WEBVTT - De komende paar jaar zijn gevaarlijk 0:00:03.100 --> 0:00:06.160 Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. 0:00:09.180 --> 0:00:11.740 Boekestein in de Wijk. Hugo Rijtsma. Welkom bij Boekestein in 0:00:11.760 --> 0:00:13.540 de Wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Het is 0:00:13.560 --> 0:00:18.020 woensdag 4 februari. Vanochtend vroeg werd de dood van twee burgers gemeld... 0:00:17.720 --> 0:00:21.290 als gevolg van een Russische drone-aanval op de Dnipropetrovsk. Gisteren 0:00:21.329 --> 0:00:24.670 voerde Rusland de grootste aanval op Oekraïna uit van dit jaar... 0:00:24.970 --> 0:00:30.910 Met 71 raketten en 450 aanvalstroons gericht tegen weer. Vooral het energiesysteem. 0:00:30.970 --> 0:00:33.810 In de zuidelijke stad Zaporizhia werden daarbij twee kinderen gedood. 0:00:33.990 --> 0:00:37.950 In Kiev vielen zes gewonden. President Zelensky beschuldigde Poetin van 0:00:37.979 --> 0:00:40.040 schending van het staakt het vuren. Waar Trump om had 0:00:40.060 --> 0:00:42.720 gevraagd en dat Rusland het bestand alleen had gebruikt om 0:00:42.800 --> 0:00:45.700 raketten op te sparen. Trump die zei dat hij het 0:00:45.760 --> 0:00:47.940 zelf niet zag als schending van het bestand. En als 0:00:47.960 --> 0:00:50.870 ik het nou goed begrijp. Zit dat erin dat ze 0:00:50.880 --> 0:00:54.650 hadden afgesproken niet te schieten op energiedoelen... tot de volgende 0:00:54.670 --> 0:00:57.810 ronde van gesprekken in Abu Dhabi? Dat zou zondag zijn geweest, 0:00:57.830 --> 0:01:00.270 maar is nu uitgesteld naar vandaag. Dus het is dan 0:01:00.310 --> 0:01:04.490 net of je het doel of de datum als uitgangspunt neemt. 0:01:04.530 --> 0:01:08.930 Dus ja, door heel Oekraïne natuurlijk nog steeds stroomuitval. Bij 0:01:08.950 --> 0:01:12.209 strenge vorst nog steeds, hoewel het iets zal verminderen... de 0:01:12.250 --> 0:01:17.250 komende dagen in de Russische grensregio's Koersk, Brijansk en Belgorod... 0:01:16.390 --> 0:01:20.480 her en der ook stroomuitval door Oekraïne. Frond heb ik 0:01:20.520 --> 0:01:23.000 niks concreets. Maar Rob, jij had iets van Sloviansk. 0:01:23.620 --> 0:01:27.420 Ja, misschien even toch wel interessant om dat te zeggen... 0:01:27.190 --> 0:01:30.730 en dat heeft ook alles te maken met de komende onderhandelingen. 0:01:30.750 --> 0:01:33.710 Die opmars van Rusland in de richting van Sloviansk... dus 0:01:33.750 --> 0:01:40.089 dat ligt in de Donetsk-regio. Even die geforcificeerde steden. Exact. Ja, 0:01:40.110 --> 0:01:43.180 die gaat wel door. Maar er zijn dus nu ook 0:01:43.200 --> 0:01:46.460 volgens het Instituut voor de Study of War... zijn er 0:01:46.480 --> 0:01:50.300 berekeningen nu gemaakt van... hoe lang zouden ze erover doen 0:01:50.340 --> 0:01:53.470 om dat voor elkaar te krijgen... om inderdaad die... Die 0:01:53.490 --> 0:01:57.900 gefortificeerde steden te kunnen veroveren. Dat kan echt nog meer 0:01:57.940 --> 0:02:01.180 dan een jaar duren. Maar het kan ook nog maanden 0:02:01.220 --> 0:02:04.309 duren voordat ze een daadwerkelijke aanval erop kunnen uitvoeren. Want 0:02:04.330 --> 0:02:06.950 ze hebben hun reserves niet op orde. Dat is denk 0:02:06.990 --> 0:02:10.030 ik goed nieuws voor Oekraïne. En ook slecht nieuws voor 0:02:10.090 --> 0:02:13.400 Rusland in het kader van de onderhandelingen. Even misschien toch 0:02:13.440 --> 0:02:16.820 nog over die grote aanvallen. Er zijn geweest met anderhalf 0:02:16.840 --> 0:02:22.490 keer zoveel balistische raketten als normaal. Inderdaad, die raketten worden gespaard. 0:02:22.500 --> 0:02:24.970 Maar dat is vrij normaal bij de Russen. Dus wat 0:02:24.990 --> 0:02:29.950 je ziet is dat er vaak grote aanvallen zijn met drones. 0:02:29.990 --> 0:02:33.510 Dan worden de raketten min of meer achtergehouden. Of er 0:02:33.560 --> 0:02:38.980 wordt een heel klein aantal... Afgeschoten. En dat heeft te 0:02:39.020 --> 0:02:41.019 maken met het feit. Dat als je echt heel veel 0:02:41.060 --> 0:02:44.040 schade wil aanrichten. Dan heb je die raketten. Die ballistische 0:02:44.060 --> 0:02:48.660 raketten daarvoor nodig. Daar zijn er nu 10 van de 38 neergehaald. 0:02:48.680 --> 0:02:51.370 Door Oekraïne. En dat is dus niet veel. Dus een 0:02:51.389 --> 0:02:56.390 grote schade kun je daarmee aanrichten. En wat je dus 0:02:56.430 --> 0:02:59.290 ook weet. Is dat de voorraden van die raketten. Niet 0:02:59.330 --> 0:03:03.160 ongelooflijk groot is aan Russische zuiden. Dus dat omsparen is 0:03:03.200 --> 0:03:04.300 een gebruikelijke tactiek. 0:03:04.669 --> 0:03:07.029 Ja, dat zijn vaak de Iskanders, die worden wat meer ingezet. 0:03:07.070 --> 0:03:08.510 En af en toe ook die Kinzal, dat is die 0:03:08.530 --> 0:03:13.389 nieuwe hypersonische ballistische raket. Zo is het. Die zijn heel 0:03:13.410 --> 0:03:17.730 moeilijk te onderscheppen. Van het dronefront, je had nog iets... 0:03:17.810 --> 0:03:21.470 Die Gerbera's, dat is ook zo'n Shahed-achtige, hè 0:03:21.720 --> 0:03:24.739 Ja, dat is een hele goedkope uitvoering daarvan. Die worden 0:03:24.780 --> 0:03:29.959 vaak als zogenaamde decoys gebruikt, lokkeenden. En dat zijn dus drones, 0:03:29.980 --> 0:03:31.959 daar schiet je dan op en dan gaan ze kapot... 0:03:32.240 --> 0:03:35.600 En dat is niet erg, want soms worden ze gebruikt 0:03:35.640 --> 0:03:41.650 voor grondwaarneming, maar zelden om grote aanvallen mee uit te voeren. 0:03:41.710 --> 0:03:43.590 En wat je dus nu ziet op dit ogenblik, is 0:03:43.630 --> 0:03:48.150 dat die drones worden gebruikt als een soort moederschip voor 0:03:48.190 --> 0:03:51.330 first person view drones. Dat zijn die kleinere drones, dus 0:03:51.350 --> 0:03:56.260 die gaan bij wijze van spreken als een klein eendje 0:03:56.320 --> 0:03:59.940 op de grote lok eend, gaan die mee en daarmee 0:03:59.960 --> 0:04:10.460 kunnen afstanden Was er ook weer eentje in Polen neergekomen, 0:04:10.480 --> 0:04:15.680 geloof ik? Ja, ten noordoosten volgens mij van Warschau. En 0:04:15.700 --> 0:04:19.539 daar zat een munitiedepot en daar is er een neergekomen 0:04:20.589 --> 0:04:23.050 Zullen we kijken naar de onderhandelingen... die dus vandaag in 0:04:23.089 --> 0:04:26.409 Abu Dhabi alsnog van start moeten gaan? Aritjan 0:04:26.730 --> 0:04:29.450 kan jij een beetje... Even nog één ding hiervoor, als 0:04:29.490 --> 0:04:33.980 dat mag. Rutte is bij Zelensky op bezoek geweest. En 0:04:34.020 --> 0:04:37.580 zegt daar dus tegen hem, alleen Trump is... is in 0:04:37.620 --> 0:04:41.640 staat om een ceasefire tot stand te brengen. Dat is 0:04:41.670 --> 0:04:44.850 wel een interessante opmerking, want we weten dus nu ook... 0:04:44.510 --> 0:04:47.990 en dat weten we al langer, dat Trump wil gewoon... 0:04:47.650 --> 0:04:51.790 dat Zelensky de Donbass opgeeft. 0:04:51.870 --> 0:04:52.190 Dus ik 0:04:52.210 --> 0:04:55.710 denk niet dat Zelensky daar nou zo'n leuke uitspraak van 0:04:55.770 --> 0:04:59.830 Rutte vindt. En wat ik nu wel heb begrepen, is... 0:04:59.510 --> 0:05:02.510 er staat een lang stuk in de Financial Times... dat 0:05:02.570 --> 0:05:04.930 als er een staak tot vuren zou komen, daar zijn 0:05:04.950 --> 0:05:08.370 we dus nog lang niet... Dan hebben de Amerikanen en 0:05:08.410 --> 0:05:14.609 de Europeanen afgesproken... dat er een gezamenlijke militaire reactie zou 0:05:14.650 --> 0:05:15.339 komen 0:05:16.070 --> 0:05:18.570 Ja, dit gaat dus om de veiligheidsgarantie die dan gegeven 0:05:18.610 --> 0:05:21.690 zou worden. Dat is dus eigenlijk dan meer dan artikel 5, 0:05:21.650 --> 0:05:23.770 zeg maar. Dus dan zeg je echt dat je militair 0:05:23.810 --> 0:05:24.660 gaat ingrijpen 0:05:25.370 --> 0:05:30.750 Nou ja, wat daar nu is afgesproken, dat is inderdaad 0:05:30.810 --> 0:05:35.700 kennelijk uitgelekt... Waar het om gaat is dat de eerste 24 0:05:35.180 --> 0:05:41.950 uur zouden dan de Oekraïners de Russen moeten tegenhouden. Dan 0:05:41.970 --> 0:05:48.050 van 24 tot 72 uur komen de Europeanen erin. En kunnen die 0:05:48.070 --> 0:05:50.930 het niet houden, dan zouden de Amerikanen erin komen. Maar 0:05:50.970 --> 0:05:53.830 de grote vraag is natuurlijk, komen de Amerikanen echt? En 0:05:53.850 --> 0:05:56.130 dat moet je je realiseren. En dat is heel erg belangrijk, 0:05:56.150 --> 0:05:58.560 want je wil het terecht hebben over de onderhandelingen. Maar 0:05:58.600 --> 0:06:03.680 dit is cruciaal voor de onderhandelingen. Want die veiligheidsgaranties... door 0:06:03.720 --> 0:06:06.740 Amerika worden door Zelensky... inmiddels niet meer geloofd. Dat heeft 0:06:06.779 --> 0:06:14.130 alles te maken met Groenland. Dus... hamert Zelensky nu op... 0:06:13.390 --> 0:06:16.930 een troepenmacht van 800.000 militairen. Dat is veel en veel groter... 0:06:16.610 --> 0:06:20.430 dan ze eigenlijk op dit ogenblik hebben. Althans, voor zover 0:06:20.470 --> 0:06:25.380 we weten. En in ieder geval veel groter... dan de troepenmacht... 0:06:24.880 --> 0:06:31.790 van Oekraïne... van voor de oorlog. En... Zij zien dat 0:06:31.830 --> 0:06:38.229 als de belangrijkste veiligheidsgarantie. En daaraan gekoppeld hun eigen industriele capaciteit. 0:06:38.270 --> 0:06:41.180 Realiseer je dat ze nu 60% van de wapens die 0:06:41.200 --> 0:06:44.640 ze nodig hebben... gewoon zelf maken. En daar wordt nu 0:06:44.800 --> 0:06:49.520 een enorme zwaai aan gegeven met Europa... Om dat verder 0:06:49.560 --> 0:06:52.460 te gaan ontwikkelen. Er wordt bijvoorbeeld een nieuwe tactische raket, 0:06:52.500 --> 0:06:55.409 een blizzard raket... met een bereik van meer dan 500 kilometer 0:06:55.430 --> 0:06:59.430 samen met de Britten ontwikkeld. Vaste brandstof voor de Flamengo's. 0:06:59.470 --> 0:07:02.330 Daar moeten er nu 200 per maand van worden gemaakt. Dat 0:07:02.350 --> 0:07:09.670 is een soort raketdrone, bereik 3000 kilometer. Vaste brandstof wordt in 0:07:09.810 --> 0:07:16.450 Denemarken gemaakt. Ze kopen nu 150 Saab Krippens. Niet... Amerikaanse toestellen, 0:07:16.480 --> 0:07:20.800 maar Europese toestellen. Dus je ziet dat ze helemaal aan 0:07:20.820 --> 0:07:23.880 het kantelen zijn. Ze kijken nu naar Europa voor hun 0:07:23.920 --> 0:07:28.220 eigen defensie. En dat wordt inmiddels de belangrijkste veiligheidsgarantie. Omdat 0:07:28.260 --> 0:07:34.670 ze gewoon die Oekraïners niet geloven in die Amerikaanse backstop... 0:07:33.690 --> 0:07:35.980 waar Rutte zo hoog over opgeeft 0:07:36.490 --> 0:07:37.300 Exact 0:07:38.150 --> 0:07:39.410 Dat is precies de situatie. 0:07:39.830 --> 0:07:42.370 Maar voordat we bij veiligheidsguranties aankomen... moet er eerst nog 0:07:42.690 --> 0:07:43.730 iets anders gebeuren. Dan 0:07:43.850 --> 0:07:45.090 moeten we dus uit het vuur zijn 0:07:45.270 --> 0:07:45.650 Dan moet 0:07:45.730 --> 0:07:45.890 er 0:07:45.920 --> 0:07:48.580 onder veronderhandeld worden. Er zit daar schot in 0:07:48.950 --> 0:07:51.900 In ieder geval weten we dat er dus... een belangrijke 0:07:51.920 --> 0:07:55.260 delegatie naartoe gaat. Dat moeten we maar even behandelen. Tot 0:07:55.280 --> 0:07:58.340 nu toe was het zo dat er lager niveau ambtenaren 0:07:58.360 --> 0:08:03.020 naartoe gingen. En die gingen dan ook allemaal pseudo-historische lesjes. 0:08:03.040 --> 0:08:05.460 Dat helemaal niet bestaat. Dat 0:08:05.480 --> 0:08:05.580 is 0:08:05.600 --> 0:08:10.350 natuurlijk buitengewoon frustrerend. Nu is het zo... dat het Oekraïne-team 0:08:10.390 --> 0:08:14.800 heeft dus Kirill Budanov... dus de vorige hoofd van de 0:08:14.810 --> 0:08:22.900 Military Intelligence... en nu hoofd van de presidentiële administratie... David Arakamea, 0:08:22.940 --> 0:08:27.960 een hele geloofwaardige onderhandelaar... en Andriy Natov, de chief of 0:08:27.980 --> 0:08:31.440 the general staff. En de Russische delegatie wordt nu geleid 0:08:31.460 --> 0:08:36.940 door Igor Kostiokov... de hoofd van de GRU. Andere intelligence mensen. 0:08:37.000 --> 0:08:39.780 En ook, daar heb je hem weer, Kirill Dmitriev. Die 0:08:39.800 --> 0:08:44.240 gewoon een hele belangrijke jongen is. Aan de Amerikaanse kant 0:08:44.280 --> 0:08:48.580 is het Witkoff en Jared Kushner. Oké, dat zijn 0:08:48.679 --> 0:08:51.070 inderdaad serieuzere mensen dan Rusland 0:08:51.120 --> 0:08:54.150 eerder stuurde naar dit soort vergaderingen. Dat klopt. En het 0:08:54.230 --> 0:08:56.870 is dus nu ook kennelijk zo dat de Amerikanen komen. 0:08:57.010 --> 0:09:00.580 Dat was ook nog niet duidelijk. Dus dat is op 0:09:00.620 --> 0:09:04.800 zich ook goed. En het heel erg interessant is natuurlijk 0:09:04.820 --> 0:09:08.120 dat twee bazen van de inlichtingdiensten nu tegenover elkaar staan. 0:09:08.860 --> 0:09:11.730 Boedanoff is een ex-baas van de inlichtingdienst, maar dat was 0:09:11.760 --> 0:09:14.930 je tot voor kort. En Geru, dat is de militaire 0:09:14.970 --> 0:09:19.450 inlichtingdienst in Rusland. En die 0:09:23.690 --> 0:09:28.370 Want Oekraïne heeft een aantal hele belangrijke GRU-mensen uitgeschakeld. Ja, 0:09:28.410 --> 0:09:29.130 ook dat 0:09:29.470 --> 0:09:32.660 nog. Rusland staat natuurlijk zelf ook onder druk. Ze verliezen 0:09:32.700 --> 0:09:36.540 veel mensen en materieel. Ook economisch gaat het slecht. Volgens 0:09:36.580 --> 0:09:40.040 mij is op dat punt of India nou gedwongen zou worden... 0:09:39.760 --> 0:09:42.200 te stoppen met het inkopen van Russische olie... is dat 0:09:42.220 --> 0:09:43.740 nog steeds een beetje vaag. 0:09:43.800 --> 0:09:47.660 In ieder geval herhaalt het zelf niet. Dat weten we dus. 0:09:47.710 --> 0:09:51.110 Modi zegt niet dat hij dat explicit gaat doen. Mensen 0:09:51.150 --> 0:09:52.110 twijfelen daar dus aan. 0:09:52.679 --> 0:09:55.360 Nee, ik ben heel benieuwd wat er gaat gebeuren. Want 0:09:55.380 --> 0:09:57.840 het is niet onbelangrijk. En als je dus nu ook 0:09:57.860 --> 0:10:01.880 Poetin beluistert, dan zegt hij... ja, de economische groei in 2025 0:10:01.480 --> 0:10:05.960 was 1%. Dat is wel weinig. Overigens valt het me 0:10:05.980 --> 0:10:09.060 nog mee. Want je zou ook kunnen veronderstellen dat wat 0:10:09.100 --> 0:10:13.160 er gebeurt... en die 170 miljard euro die ze per jaar 0:10:13.179 --> 0:10:17.340 aan die oorlog moeten uitgeven... dat dat een enorm domper 0:10:17.380 --> 0:10:22.310 op de economie... Maar je moet ook zien dat die 0:10:22.390 --> 0:10:26.970 economie goed draait vanwege de oorlogsindustrie. Dat kan natuurlijk ook 0:10:26.990 --> 0:10:30.210 niet eeuwig doorgaan. En hij zegt dat de inflatie beteugeld is. 0:10:30.250 --> 0:10:33.190 Die is nu iets meer dan 5 procent. Was iets minder 0:10:33.230 --> 0:10:38.270 dan 10 procent. Zegt Poetin. Nou ja goed. Feitelijk ligt het 0:10:38.330 --> 0:10:41.260 allemaal hoger. Maar als hij zegt dat er 1 procent groei is. 0:10:41.280 --> 0:10:45.040 Nou ja meestal worden die cijfers redelijk overdreven. Dus het 0:10:45.080 --> 0:10:47.840 zou me niet verbazen als er daadwerkelijk sprake is van 0:10:47.880 --> 0:10:48.620 krimp van de economie. 0:10:50.320 --> 0:10:53.900 Dichter bij huis, nou ja, niet helemaal, want heel ver omhoog. 0:10:53.920 --> 0:10:56.580 Maar met betrekking tot Europa was er een spannend verhaal. 0:10:56.600 --> 0:10:58.120 Volgens mij was dat ook in de Financial Times, toch 0:10:58.179 --> 0:11:04.310 Arend Jan? Over het schaduwen van Europese satellieten door Russische satellieten. 0:11:04.350 --> 0:11:11.570 Ja, de Europese veiligheidsdiensten denken dat twee Russische satellieten... hebben 0:11:11.590 --> 0:11:17.250 dus de communicaties onderbroken of in ieder geval intercepted... van 0:11:17.290 --> 0:11:24.960 misschien wel 24 sleutelsatellieten, communicatiesatellieten van Europa. Dat is de LUTCH-1 0:11:24.980 --> 0:11:28.080 en de LUTCH-2, zo heet dat. Misschien LOOG-1, ik weet 0:11:28.100 --> 0:11:31.469 niet hoe je dat uitspreekt. Ze hebben dus al een 0:11:31.500 --> 0:11:40.140 hele lange tijd merkwaardige bewegingen. Het gaat om 17 Europese satellieten... Nou, 0:11:40.179 --> 0:11:43.020 het probleem is een beetje dat die satellieten zijn oud... 0:11:42.679 --> 0:11:45.460 en die hebben dus informatie die niet encrypted is. Dus 0:11:45.480 --> 0:11:49.020 dat maakt iedereen ook nog zenuwachtig. Het zijn dus dingen 0:11:49.040 --> 0:11:54.090 die ook voor militaire informatie worden gebruikt. Waarschijnlijk hebben ze 0:11:54.110 --> 0:11:57.910 de command link onderschept... en daarmee kunnen ze dus zelf 0:11:57.950 --> 0:12:03.010 die satellieten gaan bedienen... en ook de informatie afpakken. Gelukkig 0:12:03.050 --> 0:12:11.110 is de LUTG-1... Ja, er was een... Die is kapot. 0:12:11.150 --> 0:12:13.790 Die is kapot, ja. Er kwam een beetje rook uit. 0:12:13.929 --> 0:12:19.180 Dat heeft zichzelf opgelost. Maar goed, het is... En nu 0:12:19.220 --> 0:12:24.569 is de Lutch 2 in de nabijheid van Intel SAT-39. En 0:12:24.590 --> 0:12:29.600 dat is een grote geostationaire satellietservice in Europa en Afrika. 0:12:29.620 --> 0:12:32.000 Maar die satelliet is natuurlijk wel 0:12:32.040 --> 0:12:36.220 iets kwetsbaars voor hybride Russische acties. Ja, maar dat weten 0:12:36.240 --> 0:12:36.890 we al heel erg lang 0:12:37.200 --> 0:12:41.800 Die discussie is al gestart onder president Reken in de 0:12:41.840 --> 0:12:46.559 jaren tachtig... over het Strategic Defense Initiative. En dat ging 0:12:46.660 --> 0:12:50.969 eigenlijk alleen maar over... oorlogsvoering in de ruimte. Dus dit 0:12:51.030 --> 0:12:54.850 is een discussie die loopt al vele, vele, vele decennia. 0:12:54.890 --> 0:13:01.590 En er is ook al veel getest met het kunnen verwoesten... 0:13:00.190 --> 0:13:05.630 van vijandelijke satellieten. Dat kunnen deze satellieten die Arjan net 0:13:05.670 --> 0:13:12.670 noemde niet. Die kunnen wel inlichtingen of datastromen kennelijk onderscheppen... 0:13:13.000 --> 0:13:17.540 Maar vernietigen kunnen ze niet. Vermoedelijk zijn ze niet eens 0:13:17.700 --> 0:13:19.500 in staat om er tegenaan te vliegen. Want dat kan 0:13:19.520 --> 0:13:22.000 natuurlijk ook nog. Je kan gewoon met een satelliet proberen 0:13:22.040 --> 0:13:25.660 om een ander satelliet uit de baan te rammen. Dat 0:13:25.740 --> 0:13:28.800 gaat vermoedelijk ook al heel erg lastig. Maar het is 0:13:28.830 --> 0:13:32.910 natuurlijk gewoon iets waar al heel erg lang over wordt gediscussieerd. 0:13:32.950 --> 0:13:38.010 En we weten dat het ontzettend kwetsbaar is. Al die satellietverbindingen. 0:13:39.510 --> 0:13:41.420 Ja, goed, er werd dan eerder wel over nagedacht. Maar 0:13:41.480 --> 0:13:44.800 eerder trokken bijvoorbeeld de Russen nog geen onderzeese kabels kapot. 0:13:44.840 --> 0:13:46.880 Dit zou een volgende stap kunnen zijn. 0:13:46.920 --> 0:13:47.679 Natuurlijk. 0:13:47.720 --> 0:13:47.990 Ja, natuurlijk 0:13:48.160 --> 0:13:49.760 Daar moet je dus ook gewoon erg rekening mee houden 0:13:49.780 --> 0:13:53.160 dat dat gaat gebeuren. Daar kunnen we niet zoveel tegen doen. 0:13:53.200 --> 0:13:56.780 En die discussie speelt, wat ik zeg, al decennia lang. 0:13:57.559 --> 0:14:03.959 En voor nogal wat strategen, ook in Amerika... zou dit 0:14:04.000 --> 0:14:08.460 het ondermijnen en het kapotmaken van je satellietsystemen... een reden 0:14:08.480 --> 0:14:12.040 kunnen zijn om kernwapens in te zetten. Want als je 0:14:12.090 --> 0:14:17.370 dus je satellietsystemen kapotmaakt... dan ben je gedeeltelijk doof en blind. 0:14:17.410 --> 0:14:19.410 En dan heb je dus niet zoveel opties meer. Dan 0:14:19.450 --> 0:14:24.130 is de enige optie nog om misschien wel kernwapens te lanceren. 0:14:25.240 --> 0:14:28.480 In die zin is ook de hele discussie over het startverdrag, 0:14:28.520 --> 0:14:33.420 het nieuwe startverdrag dat op 5 februari afloopt, buitengewoon belangrijk. Russen 0:14:33.440 --> 0:14:38.020 hebben gezegd, nou we willen dat best wel gaan continueren, 0:14:38.060 --> 0:14:42.070 dat verdrag, voor nog een jaar. Dan gaan we onderhandelen daarover. 0:14:42.110 --> 0:14:45.890 Maar ze proberen natuurlijk ook concessies af te dwingen bij Trump, 0:14:45.990 --> 0:14:47.890 om het daadwerkelijk nog een jaar te continueren. 0:14:49.080 --> 0:14:51.840 Zo naar Trump zelf, wat hij allemaal weer van gekkigheid uithaalt, 0:14:51.860 --> 0:14:54.920 maar misschien nog eventjes wat meer bij Europa blijvend. Daar 0:14:55.120 --> 0:14:57.109 zie je dat die discussie, waar wij het natuurlijk ook 0:14:57.130 --> 0:15:00.010 de hele tijd over hebben, van hoeveel is er nog 0:15:00.050 --> 0:15:04.190 over van zoiets als een NAVO met de Verenigde Staten erin, 0:15:04.210 --> 0:15:05.650 dat dat eigenlijk alleen maar verder gaat. 0:15:06.220 --> 0:15:08.820 Ja, dat gaat nu echt heel hard. Ook vanuit Amerika. 0:15:08.840 --> 0:15:12.740 Bijvoorbeeld Ivo Daalder, wie kennen we niet in Nederland. Oud-ambassadeur 0:15:12.780 --> 0:15:17.820 van Amerika bij de NAVO. Die zegt dat het fundament 0:15:17.840 --> 0:15:21.000 onder de NAVO is weggeslagen. En dat is namelijk het 0:15:21.020 --> 0:15:24.380 hele idee dat er een grondstel lag aan het verdrag van 1949. 0:15:25.300 --> 0:15:31.090 Dus het verdrag van Washington, het NAVO-verdrag. dat Europa fundamenteel 0:15:31.130 --> 0:15:33.950 is voor de veiligheid van de Verenigde Staten. En daar 0:15:34.170 --> 0:15:36.210 heeft hij absoluut gelijk in. Dat hebben wij ook al 0:15:36.250 --> 0:15:39.370 regelmatig gezegd, maar het is beter dat iemand anders het zegt. 0:15:39.500 --> 0:15:43.280 Daar heeft hij absoluut gelijk in. Want als die veiligheid 0:15:43.300 --> 0:15:50.220 van Europa niet meer van belang is voor de Amerikanen... 0:15:49.120 --> 0:15:54.810 dan is de NAVO voor Amerika waardeloos geworden. En Kobilius, 0:15:54.830 --> 0:15:59.010 de defensiecommissaris van de Europese Unie, die heeft al gezegd... Ja, 0:15:59.070 --> 0:16:02.330 er moet nu echt een strategie komen... om de capaciteit 0:16:02.370 --> 0:16:04.930 van de Amerikanen in Europa te vervangen. Nou, als je 0:16:04.970 --> 0:16:09.650 vervolgens onder elkaar zet wat heksen... de minister van Defensie 0:16:09.690 --> 0:16:13.100 van Amerika de afgelopen tijd... heeft gezegd en geschreven, bijvoorbeeld 0:16:13.140 --> 0:16:16.740 in de Defensiestrategie... waar we het ook kort geleden nog 0:16:16.780 --> 0:16:22.880 over hebben gehad... dan zegt hij, en dat is echt belangrijk... 0:16:21.760 --> 0:16:26.720 de Russische dreiging in Europa is hanteerbaar. En de Amerikanen, 0:16:26.760 --> 0:16:33.010 die zullen opnieuw... hun defensie gaan inregelen op die nieuwe 0:16:33.050 --> 0:16:38.980 dreiging in Europa. En wij zullen stappen nemen rond 2027. En 0:16:39.020 --> 0:16:43.210 dat betekent dus gewoon, we gaan terugtrekken. Nou, dat is 0:16:43.250 --> 0:16:46.760 ontzettend belangrijk. Want Hexen heeft ook een aantal malen gezegd 0:16:46.780 --> 0:16:50.540 van Europa... die is primair verantwoordelijk voor zijn eigen veiligheid. 0:16:50.600 --> 0:16:53.900 En dan zie je dus de tactiek in Europa van 0:16:53.920 --> 0:16:57.830 wat moet die dan zijn... in de richting van Trump. 0:16:57.870 --> 0:17:02.650 Gaan we dan drie jaar slijmen? De komende drie jaar slijmen? 0:17:02.690 --> 0:17:05.530 Of proberen we los te komen van Amerika? En hoe 0:17:05.550 --> 0:17:07.950 snel moet dat dan en hoe snel kan het dan? 0:17:07.990 --> 0:17:09.969 Dat is denk ik op dit ogenblik wat er aan 0:17:09.990 --> 0:17:19.440 de hand is... Waarbij je moet constateren dat slijmen gewoon 0:17:19.460 --> 0:17:24.520 niet veel effect heeft. En het staat ook los van 0:17:24.560 --> 0:17:27.720 de vraag van wie kan er nou eigenlijk nog Trump 0:17:27.740 --> 0:17:30.020 gaan opvolgen. Wordt dat Jay Defense of iemand anders? Maar 0:17:30.040 --> 0:17:33.449 het staat ook los van de vraag van wat betekent 0:17:33.470 --> 0:17:39.290 eigenlijk die grote geopolitieke veranderingen en de verschuiving. van Amerika 0:17:39.330 --> 0:17:43.610 naar Azië, waar het primaire belang ligt. En het feit 0:17:43.650 --> 0:17:47.170 dat eigenlijk door de nationale veiligheidsstrategie... er een situatie ontstaan 0:17:47.230 --> 0:17:50.820 is dat Amerika geen mondiale macht meer is... maar een 0:17:50.859 --> 0:17:57.460 regionale macht met belangen buiten zijn eigen invloedssfeer... die mogelijkerwijs 0:17:57.900 --> 0:18:02.980 moeten worden beschermd. En daarom hebben ze een krijgsmacht. andere 0:18:03.000 --> 0:18:06.720 manier van denken over veiligheid. Nou ja, en daar loopt 0:18:06.740 --> 0:18:09.420 de discussie over. En ik heb nog steeds het gevoel 0:18:09.460 --> 0:18:12.890 dat dat hele conceptuele... strategische debat in Europa niet goed 0:18:12.930 --> 0:18:13.730 gevoerd wordt 0:18:14.210 --> 0:18:20.149 En dat betekent dus dat Rutte's positie van kwaveren, van slijmen... 0:18:19.010 --> 0:18:21.830 steeds eenzamer wordt. Nou, 0:18:21.869 --> 0:18:27.659 ik hoor vanuit mijn eigen kringen... dat nogal wat staatshoofden 0:18:27.700 --> 0:18:34.080 en regeringsleiders woedend zijn op Rutte. Ik zal er niet 0:18:34.119 --> 0:18:35.700 al te veel over vertellen. Ik zou het wel willen, 0:18:35.720 --> 0:18:38.610 maar ik moet me daar toch wel een beetje in houden. 0:18:38.650 --> 0:18:44.150 Sommigen zeggen van... nou, het is eigenlijk zo slecht gesteld 0:18:44.190 --> 0:18:49.560 met de huidige situatie... dat wat Rutte heeft gedaan... Door 0:18:49.600 --> 0:18:55.120 te zeggen van, ja, wij keep on dreaming over Europa. 0:18:55.359 --> 0:19:01.370 Want we moeten echt met Trump on speaking terms blijven. Ja, 0:19:01.410 --> 0:19:06.630 dat gaat ook voorbij aan de werkelijke reden... waarom de 0:19:06.670 --> 0:19:09.460 dreigementen ten aanzien van Groenland van tafel zijn gegaan. En 0:19:09.480 --> 0:19:13.869 dat heeft te maken... Met de dreigementen van Europa zelf. 0:19:13.910 --> 0:19:25.460 Namelijk het inwerking stellen van het coercionmechanisme. Het non-coercionmechanisme. anti-coercion-mechanisme 0:19:25.480 --> 0:19:29.740 van de Europese Unie... waardoor je dus eigenlijk de Amerikanen... 0:19:29.040 --> 0:19:31.580 geheel of gedeeltelijk toegang tot de Europese markt kan ontzeggen. 0:19:31.619 --> 0:19:36.200 Dat is de truc geweest, hoor ik nu steeds vaker. 0:19:36.260 --> 0:19:42.000 En niet het geslijn van Trump. En de Europese leiders, 0:19:42.040 --> 0:19:45.109 niet alle overs... maar de meest veel Europese leiders waarvan 0:19:45.119 --> 0:19:48.390 ik het weet... die zouden veel liever hebben gehad... dat 0:19:48.430 --> 0:19:53.430 dat punt veel meer op de voorgrond is... zou zijn getreden, 0:19:53.490 --> 0:19:57.030 want dat betekent dat de Europeanen... wel degelijk een machtsinstrument 0:19:57.090 --> 0:19:58.070 in handen hebben 0:19:58.710 --> 0:20:03.590 Je ziet nu Europa en andere ontheemde bondgenoten van de VS... 0:20:03.369 --> 0:20:08.550 ook een beetje wegbewegen, richting China, praten met India. En 0:20:08.570 --> 0:20:10.449 Australië staat nu ook... Von der Leyen gaat 0:20:10.470 --> 0:20:13.760 nu naar Australië toe. Om de handelsdeel die vorig jaar 0:20:13.780 --> 0:20:19.570 is geklapt over... rundvlees en lamsvlees. De Europese boeren voelden 0:20:19.590 --> 0:20:22.970 zich weer eens benadeeld op dat gebied. Maar dat gaat 0:20:23.010 --> 0:20:30.990 toch gewoon gebeuren. Dus Zewkovic, de handelscommissaris, die is er nu. 0:20:31.030 --> 0:20:34.080 En de week erna moet er een klap op worden 0:20:34.100 --> 0:20:35.320 gegeven door von der Leyen. 0:20:36.500 --> 0:20:44.450 Australië ook belangrijk voor kritieke materialen. Absoluut. Absoluut. En daar 0:20:44.470 --> 0:20:46.990 is volgens mij ook een deal gesloten tussen de EU 0:20:47.050 --> 0:20:49.290 en Australië. Zoals de Australiërs dat ook met de VS 0:20:49.310 --> 0:20:52.840 hebben gedaan trouwens. Zeker. Maar de Europese Rekenkamer zegt dat 0:20:52.859 --> 0:20:55.280 we er voorlopig nog niet zijn. Wat betreft het zekerstellen 0:20:55.320 --> 0:20:56.920 van die toegang 0:20:57.440 --> 0:21:01.600 Ja, dat klopt. Dus alle voorstellen die er zijn om voor 2030... 0:21:02.960 --> 0:21:06.179 een redelijke mate van onafhankelijkheid te krijgen. Die zijn allemaal 0:21:06.200 --> 0:21:08.859 gedoemd te mislukken in Europa. En dat heeft onder andere 0:21:08.900 --> 0:21:10.760 te maken met het feit... dat is een van de 0:21:10.800 --> 0:21:16.350 eisen van de Critical Role Materials Act... om toch een 0:21:16.380 --> 0:21:25.400 behoorlijke hoeveelheid grondstof in Europa zelf te gaan... te gaan ontginnen. Ja, 0:21:25.420 --> 0:21:27.960 dat gaat hem niet worden. En dat heeft onder andere 0:21:28.010 --> 0:21:30.919 te maken met de oeverloze procedures in Europa... waardoor het 0:21:30.960 --> 0:21:35.310 twintig jaar kan duren, zegt de rekenkamer... voordat er daadwerkelijk 0:21:35.350 --> 0:21:38.470 iets uit de grond kan worden gehaald. En ondertussen zijn we, 0:21:38.510 --> 0:21:41.149 nou we moeten niet in die thuis gaan treden... ongelooflijk 0:21:41.210 --> 0:21:45.629 afhankelijk van importen uit Rusland, uit China... uit een aantal 0:21:45.690 --> 0:21:53.130 andere landen, voor grondstoffen... buitengewoon belangrijk zijn voor onze waterstofproductie, 0:21:53.170 --> 0:21:58.300 voor het fabriceren van smartphones, voor chips. Nou ja, ga 0:21:58.320 --> 0:21:59.260 zo maar door 0:21:59.970 --> 0:22:02.440 Het is belangrijk hoor. In die Critical Role Materials Act 0:22:02.460 --> 0:22:06.220 staat geloof ik dat we in 2030 20% zelf zouden moeten doen. 0:22:06.240 --> 0:22:08.520 Dat halen we dus niet. En er stond ook in 0:22:08.560 --> 0:22:12.560 dat de vergunningenprocedure beperkt zouden moeten blijven tot 21 maanden. En 0:22:12.580 --> 0:22:14.710 kennelijk zijn daar dus ook problemen mee 0:22:14.990 --> 0:22:17.820 Ja, ik vind dat nog te lang. Dat zou je 0:22:17.859 --> 0:22:21.199 eigenlijk gewoon binnen zes maanden moeten afronden. Ik weet dat 0:22:21.220 --> 0:22:23.750 het allemaal vervelend is, maar nood breekt wet 0:22:24.760 --> 0:22:27.020 Dit bevestigt dus weer het beeld dat niet alleen militair, 0:22:27.040 --> 0:22:30.670 maar ook economisch vooral de komende jaren Europa ontzettend kwetsbaar is. 0:22:30.710 --> 0:22:31.330 Misschien dat het daar 0:22:33.690 --> 0:22:37.410 Het gaat wel hard op het ogenblik. Op alle gebieden, 0:22:37.470 --> 0:22:41.520 economisch gebied gaat het hard. Financieel gebied gaat het hard. 0:22:41.560 --> 0:22:45.460 Militair gebied gaat het hard. Maar de vraag is of 0:22:45.480 --> 0:22:48.660 het hard genoeg gaat. 0:22:48.700 --> 0:22:50.150 Laten we naar de Verenigde Staten 0:22:50.840 --> 0:22:57.910 Na het volgende. Welkom terug. Misschien even te beginnen bij... 0:22:57.470 --> 0:23:00.030 Er was een berichtje eerder deze week al, hadden we 0:23:00.050 --> 0:23:03.090 toen niet meegenomen... dat de FBI een inval had gedaan 0:23:03.130 --> 0:23:06.649 in Atlanta, in Georgia. En daar honderden dozen in beslag 0:23:06.670 --> 0:23:12.010 had genomen met stembusmateriaal. Ook stembiljetten van de verkiezingen van 2020. 0:23:11.880 --> 0:23:14.619 Die Trump dus had verloren, maar nog steeds volhoudt te 0:23:14.660 --> 0:23:19.500 hebben gewonnen. Het gemeentebestuur heeft inmiddels nu een rechtszaak aangespannen... 0:23:19.040 --> 0:23:22.560 om dat terug te kijken, maar goed... Gisteren was Trump 0:23:22.580 --> 0:23:27.030 te gast bij zo'n conservatieve podcast. Daar voorspelde die vanouder 0:23:27.050 --> 0:23:30.230 zullen nog spannende dingen uit dat onderzoek komen. Maar hij 0:23:30.270 --> 0:23:31.910 zei daar ook het volgende. 0:23:36.130 --> 0:23:54.700 Ja, dus de midtermverkiezingen 0:23:54.760 --> 0:23:59.500 eind dit jaar moeten... door de Republikeinen worden overgenomen, genationaliseerd, 0:23:59.540 --> 0:24:03.540 zegt hij... om de stembesfraude tegen te gaan door illegalen 0:24:03.580 --> 0:24:06.580 die op de Democraten stemmen. Dat tankt namelijk om je 0:24:06.600 --> 0:24:07.419 neus 0:24:08.260 --> 0:24:11.860 Dit is natuurlijk politiek uiterst gevoelig. Want iedereen is ontzettend 0:24:11.880 --> 0:24:16.159 bang dat Trump weer die verkiezingen gaat beïnvloeden. En als 0:24:16.180 --> 0:24:19.920 je ook het woord nationaliseren en takeover neemt... dan staan 0:24:19.940 --> 0:24:24.820 de democraten op hun achterste been natuurlijk. Zijn frame is 0:24:24.880 --> 0:24:29.639 al die niet-gedocumenteerde emigranten. Die stemmen ook allemaal. Dat is 0:24:29.660 --> 0:24:34.140 natuurlijk een oude claim die hij heeft. Nooit bewezen. Is 0:24:34.180 --> 0:24:41.189 nooit bewezen. En nou ja, Chuck Schumer, de Senaat-minderheidsleider... die 0:24:41.210 --> 0:24:46.590 heeft dus al gezegd van... de democraten zullen dit bevechten. 0:24:46.609 --> 0:24:51.580 Dit kan niet. Die zullen het tegen gaan. Nou, die 0:24:52.119 --> 0:24:56.780 comments maakte je in die Dan Bongino-podcasthost... die vroeger de 0:24:56.820 --> 0:25:02.440 vorige deputy director of the FBI, weet je, die ontslagen is. 0:25:03.119 --> 0:25:06.080 Alles hangt weer met alles samen... Nou, wat is er 0:25:06.100 --> 0:25:10.340 nog meer gebeurd? Wel een aantal dingetjes. De government shutdown 0:25:10.380 --> 0:25:15.220 is dus nu echt afgewend. Dat wisten we eigenlijk al. 0:25:15.260 --> 0:25:18.720 Wat belangrijk is, er was een conferentie georganiseerd... door de 0:25:18.740 --> 0:25:22.960 Wall Street Journal. Toch een krant die lang Trump gesteund heeft... 0:25:22.800 --> 0:25:26.020 maar sinds een jaar eigenlijk al niet meer. En er 0:25:26.040 --> 0:25:30.160 was een miljardair, meneer Ken Griffin van het bedrijf Citadel... 0:25:29.600 --> 0:25:33.200 en die sprak gewoon heel openlijk dat hij het schandalig vindt... 0:25:33.770 --> 0:25:39.010 de Trump-familie zich verrijkt in het Witte Huis. Dat hoor 0:25:39.030 --> 0:25:44.570 je niet altijd. Het is ook een hele belangrijke Republikeinse donor, 0:25:44.609 --> 0:25:48.260 Ken Griffin. Dus dat is toch niet onbelangrijk. Dan nog 0:25:48.280 --> 0:25:52.820 een klein dingetje. We hebben veel gesproken over de Nvidia-sales 0:25:52.840 --> 0:25:58.100 van die H200 AI-chips naar China. Dat heeft Trump toen gedaan. 0:25:58.140 --> 0:26:02.040 State Department ligt nu dwars. En die export is nog 0:26:02.070 --> 0:26:07.120 steeds niet... op gang gekomen vanwege allerlei veiligheidsoverwegingen 0:26:08.609 --> 0:26:12.530 Rob, jij zei nog iets over een discussie... waarin de 0:26:12.550 --> 0:26:15.869