het valt toch net tegen voor Meloni, maar dat weten

423
00:23:14,240 --> 00:23:15,100
Speaker 9: we nog niet zeker.

424
00:23:15,140 --> 00:23:17,520
Speaker 2: Nou, dan heel even rust. Morgen kunnen we naar de

425
00:23:17,540 --> 00:23:18,900
Speaker 2: parlementsverkiezingen met Denemarken.

426
00:23:20,220 --> 00:23:22,660
Speaker 9: Ja, een doldwaze deze dinsdag krijgen we ook nog. Nee,

427
00:23:22,680 --> 00:23:24,700
Speaker 9: dat valt wel mee. Het wordt denk ik een eitje

428
00:23:24,720 --> 00:23:26,939
Speaker 9: voor met de Frederiksen... die in Denemarken met dank aan

429
00:23:26,960 --> 00:23:32,310
Speaker 9: Donald Trump en zijn Groenland-rel... waarschijnlijk haar succes weer kan verzilveren.

430
00:23:32,330 --> 00:23:33,710
Speaker 9: Maar het is bijna niet bij te houden. Het lijkt

431
00:23:33,750 --> 00:23:35,870
Speaker 9: wel een rondje eredivisie, Bas, op deze manier. Zeker

432
00:23:36,030 --> 00:23:38,429
Speaker 2: dank je wel. Europa-verslaggever Gert-Jan Haan. Als je meer wilt

433
00:23:38,450 --> 00:23:41,690
Speaker 2: weten over de impact van de verkiezingen... straks Make Europe

434
00:23:41,710 --> 00:23:45,310
Speaker 2: Great Again, de podcast van Gert-Jan. Rond vier uur vanmiddag

435
00:23:45,350 --> 00:23:48,300
Speaker 2: verschijnt die favoriete podcast-app. Ik vind het toch knap gedaan.

436
00:23:48,359 --> 00:23:49,260
Speaker 2: Vier verkiezingen in vier minuten.

437
00:23:50,810 --> 00:23:52,230
Speaker 3: We gaan kijken naar wat er in de kranten staat.

438
00:23:52,270 --> 00:23:56,030
Speaker 3: In de Telegraaf. Fixekorting zorgpremie, kopt de krant. Plannen van

439
00:23:56,050 --> 00:23:58,429
Speaker 3: het kabinet om het eigen risico te verhogen... leiden uiteindelijk

440
00:23:58,470 --> 00:24:03,830
Speaker 3: tot een lagere zorgpremie. Blijkt uit een doorrekening van het CPB...

441
00:24:03,020 --> 00:24:05,720
Speaker 3: of termijn valt de premie zo'n 300 euro per persoon per

442
00:24:05,740 --> 00:24:06,820
Speaker 3: jaar lager uit.

443
00:24:06,859 --> 00:24:10,420
Speaker 2: Dan het FT-CO2-opslagproject. Arm is het snel klanten nodig te benodigen.

444
00:24:10,440 --> 00:24:12,760
Speaker 2: Nodig de subsidies om de bouw ervan te starten. Die

445
00:24:12,780 --> 00:24:14,939
Speaker 2: moeten dit jaar worden aangevraagd. Maar deelname van een groot

446
00:24:14,960 --> 00:24:18,359
Speaker 2: aantal klanten is nog onzeker. Het kabinet ziet CO2-opslag als

447
00:24:18,400 --> 00:24:21,040
Speaker 2: cruciaal om onze klimaatdoelen te halen... en wil daarom een

448
00:24:21,080 --> 00:24:24,480
Speaker 2: groot tweede opslagproject onder de Noordzee. Dat waar hem is.

449
00:24:24,540 --> 00:24:26,720
Speaker 2: Ander project Portos wordt nog dit jaar in bedrijf genomen.

450
00:24:26,920 --> 00:24:27,520
Speaker 2: En tot slot in

451
00:24:27,560 --> 00:24:31,770
Speaker 3: trouw, Indiase varianten van Ozempix... zijn flink goedkoper, koopt de krant.

452
00:24:31,810 --> 00:24:35,389
Speaker 3: Omdat het patent op de werkzame stof in die afslankmedicatie...

453
00:24:34,609 --> 00:24:38,310
Speaker 3: dit weekend verliep, zijn er meteen allerlei betaalbare varianten... uit

454
00:24:38,330 --> 00:24:41,070
Speaker 3: bijvoorbeeld India op de markt gekomen. En dus gaan allerlei

455
00:24:41,090 --> 00:24:43,310
Speaker 3: mensen zelf hun slag slaan... door dat op internet te

456
00:24:43,350 --> 00:24:47,040
Speaker 3: bestellen en dan zelf te injecteren. Schijnt het alle gevolgen van? Ja.

457
00:24:48,200 --> 00:24:50,280
Speaker 3: Hoe vaak horen wij niet hier op BNR, ook robots

458
00:24:50,300 --> 00:24:53,060
Speaker 3: gaan ons werk overnemen. Nou, in China zijn ze daar

459
00:24:53,100 --> 00:24:56,719
Speaker 3: al aardig mee bezig. McDonald's test in Shanghai met allerlei

460
00:24:56,760 --> 00:25:00,139
Speaker 3: humanoïde robots... die klanten begroeten en eten serveren. Ik heb

461
00:25:00,180 --> 00:25:03,100
Speaker 3: je een filmpje ervan gestuurd. In de vestiging in Shanghai

462
00:25:03,160 --> 00:25:06,000
Speaker 3: lopen en staan de robots tussen het personeel... en nemen

463
00:25:06,020 --> 00:25:08,340
Speaker 3: ze ook een deel van het werk over. Ze dragen

464
00:25:08,359 --> 00:25:12,760
Speaker 3: de bekende rood-gele McDonald's uniforms... en sommige machines zijn vermomd

465
00:25:12,800 --> 00:25:16,300
Speaker 3: als dieren... waar dan vooral kinderen op afkomen... Het is

466
00:25:16,320 --> 00:25:18,760
Speaker 3: een soort robot-orgie. Ik vind het ook een beetje een

467
00:25:18,780 --> 00:25:21,510
Speaker 3: dystopisch beeld. Je moet je een beetje inbeelden, al die

468
00:25:21,530 --> 00:25:25,390
Speaker 3: bekende tweebenige robots... de Optimussen en de Peppers en Sophia

469
00:25:25,410 --> 00:25:26,420
Speaker 3: en al dat soort figuren

470
00:25:26,930 --> 00:25:30,410
Speaker 3: dit loopt er allemaal door elkaar. Heel creepy. Die robots

471
00:25:30,430 --> 00:25:32,790
Speaker 3: zijn ontwikkeld door een Chinees bedrijf... en maken dus deel

472
00:25:32,830 --> 00:25:35,149
Speaker 3: uit van een proef. Het idee is om te kijken

473
00:25:35,170 --> 00:25:38,600
Speaker 3: hoe technologie het werk in die restaurants kan ondersteunen. Waarschijnlijk

474
00:25:38,619 --> 00:25:41,460
Speaker 3: wil McDonald's uiteindelijk gaan inzetten... op een soort mix van

475
00:25:41,500 --> 00:25:45,300
Speaker 3: mens en machine... waarbij mensen nodig blijven voor het echte werk...

476
00:25:45,100 --> 00:25:47,639
Speaker 3: en robots het wat simpelere werk kunnen oppakken. Het opeten

477
00:25:47,660 --> 00:25:50,030
Speaker 3: van de spullen. Ja, of het eerst wegbrengen en vervolgens

478
00:25:50,070 --> 00:25:52,010
Speaker 3: opeten als de klant het niet opeet. Geen idee, inderdaad,

479
00:25:52,050 --> 00:25:56,450
Speaker 3: opruimen ook misschien. China speelt bovendien de kwestie dat personeel

480
00:25:56,490 --> 00:25:59,910
Speaker 3: vinden lastig kan zijn... terwijl tegelijkertijd veel jongeren zonder werk

481
00:25:59,930 --> 00:26:01,790
Speaker 3: thuis zitten. Dus dan krijgen we binnenkort een situatie dat

482
00:26:01,830 --> 00:26:03,970
Speaker 3: het werk door robots wordt gedaan...

483
00:26:03,510 --> 00:26:04,250
Speaker 2: en dat die jongeren

484
00:26:04,390 --> 00:26:09,159
Speaker 3: zitten binnenkort werkloos thuis. Ja, oké. Nou, voorlopig dus een experiment...

485
00:26:09,180 --> 00:26:12,580
Speaker 3: De leukste reactie las ik op Facebook. Daar schrijft iemand, ja,

486
00:26:12,619 --> 00:26:15,970
Speaker 3: allemaal leuk dit... maar de ijsmachine is nog steeds kapot.

487
00:26:15,990 --> 00:26:18,189
Speaker 3: Misschien moet daar maar eens een keer een reparatiehobot op af.