1
00:00:05,920 --> 00:00:08,220
Speaker 1: Dit is een BNR-podcast.

2
00:00:15,270 --> 00:00:19,450
Speaker 2: Studio Den Haag van vrijdag 6 maart. En ik dacht, laten

3
00:00:19,470 --> 00:00:22,070
Speaker 2: we eens niet beginnen met die mooie zware open deur...

4
00:00:21,790 --> 00:00:24,150
Speaker 2: maar met een koelkastdeur, want er is weer van alles

5
00:00:24,230 --> 00:00:28,790
Speaker 2: in de ijskast verdwenen. Ik dacht, we gaan borrelen. Ja,

6
00:00:28,810 --> 00:00:30,470
Speaker 2: we gaan bijna borrelen. Nee, dat is het niet. Het

7
00:00:30,490 --> 00:00:33,700
Speaker 2: was een dichtslaande koelkastdeur... waar de AOW-plannen in verdwijnen. Leendert

8
00:00:33,730 --> 00:00:35,940
Speaker 2: is er, Michiel is er, ik ben Mark. We gaan

9
00:00:35,960 --> 00:00:40,680
Speaker 2: de Politieke Week weer helemaal doornemen en dooranalyseren. Die koelkast,

10
00:00:40,700 --> 00:00:45,440
Speaker 2: die staat voor meer. Michiel? Hoe bedoel je, met hoesdrank

11
00:00:45,500 --> 00:00:48,100
Speaker 2: en dat soort dingen? Dat bedoelde ik nog niet, maar

12
00:00:48,120 --> 00:00:50,850
Speaker 2: dat zou ook kunnen. Nee, er zijn toch allemaal plannen

13
00:00:50,870 --> 00:00:53,390
Speaker 2: van de regering al in de... Nou, eigenlijk zoals Geert

14
00:00:53,409 --> 00:00:55,330
Speaker 2: Wilders het ook deed... maar dan in een nieuw kabinet,

15
00:00:55,370 --> 00:00:55,890
Speaker 2: in de ijskast

16
00:00:55,930 --> 00:00:57,980
Speaker 3: verdwenen. Nou, nu je dat zo zegt, zit ik daar

17
00:00:58,020 --> 00:01:01,000
Speaker 3: ook net aan te denken, inderdaad. Dat hebben we eerder gezien,

18
00:01:01,020 --> 00:01:05,619
Speaker 3: dat bepaalde... Maar toen waren het de... De heftigere standpunten

19
00:01:05,640 --> 00:01:07,760
Speaker 3: van de PVV... die je wil dus maar even in

20
00:01:07,780 --> 00:01:10,170
Speaker 3: de ijskast zetten... om dan toch aan dat kabinet mee

21
00:01:10,190 --> 00:01:11,509
Speaker 3: te kunnen gaan doen.

22
00:01:11,790 --> 00:01:14,070
Speaker 2: Daarnaast liggen nu de AOW-plannen.

23
00:01:14,090 --> 00:01:15,850
Speaker 3: Ja, en nu zijn het plannen van het kabinet zelf.

24
00:01:15,890 --> 00:01:17,400
Speaker 3: Dus er zit dan toch een verschilletje in

25
00:01:17,670 --> 00:01:19,890
Speaker 2: Dat is een ingewikkelde kwestie van de AOW. Want ze

26
00:01:19,990 --> 00:01:25,209
Speaker 2: willen de leeftijd verhogen waarop wij met pensioen gaan. Daar

27
00:01:25,230 --> 00:01:28,480
Speaker 2: is regio over met de polder. De koppeling wordt aangepast. Ja,

28
00:01:28,500 --> 00:01:30,240
Speaker 2: je hebt gelijk. Je maakt het ietsje nauwkeurig. Maar ik

29
00:01:30,260 --> 00:01:34,000
Speaker 2: dacht eerst even de grote streken... En daarvan heeft de

30
00:01:34,020 --> 00:01:35,610
Speaker 2: regering al een aantal keer gezegd... nou, weet je, dat

31
00:01:35,630 --> 00:01:38,839
Speaker 2: gaan we niet doen. Of tenminste, dat betekent volgens mij

32
00:01:38,880 --> 00:01:41,640
Speaker 2: het in de ijskast leggen. Maar in de polder, bij

33
00:01:41,670 --> 00:01:43,530
Speaker 2: de FNV en de CNV zeggen ze dan... nee, het

34
00:01:43,550 --> 00:01:45,729
Speaker 2: moet niet in de ijskast, het moet van tafel.

35
00:01:45,790 --> 00:01:45,900
Speaker 4: Ja

36
00:01:46,069 --> 00:01:46,550
Speaker 2: jij zegt we

37
00:01:46,590 --> 00:01:48,930
Speaker 4: gaan het niet doen. Dat is natuurlijk niet wat ze

38
00:01:48,950 --> 00:01:52,530
Speaker 4: gezegd hebben. Hans Velbrief zat gisteravond bij Pauw en de Wit.

39
00:01:52,570 --> 00:01:56,650
Speaker 4: En daar zei hij, ik heb het naast het bureau neergelegd...

40
00:01:56,090 --> 00:01:58,390
Speaker 4: of in het bureau, of in de la kennelijk. Nou,

41
00:01:58,410 --> 00:01:59,450
Speaker 4: we hebben daar een fragment van.

42
00:01:59,510 --> 00:02:01,430
Speaker 1: Ik denk dat we wel te onderschat hebben de emotie

43
00:02:01,470 --> 00:02:06,260
Speaker 1: die gepaard zou gaan... doorbreken van een afspraak uit het pensioenakkoord.

44
00:02:06,280 --> 00:02:08,280
Speaker 1: Dat hebben we, denk ik, niet helemaal goed ingeschat.

45
00:02:08,320 --> 00:02:09,739
Speaker 4: Nee, dat is wel het minste wat je ervan

46
00:02:09,780 --> 00:02:15,770
Speaker 1: past. En daar ben ik wel van geschrokken. Dus we

47
00:02:15,790 --> 00:02:17,410
Speaker 1: hebben nu ook gezegd, laten we even een pas op

48
00:02:17,430 --> 00:02:21,769
Speaker 1: de plaats maken met de AOW. Ik hoef helemaal nog

49
00:02:21,810 --> 00:02:25,410
Speaker 1: niks te doen. Dit is allemaal een plan wat speelt.

50
00:02:25,430 --> 00:02:27,090
Speaker 1: De wet, als ik die al zou willen veranderen, dat

51
00:02:27,130 --> 00:02:29,650
Speaker 1: hoeft pas over twee jaar. Dus ik heb gewoon alle tijd.

52
00:02:29,690 --> 00:02:34,650
Speaker 1: Dus ik heb even gezegd, maandag of even, maak een

53
00:02:34,690 --> 00:02:38,900
Speaker 1: pas op de plaats. Ik heb ook tegen vakbewegingen en

54
00:02:38,910 --> 00:02:41,740
Speaker 1: de werkgevers gezegd... als u het fijn zou vinden om

55
00:02:41,780 --> 00:02:44,000
Speaker 1: in de SER, de Sociaal Economische Raad... waar werkgevers en

56
00:02:44,020 --> 00:02:47,120
Speaker 1: werknemers en kroonleden zitten... om een advies te geven en

57
00:02:47,139 --> 00:02:49,220
Speaker 1: dan een wat breder

58
00:02:49,300 --> 00:02:51,579
Speaker 3: advies. En hierna ging hij weer uitleggen dat het dus

59
00:02:51,600 --> 00:02:55,500
Speaker 3: te maken heeft... met dat we met steeds minder werkenden

60
00:02:55,540 --> 00:02:58,820
Speaker 3: in de toekomst... voor steeds meer mensen de AOW moeten ophoesten.

61
00:02:58,860 --> 00:03:01,080
Speaker 3: En weer het verhaal, daarom moet er dus wat gebeuren.

62
00:03:01,120 --> 00:03:03,619
Speaker 2: Ja, waarvan de vakbonden dan zeggen... maar dat wisten we

63
00:03:03,660 --> 00:03:05,960
Speaker 2: toen we de afspraken die nu terzijde geschoven worden... toen

64
00:03:05,980 --> 00:03:10,450
Speaker 2: wisten we dat ook al. Hij klinkt nu, hij is

65
00:03:10,470 --> 00:03:13,350
Speaker 2: naar de televisie gegaan, vuilbrief... om daar te zeggen, nee

66
00:03:13,370 --> 00:03:16,400
Speaker 2: maar we maken nu pas op de plaats. Het gaat

67
00:03:16,440 --> 00:03:18,860
Speaker 2: in de ijskast, hebben we eerder ook al gehoord. Maar eigenlijk,

68
00:03:18,880 --> 00:03:20,560
Speaker 2: dat hebben we ook al in het debat over de

69
00:03:20,580 --> 00:03:24,489
Speaker 2: regeringsverklaring gehoord. Dus het klinkt alsof hij iets nieuws komt

70
00:03:24,530 --> 00:03:29,160
Speaker 2: toegeven aan de polder... van mededelingen van eerder, toch

71
00:03:29,380 --> 00:03:36,020
Speaker 4: Ja, het is ook een lastige discussie, omdat ook de polders...

72
00:03:34,620 --> 00:03:37,320
Speaker 4: maakt het ook lastig, want zij zeggen namelijk... wij willen

73
00:03:37,360 --> 00:03:40,600
Speaker 4: pas gaan praten als de plannen van tafel zijn. Maar goed,

74
00:03:40,620 --> 00:03:41,150
Speaker 4: je kan... Goed

75
00:03:41,190 --> 00:03:41,440
Speaker 2: recht,

76
00:03:41,470 --> 00:03:43,130
Speaker 4: want er ligt een afspraak en die wordt gewoon van

77
00:03:43,170 --> 00:03:45,590
Speaker 4: tafel geveegd. Ja, maar waarover ga je dan praten? Want

78
00:03:45,610 --> 00:03:47,030
Speaker 4: dan heb je niks meer om over te praten. Want

79
00:03:47,070 --> 00:03:49,150
Speaker 4: dan zijn er ook geen plannen meer. Dus eigenlijk zeggen

80
00:03:49,170 --> 00:03:52,350
Speaker 4: ze gewoon, het moet van tafel en daarmee klaar. Het

81
00:03:52,400 --> 00:03:56,500
Speaker 4: kabinet en het anvijlbrief, die hoorde ik ook zeggen, bepouwende wit...

82
00:03:57,730 --> 00:04:00,270
Speaker 4: Wat willen we nu doen? We leggen het in. Ik

83
00:04:00,350 --> 00:04:02,130
Speaker 4: doe het maar eventjes vanaf nu. Niet de eitkast, maar

84
00:04:02,150 --> 00:04:04,130
Speaker 4: hij had het over een bureau in de Burola. En

85
00:04:04,150 --> 00:04:08,250
Speaker 4: dan willen we eerst... Dan vragen we de SER. Vragen

86
00:04:08,290 --> 00:04:13,020
Speaker 4: we om met een advies te komen... waarin zij op

87
00:04:13,060 --> 00:04:15,260
Speaker 4: papier zetten... dus eigenlijk leggen ze de bal nu geheel

88
00:04:15,300 --> 00:04:18,240
Speaker 4: bij het maatschappelijk middenveld neer... van hoe denken jullie dan

89
00:04:18,260 --> 00:04:21,220
Speaker 4: dat we dit probleem moeten gaan aanvliegen? En het is

90
00:04:21,240 --> 00:04:23,480
Speaker 4: wachten dus op de plannen waar zij mee zouden moeten

91
00:04:23,500 --> 00:04:25,599
Speaker 4: gaan komen. De vraag is of ze dat dus gaan doen...

92
00:04:27,070 --> 00:04:30,409
Speaker 4: En als ze er nergens mee kunnen komen, dan komt

93
00:04:30,450 --> 00:04:33,920
Speaker 4: het AOW-plan weer uit de la. En dan ligt hij

94
00:04:34,100 --> 00:04:38,620
Speaker 2: weer op tafel. Het is niet helemaal hetzelfde of je

95
00:04:38,640 --> 00:04:40,240
Speaker 2: het gesprek begint met deze plannen... of dat je het

96
00:04:40,260 --> 00:04:43,299
Speaker 2: gesprek begint zonder deze plannen. Want in het ene geval

97
00:04:43,339 --> 00:04:45,279
Speaker 2: zeg je, we hebben de huidige situatie. En die willen

98
00:04:45,300 --> 00:04:46,980
Speaker 2: we veranderen. Hoe zullen we dat eens gaan doen? Nou,

99
00:04:47,020 --> 00:04:48,960
Speaker 2: dan heb je allerlei opties, kan je alle kanten uit.

100
00:04:48,980 --> 00:04:50,840
Speaker 2: Maar de situatie waar we nu in zitten, is dat

101
00:04:50,860 --> 00:04:53,960
Speaker 2: er een plan zit... waar in de polder verzet is

102
00:04:54,000 --> 00:04:56,430
Speaker 2: omdat het gerepareerd en tegengehouden moet worden. Dat is een

103
00:04:56,450 --> 00:04:59,770
Speaker 2: andere onderhandeling, een veel moeilijkere onderhandeling... heeft het kabinet slim

104
00:04:59,790 --> 00:05:01,729
Speaker 2: gedaan wat dat betreft. En wat jij zegt, zelfs als

105
00:05:01,750 --> 00:05:03,890
Speaker 2: we het in een bureau laten... naast het bureau of

106
00:05:03,930 --> 00:05:06,270
Speaker 2: op de grond neerleggen... dan ligt het daar nog steeds

107
00:05:06,310 --> 00:05:08,890
Speaker 2: en dan... Uiteindelijk is dat de uitkomst

108
00:05:08,930 --> 00:05:11,589
Speaker 4: als de polder niet met een mooi plan komt. Precies.

109
00:05:11,670 --> 00:05:15,000
Speaker 4: En wat ik wel lastig vind bij dit kabinet... Ik

110
00:05:15,020 --> 00:05:17,660
Speaker 4: heb die doorrekening van het CPB gelezen. En als je

111
00:05:17,680 --> 00:05:21,659
Speaker 4: dat goed leest, dan zeggen zij eigenlijk... dat de maatregel,

112
00:05:21,700 --> 00:05:24,120
Speaker 4: als je dit al gaat doen... om die AOW-leeftijd te

113
00:05:24,140 --> 00:05:27,640
Speaker 4: gaan verhogen, die koppeling één op één te maken... dat

114
00:05:27,680 --> 00:05:30,010
Speaker 4: als je daar een 33 pas mee gaat beginnen, dat dat

115
00:05:30,050 --> 00:05:31,950
Speaker 4: te laat is. Dat als je wil dat dat op

116
00:05:31,990 --> 00:05:35,190
Speaker 4: tijd effectief is... moet je daar eigenlijk eerder mee beginnen.

117
00:05:35,210 --> 00:05:38,930
Speaker 4: Dat is wat zij zeggen. En daarbij, het levert enkele

118
00:05:38,950 --> 00:05:40,810
Speaker 4: miljarden op. Ik moet het even uit mijn hoofd doen.

119
00:05:41,150 --> 00:05:46,810
Speaker 4: Volgens mij 3,2 miljard. En je kan je ook afvragen... omdat

120
00:05:46,830 --> 00:05:49,660
Speaker 4: er in het fiscaal domein vrij weinig gebeurd is. Dus

121
00:05:49,760 --> 00:05:52,960
Speaker 4: er zijn geen maatregelen genomen... om bijvoorbeeld vermogen naar extra

122
00:05:53,000 --> 00:05:57,620
Speaker 4: te belasten. Nee. Om naar fiscale regelingen te kijken... die

123
00:05:57,680 --> 00:06:02,200
Speaker 4: ondoelmatig en ondoeltreffend zijn. De hypotheekrenteaftrek is niet naar gekeken.

124
00:06:02,220 --> 00:06:05,430
Speaker 4: Dat is er zo. Die ondoelmatig is... Daar liggen echt

125
00:06:05,460 --> 00:06:08,810
Speaker 4: miljarden voor het oprapen. En op het moment dat je

126
00:06:08,850 --> 00:06:11,610
Speaker 4: die discussie aangaat, in mijn ogen... van ja, we moeten

127
00:06:11,630 --> 00:06:15,630
Speaker 4: wel kijken hoe we uiteindelijk die welvaartsstaat... want daar gaat

128
00:06:15,650 --> 00:06:18,070
Speaker 4: het natuurlijk om, zowel op het gebied van de zorg...

129
00:06:17,770 --> 00:06:21,190
Speaker 4: als in dat sociaal domein betaalbaar te houden... dan kan

130
00:06:21,210 --> 00:06:24,099
Speaker 4: je je wel afvragen, moeten we dan ook niet de

131
00:06:24,140 --> 00:06:29,560
Speaker 4: discussie gaan voeren? Kunnen we die discussie gaan voeren? Waar

132
00:06:29,580 --> 00:06:31,760
Speaker 4: kunnen we dat geld nog meer ophalen? Want ook, en

133
00:06:31,779 --> 00:06:35,799
Speaker 4: dat laat het CPB heel goed zien in die doorrekeningen...

134
00:06:34,580 --> 00:06:37,630
Speaker 4: de plannen zoals ze er nu liggen, zijn ook nog

135
00:06:37,650 --> 00:06:42,390
Speaker 4: niet effectief genoeg. De staatsschuld zal uiteindelijk ook tot boven

136
00:06:42,430 --> 00:06:45,610
Speaker 4: de 100% komen... Op het moment dat je alleen maar

137
00:06:45,650 --> 00:06:48,330
Speaker 4: uitvoert wat er nu aan plannen op tafel ligt. Dus

138
00:06:48,350 --> 00:06:50,789
Speaker 4: je zou toch nog meer maatregelen moeten gaan nemen.

139
00:06:50,810 --> 00:06:53,070
Speaker 2: Ja, en jij benadert het heel financieel. Maar dat vind

140
00:06:53,100 --> 00:06:54,640
Speaker 2: ik juist zo slim van hoeveel je er doet. Die

141
00:06:54,680 --> 00:06:56,400
Speaker 2: heeft het helemaal niet over geld. Die zegt precies wat

142
00:06:56,420 --> 00:06:59,420
Speaker 2: Michiel net aan het begin zei. Het aantal mensen wat

143
00:06:59,440 --> 00:07:01,860
Speaker 2: voor andere mensen moet gaan zorgen neemt af. Dus we

144
00:07:01,880 --> 00:07:04,839
Speaker 2: moeten wat langer doorwerken. Zodat we relatief meer werkende overhouden, toch?

145
00:07:05,440 --> 00:07:07,800
Speaker 3: Ja, en dan was er vorige week tijdens het debat

146
00:07:07,820 --> 00:07:11,640
Speaker 3: over de regeringsverklaring... dus zou je het hulp kunnen noemen

147
00:07:11,680 --> 00:07:15,170
Speaker 3: van de SGP en groepen Markensauer... die met een motie kwamen.

148
00:07:15,190 --> 00:07:17,130
Speaker 2: Ja, ook een eigen belangetje wat ze daarin hadden. Ja,

149
00:07:17,150 --> 00:07:17,310
Speaker 2: ga daar

150
00:07:17,330 --> 00:07:19,790
Speaker 3: toch nog eens naar kijken. Nou, dat konden de coalitiepartijen

151
00:07:19,810 --> 00:07:23,550
Speaker 3: toen dan steunen. Daarmee konden zij laten zien... wij horen

152
00:07:23,570 --> 00:07:25,710
Speaker 3: die kritiek en we zijn bereid om daar wat mee

153
00:07:25,730 --> 00:07:28,869
Speaker 3: te doen. En ik hoor Velbrief nu eigenlijk hetzelfde zeggen.

154
00:07:28,910 --> 00:07:32,920
Speaker 3: Dus wordt er tijd gekocht... En die tijd is er

155
00:07:32,940 --> 00:07:35,800
Speaker 3: misschien wel, twee jaar. Maar goed, de harde keuze is

156
00:07:35,820 --> 00:07:37,180
Speaker 3: dus niet gemaakt nog steeds.

157
00:07:37,200 --> 00:07:39,120
Speaker 4: Wat ik wel, ik moest even terugdenken aan 1994. En dat

158
00:07:39,160 --> 00:07:42,640
Speaker 4: doen we vaak.

159
00:07:42,660 --> 00:07:43,320
Speaker 3: Jullie weten het nog

160
00:07:43,340 --> 00:07:49,130
Speaker 4: goed. Lubbers 3 ging ook aan de AOW rommelen. De AOW

161
00:07:49,150 --> 00:07:54,530
Speaker 4: werd losgekoppeld, werd bevroren zelfs. Waar werd hij van losgekoppeld?

162
00:07:54,550 --> 00:07:57,750
Speaker 4: Hij werd losgekoppeld van... Als ik het uit mijn hoofd,

163
00:07:57,770 --> 00:07:58,870
Speaker 4: moet ik het eventjes doen... Ja, want

164
00:07:58,910 --> 00:08:00,930
Speaker 2: ik denk niet zo vaak aan 1994.

165
00:08:00,850 --> 00:08:06,540
Speaker 4: Het minimumloon. Oh, dat zou ik... Hij werd bevroren. Ik

166
00:08:06,560 --> 00:08:09,360
Speaker 4: google dat zo meteen nog heel eventjes. Dus dan horen

167
00:08:09,380 --> 00:08:09,740
Speaker 4: jullie

168
00:08:09,760 --> 00:08:10,180
Speaker 2: het zo nog. Ja, deze

169
00:08:10,200 --> 00:08:14,200
Speaker 4: klipganger komt straks. Maar dat heeft het CDA, maar ook

170
00:08:14,240 --> 00:08:17,420
Speaker 4: de Partij van de Arbeid... want ze mochten uiteindelijk de

171
00:08:17,440 --> 00:08:23,490
Speaker 4: premier leveren... maar ze moesten allebei inleveren... En het CDA,

172
00:08:23,510 --> 00:08:27,190
Speaker 4: toenertijd onder Eelco Brinkman... is toen keihard onderuit gegaan. En

173
00:08:27,210 --> 00:08:30,090
Speaker 4: de vraag is, hebben ze zich gerealiseerd... dat merken ze

174
00:08:30,130 --> 00:08:32,679
Speaker 4: nu al, en eigenlijk gaf Velbrief al het antwoord... aan

175
00:08:32,690 --> 00:08:36,559
Speaker 4: de AOW zitten, dat is politiek gezien... en toch wel

176
00:08:36,579 --> 00:08:39,260
Speaker 4: een heel gevaarlijk instrument om aan te gaan. Er was

177
00:08:39,300 --> 00:08:39,900
Speaker 4: geslokken van hoe

178
00:08:39,940 --> 00:08:40,800
Speaker 2: emotioneel dit

179
00:08:40,900 --> 00:08:41,319
Speaker 4: onderwerp

180
00:08:41,340 --> 00:08:44,900
Speaker 2: is. Want het gaat uiteindelijk over heel weinig. Ik zat

181
00:08:44,920 --> 00:08:48,150
Speaker 2: even te denken, het is per jaar dat we ouder worden...

182
00:08:47,870 --> 00:08:49,570
Speaker 2: moeten we nog maar bereiken, voor hetzelfde geld worden we

183
00:08:49,610 --> 00:08:53,110
Speaker 2: jonger met z'n allen... omdat we eerder overlijden, dat zou

184
00:08:53,130 --> 00:08:58,079
Speaker 2: zomaar kunnen... dan komt er niet acht, maar twaalf maanden

185
00:08:58,120 --> 00:09:03,280
Speaker 2: extra werk bij. Dat betekent dat het voor mijn leeftijd...

186
00:09:02,920 --> 00:09:05,479
Speaker 2: is dat waarschijnlijk iets van dat ik drie maanden later...

187
00:09:05,240 --> 00:09:08,580
Speaker 2: met pensioen zou gaan dan ik een paar maanden geleden dacht.

188
00:09:08,660 --> 00:09:11,220
Speaker 2: En de generatie die achter mij komt... zal het misschien

189
00:09:11,280 --> 00:09:14,760
Speaker 2: zes of misschien wel negen maanden zijn... Maar het gaat

190
00:09:14,800 --> 00:09:17,340
Speaker 2: ook weer

191
00:09:17,360 --> 00:09:20,580
Speaker 4: niet over zo verschrikkelijk veel. Uiteindelijk gaat het natuurlijk wel om...

192
00:09:20,540 --> 00:09:23,600
Speaker 4: Ik moet al tot na mijn zeventigste werken. Dus dat betekent,

193
00:09:23,640 --> 00:09:26,620
Speaker 4: want we werken nu tot zeven en zestig... dat er

194
00:09:26,670 --> 00:09:30,590
Speaker 4: al drie jaar voor mij bijkomt. Ik word 44. Het is

195
00:09:30,610 --> 00:09:35,330
Speaker 4: trouwens met de loonontwikkeling... werd het losgekoppeld. De ontkoppeling.

196
00:09:35,650 --> 00:09:39,900
Speaker 2: Misschien dat mijn leeftijd mijn perspectief dan vertwist

197
00:09:40,410 --> 00:09:44,130
Speaker 3: Ja, en het... Bij ons perspectief, ik vind dat wij

198
00:09:44,150 --> 00:09:46,650
Speaker 3: ook niet zo'n heel zwaar werk hebben.

199
00:09:46,809 --> 00:09:53,110
Speaker 2: Nou, we hebben hele lange dagen en soms extreem vroeg opstaan.

200
00:09:53,170 --> 00:09:54,710
Speaker 2: Als je om zes uur op de radio een fris

201
00:09:54,770 --> 00:09:57,030
Speaker 2: en fruitige verhaaltje moet gaan zitten vertellen. Nee, dat klopt.

202
00:09:57,080 --> 00:10:00,800
Speaker 2: Dat is serieus zwaar. Dat klopt. En zeker als je

203
00:10:00,820 --> 00:10:03,939
Speaker 2: dan de avond daarvoor tot twee, drie uur een belangrijk

204
00:10:03,960 --> 00:10:04,200
Speaker 2: debat

205
00:10:04,240 --> 00:10:07,740
Speaker 3: bevoegt. Nee, mentaal hebben wij ontzettend zwaar werk. Maar onze

206
00:10:07,780 --> 00:10:10,040
Speaker 3: knieën en onze armen, die blijven het echt

207
00:10:10,059 --> 00:10:12,300
Speaker 4: wel doen. Ik denk dat de tegelzetter die morgen bij

208
00:10:12,320 --> 00:10:14,420
Speaker 4: mij in mijn badkamer komt tegelen... en als ik zeg

209
00:10:14,470 --> 00:10:15,679
Speaker 4: ik heb zwaar werk en hij vraagt

210
00:10:15,710 --> 00:10:16,850
Speaker 3: wat doe je dan... dan zegt

211
00:10:16,890 --> 00:10:17,250
Speaker 4: hij ik

212
00:10:17,309 --> 00:10:17,449
Speaker 3: zit

213
00:10:17,490 --> 00:10:21,689
Speaker 4: in een radiostudio in een microfoon te praten op een stoel...

214
00:10:20,950 --> 00:10:23,609
Speaker 4: dat hij me uitlacht. Maar het gaat natuurlijk niet alleen

215
00:10:23,650 --> 00:10:25,950
Speaker 4: over de AOW. Want we hebben ook nog de WW-plannen.

216
00:10:25,990 --> 00:10:29,550
Speaker 4: Daar sprak Velbrief gisteren ook uitgebreid over. En daarbij had

217
00:10:29,570 --> 00:10:32,410
Speaker 4: hij het over dat inderdaad voor de zware beroepen... het

218
00:10:32,429 --> 00:10:34,990
Speaker 4: de vraag is kan je dan wel tot je zeventigste doorwerken.

219
00:10:35,010 --> 00:10:37,580
Speaker 4: Het antwoord daarop is natuurlijk gewoon simpelweg nee. En dan

220
00:10:37,600 --> 00:10:40,600
Speaker 4: heeft hij het erover dat... Je moet kijken hoe je mensen,

221
00:10:40,660 --> 00:10:44,300
Speaker 4: zeker op het moment... dat ze een laaggeschold beroep hebben...

222
00:10:44,220 --> 00:10:47,860
Speaker 4: je moet oppassen hoe je dat formuleert... om niet mensen

223
00:10:48,100 --> 00:10:49,240
Speaker 5: ongebeeld te

224
00:10:49,260 --> 00:10:53,820
Speaker 4: scholden. Dat daar de scholing stopt. Op het moment dat

225
00:10:53,840 --> 00:10:56,240
Speaker 4: ze van school komen, ze gaan aan het werk... een

226
00:10:56,960 --> 00:11:01,059
Speaker 4: leven lang ontwikkelen zit daar niet in... Je kan bijvoorbeeld

227
00:11:01,100 --> 00:11:04,050
Speaker 4: boekhouder worden. Dat kan ook niet iedereen in het bedrijf.

228
00:11:04,070 --> 00:11:08,710
Speaker 4: Je kan niet al je straten maken. Hoeveel boekhouders heb

229
00:11:08,750 --> 00:11:12,110
Speaker 4: je nodig? Maar daar heeft hij natuurlijk wel een punt.

230
00:11:12,270 --> 00:11:15,030
Speaker 4: Het is inderdaad de vraag van hoe zorgen we ervoor...

231
00:11:14,550 --> 00:11:18,010
Speaker 4: dat mensen aan het werk kunnen blijven. Maar dat is

232
00:11:18,030 --> 00:11:23,660
Speaker 4: wel een vraag. En hij heeft zich eraan gecommitteerd. Ik

233
00:11:23,679 --> 00:11:26,260
Speaker 4: ga dit probleem oplossen. Dat moeten we dan maar gaan zien.

234
00:11:26,320 --> 00:11:31,280
Speaker 2: En het is wel... bijvoorbeeld gedaan heeft het onmogelijke... om

235
00:11:31,340 --> 00:11:38,060
Speaker 2: als Haagse autoriteit, Haagse politicus in Groningen... omarmd te worden

236
00:11:38,100 --> 00:11:40,300
Speaker 2: bij de afhandeling van de schade daar.

237
00:11:40,360 --> 00:11:43,079
Speaker 4: Ja, maar nu gaan we even met anodotische bewijsvoering komen

238
00:11:44,490 --> 00:11:46,110
Speaker 2: Het is nooit 100 procent, ik weet het. Maar

239
00:11:46,130 --> 00:11:50,530
Speaker 4: een familielid over Hans Velbrief... die appte mij gisteren met

240
00:11:50,550 --> 00:11:54,950
Speaker 4: kromme tenen... net zitten kijken en luisteren naar Hans Velbrief.

241
00:11:55,010 --> 00:11:58,079
Speaker 4: Snapt die man het wel? Ja. Ging

242
00:11:58,120 --> 00:11:58,360
Speaker 3: dat over

243
00:11:58,380 --> 00:12:01,439
Speaker 4: de AOW of over Groningen? Dit ging over de AOW

244
00:12:01,460 --> 00:12:02,179
Speaker 4: en de WW.

245
00:12:02,220 --> 00:12:04,740
Speaker 2: Ja, natuurlijk. Dat is ook iemand die een zwaar beroep doet.

246
00:12:04,760 --> 00:12:08,250
Speaker 2: Maar de overbrugging moet nog gebeuren. Maar hij heeft Groningen ingepakt.

247
00:12:08,270 --> 00:12:11,550
Speaker 2: Dat is echt waar. En het zou zomaar kunnen zijn

248
00:12:11,570 --> 00:12:13,830
Speaker 2: dat hij dat met zijn charme... en zijn vriendelijke, zachte

249
00:12:13,850 --> 00:12:14,910
Speaker 2: stem nog een keer gaat doen

250
00:12:15,170 --> 00:12:19,590
Speaker 4: Maar misschien, want rondom de AOW... en dat zagen we

251
00:12:19,610 --> 00:12:22,689
Speaker 4: trouwens ook in het debat, de zorgkosten. Dat zag je

252
00:12:22,710 --> 00:12:28,620
Speaker 4: vooral in het debat over de begroting voor volksgezondheid... De vraag,

253
00:12:28,660 --> 00:12:32,920
Speaker 4: zeker vanuit linkse partijen, blijft... draai je dit terug? Want

254
00:12:32,940 --> 00:12:35,560
Speaker 4: jij zei net, je hebt het vooral over financiën... maar

255
00:12:35,580 --> 00:12:38,559
Speaker 4: er zit een grote financiële component aan. Ja, uiteindelijk wel.

256
00:12:38,640 --> 00:12:41,530
Speaker 4: En ik denk dat we dan toch langzaam richting het

257
00:12:41,570 --> 00:12:44,450
Speaker 4: afgelopen weekend moeten... en wat er het afgelopen weekend gebeurd is,

258
00:12:44,490 --> 00:12:46,080
Speaker 4: rondom de aanval in Iran

259
00:12:46,690 --> 00:12:47,939
Speaker 4: Dan gaan we even een omweg maken

260
00:12:48,270 --> 00:12:50,570
Speaker 2: Dat is best knap om een bruggetje te maken... van

261
00:12:50,610 --> 00:12:53,429
Speaker 2: de AOW en de WW naar oorlog voeren in Iran.

262
00:12:53,650 --> 00:12:54,199
Speaker 2: Maar

263
00:12:54,220 --> 00:12:57,120
Speaker 4: jij gaat het doen. Zullen we dan toch, voordat we

264
00:12:57,320 --> 00:12:59,800
Speaker 4: de hele ontwikkeling... van hoe is dat nou precies gegaan

265
00:12:59,840 --> 00:13:02,800
Speaker 4: met steunt Nederland dit wel of niet... moet er wel

266
00:13:02,820 --> 00:13:05,590
Speaker 4: of geen terughoudendheid komen... wat we de komende tijd in

267
00:13:05,610 --> 00:13:10,040
Speaker 4: de debatten gaan zien... Dat is ook al bij het

268
00:13:10,420 --> 00:13:15,360
Speaker 4: uurvraag bij de regeling van werkzaamheden naar voren gekomen. Doordat

269
00:13:15,400 --> 00:13:19,260
Speaker 4: het conflict in Iran verder escaleert en de energieprijzen zo

270
00:13:19,300 --> 00:13:22,400
Speaker 4: hard stijgen... dat er gesproken moet gaan worden van wat

271
00:13:22,420 --> 00:13:24,380
Speaker 4: gaan we daarmee doen. Dan komt er

272
00:13:24,420 --> 00:13:24,760
Speaker 2: weer een

273
00:13:24,920 --> 00:13:28,990
Speaker 4: terugglafoon en een energiesteun. Precies, en dan gaan de gedachten

274
00:13:29,010 --> 00:13:31,490
Speaker 4: ook terug naar vier jaar geleden... toen de energiecrisis er

275
00:13:31,510 --> 00:13:35,790
Speaker 4: was en er een energieplafond kwam... dat vraagt natuurlijk om

276
00:13:35,850 --> 00:13:37,620
Speaker 4: een bepaalde financiële ruimte

277
00:13:38,210 --> 00:13:41,440
Speaker 4: En zowel in de coronacrisis als bij de energiecrisis... is

278
00:13:41,480 --> 00:13:46,820
Speaker 4: dat uiteindelijk betaald vanuit de staatskas. Dat is gewoon in

279
00:13:46,860 --> 00:13:51,179
Speaker 4: het saldo gelopen. En wat heeft de VVD nou steeds geroepen?

280
00:13:51,220 --> 00:13:55,390
Speaker 4: Wij moeten een heel strak financieel kader neerzetten. En daarbij

281
00:13:55,429 --> 00:13:59,880
Speaker 4: moeten we dit soort ombuigingen ook wel... gaan inboeken, want

282
00:13:59,940 --> 00:14:04,580
Speaker 4: als we het begrotingstekort laten oplopen... en daarmee ook de staatsschuld,

283
00:14:04,600 --> 00:14:07,569
Speaker 4: dan hebben we zometeen... die diepe zakken die we in

284
00:14:07,590 --> 00:14:10,070
Speaker 4: de coronacrisis wel hadden... en in de energiecrisis, die hebben

285
00:14:10,110 --> 00:14:13,010
Speaker 4: we niet meer. En dan kunnen we dus op het

286
00:14:13,030 --> 00:14:16,920
Speaker 4: moment dat er geld nodig is... om acuut mensen te helpen,

287
00:14:16,940 --> 00:14:19,460
Speaker 4: of ondernemers te helpen... dan is dat geld er niet meer.

288
00:14:20,140 --> 00:14:23,480
Speaker 4: En je zal ook zien, want bij die regeling van werkzaamheden...

289
00:14:22,860 --> 00:14:26,360
Speaker 4: werd gelijk gekoppeld van ja, we kunnen het over Iran hebben...

290
00:14:26,180 --> 00:14:28,190
Speaker 4: maar we moeten het ook hebben over de mensen thuis...

291
00:14:27,990 --> 00:14:29,230
Speaker 4: en de gevolgen voor Nederland.

292
00:14:29,290 --> 00:14:31,450
Speaker 2: Er moeten twee debatten komen. Eentje voor wat gebeurt er

293
00:14:31,510 --> 00:14:33,390
Speaker 2: in geopolitiek... eentje wat gebeurt er in Nederland.

294
00:14:33,430 --> 00:14:36,450
Speaker 4: Ja, en dan zal ook die koppeling gemaakt worden... en

295
00:14:36,470 --> 00:14:40,520
Speaker 4: zeker vanuit de rechtse partijen, maar ook helemaal vanuit de VVD...

296
00:14:39,640 --> 00:14:45,979
Speaker 4: van ja, beste linkse oppositie of beste PVV... Want groep Markushouwer,

297
00:14:46,020 --> 00:14:49,380
Speaker 4: u kunt wel willen dat we die koopkracht op peil houden.

298
00:14:49,460 --> 00:14:52,380
Speaker 4: En dat mensen een energierekening kunnen gaan betalen. Maar we

299
00:14:52,400 --> 00:14:55,900
Speaker 4: kunnen niet alles doen. We kunnen ondertussen ook niet iedereen

300
00:14:55,950 --> 00:15:00,130
Speaker 4: maar met 67 met pensioen laten gaan. De WW twee jaar

301
00:15:00,170 --> 00:15:02,670
Speaker 4: lang houden. Nou, die discussie ga je zo meteen krijgen.

302
00:15:02,690 --> 00:15:06,510
Speaker 4: Want de financiële ruimte voor alles is er niet. Ja,

303
00:15:06,570 --> 00:15:07,970
Speaker 4: en daar wil ik je toch

304
00:15:07,990 --> 00:15:10,770
Speaker 2: iets over vragen. Want de vorige keer... Dat zei je

305
00:15:10,790 --> 00:15:16,670
Speaker 2: eigenlijk net al. Hebben we het niet van de spaarrekening gehaald.

306
00:15:16,710 --> 00:15:19,500
Speaker 2: Maar we hebben het in de staatsschuld gezocht, het geld.

307
00:15:19,540 --> 00:15:21,300
Speaker 2: Dus toen was het geld er ook niet. Niet helemaal.

308
00:15:21,320 --> 00:15:23,020
Speaker 2: Dat kunnen we nu dan toch gewoon weer doen. Dan

309
00:15:23,040 --> 00:15:24,420
Speaker 2: zeggen we, oké, dan laten we weer in de staatsschuld

310
00:15:24,440 --> 00:15:25,030
Speaker 2: een klein beetje oplopen

311
00:15:25,220 --> 00:15:27,620
Speaker 4: Want we hebben een extreem lage staatsschuld in Nederland. Wat

312
00:15:27,640 --> 00:15:31,530
Speaker 4: toen met de energierekening, het energieplafond ook gebeurd is... is

313
00:15:31,550 --> 00:15:34,490
Speaker 4: dat er inderdaad heel veel onderbesteding en onderuitputting was. Dus

314
00:15:34,530 --> 00:15:36,869
Speaker 4: geld dat niet uitgegeven werd. Normaal laat je dat in

315
00:15:36,890 --> 00:15:42,670
Speaker 4: de staatsschuld lopen. Dat mag niet... Je hebt de zalmnorm,

316
00:15:42,710 --> 00:15:44,650
Speaker 4: dus de inkomsten blijven bij de inkomsten... de uitgaven bij

317
00:15:44,670 --> 00:15:47,090
Speaker 4: de uitgaven. Dat hebben we toen even losgelaten.

318
00:15:47,110 --> 00:15:48,730
Speaker 2: Maar dat kunnen we gewoon weer doen. Dat wil de

319
00:15:48,750 --> 00:15:49,510
Speaker 2: VVD niet

320
00:15:49,990 --> 00:15:54,770
Speaker 4: maar dat kan wel. Maar op het moment dat je zegt...

321
00:15:54,130 --> 00:15:58,430
Speaker 4: we hebben een minder groot begrotingstekort... dan dat het financiën

322
00:15:58,460 --> 00:16:02,560
Speaker 4: zelf raamt... want er zit namelijk bijna een procent tussen

323
00:16:02,580 --> 00:16:06,100
Speaker 4: wat financiën raamt... en wat het CPB... zegt dat het

324
00:16:06,120 --> 00:16:08,620
Speaker 4: gaat worden. En dat heeft onder andere met onuitputting te maken.

325
00:16:08,640 --> 00:16:14,900
Speaker 4: Financiën is heel erg pessimistisch eigenlijk. Omdat financiën terecht ervan uitgaat...

326
00:16:14,160 --> 00:16:16,440
Speaker 4: dat al het geld dat ingeboekt is ook uitgegeven gaat worden.

327
00:16:16,480 --> 00:16:18,300
Speaker 4: Want je moet natuurlijk wel, en dat heeft ook de

328
00:16:18,340 --> 00:16:21,480
Speaker 4: rekenkamer gezegd... op het moment dat je geld gaat inboeken,

329
00:16:21,520 --> 00:16:24,940
Speaker 4: dat moet realistisch zijn... jullie moeten stoppen met allemaal posten

330
00:16:24,980 --> 00:16:27,230
Speaker 4: op groting zetten... waarvan je van tevoren al weet dat

331
00:16:27,250 --> 00:16:29,550
Speaker 4: het niet uitgegeven kan worden. Dus wat financiën nu doet,

332
00:16:29,570 --> 00:16:31,810
Speaker 4: is zeggen... het geld dat we inboeken gaan we ook uitgeven.

333
00:16:31,970 --> 00:16:35,230
Speaker 4: Het CPB rekent anders... Het is ook een beetje een

334
00:16:35,270 --> 00:16:39,030
Speaker 4: natte vingerwerk. Dat klinkt misschien een beetje onaardig naar het CPB...

335
00:16:38,710 --> 00:16:42,320
Speaker 4: maar ze zijn ervan uitgegaan... zoveel procent gaan we ongeveer

336
00:16:42,360 --> 00:16:48,770
Speaker 4: aan onderbesteding hebben. Maar stel dat dit niet gebeurd was...

337
00:16:48,330 --> 00:16:50,630
Speaker 4: dan was de Kamer honderd procent zeker... en misschien dat

338
00:16:50,650 --> 00:16:53,410
Speaker 4: ze het nu nog steeds gaan doen... oppositiepartijen gaan zeggen... ja,

339
00:16:53,430 --> 00:16:56,650
Speaker 4: maar we hebben nog zo'n ruim 10 miljard over. Want we

340
00:16:56,670 --> 00:16:59,930
Speaker 4: zitten nog niet aan die 3 procent. Ja, 1 procent is ongeveer 10 miljard.

341
00:17:00,000 --> 00:17:00,220
Speaker 4: En

342
00:17:00,240 --> 00:17:01,580
Speaker 2: die discussie wordt nu, en dat

343
00:17:01,600 --> 00:17:03,820
Speaker 4: is het voordeel van de VVD... die discussie gaat nu

344
00:17:03,860 --> 00:17:06,300
Speaker 4: heel lastig worden. Want de buffer

345
00:17:06,320 --> 00:17:09,420
Speaker 2: die ik net heb uitgelegd... Want Iran maakt het mogelijk

346
00:17:09,460 --> 00:17:13,320
Speaker 2: nodig dat we een buffer moeten hebben. Dit wordt nog

347
00:17:13,340 --> 00:17:16,470
Speaker 2: voor de komende weken heel veel spektakel, hè? We gaan

348
00:17:16,490 --> 00:17:17,990
Speaker 2: volgende

349
00:17:18,630 --> 00:17:21,700
Speaker 4: week een debat krijgen over Iran. Ja,

350
00:17:21,720 --> 00:17:25,500
Speaker 2: donderdag. Eerst hadden ze het voor de avond gepland... maar

351
00:17:25,520 --> 00:17:27,810
Speaker 2: het is inmiddels verschoven naar de ochtend. Dus dan kunnen

352
00:17:27,830 --> 00:17:30,790
Speaker 2: ze de hele dag vanaf half elf of zo... tot

353
00:17:30,830 --> 00:17:33,530
Speaker 2: diep in de nacht over debatteren. En er is deze

354
00:17:33,550 --> 00:17:35,350
Speaker 2: week in het Vraaguur natuurlijk al over gesproken.

355
00:17:35,390 --> 00:17:40,040
Speaker 3: Ja, dat voelde een beetje als een opmaat naar dat debat...

356
00:17:39,840 --> 00:17:42,060
Speaker 3: dat we donderdag gaan krijgen. Tenminste, ik weet niet hoe

357
00:17:42,080 --> 00:17:45,360
Speaker 3: jullie daarnaar gekeken hebben. Maar dat is ook niet gebruikelijk

358
00:17:45,380 --> 00:17:47,910
Speaker 3: volgens mij... dat tijdens het Vraaguur een minister bijna een

359
00:17:47,970 --> 00:17:52,109
Speaker 3: uur lang... ergens over bevraagd wordt. Meestal duurt dat een

360
00:17:52,150 --> 00:17:54,330
Speaker 3: stukje korter. Meestal heb je drie vragen in een uur.

361
00:17:54,350 --> 00:17:55,970
Speaker 3: Dus dat is twintig minuten ongeveer. En dit was

362
00:17:56,030 --> 00:17:57,450
Speaker 2: bijna vijftig minuten

363
00:17:57,470 --> 00:18:00,600
Speaker 3: of zo. Nadat het over Iran ging, ging het ook

364
00:18:00,619 --> 00:18:04,260
Speaker 3: nog even over het datalek bij Odido. Met minister Van

365
00:18:04,300 --> 00:18:07,820
Speaker 3: Wil van Justitie. Maar daarvoor volgens mij echt een minuut

366
00:18:07,859 --> 00:18:12,250
Speaker 3: of vijftig met Tom Berendsen. Die had het moeilijk. Want

367
00:18:12,270 --> 00:18:14,429
Speaker 3: die moest twee dingen verdedigen die niet met elkaar te

368
00:18:14,450 --> 00:18:15,110
Speaker 3: verrijmen

369
00:18:15,150 --> 00:18:15,430
Speaker 2: zijn

370
00:18:15,750 --> 00:18:20,590
Speaker 3: Ja, het deed mij ook wel denken. Sowieso veel parallellen

371
00:18:20,609 --> 00:18:22,570
Speaker 3: de hele tijd die je ziet... met wat we begin

372
00:18:22,590 --> 00:18:27,630
Speaker 3: dit jaar hadden. De ontvoeringsactie van Maduro in Venezuela. Toen

373
00:18:27,670 --> 00:18:30,710
Speaker 3: is zelfs het reces daar kort even voor onderbroken. De

374
00:18:30,750 --> 00:18:33,110
Speaker 3: Kamer was nog met reces, maar is toen een paar dagen...

375
00:18:32,930 --> 00:18:36,010
Speaker 3: voordat dat zou eindigen daarvan teruggekomen. En toen was het

376
00:18:36,070 --> 00:18:41,149
Speaker 3: ook al zo dat er werd gezegd van... Ja, Maduro,

377
00:18:41,170 --> 00:18:43,720
Speaker 3: dat was geen fijne man. Dus we zijn er niet

378
00:18:43,760 --> 00:18:46,000
Speaker 3: per se teleurgesteld in dat hij weg is. Maar ja,

379
00:18:46,020 --> 00:18:48,710
Speaker 3: de manier waarop, daar kun je wel vraagtekens bij hebben.

380
00:18:49,070 --> 00:18:50,790
Speaker 3: En ik hoorde nu een beetje weer hetzelfde.

381
00:18:50,830 --> 00:18:53,669
Speaker 2: In de overtreffende trap daarvan. En er zit nog een

382
00:18:53,690 --> 00:18:57,480
Speaker 2: andere echo in, dat ook toen Jette... Als eerste zei hij,

383
00:18:57,500 --> 00:19:00,060
Speaker 2: nou nou, laten we het allemaal even komen houden. Het

384
00:19:00,080 --> 00:19:04,100
Speaker 2: vorige kabinet. Jette was toen nog geen premier. Maar hij

385
00:19:04,119 --> 00:19:08,639
Speaker 2: zei toen, naar zijn nieuwe rol toegroeiend... laten we het

386
00:19:08,660 --> 00:19:10,919
Speaker 2: allemaal niet laten escaleren. Wat hij nu over Iran ook

387
00:19:10,940 --> 00:19:15,740
Speaker 2: weer zei. En vervolgens kwam de VVD en die besloot

388
00:19:15,780 --> 00:19:18,399
Speaker 2: wat het werkelijke standpunt van de regering was. En die

389
00:19:18,420 --> 00:19:22,700
Speaker 2: zette de nieuwe premier, dat deze week ook weer gebeurt...

390
00:19:22,280 --> 00:19:25,840
Speaker 2: voor het voldoende feit dat we gewoon heel erg met Israël...

391
00:19:25,420 --> 00:19:29,629
Speaker 2: en met de Verenigde Staten tegen Iran zijn. Begrip was

392
00:19:29,670 --> 00:19:32,770
Speaker 2: het toch? Ja, inmiddels hebben we begrip voor dat Amerika

393
00:19:32,830 --> 00:19:36,920
Speaker 2: en Iran... zich gedwongen voelden om Iran aan te vallen

394
00:19:37,450 --> 00:19:38,020
Speaker 2: Ja, maar

395
00:19:39,030 --> 00:19:41,230
Speaker 3: Het internationale recht is ook heel belangrijk.

396
00:19:41,270 --> 00:19:43,810
Speaker 2: Ja. En dat zijn dus eigenlijk twee dingen die... Nou ja,

397
00:19:44,010 --> 00:19:47,820
Speaker 2: dat kan wel. Ze hadden naar de Verenigde Naties kunnen gaan.

398
00:19:47,859 --> 00:19:50,859
Speaker 2: Maar dan hadden ze natuurlijk daar Rusland en misschien China

399
00:19:50,880 --> 00:19:54,740
Speaker 2: tegenover zich gevonden. Want dat zijn partners van Iran. Dus

400
00:19:54,760 --> 00:19:57,660
Speaker 2: dan hadden ze waarschijnlijk ook niks bereikt. Dus het internationale recht,

401
00:19:57,700 --> 00:19:59,620
Speaker 2: dat werkt op het ogenblik niet zo goed. Dus het

402
00:19:59,660 --> 00:20:01,190
Speaker 2: is ook heel praktisch. Maar we hebben ook een Amerikaanse

403
00:20:01,230 --> 00:20:02,730
Speaker 2: president die dat totaal onbelangrijk vindt.

404
00:20:03,520 --> 00:20:05,760
Speaker 4: Dat maakt het zo ingewikkeld. En wat het dit weekend

405
00:20:05,780 --> 00:20:07,869
Speaker 4: ook ingewikkeld maakt... want jij hebt over het standpunt dat

406
00:20:07,890 --> 00:20:10,770
Speaker 4: vanuit de VVD...

407
00:20:09,590 --> 00:20:10,550
Speaker 2: Dominant

408
00:20:10,570 --> 00:20:16,050
Speaker 4: bleek. Want wat gebeurt er nou? Afgelopen zaterdag is de

409
00:20:16,090 --> 00:20:21,000
Speaker 4: eerste aanval op Iran... vanuit Israël en de VN's. En

410
00:20:21,040 --> 00:20:25,260
Speaker 4: dan gaan bij ons natuurlijk, bij BNR, gaat iedereen

411
00:20:25,540 --> 00:20:26,200
Speaker 3: rennen.

412
00:20:26,300 --> 00:20:29,040
Speaker 4: Alle verloven ingetrokken. Dus ik krijg ook een belletje. Wij

413
00:20:29,060 --> 00:20:33,120
Speaker 4: willen minister Berends willen bespreken. Minister Berendsen was samen met

414
00:20:33,140 --> 00:20:38,030
Speaker 4: Dylan Jezugus, de minister van Defensie, in Oekraïne. En heel

415
00:20:38,050 --> 00:20:41,190
Speaker 4: veel welwillendheid overigens vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken om

416
00:20:41,230 --> 00:20:44,369
Speaker 4: de minister op zender te krijgen. Maar ze zitten daar

417
00:20:44,410 --> 00:20:50,130
Speaker 4: met burner phones, zoals dat dan genoemd wordt. die minder

418
00:20:50,170 --> 00:20:53,770
Speaker 4: makkelijk afgetapt kunnen worden, wat ik begrijp. Maar het bereik

419
00:20:53,790 --> 00:20:57,409
Speaker 4: is ook heel slecht. Dus niet alleen wij, want dat

420
00:20:57,450 --> 00:21:00,980
Speaker 4: is in principe voor het kabinet natuurlijk goed... dat ze

421
00:21:01,020 --> 00:21:05,939
Speaker 4: de media kunnen informeren. Maar voor ons waren de bewindspersonen onbereikbaar.

422
00:21:05,960 --> 00:21:10,720
Speaker 4: Maar ook voor de mensen vanuit het ministerie... En de

423
00:21:10,760 --> 00:21:17,560
Speaker 4: bewindspersonen onderling. Dus Berendsen en Jezielkus waren niet continu beschikbaar

424
00:21:17,600 --> 00:21:19,970
Speaker 4: voor overleg. En D66 had een congres

425
00:21:20,560 --> 00:21:24,420
Speaker 4: En D66 had die zaterdagochtend een congres. En zo komt

426
00:21:24,460 --> 00:21:28,620
Speaker 4: dan ook... Die neuzen stonden niet dezelfde kant op. Omdat

427
00:21:28,660 --> 00:21:30,780
Speaker 4: er ook een communicatieprobleem simpelweg was.

428
00:21:30,800 --> 00:21:33,859
Speaker 2: Maar dan moet je natuurlijk, als je dat weet als

429
00:21:33,920 --> 00:21:42,720
Speaker 2: jonge premier... wel raar dat dan een andere partij zegt...

430
00:21:42,600 --> 00:21:44,760
Speaker 2: we hebben net de premier gehoord, maar wij vinden iets

431
00:21:44,780 --> 00:21:44,920
Speaker 2: heel

432
00:21:44,960 --> 00:21:48,220
Speaker 3: anders. Ja, maar wat had Jette dan moeten zeggen die zaterdagochtend?

433
00:21:48,560 --> 00:21:52,679
Speaker 3: Kan de minister-president van Nederland op het moment dat zoiets gebeurt...

434
00:21:52,060 --> 00:21:54,120
Speaker 3: zeggen van, ja, ik weet het ook nog niet zo goed?

435
00:21:54,180 --> 00:21:58,609
Speaker 2: Angela Merkel kon dat wekenlang volhouden. Ja, dat kan. Die

436
00:21:58,630 --> 00:22:01,650
Speaker 2: dan zei, sorry, ik weet nog niet alles. Dus ik

437
00:22:01,730 --> 00:22:04,709
Speaker 2: kan er nog niks serieus over zeggen. Die ging heel

438
00:22:04,730 --> 00:22:09,110
Speaker 2: lang mee als staatshoofd. Of is hij staatshoofd? Nee, maar

439
00:22:09,150 --> 00:22:14,730
Speaker 2: wel als... Als regeringsleider. Ja, regeringsleider in Duitsland. Ja, ik

440
00:22:14,780 --> 00:22:16,520
Speaker 2: hou heel erg van politici die zeggen... ik weet het

441
00:22:16,540 --> 00:22:19,770
Speaker 2: nog niet, maar ik ben daar een uitzondering in. Als

442
00:22:19,790 --> 00:22:21,230
Speaker 2: ze het maar hardop zeggen, ik weet het nog niet.

443
00:22:21,290 --> 00:22:23,369
Speaker 2: Als ze niks zeggen, dat vind ik een beetje irritant.

444
00:22:23,430 --> 00:22:27,280
Speaker 3: Ja, maar ja, we hebben Jetten in zijn premierschap... dat

445
00:22:27,300 --> 00:22:29,800
Speaker 3: nu bijna twee weken of bijna drie weken... nou, in

446
00:22:29,840 --> 00:22:32,780
Speaker 3: ieder geval pas een paar weken oud is... hebben we

447
00:22:32,800 --> 00:22:35,480
Speaker 3: hem nog niet over onderwerpen horen zeggen... nou ja, dat

448
00:22:35,520 --> 00:22:37,399
Speaker 3: weet ik nog niet zo goed, dat moeten we gaan uitzoeken.

449
00:22:37,440 --> 00:22:37,680
Speaker 3: Daar

450
00:22:37,780 --> 00:22:39,300
Speaker 2: moeten we nog een TikTok-video over maken.

451
00:22:39,359 --> 00:22:44,020
Speaker 3: Nee, maar hij wil juist die duidelijkheid en vastberadenheid uitstralen.

452
00:22:44,040 --> 00:22:45,880
Speaker 3: Dus ik denk dat dat ook meegespeeld zal hebben... bij

453
00:22:45,900 --> 00:22:50,910
Speaker 3: die eerste reactie zaterdagochtend... Maar ja, wel lastig.

454
00:22:51,130 --> 00:22:53,790
Speaker 2: Vooral omdat hij een andere partij heeft. De VVD, daar

455
00:22:53,810 --> 00:23:00,050
Speaker 2: gaan we het zo uitgebreid over hebben. Anders dan D66

456
00:23:00,109 --> 00:23:03,300
Speaker 2: en CDA is mijn inschatting... die heel erg samen willen optrekken.

457
00:23:03,340 --> 00:23:06,400
Speaker 2: Heel erg graag voor zichzelf kiezen. Dat gaan we doen

458
00:23:06,440 --> 00:23:09,400
Speaker 2: na de onderbreking van Studio Den Haag... met Leenert en

459
00:23:09,420 --> 00:23:12,040
Speaker 2: met Michiel. Ik ben Mark. Zometeen gaan we nog fantastisch

460
00:23:12,060 --> 00:23:14,379
Speaker 2: aan de slag... met de gemeenteraadsverkiezingen. En daar verheug ik

461
00:23:14,400 --> 00:23:17,340
Speaker 2: me heel erg op... want Michiel heeft allemaal campagneliederen meegenomen...

462
00:23:17,570 --> 00:23:21,990
Speaker 2: Alleen al daarom wil je blijven luisteren. Tweede deel van

463
00:23:22,050 --> 00:23:26,670
Speaker 2: Studio Den Haag. We zaten midden in een diep gesprek over...

464
00:23:25,950 --> 00:23:27,070
Speaker 2: hoe de verschillende partijen

465
00:23:27,109 --> 00:23:30,369
Speaker 4: omgaan met Iran. En wat ook wel interessant hieraan is...

466
00:23:30,109 --> 00:23:33,910
Speaker 4: je ziet ook dat het kabinet zat afgelopen zaterdag pas

467
00:23:33,950 --> 00:23:37,910
Speaker 4: zes dagen. En de verhoudingen moeten zich ook nog uitkristalliseren.

468
00:23:37,970 --> 00:23:40,629
Speaker 4: En het AD had daar wel een goed artikel over...

469
00:23:40,250 --> 00:23:43,250
Speaker 4: van Hanneke Kultjes en Niels Klaassen... En dat ging over

470
00:23:43,270 --> 00:23:48,239
Speaker 4: de positie van, vooral van Dylan Jezugus en de VVD...

471
00:23:47,240 --> 00:23:51,679
Speaker 4: en hoe Dylan Jezugus zich toch op de voorgrond weet

472
00:23:51,820 --> 00:23:56,840
Speaker 4: te worstelen, zeg maar. Ook dus in Oekraïne. Zij was

473
00:23:56,880 --> 00:24:01,730
Speaker 4: degene die als eerst Zelensky in hand ging geven... En

474
00:24:01,770 --> 00:24:03,650
Speaker 4: dat heeft ermee te maken dat je natuurlijk een bepaalde

475
00:24:03,690 --> 00:24:07,949
Speaker 4: hiërarchie hebt. Je hebt de premier, je hebt de vicepremiers...

476
00:24:06,970 --> 00:24:10,920
Speaker 4: en dan heb je de minister van Buitenlandse Zaken en Defensie.

477
00:24:10,960 --> 00:24:14,340
Speaker 4: En op het moment dat je dan in Oekraïne bent...

478
00:24:13,420 --> 00:24:17,280
Speaker 4: normaal gesproken zou de minister van Buitenlandse Zaken de lead hebben...

479
00:24:16,780 --> 00:24:20,119
Speaker 4: maar je hebt de vicepremier mee. Die is ook minister

480
00:24:20,140 --> 00:24:23,560
Speaker 4: van Defensie... En in die hiërarchie

481
00:24:23,900 --> 00:24:24,100
Speaker 5: zeker

482
00:24:24,160 --> 00:24:29,270
Speaker 4: in het buitenland, gaat de vicepremier... staat toch een trapje

483
00:24:29,310 --> 00:24:32,070
Speaker 4: hoger op de ladder dan de minister van Buitenlandse Zaken.

484
00:24:32,109 --> 00:24:34,790
Speaker 4: Dus wie had de lead in Oekraïne en wie stond

485
00:24:34,810 --> 00:24:37,850
Speaker 4: er op de voorgrond? Dylan Jezogus. En we hebben al

486
00:24:37,890 --> 00:24:39,629
Speaker 2: vaak gezien... Daar kregen ze trouwens vragen over tijdens het

487
00:24:39,650 --> 00:24:44,760
Speaker 2: debat op donderdagavond... over de begroting van defensie van Katy Perry.

488
00:24:47,900 --> 00:24:49,710
Speaker 2: dat de buitenlandse zaak over de inhoud gaat... en jullie

489
00:24:49,730 --> 00:24:52,169
Speaker 2: dingen moeten uitvoeren die ze daar bedacht hebben. Ziet u

490
00:24:52,190 --> 00:24:55,179
Speaker 2: dat ook zo? Nou nee, dat zag de minister niet zo.

491
00:24:55,200 --> 00:24:59,240
Speaker 2: Die zei nee, de laatste jaren is dat wel gelijkwaardiger geworden. Nou,

492
00:24:59,260 --> 00:25:01,610
Speaker 2: daarmee bedoelden ze wat jij net zegt. Ik ben ook

493
00:25:01,619 --> 00:25:03,510
Speaker 2: vicepremier en ik sta eigenlijk... Het is wel een tapje

494
00:25:03,530 --> 00:25:05,369
Speaker 2: boven hem in het buitenland. Nou ja, dat was in

495
00:25:05,410 --> 00:25:06,810
Speaker 2: ieder geval wel

496
00:25:06,830 --> 00:25:10,290
Speaker 4: zoals dat overkwam. Nogmaals, lees dat stuk in het AD.

497
00:25:10,310 --> 00:25:14,040
Speaker 4: Het is een goede reconstructie van hoe dat gaat... en

498
00:25:14,080 --> 00:25:18,380
Speaker 4: ook hoe die verhoudingen zijn. Maar binnen het kabinet ook

499
00:25:18,400 --> 00:25:22,420
Speaker 4: de VVD. De VVD, vanmorgen was jij bij de ochtendspits, Mark.

500
00:25:22,440 --> 00:25:22,540
Speaker 2: Dat

501
00:25:22,980 --> 00:25:25,260
Speaker 4: was van Werven. Dan maakte je ook al de parallel

502
00:25:25,300 --> 00:25:28,220
Speaker 4: met Boks 3... Je ziet dat de VVD, en ze hebben

503
00:25:28,240 --> 00:25:30,440
Speaker 4: ook al die borden langs de snelweg gezet... die hebben

504
00:25:30,480 --> 00:25:34,740
Speaker 4: overduidelijk een eigen agenda. Ze zijn de rechtse buitenboordmotor van

505
00:25:34,780 --> 00:25:37,820
Speaker 4: dit kabinet. En als zij zich op rechts kunnen profileren,

506
00:25:37,840 --> 00:25:41,530
Speaker 4: kunnen laten zien... wij staan voor een bepaalde standpunt en

507
00:25:41,550 --> 00:25:45,530
Speaker 4: bepaalde waarden... dan laten zij het niet na... Om zich

508
00:25:45,570 --> 00:25:47,389
Speaker 4: ook heel duidelijk te profileren. En dat zag je dus

509
00:25:47,410 --> 00:25:50,110
Speaker 4: ook in het Vraaguur. Want wie komt daar opdagen om

510
00:25:50,150 --> 00:25:53,130
Speaker 4: de vraag te stellen aan de minister van Buitenlandse Zon?

511
00:25:53,150 --> 00:25:58,710
Speaker 4: Daar komt niet Maas, de woordvoerder namens de VVD. Nee,

512
00:25:58,750 --> 00:26:03,320
Speaker 4: daar komt de fractievoorzitter Ruben Brekelmans. Oud-minister van Defensie. Een

513
00:26:03,340 --> 00:26:06,680
Speaker 4: paar dagen terug nog minister van Defensie. En dan spreekt

514
00:26:06,700 --> 00:26:10,720
Speaker 4: hij wel... niet zijn ambtsopvolger aan. Want dat is Dylan

515
00:26:10,760 --> 00:26:13,660
Speaker 4: Yes ook eens. Want daar stond Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken.

516
00:26:13,680 --> 00:26:17,179
Speaker 4: Hij viel zijn collega niet lastig. Een concurrent van het

517
00:26:17,240 --> 00:26:18,850
Speaker 4: CDA viel die lastig. Ja, en dat was toch een

518
00:26:18,869 --> 00:26:21,030
Speaker 4: beetje een gek gezicht. Maar ik heb dat nagevraagd. En

519
00:26:21,270 --> 00:26:23,210
Speaker 4: bij de VVD zeggen ze... ja, dit was eigenlijk gewoon

520
00:26:23,250 --> 00:26:25,150
Speaker 4: ontzettend logisch. Want...

521
00:26:26,150 --> 00:26:26,649
Speaker 2: Dat zou ik

522
00:26:26,730 --> 00:26:28,409
Speaker 4: ook zeggen als ik van de PR-afdeling was.

523
00:26:28,430 --> 00:26:28,540
Speaker 2: Ja

524
00:26:28,670 --> 00:26:36,280
Speaker 4: natuurlijk. Wij hebben een woordvoerder die wel heel veel ervaring heeft...

525
00:26:34,940 --> 00:26:37,680
Speaker 4: bij buitenlandse zaken, maar nog niet als woordvoerder in de

526
00:26:37,720 --> 00:26:43,260
Speaker 4: Tweede Kamer. En met zo'n groot onderwerp hebben we een fractievoorzitter...

527
00:26:42,400 --> 00:26:46,859
Speaker 4: die alles hierover weet. Dan zet je je fractievoorzitter daar neer.

528
00:26:47,619 --> 00:26:50,110
Speaker 2: Het maakt wel dat de VVD zich hier toch weer

529
00:26:50,140 --> 00:26:53,790
Speaker 2: even buiten de coalitie plaatste... terwijl ze er gewoon in zitten. Toch?

530
00:26:53,810 --> 00:26:55,370
Speaker 2: Nou ja

531
00:26:56,670 --> 00:26:57,230
Speaker 4: we hebben het. Dan

532
00:26:57,270 --> 00:27:00,690
Speaker 3: kunnen we het ook in het volgende onderwerp. Nicole Maes

533
00:27:00,770 --> 00:27:03,530
Speaker 3: is die nieuwe buitenland voortvoerder. Nog één dingetje hierover wat

534
00:27:03,550 --> 00:27:07,929
Speaker 3: ik ook interessant vond. Dylan Jesselgus die had maandag... dus

535
00:27:07,950 --> 00:27:09,990
Speaker 3: dat was nog een dag voor dat vraaguur waar we

536
00:27:10,030 --> 00:27:13,909
Speaker 3: het net over hebben gehad... heeft zij op haar X-account,

537
00:27:13,930 --> 00:27:16,949
Speaker 3: maar dan als minister van Defensie... dus niet haar persoonlijke account,

538
00:27:16,970 --> 00:27:20,550
Speaker 3: maar het Defensie-min... had ze ook een reactie op de

539
00:27:20,609 --> 00:27:23,610
Speaker 3: ontwikkelingen in het Midden-Oosten. En dan schrijft zij dat veel

540
00:27:23,670 --> 00:27:27,909
Speaker 3: Iraniërs nu opgelucht ademhalen... dat het regime van Ghamenei met

541
00:27:27,950 --> 00:27:31,780
Speaker 3: zijn kernprogramma Steun aan Rusland... en aan terroristische proxies de

542
00:27:31,800 --> 00:27:35,940
Speaker 3: veiligheid van ons allemaal bedreigde. Die kanttekening over het internationaal

543
00:27:35,980 --> 00:27:37,680
Speaker 3: recht zat daar niet in. Dus dit was echt meer

544
00:27:37,700 --> 00:27:40,680
Speaker 3: de lijn goed dat Ghamenei weg is. Het VVD-lijn, ja.

545
00:27:40,740 --> 00:27:44,040
Speaker 3: En toen was daar een quote-tweet van Katy Piri van

546
00:27:44,060 --> 00:27:47,280
Speaker 3: de GroenLinks-PVDA... en die schreef daarbij... Hoeveel ministers van buitenlandse

547
00:27:47,320 --> 00:27:50,560
Speaker 3: zaken telt dit kabinet eigenlijk... Dus die legde daar interessant

548
00:27:50,600 --> 00:27:54,369
Speaker 3: inderdaad de vinger op de zere plek. Hoe iedereen hier

549
00:27:54,390 --> 00:27:57,490
Speaker 3: zich opprobeert te profileren. En zeker hoe de VVD dat doet.

550
00:27:58,270 --> 00:28:01,869
Speaker 2: En ik vermoed vroeger of later dat D66 en CDA

551
00:28:01,890 --> 00:28:04,470
Speaker 2: die heel graag samen willen optrekken. Dat die heel erg

552
00:28:04,540 --> 00:28:09,100
Speaker 2: iedereen gaan irriteren. Dat was vorige week al rondom

553
00:28:09,119 --> 00:28:09,179
Speaker 4: de

554
00:28:09,200 --> 00:28:12,540
Speaker 2: Box 3. Ja, toen ook. Maar dit kan je natuurlijk niet

555
00:28:12,580 --> 00:28:14,840
Speaker 2: elke week een keer doen. Nou

556
00:28:15,160 --> 00:28:17,540
Speaker 3: ja, het is deze week een paar keer gebeurd. Want

557
00:28:17,560 --> 00:28:23,139
Speaker 3: we zagen bij het Defensiemin... dat Yasser Ghus een gesprek

558
00:28:23,160 --> 00:28:26,379
Speaker 3: had met de premier van Irak. Die toevallig ook minister

559
00:28:26,420 --> 00:28:29,359
Speaker 3: van Defensie is in Irak. Maar toch ook onze minister

560
00:28:29,380 --> 00:28:32,120
Speaker 3: van Defensie praat met de Iraakse premier. Ja, dat hoort

561
00:28:32,140 --> 00:28:36,350
Speaker 3: eigenlijk niet. En de minister-president Jetten wel weer met andere regeringsleiders.

562
00:28:36,490 --> 00:28:38,030
Speaker 3: Maar niet met deze. Maar nu...

563
00:28:40,390 --> 00:28:42,280
Speaker 4: ga ik toch de zin die ik net niet wilde

564
00:28:42,320 --> 00:28:43,420
Speaker 4: konden uitspreken...

565
00:28:42,980 --> 00:28:43,840
Speaker 3: toch uitspreken over dat

566
00:28:43,860 --> 00:28:48,070
Speaker 4: minderheidskabinet en de positie van de VVD. De VVD heeft

567
00:28:48,090 --> 00:28:51,630
Speaker 4: het makkelijker dan D66 en het CDA. Want het was

568
00:28:51,670 --> 00:28:55,570
Speaker 4: veel meer het idee van D66... of in ieder geval

569
00:28:55,590 --> 00:28:57,910
Speaker 4: D66 en het CDA is er veel meer aan gelegen...

570
00:28:57,630 --> 00:29:01,060
Speaker 4: om die minderheidscoalitie te laten slagen. Voor D66 hoeven we

571
00:29:01,080 --> 00:29:03,180
Speaker 4: dat niet uit te leggen met de eerste premier Mark Rutte.

572
00:29:03,200 --> 00:29:04,240
Speaker 4: De eerste premier Mark Rutte ooit.

573
00:29:04,280 --> 00:29:05,080
Speaker 5: De eerste premier Jette.

574
00:29:10,550 --> 00:29:14,650
Speaker 4: Het CDA heeft onder andere door die long read een

575
00:29:14,750 --> 00:29:18,270
Speaker 4: enorm punt gemaakt van dat minderheidskabinet moet wel kunnen lukken.

576
00:29:18,390 --> 00:29:22,050
Speaker 4: De VVD was het liefst in een, nou niet echt meerderheidskabinet,

577
00:29:22,070 --> 00:29:23,930
Speaker 4: maar in ieder geval met ja in een 20 in een

578
00:29:23,970 --> 00:29:24,850
Speaker 5: kabinet gestapt. 50-50 kabinet.

579
00:29:26,770 --> 00:29:29,440
Speaker 4: Dus wat dat betreft heeft de VVD ook gewoon simpelweg

580
00:29:29,520 --> 00:29:30,260
Speaker 4: meer ruimte.

581
00:29:30,280 --> 00:29:33,680
Speaker 2: Maar de VVD kan zich ook niet permitteren... dat er

582
00:29:33,720 --> 00:29:37,660
Speaker 2: al te veel ruzie in het kabinet ontstaat, toch? Zelfs

583
00:29:37,700 --> 00:29:39,260
Speaker 2: de VVD wil niet dat de regering

584
00:29:39,300 --> 00:29:42,830
Speaker 4: weer binnen een jaar valt. Maar de VVD weet precies

585
00:29:42,870 --> 00:29:46,070
Speaker 4: waar de ruimte ligt. En af en toe zullen ze

586
00:29:46,110 --> 00:29:47,350
Speaker 2: net eventjes met een teen over de rand komen... en

587
00:29:47,370 --> 00:29:47,450
Speaker 2: dan

588
00:29:47,470 --> 00:29:57,020
Speaker 4: krijgen ze een tikje terug op de neus... Maar laat

589
00:29:57,040 --> 00:29:58,940
Speaker 4: dit maar aan de VVD over, dat kunnen ze daar wel.

590
00:29:58,960 --> 00:30:01,360
Speaker 2: Ja, dit deed mij een beetje denken aan Wopke Hoekstra.

591
00:30:01,380 --> 00:30:04,800
Speaker 2: Die op een gegeven moment zei... de 18e stikstof 2035 is

592
00:30:04,840 --> 00:30:07,580
Speaker 2: niet helemaal heilig. En door dat zo dan gezegd te hebben,

593
00:30:07,620 --> 00:30:11,200
Speaker 2: is er ineens een feit. En daar moet dan de

594
00:30:11,220 --> 00:30:15,440
Speaker 2: rest of op reageren of het negeren. Maar in de

595
00:30:15,460 --> 00:30:17,730
Speaker 2: praktijk betekent het dat je dan soms ineens... een pakketpaaltje

596
00:30:17,750 --> 00:30:19,690
Speaker 2: geslagen hebt waar je er een rekening mee moet houden

597
00:30:20,210 --> 00:30:23,209
Speaker 2: Jij noemde net al het AD als fantastische krant. Het

598
00:30:23,250 --> 00:30:27,110
Speaker 2: AD is met een ander artikel ook nog interessant bezig.

599
00:30:27,130 --> 00:30:30,710
Speaker 2: Die ontdekte dat de BBB 60 prominenten heeft.

600
00:30:31,850 --> 00:30:34,820
Speaker 3: Ja, dat hoorde ik jou ook zeggen vrijdagochtend bij Bas

601
00:30:34,860 --> 00:30:36,140
Speaker 3: in de ochtend. O nee,

602
00:30:36,160 --> 00:30:37,180
Speaker 2: dat was jij niet. Dat

603
00:30:37,200 --> 00:30:39,980
Speaker 3: zei iemand anders. Ja, dat was in gesprek met Chris Albert.

604
00:30:40,000 --> 00:30:40,400
Speaker 3: Chris

605
00:30:40,500 --> 00:30:41,460
Speaker 2: Albert waarschijnlijk, ja

606
00:30:41,760 --> 00:30:47,710
Speaker 3: Die heel veel onderzoek doet en publiceert over de rechtse partijen.

607
00:30:47,730 --> 00:30:51,250
Speaker 3: Toen kwamen ze er inderdaad op. Een interessante observatie dat

608
00:30:51,290 --> 00:30:52,610
Speaker 3: de BBB 60 prominenten

609
00:30:52,650 --> 00:30:56,210
Speaker 2: heeft. Maar inderdaad... Die probeerden eigenlijk iets anders te schrijven natuurlijk.

610
00:30:56,910 --> 00:31:01,560
Speaker 3: Maar toch weer 60 BBB'ers die inderdaad zeggen... ga nou met

611
00:31:01,600 --> 00:31:06,820
Speaker 3: mediation ervoor zorgen dat Mona Keijzer... toch kan terugkeren bij

612
00:31:06,840 --> 00:31:09,080
Speaker 3: de partij. En dan zou het misschien toch nog goed

613
00:31:09,120 --> 00:31:12,640
Speaker 3: kunnen komen allemaal. Het is wel ingewikkeld, want er is

614
00:31:12,660 --> 00:31:16,880
Speaker 3: natuurlijk gewoon in de fractie besloten... En zo werkt dat.

615
00:31:16,900 --> 00:31:19,340
Speaker 3: De fractie gaat over wie de fractievoorzitter is. Dat Henk

616
00:31:19,360 --> 00:31:23,510
Speaker 3: Vermeer nu de fractievoorzitter is. Maar goed, de druk op

617
00:31:23,550 --> 00:31:25,130
Speaker 3: hem en op Caroline van der Plas... die wordt wel

618
00:31:25,150 --> 00:31:26,750
Speaker 3: weer vergroot op deze manier

619
00:31:27,210 --> 00:31:30,290
Speaker 2: De partij zou nog kunnen zeggen... wij accepteren Mona Keijzer

620
00:31:30,310 --> 00:31:33,270
Speaker 2: als onze fractie in de Tweede Kamer... en die drie

621
00:31:33,310 --> 00:31:36,820
Speaker 2: BBB-kamerleden zijn niet meer onze fractie. Dat zouden ze misschien

622
00:31:36,840 --> 00:31:39,520
Speaker 2: nog kunnen doen. Ik zit nu even de complottheorie te bedenken...

623
00:31:39,560 --> 00:31:46,030
Speaker 4: Maar ja... Dat is toch eigenlijk geen complottheorie. Iets soortgelijks

624
00:31:46,050 --> 00:31:49,310
Speaker 4: is natuurlijk gebeurd... bij Partij voor de Dieren in de Senaat.

625
00:31:49,330 --> 00:31:52,070
Speaker 4: Waarbij het nu nog de vraag is... de echte Partij

626
00:31:52,090 --> 00:31:56,080
Speaker 4: voor de Dieren, sta maar op... met Kofferman, de oprichter

627
00:31:56,100 --> 00:31:59,420
Speaker 4: van de partij... Maar er is een splitsing geweest en

628
00:31:59,460 --> 00:32:01,820
Speaker 4: eigenlijk is het nog totaal onduidelijk. Wie is nou de

629
00:32:01,840 --> 00:32:05,240
Speaker 4: echte Partij voor de Dieren? En dat zou bij BBB,

630
00:32:05,280 --> 00:32:09,720
Speaker 4: als jouw scenario uitkomt, ook zo kunnen zijn. Als ineens

631
00:32:09,740 --> 00:32:14,000
Speaker 4: met steun van de partij Mona Keijzer weer terugkomt bij BBB...

632
00:32:14,460 --> 00:32:15,570
Speaker 4: Ten koste van de rest

633
00:32:15,610 --> 00:32:15,680
Speaker 2: van

634
00:32:16,010 --> 00:32:19,709
Speaker 4: de fractie. Die dan eigenstandig weer verder gaan. En dan

635
00:32:19,750 --> 00:32:22,510
Speaker 4: krijg je de oprichters. Dan krijg je precies het scenario

636
00:32:22,530 --> 00:32:24,210
Speaker 4: zoals in de Eerste Kamer... met de Partij voor de

637
00:32:24,230 --> 00:32:24,570
Speaker 4: Dieren

638
00:32:24,610 --> 00:32:28,750
Speaker 3: is gebeurd. En ook tussen deze zestig zitten twee senatoren...

639
00:32:28,170 --> 00:32:30,470
Speaker 3: die op dit moment nog gewoon voor BBB in de

640
00:32:30,510 --> 00:32:32,050
Speaker 3: Eerste Kamer zitten.

641
00:32:32,090 --> 00:32:32,410
Speaker 2: Ja

642
00:32:32,750 --> 00:32:33,930
Speaker 3: Dat is ook fascinerend, toch?

643
00:32:34,790 --> 00:32:37,130
Speaker 2: Of andersom, die voor D66 nu in de Kamer zitten...

644
00:32:36,990 --> 00:32:38,750
Speaker 2: maar die BBB gekozen waren.

645
00:32:39,150 --> 00:32:42,930
Speaker 3: Nee, die echt nog voor BBB in de Eerste Kamer zitten.

646
00:32:43,010 --> 00:32:46,190
Speaker 3: Er zijn ook ex-BBB'ers inderdaad in de Eerste Kamer... die

647
00:32:46,230 --> 00:32:48,930
Speaker 3: of onafhankelijk verder zijn gegaan... of zelfs zich bij D66

648
00:32:49,230 --> 00:32:50,330
Speaker 3: hebben aangeploten

649
00:32:51,130 --> 00:32:53,720
Speaker 3: Dus ik begin inmiddels ook de tel kwijt te raken...

650
00:32:53,500 --> 00:32:55,800
Speaker 3: hoeveel BBB's we nu in de Eerste Kamer hebben,

651
00:32:55,840 --> 00:33:01,830
Speaker 2: inderdaad. Prominenten, zullen we dan toch maar zeggen. Er zaten

652
00:33:01,850 --> 00:33:04,550
Speaker 2: wel oud-ministers en staatssecretaris, dus misschien dat je die wel

653
00:33:04,570 --> 00:33:10,060
Speaker 2: prominent mag noemen. Gaat dat iets doen? Nee

654
00:33:10,210 --> 00:33:13,350
Speaker 4: absoluut niet. De

655
00:33:13,450 --> 00:33:14,630
Speaker 2: staatsgreep van Henk

656
00:33:14,670 --> 00:33:16,910
Speaker 4: Vermeer is gelukt al. Ja, als we hier volgende week

657
00:33:16,950 --> 00:33:20,030
Speaker 4: zitten en ineens is er mediation geweest... en Mona Keijzer

658
00:33:20,070 --> 00:33:24,870
Speaker 4: is weer terug, dan zit ik wel met grote verbazing...

659
00:33:23,930 --> 00:33:25,150
Speaker 4: zal ik daarnaar zitten te

660
00:33:25,170 --> 00:33:28,630
Speaker 2: kijken. Het was een richtingestrijd. Willen we een grote BBB

661
00:33:28,650 --> 00:33:32,610
Speaker 2: worden die voor niet alleen boeren is... Ook voor mensen

662
00:33:32,630 --> 00:33:39,290
Speaker 2: die graag aan de rechtsextremistische kant... opvattingen hebben over asielzoekers bijvoorbeeld.

663
00:33:39,310 --> 00:33:42,210
Speaker 2: En over woningbouw, wat je niet rechtsextremistisch loopt. Ja, maar

664
00:33:42,260 --> 00:33:46,800
Speaker 2: PVV-leid werd er dan gezegd. Ja, nou ja. Of willen

665
00:33:46,840 --> 00:33:49,760
Speaker 2: we terug naar waarom wij ons opgericht hebben. Iets met

666
00:33:49,800 --> 00:33:54,780
Speaker 2: boeren en met de landbouwindustrie. En de fractie had gekozen

667
00:33:54,820 --> 00:33:57,020
Speaker 2: dat ze dat laatst wilde zijn. Maar heeft de partij

668
00:33:57,040 --> 00:33:59,350
Speaker 2: zich daar ooit over uitsproken? Ik geloof dat de leden

669
00:33:59,370 --> 00:34:02,310
Speaker 2: van de BBB niet zoveel in te brengen hebben. Dus

670
00:34:02,330 --> 00:34:04,270
Speaker 2: misschien maakt het ook niet uit wat de leden vinden.

671
00:34:05,850 --> 00:34:07,750
Speaker 2: Ik weet niet precies wat de statuten van de BBB zijn.

672
00:34:07,770 --> 00:34:08,130
Speaker 2: Ze hebben daar

673
00:34:08,150 --> 00:34:11,730
Speaker 4: gewoon ledenvergaderingen hoor. Die zijn over het algemeen wel besloten.

674
00:34:11,750 --> 00:34:13,870
Speaker 4: Dus we kunnen niet naar grote congressen van BBB toe.

675
00:34:13,890 --> 00:34:14,650
Speaker 2: Ja, maar

676
00:34:14,690 --> 00:34:15,010
Speaker 4: ik begreep

677
00:34:15,030 --> 00:34:17,190
Speaker 2: van Chris Albert, die net ook al genoemd werd... dat

678
00:34:17,510 --> 00:34:20,739
Speaker 2: de statuten zo in elkaar zitten dat je als BBB-lid

679
00:34:20,780 --> 00:34:21,029
Speaker 2: wel wat

680
00:34:21,050 --> 00:34:21,719
Speaker 4: mag zeggen... maar

681
00:34:21,860 --> 00:34:22,279
Speaker 2: niet mag

682
00:34:22,460 --> 00:34:25,219
Speaker 4: stemmen, zeg maar. Nee, het is niet zoals bij het

683
00:34:25,260 --> 00:34:28,319
Speaker 4: CDA en bij de VVD en D66... dat er grote

684
00:34:28,360 --> 00:34:31,180
Speaker 4: ledencongressen zijn waar je met moties kan komen... die dan

685
00:34:31,200 --> 00:34:34,120
Speaker 4: met algemene stemmen aangenomen kunnen worden... en daadwerkelijk de koers

686
00:34:34,140 --> 00:34:37,390
Speaker 4: van de partij gaan bijstellen. Nee, zo gaat dat op

687
00:34:37,410 --> 00:34:39,609
Speaker 4: dit moment nog niet bij BBB. Misschien hebben ze dat nodig.

688
00:34:39,650 --> 00:34:42,149
Speaker 4: Misschien dat ik zometeen een belletje van Henk Vermeer krijg...

689
00:34:41,850 --> 00:34:43,450
Speaker 4: als hij hier dit

690
00:34:43,590 --> 00:34:44,770
Speaker 3: luistert. Dan

691
00:34:44,870 --> 00:34:45,109
Speaker 2: kan

692
00:34:45,150 --> 00:34:47,609
Speaker 3: hij hier ook op reageren, want dat heeft hij nog

693
00:34:47,650 --> 00:34:49,290
Speaker 3: niet gedaan. Ook bij de collega's niet

694
00:34:49,550 --> 00:34:52,500
Speaker 2: Nee, maar jullie verwachten eigenlijk dat dit gewoon één krantartikeltje was...

695
00:34:56,910 --> 00:34:59,259
Speaker 2: De gemeenteraad stel ik nog heel even uit. Hoewel ik

696
00:34:59,280 --> 00:35:02,820
Speaker 2: me daar wel de hele tijd... ik zie je campagneliederen...

697
00:35:01,980 --> 00:35:05,260
Speaker 2: ik heb er heel erg veel zin in. Deze week, Michiel,

698
00:35:05,280 --> 00:35:09,940
Speaker 2: hebben we ook twee hele interessante... hoorzettingen gehad. Ronde tafelgesprekken,

699
00:35:09,960 --> 00:35:13,050
Speaker 2: het is officieel. Gesprekken van de Tweede Kamer met mensen

700
00:35:13,090 --> 00:35:18,400
Speaker 2: uit het land. Belanghebbenden en organisaties en bedrijven. Over... Moerdijk,

701
00:35:18,460 --> 00:35:21,520
Speaker 2: het dorp wat op de nominatie staat... om opgeofferd te

702
00:35:21,560 --> 00:35:26,750
Speaker 2: worden voor een industrieterrein. En het andere over de digitale zaken.

703
00:35:26,790 --> 00:35:27,730
Speaker 2: Over social

704
00:35:27,770 --> 00:35:35,260
Speaker 3: media en inmenging. Ja, waarbij Kamerleden dan dus ook vragen

705
00:35:35,280 --> 00:35:38,600
Speaker 3: kunnen stellen aan experts en aan vertegenwoordigers van in dit

706
00:35:38,620 --> 00:35:45,060
Speaker 3: geval waren het Meta, TikTok en Google. Google dat natuurlijk

707
00:35:45,080 --> 00:35:47,550
Speaker 3: vooral bekend is als zoekmachine, maar ook de eigenaar van

708
00:35:47,590 --> 00:35:50,730
Speaker 3: YouTube is. En daarmee ook in de social media wereld

709
00:35:50,750 --> 00:35:54,210
Speaker 3: een factor van belang is inderdaad. En het ging er

710
00:35:54,230 --> 00:35:58,600
Speaker 3: dan over die algoritmes die ervoor zorgen... dat wij zo

711
00:35:58,640 --> 00:36:02,520
Speaker 3: lang als we willen eindeloos lang filmpjes kunnen blijven doorscrollen.

712
00:36:02,560 --> 00:36:05,260
Speaker 3: Maar wat doet dat met ons allemaal? En hoe verslavend

713
00:36:05,300 --> 00:36:07,610
Speaker 3: is het nou allemaal? En hoe groot is het risico

714
00:36:07,650 --> 00:36:13,089
Speaker 3: op bijvoorbeeld inmenging en verkiezingen beïnvloeden? En ik denk dat

715
00:36:13,110 --> 00:36:16,820
Speaker 3: het voor die Kamerleden... toch best een frustrerende middag is geweest...

716
00:36:16,580 --> 00:36:19,950
Speaker 3: dat gesprek met die social media bedrijven. Want voordat die

717
00:36:19,969 --> 00:36:22,390
Speaker 3: bedrijven zelf aan het woord kwamen... waren er een paar

718
00:36:22,430 --> 00:36:25,730
Speaker 3: experts uit het veld. En die gaven eigenlijk allemaal aan...

719
00:36:26,110 --> 00:36:30,630
Speaker 3: wat volgens mij ook algemeen bekend is... dat inderdaad die algoritmes,

720
00:36:30,670 --> 00:36:32,370
Speaker 3: ik zei het al... ervoor zorgen dat je lekker lang

721
00:36:32,390 --> 00:36:35,510
Speaker 3: blijft kijken. Het liefst ook dat je het gaat delen

722
00:36:35,550 --> 00:36:38,279
Speaker 3: met elkaar... en het erover gaat hebben. En wat ga

723
00:36:38,300 --> 00:36:40,980
Speaker 3: je delen en waar praat je over? Dat is content

724
00:36:41,020 --> 00:36:49,360
Speaker 3: die spraakmakend... controversieel en polariserend is. Daar zijn zorgen over,

725
00:36:49,400 --> 00:36:51,890
Speaker 3: al heel lang, ook nog steeds bij die Kamerleden. Dat

726
00:36:51,950 --> 00:36:54,330
Speaker 3: signaleerden zij volgens mij ook allemaal. Jij hebt het ook

727
00:36:54,350 --> 00:36:59,430
Speaker 3: uitgebreid gevolgd, Mark. Ja, fascinerend was het. Ja, en dat

728
00:36:59,450 --> 00:37:01,330
Speaker 3: daar in de laatste jaren niet zo heel veel in

729
00:37:01,370 --> 00:37:05,870
Speaker 3: veranderd is. En vervolgens komen die social media bedrijven aan

730
00:37:05,910 --> 00:37:11,990
Speaker 3: het woord. En dan hoor je bijvoorbeeld van TikTok mooie verhalen...

731
00:37:14,940 --> 00:37:18,530
Speaker 3: En video's op TikTok die eigenlijk niet moeten kunnen... die

732
00:37:18,570 --> 00:37:22,090
Speaker 3: worden al verwijderd automatisch voordat iemand ze gezien heeft. En

733
00:37:22,110 --> 00:37:25,590
Speaker 3: wat er dan eventueel wel doorheen glipt... daar is dan

734
00:37:25,610 --> 00:37:29,750
Speaker 3: moderatie op en dat wordt ook weggehaald. En Edo Havenman

735
00:37:29,790 --> 00:37:34,830
Speaker 3: van Meta zei ook... het overgrote deel van de video's

736
00:37:34,850 --> 00:37:38,510
Speaker 3: op onze platforms... dat is bij Meta dan Instagram en Facebook...

737
00:37:38,070 --> 00:37:42,410
Speaker 3: dat zijn leuke, lieve video's. En mensen komen voor hun

738
00:37:42,430 --> 00:37:44,590
Speaker 3: plezier op onze platforms. Dat is ook zo.

739
00:37:45,660 --> 00:37:47,620
Speaker 2: Daarom ga je er naartoe. Maar dat is niet per

740
00:37:47,640 --> 00:37:50,700
Speaker 2: se wat je krijgt. Hij deed het wel heel behendig hoor.

741
00:37:50,940 --> 00:37:54,800
Speaker 2: We hadden eerst natuurlijk de deskundigen gehoord. Waarvan er een zei...

742
00:37:54,660 --> 00:37:58,660
Speaker 2: we hebben een monitor op alle soorten beïnvloeding... en dingen

743
00:37:58,680 --> 00:38:04,800
Speaker 2: die misgaan. Video's met nazigroeten erin en zo. En haken kruisen.

744
00:38:04,900 --> 00:38:08,899
Speaker 2: En alles wat wij als categorie bedacht hebben... dat komt

745
00:38:08,940 --> 00:38:13,140
Speaker 2: in Nederland voor. Ook in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen bijvoorbeeld.

746
00:38:13,200 --> 00:38:16,910
Speaker 2: Alle soorten problemen die ze hebben... Die komen in Nederland voor.

747
00:38:16,950 --> 00:38:19,069
Speaker 2: En dan komt vervolgens die man van Meta en zegt... ja,

748
00:38:19,090 --> 00:38:20,610
Speaker 2: op een vraag van de Kamerlid... maar ik snap niet

749
00:38:20,650 --> 00:38:23,469
Speaker 2: precies welk probleem u het nou over heeft. En dat

750
00:38:23,550 --> 00:38:29,669
Speaker 2: is best wonderlijk. Dat iemand van Meta die zin nog

751
00:38:29,710 --> 00:38:30,910
Speaker 2: durft uit te spreken. En die

752
00:38:30,930 --> 00:38:36,279
Speaker 3: hebben dan mooie functietitels als Head of Public Policy en zo.

753
00:38:36,300 --> 00:38:39,880
Speaker 3: Het zijn gewoon lobbyisten voor die bedrijven uiteindelijk die daar zitten...

754
00:38:40,160 --> 00:38:43,380
Speaker 3: Die dan ook aangeven van... ja, wij zijn heel erg

755
00:38:43,400 --> 00:38:47,130
Speaker 3: gecommitteerd ook op samenwerken met overheden. We zijn blij dat

756
00:38:47,170 --> 00:38:52,549
Speaker 3: we met elkaar in gesprek zijn. Maar ondertussen, ik sprak

757
00:38:52,570 --> 00:38:56,940
Speaker 3: ook een Kamerlid nog achteraf... die zei iets van, nou,

758
00:38:56,960 --> 00:39:01,580
Speaker 3: wat vielen ze door de mand allemaal? Maar heel veel verandering...

759
00:39:01,900 --> 00:39:04,520
Speaker 3: vindt er niet plaats na deze gesprekken.

760
00:39:04,580 --> 00:39:06,719
Speaker 2: Nee, dit was ook niet het laatste gesprek. Een dag

761
00:39:06,760 --> 00:39:08,100
Speaker 2: later was er ook nog weer een gesprek met iemand

762
00:39:08,120 --> 00:39:10,340
Speaker 2: van de Europese Commissie... waar de toezichthouder zit op die

763
00:39:10,360 --> 00:39:14,430
Speaker 2: grote platforms en de ACM. Daar kwamen dan toch ook

764
00:39:14,450 --> 00:39:17,690
Speaker 2: wel weer statistieken uit... dat bij de video's die gewist

765
00:39:17,730 --> 00:39:21,390
Speaker 2: moeten worden... omdat ze duidelijk niet voldoen aan de regels

766
00:39:21,430 --> 00:39:25,050
Speaker 2: van de rechtsstaat in Europa... dat dat bij een derde,

767
00:39:25,070 --> 00:39:27,680
Speaker 2: geloof ik, goed gaat. Dus bij twee derde niet. Ik

768
00:39:27,700 --> 00:39:29,719
Speaker 2: zeg dit nu uit mijn hoofd, dus misschien zit ik

769
00:39:29,760 --> 00:39:32,480
Speaker 2: er niet helemaal perfect in... Dat is eigenlijk ook wat

770
00:39:32,500 --> 00:39:34,860
Speaker 2: die onderzoeker die eerst al zei... alle problemen die we

771
00:39:34,900 --> 00:39:37,340
Speaker 2: kunnen bedenken, die komen hiervoor, wat hij ook al zei.

772
00:39:37,360 --> 00:39:40,810
Speaker 2: Wij gaan dan per dag een paar honderd video's melden

773
00:39:40,850 --> 00:39:43,989
Speaker 2: bij Meta. En dan blijkt inderdaad dat een nazigroet en

774
00:39:44,030 --> 00:39:48,210
Speaker 2: een hakenkruis... dat dat niet per se haatdragende content is.

775
00:39:48,250 --> 00:39:51,680
Speaker 2: Dat vindt bijna iedereen gek, behalve de moderator bij Meta.

776
00:39:53,340 --> 00:39:55,700
Speaker 2: Maar dat gaat natuurlijk uiteindelijk wel veranderen. Want als ze

777
00:39:55,739 --> 00:39:59,610
Speaker 2: zich niet zelf met gedragscodes en zo gaan aanpassen... dan

778
00:39:59,630 --> 00:40:02,040
Speaker 2: komt op een gegeven moment de toezichthouder...

779
00:40:02,680 --> 00:40:06,430
Speaker 3: Ja, en er is Europese wetgeving, de Digital Services Act,

780
00:40:06,570 --> 00:40:09,330
Speaker 3: de DSA. Daar werd ook veel naar gerefereerd in dat

781
00:40:09,350 --> 00:40:11,690
Speaker 3: rond de tafel gesprek. Dus die wetgeving is er, maar

782
00:40:11,710 --> 00:40:13,649
Speaker 3: wordt die dan gebruikt? Wordt er gehandhaafd?

783
00:40:13,690 --> 00:40:14,830
Speaker 2: Ja, die is

784
00:40:14,870 --> 00:40:15,230
Speaker 3: redelijk

785
00:40:15,250 --> 00:40:15,460
Speaker 2: jong

786
00:40:15,730 --> 00:40:17,920
Speaker 3: En ja, je ziet het gewoon. Ik ben een paar

787
00:40:17,960 --> 00:40:20,600
Speaker 3: dagen ziek geweest deze week. Dus ik heb lekker de

788
00:40:20,640 --> 00:40:22,759
Speaker 3: tijd gehad af en toe om... Ben

789
00:40:22,780 --> 00:40:25,070
Speaker 2: je een beetje geradicaliseerd met de video's

790
00:40:25,760 --> 00:40:27,720
Speaker 3: Naast dit debat te volgen, maar ook af en toe

791
00:40:27,739 --> 00:40:30,370
Speaker 3: door TikTok te scrollen. Ik vind dat toch wel lekker.

792
00:40:31,150 --> 00:40:35,390
Speaker 3: En ik krijg het ook gewoon te zien. Het is

793
00:40:35,430 --> 00:40:39,819
Speaker 3: allemaal subtiel en een beetje indirect. Dus die voorbeelden die

794
00:40:39,840 --> 00:40:42,880
Speaker 3: genoemd werden over nazigroeten en zo... die zie je niet direct,

795
00:40:42,920 --> 00:40:47,940
Speaker 3: maar de hondenfluutjes... die weet ik wel te herkennen. Ik

796
00:40:47,960 --> 00:40:50,650
Speaker 3: ben er zelf niet door geradicaliseerd, maar...

797
00:40:50,830 --> 00:40:53,830
Speaker 2: Dat is goed dat je erbij zegt. Denk ik trouwens.

798
00:40:53,930 --> 00:40:54,129
Speaker 2: Je

799
00:40:54,170 --> 00:40:56,130
Speaker 3: weet niet hoe gevoelig je voor zoiets bent. Dat blijkt

800
00:40:56,170 --> 00:40:59,029
Speaker 3: altijd pas achteraf. Nee, maar ja, je ziet het dus wel.

801
00:40:59,070 --> 00:41:03,330
Speaker 3: En er werd ook door een aantal Kamerleden wel gezegd...

802
00:41:02,390 --> 00:41:05,799
Speaker 3: die social media, daar zijn we op zich niet tegen.

803
00:41:05,880 --> 00:41:08,819
Speaker 3: En ik herken dat ook heel erg, die worsteling. Ik

804
00:41:08,840 --> 00:41:12,120
Speaker 3: ben van de generatie die nog net de tijd heeft meegemaakt...

805
00:41:11,580 --> 00:41:14,140
Speaker 3: dat het niet allemaal met die algoritmes zo was. Maar

806
00:41:14,160 --> 00:41:18,759
Speaker 3: ik was wel vrij jong toen Hives op zijn hoogtepunt was... Ja,

807
00:41:18,780 --> 00:41:22,060
Speaker 3: toen was het echt wel een stuk gezelliger en leuker...

808
00:41:21,719 --> 00:41:24,730
Speaker 3: met krabbels en de dansende banaan.

809
00:41:24,750 --> 00:41:26,150
Speaker 2: Die moet je als verplicht doen als je het hebt

810
00:41:26,210 --> 00:41:27,770
Speaker 2: over haar. De dansende banaan, dat is

811
00:41:27,790 --> 00:41:32,310
Speaker 3: het enige wat verplicht is. Dat is fijn voor het beeld.

812
00:41:32,350 --> 00:41:34,089
Speaker 3: En er werd ook wel gevraagd... waarom kunnen we niet

813
00:41:34,110 --> 00:41:37,279
Speaker 3: gewoon terug naar die tijd? Dus gewoon

814
00:41:37,300 --> 00:41:37,580
Speaker 2: de

815
00:41:37,680 --> 00:41:43,380
Speaker 3: chronologische tijdlijn... en zonder de aanbevelingsalgoritmes. Maar precies wat jij zegt,

816
00:41:43,400 --> 00:41:46,480
Speaker 3: dat is wat het is inderdaad. Die chronologische timelines zijn

817
00:41:46,520 --> 00:41:47,120
Speaker 3: toch door de rechter

818
00:41:47,160 --> 00:41:50,530
Speaker 2: wel inmiddels... nu zit ik even buiten mijn domein te praten...

819
00:41:50,330 --> 00:41:53,190
Speaker 2: maar die zijn toch inmiddels verplicht dat je die optie

820
00:41:53,210 --> 00:41:53,890
Speaker 2: moet hebben? Ja,

821
00:41:53,930 --> 00:41:57,690
Speaker 3: die mogelijkheid is er. Maar als je bijvoorbeeld Instagram opent...

822
00:41:57,330 --> 00:42:00,510
Speaker 3: moet je al zelf wel goed weten waar je precies

823
00:42:00,550 --> 00:42:04,780
Speaker 3: op moet tikken... om die chronologische tijdlijn te krijgen. Dus

824
00:42:04,800 --> 00:42:06,900
Speaker 3: volgens mij, ja, de conclusie is toch... dat ook de

825
00:42:06,940 --> 00:42:09,360
Speaker 3: Tweede Kamer hier geen grip op heeft.

826
00:42:09,420 --> 00:42:11,440
Speaker 2: Nee, nog niet. Maar dit is ook iets wat in

827
00:42:11,460 --> 00:42:14,779
Speaker 2: eerste instantie Europees aangepakt moet worden. Gewoon door de schaal

828
00:42:14,800 --> 00:42:15,360
Speaker 2: van die bedrijven.

829
00:42:16,270 --> 00:42:18,009
Speaker 3: Ja, nog

830
00:42:18,050 --> 00:42:20,899
Speaker 2: niet. Maar er waren een paar kleine bedrijven. Reddit valt

831
00:42:20,940 --> 00:42:23,400
Speaker 2: onder Nederlandse toezichthouders. En er was er nog eentje waarvan

832
00:42:23,440 --> 00:42:26,879
Speaker 2: ik dacht, die heb ik wel eens van gehoord. Maar

833
00:42:26,890 --> 00:42:29,900
Speaker 2: niet de grote Facebooks en de X's. De X's, dat

834
00:42:29,920 --> 00:42:31,520
Speaker 2: is trouwens ook goed om even te zeggen, die waren

835
00:42:31,540 --> 00:42:33,120
Speaker 2: wel uitgenodigd. Maar die hadden

836
00:42:33,140 --> 00:42:35,839
Speaker 3: geen zin in te komen. En het blijft ook lastig,

837
00:42:35,880 --> 00:42:39,240
Speaker 3: want je wil ook niet in een land leven... waarin

838
00:42:39,280 --> 00:42:42,700
Speaker 3: de politiek misschien alleen bepaalt... wat er op sociale media

839
00:42:42,739 --> 00:42:45,960
Speaker 3: wel en niet gezegd mag worden. Maar er zijn natuurlijk

840
00:42:46,000 --> 00:42:50,160
Speaker 3: grenzen als het naar haatdragende content gaat. Maar dat blijft

841
00:42:50,200 --> 00:42:52,660
Speaker 3: ook heel ingewikkeld. En dat is iets wat die social

842
00:42:52,710 --> 00:42:57,469
Speaker 3: media bedrijven weer... in hun voordeel kunnen gebruiken. Werd niet

843
00:42:57,489 --> 00:42:58,710
Speaker 3: zo gezegd, maar dat is wel zo

844
00:42:58,850 --> 00:43:01,810
Speaker 2: Dit gaat in de komende weken terugkomen, want die hoorzittingen...

845
00:43:01,290 --> 00:43:03,820
Speaker 2: die rond de tafel gesprekken zijn altijd in aanloop... naar

846
00:43:03,860 --> 00:43:08,160
Speaker 2: een grote commissiedebat hierover. Dus dit komt nog weer terug binnenkort.

847
00:43:08,200 --> 00:43:10,460
Speaker 2: Er was nog een andere hoorzitting, ook een rond de

848
00:43:10,480 --> 00:43:14,319
Speaker 2: tafel trouwens. Een hoorzitting is net niet hetzelfde, maar dat

849
00:43:14,380 --> 00:43:18,850
Speaker 2: is niet belangrijk. Over Moerdijk, over een dorp wat misschien...

850
00:43:20,860 --> 00:43:25,319
Speaker 2: Een groot industrieterrein en een 380 kilovolt station... waar ze dan

851
00:43:25,340 --> 00:43:26,480
Speaker 2: stroom kunnen

852
00:43:26,500 --> 00:43:28,839
Speaker 3: verdelen. En stroomkabels van wind op zee die daar uit

853
00:43:28,880 --> 00:43:29,460
Speaker 3: moeten komen.

854
00:43:29,480 --> 00:43:29,620
Speaker 2: Een

855
00:43:29,660 --> 00:43:32,280
Speaker 3: pijplijn van Rotterdam naar Duitsland.

856
00:43:32,320 --> 00:43:36,520
Speaker 2: Het was drie kwartier gesprek. De eerste was met de burgers,

857
00:43:36,640 --> 00:43:39,840
Speaker 2: de tweede met politici... en nog wat, het havenbedrijf zat

858
00:43:39,860 --> 00:43:44,279
Speaker 2: er nog bij. Maar vooral die eerste drie kwartier, dat

859
00:43:44,320 --> 00:43:49,000
Speaker 2: waren een paar burgers. Gewoon normale inwoners van Moerdijk. En

860
00:43:49,040 --> 00:43:53,689
Speaker 2: die deden dat zo verschrikkelijk goed. Die hadden hele korte

861
00:43:53,710 --> 00:44:02,580
Speaker 2: statements waarin ze Heel to the point, heel precies geformuleerd

862
00:44:02,600 --> 00:44:05,140
Speaker 2: waar ze allemaal stonden. Ze waren ook heel beleefd en

863
00:44:05,160 --> 00:44:07,090
Speaker 2: voorkomend naar elkaar... want ze waren natuurlijk niet allemaal met

864
00:44:07,120 --> 00:44:11,029
Speaker 2: elkaar eens. Sommige mensen waren Moerdijk ontvlucht al, want die zeiden...

865
00:44:10,590 --> 00:44:13,730
Speaker 2: er wordt nu gezegd dat er misschien het dorp gaat eindigen.

866
00:44:13,770 --> 00:44:16,299
Speaker 2: Ik wil dat mijn dochter de hele lagere school op

867
00:44:16,360 --> 00:44:18,960
Speaker 2: één lagere school kan blijven... dus dan ben ik nu

868
00:44:18,980 --> 00:44:23,359
Speaker 2: maar vast verhuisd. Wat interessant is, want iedereen denkt dat

869
00:44:23,400 --> 00:44:27,650
Speaker 2: de problemen... voor zo'n beëindiging van een dorp pas komen...

870
00:44:26,870 --> 00:44:29,529
Speaker 2: als het dorp daadwerkelijk opgeheven is. Maar dat begint dus

871
00:44:29,570 --> 00:44:33,180
Speaker 2: al tien jaar eerder. Maar ik had het er met

872
00:44:33,219 --> 00:44:36,180
Speaker 2: Leenert heel eventjes over. Het is eigenlijk heel schrijnend dat

873
00:44:36,200 --> 00:44:37,900
Speaker 2: die burgers hier zo verschrikkelijk goed in zijn. Want dat

874
00:44:37,920 --> 00:44:40,799
Speaker 2: betekent dat die heel veel oefeningen hebben gehad... in de

875
00:44:40,840 --> 00:44:44,200
Speaker 2: afgelopen tien, vijftien jaar al. En hier al zo vaak

876
00:44:44,219 --> 00:44:46,390
Speaker 2: hebben moeten inspreken... dat ze dit nu gewoon met een

877
00:44:46,410 --> 00:44:50,669
Speaker 2: vanzelfsprekendheid doen. Alsof het professionals zijn. Dus ik dacht eerst

878
00:44:50,690 --> 00:44:51,989
Speaker 2: was ik heel erg onder de indruk. En toen dacht

879
00:44:52,030 --> 00:44:54,989
Speaker 2: ik het is... Ik heb echt medelijden met de mensen

880
00:44:55,010 --> 00:44:57,250
Speaker 2: in dat dorp die al zo lang... en het bleek

881
00:44:57,290 --> 00:44:59,690
Speaker 2: al sinds de jaren zestig uiteindelijk... dat het dorp ter

882
00:44:59,710 --> 00:45:02,279
Speaker 2: discussie staat. Het werd eventjes zo terloops. Ja, sinds de

883
00:45:02,300 --> 00:45:04,460
Speaker 2: jaren zestig begon dit een beetje. Dat ze dus al

884
00:45:04,500 --> 00:45:07,739
Speaker 2: zo lang onder vuur liggen... dat je zoveel ervaring hebt

885
00:45:07,780 --> 00:45:10,100
Speaker 2: moeten opdoen met politici praten

886
00:45:10,940 --> 00:45:13,000
Speaker 4: Wij volgen natuurlijk heel veel van die ronde tafels... en

887
00:45:13,040 --> 00:45:16,970
Speaker 4: wij spraken elkaar daar eigenlijk allebei op aan... op hetzelfde onderwerp,

888
00:45:16,989 --> 00:45:20,319
Speaker 4: zonder dat we wisten dat we het allebei vonden... Want

889
00:45:20,380 --> 00:45:22,960
Speaker 4: mij viel het ook op, want we hebben hoorzittingen... en

890
00:45:22,980 --> 00:45:30,060
Speaker 4: rond de tafels gezien waarbij mensen van... vertegenwoordigers van professionele organisaties...

891
00:45:28,800 --> 00:45:31,800
Speaker 4: minder goed in staat waren om een kort en bondig

892
00:45:31,820 --> 00:45:32,770
Speaker 4: verhaal te vertellen... en

893
00:45:32,810 --> 00:45:33,410
Speaker 2: daarin ook een

894
00:45:33,430 --> 00:45:36,850
Speaker 4: punt te maken... dan dat deze inwoners van Moerdijk dat deden.

895
00:45:36,870 --> 00:45:38,130
Speaker 4: Dat was echt indrukwekkend, inderdaad.

896
00:45:39,440 --> 00:45:42,069
Speaker 2: dan het hoogtepunt van deze podcast. En op de radio

897
00:45:42,090 --> 00:45:45,210
Speaker 2: hebben we echt pech dat ze dit niet horen. Michiel,

898
00:45:45,250 --> 00:45:48,170
Speaker 2: je hebt je even in de gemeenteraadsverkiezingen verdiept.

899
00:45:48,210 --> 00:45:51,390
Speaker 3: Ja, best wel bizar. Minder dan een week nog. En

900
00:45:51,410 --> 00:45:54,230
Speaker 3: dan mag bijna heel Nederland... Ietsje meer dan

901
00:45:54,250 --> 00:45:54,330
Speaker 2: een

902
00:45:54,790 --> 00:45:57,960
Speaker 3: week. Maar ik doe het ervoor. Tien dagen of twaalf

903
00:45:57,980 --> 00:46:01,580
Speaker 3: of zo. Woensdag, volgende week. Bij mij is de verkiezingskoorts

904
00:46:01,620 --> 00:46:04,640
Speaker 3: blijkbaar al een stukje groter. Maar nog anderhalf week inderdaad.

905
00:46:04,680 --> 00:46:06,720
Speaker 3: En dan mag bijna heel Nederland weer naar de stembus.

906
00:46:06,780 --> 00:46:10,339
Speaker 3: En we hebben het er nauwelijks over... Er zijn wel

907
00:46:10,380 --> 00:46:13,649
Speaker 3: pogingen die gedaan worden om ons naar de stembus te lokken.

908
00:46:13,690 --> 00:46:18,850
Speaker 3: Zoals eigenlijk iedere vier jaar bij de gemeenteraadsverkiezingen het geval is.

909
00:46:18,910 --> 00:46:23,390
Speaker 3: Eén voorbeeld, dat is best wel redelijk rondgegaan de laatste weken.

910
00:46:23,670 --> 00:46:25,230
Speaker 3: Gaan we daar nu even naar...

911
00:46:24,969 --> 00:46:26,090
Speaker 2: Daar wil jij nu naar luisteren?

912
00:46:26,130 --> 00:46:27,830
Speaker 3: Ja, dus laten we dat nu maar even doen.

913
00:46:27,870 --> 00:46:29,680
Speaker 2: Dan hebben we het meteen onder... En dan heb je

914
00:46:29,700 --> 00:46:31,739
Speaker 2: het nu over het CDA-lied? Ja, dit is wel de

915
00:46:31,780 --> 00:46:31,920
Speaker 2: beste

916
00:46:32,080 --> 00:46:53,070
Speaker 3: ja. MUZIEK Wat fijn van het CDA, dat ze in

917
00:46:53,090 --> 00:46:56,610
Speaker 3: de weer gaan samen. Het CDA in Wijchen is dit.

918
00:46:56,630 --> 00:46:59,469
Speaker 3: Dit is echt heel goed ook. Met dat samen kunnen

919
00:46:59,489 --> 00:47:02,270
Speaker 3: we meer zitten bij. En er zitten ook allemaal coupletten

920
00:47:02,310 --> 00:47:04,469
Speaker 3: en zo. Op het origineel heb je even voor mij

921
00:47:04,510 --> 00:47:08,570
Speaker 3: van Frans Bauer. Ik ben heel benieuwd wat de opkomst

922
00:47:08,590 --> 00:47:13,549
Speaker 3: gaat worden... bij de gemeenteraadsverkiezingen over anderhalve week. Ik heb

923
00:47:13,570 --> 00:47:29,680
Speaker 3: even gekeken. In 2010 53,9 procent. 2014 53,8 procent. 2018 54,9. Toen vier jaar geleden 2022 49,2.

924
00:47:26,680 --> 00:47:29,219
Speaker 3: En ik hou mijn hart een beetje vast voor wat

925
00:47:29,239 --> 00:47:31,860
Speaker 3: het deze keer gaat worden. Ja, want niemand is er

926
00:47:31,890 --> 00:47:32,049
Speaker 3: mee

927
00:47:32,070 --> 00:47:35,310
Speaker 4: bezig lijkt het. Nee. En wij doen daar nu ook

928
00:47:35,350 --> 00:47:38,150
Speaker 4: aan mee. Maar als mensen er al mee bezig zijn,

929
00:47:38,190 --> 00:47:42,150
Speaker 4: dan gaat het vooral om de clownesken... wat... Ja,

930
00:47:42,190 --> 00:47:42,870
Speaker 5: we moeten het wel leuk

931
00:47:42,890 --> 00:47:47,160
Speaker 4: maken. filmpjes die door verschillende lokale partijen... meestal uit kleine

932
00:47:47,180 --> 00:47:51,240
Speaker 4: dorpen gemaakt worden... waarover we toch een beetje lacherig doen.

933
00:47:51,260 --> 00:47:51,719
Speaker 2: Nee, ik

934
00:47:51,760 --> 00:47:54,180
Speaker 4: vind dit heel innemend. Oké, gelukkig.

935
00:47:54,340 --> 00:47:57,570
Speaker 3: Ik vind dit ook echt Nederlandse kneuterigheid op z'n mooist.

936
00:47:57,590 --> 00:48:00,850
Speaker 3: Dit soort liedjes die je iedere vier jaar krijgt. Ja.

937
00:48:01,469 --> 00:48:06,770
Speaker 3: En volgens mij zie je het bij je thuis in

938
00:48:06,790 --> 00:48:09,750
Speaker 3: je buurt. Daar zie je de posters wel hangen. Dat

939
00:48:09,790 --> 00:48:14,410
Speaker 3: wordt steeds meer de laatste tijd. Maar die aandacht vind

940
00:48:14,450 --> 00:48:17,330
Speaker 3: ik toch wel opvallend. We hebben ook eerdere campagnes gehad

941
00:48:17,350 --> 00:48:22,009
Speaker 3: voor de gemeenteraadsverkiezingen... waarbij er ook debatten werden georganiseerd... met

942
00:48:22,050 --> 00:48:25,620
Speaker 3: landelijke kopstukken van partijen. En er was ook wel de

943
00:48:25,660 --> 00:48:27,940
Speaker 3: kritiek daarop van... we kunnen niet op jullie stemmen, dus

944
00:48:27,980 --> 00:48:29,140
Speaker 3: waarom zijn jullie nu debatten

945
00:48:29,180 --> 00:48:31,160
Speaker 2: aan het voeren? Maar dat gaat nu toch ook weer gebeuren?

946
00:48:31,180 --> 00:48:33,589
Speaker 2: De NOS heeft toch ook weer een slotdebat, alsof er

947
00:48:33,610 --> 00:48:36,890
Speaker 2: iets begonnen is? wat afgesloten moet worden. Ik geloof het wel.

948
00:48:36,910 --> 00:48:38,430
Speaker 2: Ik weet het niet eens helemaal zeker. Maar daar zullen

949
00:48:38,450 --> 00:48:42,330
Speaker 2: ongetwijfeld ook weer fractievoorzitters... vanuit Den Haag gaan praten over

950
00:48:42,370 --> 00:48:44,750
Speaker 2: hoe het in Wieg er aan toe moet gaan.

951
00:48:44,790 --> 00:48:48,129
Speaker 3: Ja, maar goed, ook dan begon dat al echt veel eerder...

952
00:48:47,810 --> 00:48:49,520
Speaker 3: dan anderhalve week voor de verkiezingen

953
00:48:49,750 --> 00:48:51,690
Speaker 2: Ja, we zijn een beetje moe van de verkiezingen. Ja

954
00:48:51,830 --> 00:48:55,450
Speaker 2: zou dat het zijn? Ja, we hebben net eindelijk een regering...

955
00:48:55,010 --> 00:48:57,330
Speaker 2: en dat hebben we meeslepend en zo leuk was het

956
00:48:57,370 --> 00:49:00,230
Speaker 2: allemaal niet... Toch? Ja. Mag

957
00:49:00,290 --> 00:49:03,969
Speaker 4: ik mijn berichtje maken naar het ondernemersdebat?

958
00:49:04,070 --> 00:49:06,350
Speaker 2: Ja, dat mag je zeker. Ik heb nog wel twee

959
00:49:06,390 --> 00:49:09,060
Speaker 2: campagneliederen en een campagnefilmpje klaarstaan. Maar die houden we nog

960
00:49:09,100 --> 00:49:11,319
Speaker 2: even als cliffhanger. Boven de markt. Want jij hebt alleen

961
00:49:11,340 --> 00:49:13,279
Speaker 2: net in Leiden een debat met ondernemers gedaan

962
00:49:13,500 --> 00:49:16,420
Speaker 4: Ja, en ik moet zeggen dat ik wel zwaar onder

963
00:49:16,440 --> 00:49:19,739
Speaker 4: de indruk ben... Eigenlijk vind ik gemeentepolitiek, en de vaste

964
00:49:19,760 --> 00:49:23,790
Speaker 4: luisteraars weten dat... ik kom daar ook vandaan als verslaggever...

965
00:49:23,890 --> 00:49:26,230
Speaker 4: Ik vind het ontzettend belangrijk en het vindt zonde dat

966
00:49:26,250 --> 00:49:28,730
Speaker 4: het zo ondersneeuwt. Maar ik ben wel weer onder de

967
00:49:28,750 --> 00:49:31,969
Speaker 4: indruk geraakt van die lokale politici. Ten eerste, we hadden

968
00:49:31,989 --> 00:49:35,810
Speaker 4: een fantastisch debat met een goede opkomst. Maar je staat

969
00:49:35,850 --> 00:49:38,530
Speaker 4: toch in een relatief klein zaaltje. En in dat zaaltje

970
00:49:38,550 --> 00:49:41,570
Speaker 4: zijn ook nog wat campagnemedewerkers en er zitten wat vrienden

971
00:49:41,590 --> 00:49:45,029
Speaker 4: en familie. Kortom, daar valt niet zo heel veel te winnen.

972
00:49:45,070 --> 00:49:47,739
Speaker 4: Alles bij elkaar misschien wel 60 geïnteresseerden. Nee. Ja, er waren

973
00:49:47,760 --> 00:49:51,120
Speaker 4: denk ik misschien honderd of zo. Maar

974
00:49:51,340 --> 00:49:51,900
Speaker 2: hoeveel...

975
00:49:51,820 --> 00:49:53,800
Speaker 4: Voor een stad van honderdduizend

976
00:49:53,860 --> 00:49:54,060
Speaker 2: of

977
00:49:54,100 --> 00:49:57,950
Speaker 4: honderdtienduizend mensen. Vier jaar geleden stond er nog een livestream bij.

978
00:49:57,969 --> 00:50:00,730
Speaker 4: Dat kwam ook omdat het het staartje van de coronacrisis was.

979
00:50:00,750 --> 00:50:04,629
Speaker 4: Toen konden we niet debatteren met publiek... op de manier

980
00:50:04,650 --> 00:50:07,669
Speaker 4: waarop we dat nu gedaan hebben. Maar kortom, je staat

981
00:50:07,690 --> 00:50:11,719
Speaker 4: daar wel anderhalf uur... toch wel keihard te werken en

982
00:50:11,760 --> 00:50:14,380
Speaker 4: te debatteren... in het belang van de stad en voor

983
00:50:14,400 --> 00:50:18,160
Speaker 4: die ondernemers. En ik moet zeggen, er waren tien kandidaten.

984
00:50:18,219 --> 00:50:20,840
Speaker 4: En het niveau, ik was er echt van onder de indruk.

985
00:50:20,920 --> 00:50:26,970
Speaker 4: En we hadden niet alleen lijsttrekkers... Maar we hadden ook

986
00:50:27,010 --> 00:50:29,770
Speaker 4: de nummers 2 en 3 van de lijst van bepaalde partijen... die

987
00:50:29,790 --> 00:50:33,950
Speaker 4: gespecialiseerd waren weer juist op economie of op ondernemerschap. Maar

988
00:50:33,989 --> 00:50:36,960
Speaker 4: allemaal geen fulltime politici zijn natuurlijk ook. En dan vertellen

989
00:50:36,980 --> 00:50:41,000
Speaker 4: ze er ook bij dat bijna allemaal hadden ze nu vrijgenomen.

990
00:50:41,040 --> 00:50:45,469
Speaker 4: Gewoon van werk je vrije dagen opnemen om fulltime campagne

991
00:50:45,489 --> 00:50:48,810
Speaker 4: te gaan voeren. Bijvoorbeeld het raadslid van GroenLinks Partij van

992
00:50:48,830 --> 00:50:53,610
Speaker 4: de Arbeid, Emma van Bree... vier weken vrijgenomen om campagne

993
00:50:53,650 --> 00:50:57,210
Speaker 4: te gaan vroeren. Nou, dat is natuurlijk wel... En dan

994
00:50:57,230 --> 00:50:58,930
Speaker 4: ga je kanvassen, dan ga je langs de deur... en

995
00:50:58,969 --> 00:51:01,200
Speaker 4: dan vraag je ze ook van, lukt dat nou eigenlijk...

996
00:51:00,900 --> 00:51:03,620
Speaker 4: om dat lokale verhaal nu naar voren over de brug

997
00:51:03,660 --> 00:51:06,299
Speaker 4: te brengen? En daarvan zeiden de meesten toch wel... dat

998
00:51:06,320 --> 00:51:09,120
Speaker 4: het nu ontzettend lastig is om dat te doen. Niet

999
00:51:09,160 --> 00:51:12,009
Speaker 4: alleen omdat we inderdaad net uit landelijke verkiezingen komen. Het

1000
00:51:12,050 --> 00:51:14,430
Speaker 4: kabinet is net gevormd, er is veel om te doen.

1001
00:51:14,450 --> 00:51:17,530
Speaker 4: Maar ook nu nog eens een keertje die inval in Irak...

1002
00:51:17,110 --> 00:51:23,350
Speaker 4: en de onzekerheid dat daardoor... Het nieuws, het wereldnieuws, maar

1003
00:51:23,370 --> 00:51:25,790
Speaker 4: ook het landelijke nieuws... is op dit moment zo groot

1004
00:51:25,830 --> 00:51:29,549
Speaker 4: en zo... Ben ik dat? Ja. Schokkend. Zo groot en

1005
00:51:29,590 --> 00:51:34,250
Speaker 4: zo schokkend en zo overheersend... dat er eigenlijk geen ruimte

1006
00:51:34,270 --> 00:51:37,970
Speaker 4: meer is voor die lokale thema's... en die lokale verkiezingen.

1007
00:51:37,989 --> 00:51:41,819
Speaker 4: En dat is natuurlijk ontzettend jammer voor al die politici...

1008
00:51:40,860 --> 00:51:42,910
Speaker 4: die zo hard werken. Uiteindelijk is het

1009
00:51:42,950 --> 00:51:45,440
Speaker 2: ook jammer voor al die inwoners van de gemeente... die

1010
00:51:45,480 --> 00:51:49,160
Speaker 2: misschien eventjes nu geen interesse hebben... maar wel vier jaar

1011
00:51:49,200 --> 00:51:52,040
Speaker 2: met de consequenties van... dat anderen wel gestemd hebben

1012
00:51:52,060 --> 00:51:54,100
Speaker 4: worden geconfronteerd. Ja, precies. Want als je dan kijkt... van

1013
00:51:54,120 --> 00:51:56,460
Speaker 4: wat voor thema's werden er nou eigenlijk besproken... het ging

1014
00:51:56,480 --> 00:52:00,299
Speaker 4: wel allemaal vanuit de ondernemers... Maar het overkoepelende thema was

1015
00:52:00,340 --> 00:52:03,240
Speaker 4: toch wel ruimte. Hoe gaan wij met ruimte om? Ruimte

1016
00:52:03,280 --> 00:52:06,969
Speaker 4: om te werken en te wonen. Ruimte om te studeren.

1017
00:52:07,030 --> 00:52:09,630
Speaker 4: Ruimte om te recreëren.

1018
00:52:09,690 --> 00:52:10,900
Speaker 2: Ruimte om te parkeren

1019
00:52:11,530 --> 00:52:14,090
Speaker 4: Het gaat over parkeerbeleid in Leiden, toch? Onder andere, daar

1020
00:52:14,110 --> 00:52:17,070
Speaker 4: gaat het ook over. Maar het is een groot overkoepelend thema.

1021
00:52:17,110 --> 00:52:20,060
Speaker 4: En dat gaat zeker in zo'n dichtbevolkte stad zoals Leiden.

1022
00:52:20,120 --> 00:52:27,140
Speaker 4: En Leiden staat symbool voor... Al die steden, neem Delft, Gouda, Amsterdam, Rotterdam,

1023
00:52:27,180 --> 00:52:29,489
Speaker 4: Den Haag. Waar die ruimte zo schaars is en waar

1024
00:52:29,510 --> 00:52:31,170
Speaker 4: je met elkaar toch je moet gaan afvragen. En dat

1025
00:52:31,190 --> 00:52:34,250
Speaker 4: gaat de gemeenteraad de komende jaren doen. Hoe gaan we

1026
00:52:34,270 --> 00:52:41,740
Speaker 4: met die ruimte om van mensen? En dat gaat... de burger,

1027
00:52:41,760 --> 00:52:43,740
Speaker 4: gewoon als je in de gemeente woont... gaat dat jou

1028
00:52:43,760 --> 00:52:47,630
Speaker 4: direct raken? Want komt er wel of geen bedrijventerrein bij?

1029
00:52:47,670 --> 00:52:51,370
Speaker 4: Kan je wel of niet parkeren? Waar wordt voorrang aangegeven

1030
00:52:51,410 --> 00:52:55,610
Speaker 4: voor ondernemerschap of voor wonen? Want die ruimte is schaars.

1031
00:52:55,650 --> 00:52:58,430
Speaker 4: Dus op het moment dat er een bedrijventerrein is... gaan

1032
00:52:58,450 --> 00:53:01,890
Speaker 4: we dat opofferen voor woningbouw? Of mag daar bedrijvigheid blijven?

1033
00:53:01,930 --> 00:53:04,350
Speaker 4: In Leiden heb je de Oostvlietpolder. Daar is al jaren

1034
00:53:04,390 --> 00:53:06,310
Speaker 4: gezeur over. Moeten we daar wel of niet gaan bouwen?

1035
00:53:07,130 --> 00:53:08,590
Speaker 4: Als we daar nou gaan bouwen, wat gaan we doen?

1036
00:53:08,630 --> 00:53:10,830
Speaker 4: Ik heb er lang genoeg gereden hierover. Maar dat is

1037
00:53:10,870 --> 00:53:15,719
Speaker 4: ontzettend belangrijk. En het is echt zonde dat die gemeenteraadsverkiezingen...

1038
00:53:14,739 --> 00:53:16,920
Speaker 4: nu zo ver op de achtergrond

1039
00:53:16,960 --> 00:53:19,219
Speaker 2: zijn gereden. Dat gaat de komende week nog goed komen.

1040
00:53:19,360 --> 00:53:20,120
Speaker 3: Ik hoop het. We hebben

1041
00:53:20,200 --> 00:53:21,680
Speaker 2: het er niet voor niks over. We hebben het niet

1042
00:53:21,739 --> 00:53:23,460
Speaker 2: voor niks over die campagneliederen. Dat is iets die hier

1043
00:53:23,600 --> 00:53:24,090
Speaker 2: gevoerd moet

1044
00:53:24,110 --> 00:53:24,220
Speaker 3: worden

1045
00:53:24,719 --> 00:53:30,029
Speaker 3: In 2022, de vorige gemeenteraadsverkiezingen... zaten we met een soort gelijkissue.

1046
00:53:30,430 --> 00:53:32,610
Speaker 3: Het was ook net oorlog. Ja, het startje van corona.

1047
00:53:32,630 --> 00:53:35,850
Speaker 3: Maar ook inderdaad de Russische inval in Oekraïne. Die was

1048
00:53:35,890 --> 00:53:39,830
Speaker 3: net geweest. Dus toen was ook buitenland dat overheerste. Is

1049
00:53:39,870 --> 00:53:40,410
Speaker 3: dat nu het

1050
00:53:40,450 --> 00:53:40,710
Speaker 2: voortreken

1051
00:53:41,010 --> 00:53:43,450
Speaker 2: Dat er voortaan elke keer vlak voor de verkiezingen... in

1052
00:53:43,469 --> 00:53:44,270
Speaker 2: de gemeenteraad even

1053
00:53:44,310 --> 00:53:48,020
Speaker 3: ergens een oorlog beginnen? Zelfs dan. Ik vraag me echt af...

1054
00:53:47,360 --> 00:53:50,439
Speaker 3: als dit nou niet was gebeurd in Iran afgelopen zaterdag...

1055
00:53:50,120 --> 00:53:53,820
Speaker 3: of er dan veel meer aandacht voor de gemeenteraadsverkiezingen was geweest.

1056
00:53:53,860 --> 00:53:55,860
Speaker 3: Dan hadden we het misschien nog wel heel veel meer...

1057
00:53:55,640 --> 00:54:00,259
Speaker 3: over de AOW-plannen van het kabinet nog steeds gehad. Maar

1058
00:54:00,300 --> 00:54:01,080
Speaker 3: vier jaar geleden is

1059
00:54:01,540 --> 00:54:04,060
Speaker 4: het ook te weinig gegaan... over die lokale thema's. En

1060
00:54:04,100 --> 00:54:06,520
Speaker 4: wat grappig was, ik zei... nou, we stonden hier vier

1061
00:54:06,560 --> 00:54:09,819
Speaker 4: jaar geleden... Want toen presenteerde ik het ook. Stonden we

1062
00:54:09,840 --> 00:54:12,770
Speaker 4: in het staartje van corona. En net met de oorlog

1063
00:54:12,790 --> 00:54:15,270
Speaker 4: in Oekraïne. Die was uitgebroken. Nu Iran. En toen zei

1064
00:54:15,290 --> 00:54:17,630
Speaker 4: iemand in de zaal. Ja jij moet dit niet meer presenteren.

1065
00:54:17,650 --> 00:54:18,810
Speaker 4: Dan komt het over vier jaar misschien

1066
00:54:18,830 --> 00:54:19,410
Speaker 5: goed

1067
00:54:20,030 --> 00:54:24,910
Speaker 4: Maar jij hebt wel gelijk. De vraag is of het

1068
00:54:24,950 --> 00:54:26,630
Speaker 4: er dan wel was geweest. Maar nu is het er

1069
00:54:26,670 --> 00:54:30,380
Speaker 4: in ieder geval niet. En ik heb wel genoten. Ik

1070
00:54:30,390 --> 00:54:33,600
Speaker 4: heb echt genoten hoor. Twee debatjes wil ik eruit pakken.

1071
00:54:33,660 --> 00:54:36,340
Speaker 4: Op een gegeven moment gingen we over dat parkeerbeleid spreken.

1072
00:54:36,860 --> 00:54:40,600
Speaker 4: En dan hadden we de VVD, Dion Vijverberg... hadden we

1073
00:54:40,620 --> 00:54:44,680
Speaker 4: tegenover Partij voor de Dieren gezet, Kirsten Schuil. En ze

1074
00:54:44,700 --> 00:54:47,660
Speaker 4: konden allebei hartstikke goed debatteren. En als je dan zo'n...

1075
00:54:47,680 --> 00:54:49,480
Speaker 4: Ik geniet van het... Je weet ook al wat ze

1076
00:54:49,500 --> 00:54:51,500
Speaker 4: gaan zeggen. Je weet wat ze gaan zeggen. En dan

1077
00:54:51,520 --> 00:54:53,339
Speaker 4: heb je zo'n echte VVD'er, die zet het nog even

1078
00:54:53,380 --> 00:54:56,500
Speaker 4: scherp aan. De automobilist wordt gepest en we mogen nergens

1079
00:54:56,520 --> 00:55:01,469
Speaker 4: meer parkeren. En het is nu klaar met de automobilist pesten.

1080
00:55:01,510 --> 00:55:04,170
Speaker 4: En je hebt een Partij voor de Dieren-kandidaat die zegt...

1081
00:55:05,610 --> 00:55:07,609
Speaker 4: ga eens op de fiets en je kan ook lopen

1082
00:55:07,650 --> 00:55:10,430
Speaker 4: ter stad in... en het is wel goed geweest. Heerlijk debatje.

1083
00:55:10,469 --> 00:55:13,049
Speaker 4: En het andere debat was ook fantastisch. Dat was tussen

1084
00:55:13,070 --> 00:55:16,530
Speaker 4: de ChristenUnie, Chris Noord zei... en die ging in debat

1085
00:55:16,570 --> 00:55:20,010
Speaker 4: met Raafke Hagenaars van Studenten voor Leiden. Trouwens een vast

1086
00:55:20,030 --> 00:55:25,940
Speaker 4: luisteraar van deze podcast. En zij ging het hebben over...

1087
00:55:24,300 --> 00:55:26,540
Speaker 4: hoe ga je nou om met de bezoekerseconomie? Waarbij de

1088
00:55:26,560 --> 00:55:29,860
Speaker 4: ChristenUnie zei... het is wel klaar met een evenemententerrein van

1089
00:55:29,880 --> 00:55:33,219
Speaker 4: de binnenstad maken. En uiteraard de studenten... nee, we moeten

1090
00:55:33,239 --> 00:55:35,320
Speaker 4: de binnenstad levendig houden... En laten we de kroegen nog

1091
00:55:35,340 --> 00:55:35,540
Speaker 4: eens wat

1092
00:55:35,580 --> 00:55:36,620
Speaker 3: langer overhouden. Het is één

1093
00:55:36,660 --> 00:55:40,710
Speaker 4: permanent festivalterrein. Ik moet het toch zeggen, zeker met het

1094
00:55:40,730 --> 00:55:44,390
Speaker 4: laatste debat over de bezoekerseconomie. Ik heb een lach op

1095
00:55:44,410 --> 00:55:46,750
Speaker 4: mijn gezicht, heb ik dat staan leiden. Want het was

1096
00:55:46,870 --> 00:55:50,410
Speaker 4: zo'n heerlijk debat om bij te zijn. Hebben we

1097
00:55:50,450 --> 00:55:50,939
Speaker 2: allemaal

1098
00:55:50,960 --> 00:55:53,040
Speaker 4: gemist en we kunnen het ook niet terugkijken. En dan

1099
00:55:53,100 --> 00:55:55,580
Speaker 4: is het dus jammer inderdaad dat maar zo weinig mensen

1100
00:55:55,600 --> 00:55:58,959
Speaker 4: daar interesse in hebben en naar komen kijken.

1101
00:55:59,060 --> 00:56:01,700
Speaker 3: We kunnen wel ook een stukje luisteren naar de VVD

1102
00:56:01,760 --> 00:56:04,630
Speaker 3: in Leiden. Volgens mij heb ik hem campagne video 1 of

1103
00:56:04,650 --> 00:56:06,680
Speaker 3: zo genoemd

1104
00:56:08,190 --> 00:56:10,610
Speaker 3: Want dit is inderdaad ook hoe ik de VVD eigenlijk

1105
00:56:10,630 --> 00:56:11,530
Speaker 3: gewoon het liefste hoor.

1106
00:56:12,860 --> 00:56:16,000
Speaker 6: De studententijd is dé tijd om vrienden te maken. Duo

1107
00:56:16,040 --> 00:56:18,759
Speaker 6: wil het recht om je eigen huisgenoten te kiezen in Bergen.

1108
00:56:18,820 --> 00:56:22,320
Speaker 6: Om de levenheid en mentale welzijn van de studenten te garanderen...

1109
00:56:21,719 --> 00:56:24,469
Speaker 6: zet de VVD zich niet tegen. En strijden wij voor

1110
00:56:24,510 --> 00:56:28,149
Speaker 6: meer studentenkamers. Kies op 18 maart voor een partij met slagkracht.

1111
00:56:28,190 --> 00:56:31,810
Speaker 6: Een partij die zich op zowel landelijk als lokaal niveau inzet...

1112
00:56:31,250 --> 00:56:33,290
Speaker 6: voor de veiligheid en vrijheid van de studenten.

1113
00:56:33,330 --> 00:56:36,209
Speaker 7: Kies voor een veilige studentenstad waar je je eigen keuzes maakt.

1114
00:56:36,530 --> 00:56:38,450
Speaker 7: Kies voor een andere koers. Stem VVD.

1115
00:56:39,550 --> 00:56:41,859
Speaker 2: Ja, hier geniet ik enorm van. Ik vind ook heel

1116
00:56:41,900 --> 00:56:42,040
Speaker 2: mooi

1117
00:56:42,060 --> 00:56:44,719
Speaker 4: dat die stem ook heel goed gekast is. Ja, dit

1118
00:56:44,760 --> 00:56:49,020
Speaker 4: is trouwens een lokaal actief lid van de VVD. Dit

1119
00:56:49,080 --> 00:56:53,009
Speaker 4: is een jonge gast, student ook uiteraard. Als je hem

1120
00:56:53,030 --> 00:56:54,950
Speaker 3: zo hoort, dan denk ik inderdaad dat het een

1121
00:56:55,050 --> 00:56:58,969
Speaker 4: student is. Ja, dit is zijn normale stem

1122
00:56:59,630 --> 00:57:02,350
Speaker 2: Ja, en hij past bij wat hij is en wat

1123
00:57:02,370 --> 00:57:04,290
Speaker 2: hij doet. Het is toch mooi dat hij iemand in

1124
00:57:04,310 --> 00:57:06,719
Speaker 2: character is. Mag ik nog een liedje instarten, gewoon omdat

1125
00:57:06,739 --> 00:57:07,960
Speaker 2: ik er zin in heb? Ja, natuurlijk.

1126
00:57:11,320 --> 00:57:14,259
Speaker 8: Tot de Bims, kijk waar ik woon. Welke partij is dit,

1127
00:57:14,300 --> 00:57:17,400
Speaker 8: denken jullie? Goedkoop parkeren, dit is een SP misschien wel.

1128
00:57:28,990 --> 00:57:33,180
Speaker 3: Nee, dit is Denk. Dit is Denk in Amsterdam. Maar

1129
00:57:33,220 --> 00:57:35,700
Speaker 3: ook hier zag ik... Dit hebben zij een week of

1130
00:57:35,760 --> 00:57:38,800
Speaker 3: twee geleden al op hun YouTube-account gezet. En dit was 140

1131
00:57:39,320 --> 00:57:42,820
Speaker 3: keer bekeken. Terwijl er zit echt een professionele videoclip en

1132
00:57:42,860 --> 00:57:46,860
Speaker 3: alles zit erbij. Dus aan de inzet van die partijen

1133
00:57:46,910 --> 00:57:48,570
Speaker 3: ligt het ook niet. Nee, die doen natuurlijk wel hun best.

1134
00:57:49,760 --> 00:57:53,230
Speaker 2: Maar 140 is ook wel heel erg weinig. Denk je in Amsterdam?

1135
00:57:53,250 --> 00:57:55,110
Speaker 2: Dat zou een hele grote partij moeten kunnen zijn. Maar

1136
00:57:55,130 --> 00:57:58,810
Speaker 2: dat zijn ze geloof ik niet. Dat weet ik niet

1137
00:57:58,830 --> 00:57:59,010
Speaker 2: precies

1138
00:57:59,970 --> 00:58:03,170
Speaker 3: Maar ook hier viel me op. Zoveel moeite en energie

1139
00:58:03,210 --> 00:58:06,690
Speaker 3: wordt er ingestoken. Dat is echt iets wat prijzenswaardig is,

1140
00:58:06,750 --> 00:58:06,970
Speaker 3: denk

1141
00:58:07,010 --> 00:58:14,790
Speaker 2: ik. Twee zetels. Ja, aanwezig, maar niet de allergrootste. En

1142
00:58:14,810 --> 00:58:20,770
Speaker 2: volgens mij, want als de man nou over de Bims zingt...

1143
00:58:18,950 --> 00:58:20,450
Speaker 2: De Bims is de Bijlmer, moeten we dat er nog

1144
00:58:20,490 --> 00:58:23,980
Speaker 2: bij zeggen? Ja, wat tegenwoordig Amsterdam Zuidoost heet. Want de

1145
00:58:24,000 --> 00:58:27,380
Speaker 2: Bijlmer heeft zo'n negatieve naam. Maar ja, dat is een

1146
00:58:27,420 --> 00:58:30,920
Speaker 2: partij van de arbeidswijk. Dus daar moet je als denk misschien...

1147
00:58:30,760 --> 00:58:34,620
Speaker 2: Is dat nog steeds zo? Dat is wel mijn indruk.

1148
00:58:34,660 --> 00:58:35,960
Speaker 2: Bij de vorige verkiezingen was dat

1149
00:58:35,980 --> 00:58:41,780
Speaker 3: zo. Gaan deze gemeenteraadsverkiezingen, denken jullie ook, want dat wordt

1150
00:58:41,820 --> 00:58:44,689
Speaker 3: al vaak gezegd, de eerste test worden voor het nieuwe

1151
00:58:44,710 --> 00:58:48,310
Speaker 3: kabinet dat er nu zit? De eerste beloning of afstraffing?

1152
00:58:48,330 --> 00:58:49,820
Speaker 3: Of komt dat te vroeg? Ja

1153
00:58:50,310 --> 00:58:52,030
Speaker 3: dat komt te vroeg, maar dat gaat

1154
00:58:52,070 --> 00:58:52,710
Speaker 2: het toch zijn.

1155
00:58:52,770 --> 00:58:54,950
Speaker 4: Het wordt een referendum over het nieuwe kabinet.

1156
00:58:56,010 --> 00:58:59,320
Speaker 2: Of mensen het een goed idee vinden dat D66 over

1157
00:58:59,360 --> 00:59:02,680
Speaker 2: rechts gaat. Want dat is natuurlijk wat er nu gebeurd is.

1158
00:59:02,760 --> 00:59:07,050
Speaker 2: Wat dat betreft, we hadden het net over hoe zelfstandig

1159
00:59:07,090 --> 00:59:09,970
Speaker 2: de VVD zich opstelt. Die zijn gewoon campagne aan het

1160
00:59:09,990 --> 00:59:12,380
Speaker 2: voeren voor de verkiezingen die eraan zitten te komen. Misschien

1161
00:59:12,400 --> 00:59:18,470
Speaker 2: wel het meest. Dan formuleer ik het positief, wat ik

1162
00:59:18,510 --> 00:59:19,050
Speaker 2: eerder

1163
00:59:19,110 --> 00:59:21,480
Speaker 4: iets wat negatief formuleerde. Ja, en toch moeten we bij

1164
00:59:21,500 --> 00:59:25,300
Speaker 4: de gemeenteraadsverkiezingen oppassen... met zometeen de uitslag één op één

1165
00:59:25,340 --> 00:59:29,660
Speaker 4: vertalen naar landelijke zetels. Dat gebeurt vaak wel. Want in

1166
00:59:29,700 --> 00:59:33,360
Speaker 4: heel veel gemeenten doen niet alle partijen mee. En dan

1167
00:59:33,720 --> 00:59:35,270
Speaker 4: kan je er ook niet op stemmen. Dus dan heb

1168
00:59:35,290 --> 00:59:39,470
Speaker 4: je altijd... Een scheve verhouding. En wat wel interessant is

1169
00:59:39,490 --> 00:59:42,090
Speaker 4: om naar te kijken... is natuurlijk hoe de lokale partijen,

1170
00:59:42,110 --> 00:59:43,600
Speaker 4: de leefbare onder andere... Dat

1171
00:59:43,620 --> 00:59:45,500
Speaker 2: wou ik zeggen, want je kan natuurlijk denken... er is

1172
00:59:45,560 --> 00:59:47,920
Speaker 2: geen vertrouwen in politiek in Den Haag. Zegt iedereen in

1173
00:59:47,940 --> 00:59:51,250
Speaker 2: Den Haag. Dus misschien zoeken mensen hun toevlucht bij de...

1174
00:59:51,850 --> 00:59:56,590
Speaker 2: regionale partijen, die beweging is gaande. Maar het kan natuurlijk

1175
00:59:56,610 --> 00:59:58,770
Speaker 2: zijn dat dat nu geremd is. Dat mensen denken, oh ja,

1176
00:59:58,810 --> 01:00:01,110
Speaker 2: ik heb nu toch vertrouwen in het CDA. Of dat

1177
01:00:01,130 --> 01:00:06,350
Speaker 2: dat juist versneld is. En dat de Haagse partijen juist

1178
01:00:06,390 --> 01:00:08,510
Speaker 2: helemaal uit het zicht raken. Dus dat is eigenlijk waar

1179
01:00:08,530 --> 01:00:09,010
Speaker 2: we op gaan letten in

1180
01:00:09,030 --> 01:00:10,650
Speaker 4: de komende twee weken. Zeker, en wat ik ook nog

1181
01:00:10,690 --> 01:00:13,010
Speaker 4: erbij wil zeggen... is dat die lokale partijen vaak weggezet

1182
01:00:13,030 --> 01:00:16,240
Speaker 4: worden als proteststem... en als Partij voor Boze Mensen. Dat

1183
01:00:16,280 --> 01:00:19,160
Speaker 4: deed ik misschien nu ook. Maar dat bedoelde ik niet zo.

1184
01:00:19,180 --> 01:00:21,320
Speaker 4: Maar dat is ook niet zo. Want wat ik namelijk

1185
01:00:21,340 --> 01:00:24,500
Speaker 4: gezien heb in mijn tijd dat ik de gemeentenraden volgde...

1186
01:00:24,220 --> 01:00:26,720
Speaker 4: want dat was niet alleen Leiden... is dat die lokale

1187
01:00:26,740 --> 01:00:33,080
Speaker 4: partijen ook partijen kunnen zijn... en dat is niet altijd zo...

1188
01:00:32,080 --> 01:00:37,280
Speaker 4: maar die juist heel diep geworteld zijn in de lokale gemeenschap...

1189
01:00:36,760 --> 01:00:43,170
Speaker 4: en voortkomen uit de lokale gemeenschap. Bijvoorbeeld uit ondernemersverenigingen, uit oranjeverenigingen...

1190
01:00:42,610 --> 01:00:46,610
Speaker 4: uit de mensen die actief zijn bij de tennisvereniging. En

1191
01:00:46,650 --> 01:00:51,090
Speaker 4: dat hoeven dus helemaal geen PVV of FVD... of noem

1192
01:00:51,110 --> 01:00:52,770
Speaker 4: het maar opachtige

1193
01:00:52,790 --> 01:00:56,150
Speaker 2: protestpartijen te zijn. Maar het zijn wel mensen die besloten hebben...

1194
01:00:55,950 --> 01:00:59,610
Speaker 2: dat de bestaande partijen kennelijk niet geschikt zijn voor deze gemeente.

1195
01:00:59,670 --> 01:01:02,530
Speaker 2: En in die zin is het bijna per definitie een proteststem.

1196
01:01:02,550 --> 01:01:05,880
Speaker 2: Zoals elke nieuwe partij een protestpartij is door de

1197
01:01:05,920 --> 01:01:10,760
Speaker 4: oprichting. Omdat ze vanuit die lokale gemeenschappen komen... op een

1198
01:01:10,800 --> 01:01:13,900
Speaker 4: logische manier vanuit die lokale gemeenschap georganiseerd zijn.

1199
01:01:14,080 --> 01:01:14,580
Speaker 2: Ja, zeker.

1200
01:01:17,020 --> 01:01:22,680
Speaker 4: Bij D66 gaat iemand... Iemand heeft zijn leiden gestudeerd. Om

1201
01:01:22,720 --> 01:01:25,760
Speaker 4: even in mijn eigen habitat te blijven. Verstanders van Groningen

1202
01:01:25,780 --> 01:01:29,850
Speaker 4: vanuit Tilburg. Ja, Tilburg. Maar je verhuist naar een klein dorp.

1203
01:01:29,870 --> 01:01:34,870
Speaker 4: Naar de gemeente Alverkaam. Ik verzin gewoon iets. Ja, ik

1204
01:01:34,890 --> 01:01:37,950
Speaker 4: hoor het. Maar je bent altijd D66 geweest en je

1205
01:01:37,970 --> 01:01:42,270
Speaker 4: wordt actief daar... of een VVD'er, automatisch bij de lokale

1206
01:01:42,310 --> 01:01:44,010
Speaker 4: fractie van een partij... waar je altijd al bij stemde.

1207
01:01:44,030 --> 01:01:48,570
Speaker 4: Dat zijn allemaal die importmensen die niet zoveel binding hebben met...

1208
01:01:47,490 --> 01:01:51,439
Speaker 4: van nature, met die lokale gemeenschap. En juist die mensen

1209
01:01:51,480 --> 01:01:53,360
Speaker 4: die wel die binding hebben met die lokale gemeenschap... die

1210
01:01:53,400 --> 01:01:55,820
Speaker 4: er ook uit voortkomen, dat zijn vaak de mensen die

1211
01:01:55,840 --> 01:01:57,900
Speaker 4: dan weer... op een gegeven moment zeggen, we gaan lekker

1212
01:01:57,920 --> 01:01:58,940
Speaker 4: met onze eigen partij verder.

1213
01:02:03,690 --> 01:02:05,030
Speaker 2: Het is toch mooi als je zou krijgen wat je

1214
01:02:05,070 --> 01:02:09,580
Speaker 2: wil in dit geval van de nieuwe verkiezingen. Je hebt

1215
01:02:09,660 --> 01:02:13,669
Speaker 2: een mening en dus die wil je heel graag kwijt.

1216
01:02:18,620 --> 01:02:22,850
Speaker 3: Dus pak die kans nou, want van dat uitstel krijg

1217
01:02:22,910 --> 01:02:26,390
Speaker 3: je spijt. Dit is niet een partij trouwens. Dit is

1218
01:02:26,410 --> 01:02:29,950
Speaker 3: het college van BNW van de gemeente Zevenaar. Dus die

1219
01:02:29,970 --> 01:02:33,090
Speaker 3: doen zelf ook hun best. Maar dit is een opkomstlied

1220
01:02:33,130 --> 01:02:35,110
Speaker 3: om te zorgen dat mensen hier in elk geval komen. Ja,

1221
01:02:35,150 --> 01:02:35,530
Speaker 3: zie je

1222
01:02:35,550 --> 01:02:35,870
Speaker 2: mooi horen

1223
01:02:36,050 --> 01:02:39,570
Speaker 3: Ademnood wordt nu een... Stempelploot. Goed,

1224
01:02:39,730 --> 01:02:47,420
Speaker 2: hè? Daar heeft toch iemand zeker een kwartier over nagedacht? Ja, ja. Oké.

1225
01:02:47,440 --> 01:02:49,960
Speaker 2: Maar die oproep willen we natuurlijk van harte ondersteunen. Dus

1226
01:02:49,980 --> 01:02:52,600
Speaker 2: misschien dat het daar dan deze week bij moet eindigen.

1227
01:02:52,660 --> 01:02:54,790
Speaker 2: Dank je wel, Lene. Dank je wel, Michiel. Ik ben Mark.

1228
01:02:54,810 --> 01:02:56,030
Speaker 2: Volgende week zijn we er weer. Tot dan.