WEBVTT - Iran is sterker dan Trump dacht 0:00:03.240 --> 0:00:09.760 Blijf scherf. BNR Nieuwsradio. Boekestein en de 0:00:09.800 --> 0:00:13.620 Wijk. Hugo Rijtsma. Dinsdag 10 maart. Welkom bij Boekestein en de Wijk. 0:00:13.640 --> 0:00:15.780 Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Zoals elke dinsdag en 0:00:15.820 --> 0:00:18.300 donderdag beantwoorden we vragen van onze luisteraars... die u kunt 0:00:18.320 --> 0:00:23.500 sturen naar boekesteinandewijk.bnr.nl. En die mailbox ontploft werkelijk met vragen 0:00:23.540 --> 0:00:29.470 en ideeën en zorgen... over Iran op dit moment. Wat 0:00:29.510 --> 0:00:33.710 er allemaal kan gebeuren en wat niet. Misschien kunnen we 0:00:33.729 --> 0:00:39.270 dat gewoon een beetje als scenario's doornemen. Hoe dit kan lopen. 0:00:40.790 --> 0:00:44.110 Te beginnen misschien met de onwaarschijnlijke kans dat dit goed afloopt. 0:00:44.250 --> 0:00:47.010 Met het briljante plan van Trump. En dan kijken we 0:00:47.030 --> 0:00:50.550 misschien naar wat meer waarschijnlijke scenario's. 0:00:52.220 --> 0:00:57.740 Ja, laten we vier scenario's doorakken. En dan beginnen met 0:00:57.760 --> 0:01:03.510 het meest onwaarschijnlijke scenario. Kijk, Trump heeft aangekondigd dat hij 0:01:03.550 --> 0:01:07.430 alleen maar genoegen neemt... met de totale capitulatie van Iran. 0:01:07.490 --> 0:01:11.430 Ik denk dat dat het meest onwaarschijnlijke scenario is. Want 0:01:11.450 --> 0:01:15.330 dat betekent dus dat die Iraniërs zeggen... dat die Al-Jatollahs 0:01:15.390 --> 0:01:20.130 en die nieuwe Khomeini... aan de bewind is gekomen. Die 0:01:20.170 --> 0:01:23.000 zeggen van, nou ja, goed, we hebben het allemaal verkeerd gezien... 0:01:22.860 --> 0:01:25.640 laten we maar stoppen en het is nu wel genoeg geweest. 0:01:25.660 --> 0:01:29.520 We moeten nu een deal gaan sluiten met de Amerikanen 0:01:29.560 --> 0:01:32.119 en met de Israëli's... en we gaan doen wat ze zeggen. 0:01:32.819 --> 0:01:37.080 En dat zou dus betekenen dat de Amerikanen... eigenlijk een 0:01:37.120 --> 0:01:44.420 soort van Venezuela-scenario hier hebben... waarbij zij kunnen gaan dealen 0:01:44.459 --> 0:01:48.920 met de restanten van het regime... of misschien ook wel 0:01:48.980 --> 0:01:53.160 met de nieuwe Ayatollah. Nou, zien jullie het gebeuren, Arjan 0:01:53.640 --> 0:01:57.440 Absoluut niet. En nog minder voor de hand liggend... is 0:01:57.460 --> 0:02:00.360 dat er dan ook een automatische democratische transitie zit. O ja, 0:02:00.380 --> 0:02:00.460 laat 0:02:00.500 --> 0:02:04.110 ik die er ook bij gooien. Ja, zeker. Nee, dat 0:02:04.140 --> 0:02:09.389 gaat dan helemaal niet gebeuren. Dus deze kunnen we observeren, Arjan? 0:02:09.430 --> 0:02:15.430 Ik denk het wel. Dan iets meer waarschijnlijk, maar nog 0:02:15.450 --> 0:02:20.840 steeds redelijk onwaarschijnlijk... is een omwenteling van het regime door 0:02:20.880 --> 0:02:26.230 de bevolking. Ja, wat zou daarvoor nodig zijn? Dat is 0:02:26.270 --> 0:02:30.690 dan dat die bachies en de revolutionaire garde... die moeten 0:02:30.730 --> 0:02:33.230 dan de wapens neergooien. Die moeten zeggen van nou, we 0:02:33.270 --> 0:02:35.330 zien nu eindelijk in... dat we aan de verkeerde kant 0:02:35.370 --> 0:02:37.950 van de lijn staan. We lopen over naar de bevolking. 0:02:37.990 --> 0:02:41.570 En we richten ons tegen onze eigen bazen. Het regime 0:02:41.590 --> 0:02:45.990 van de Ayatollahs. Dan zouden dus de mensen in opstand komen. 0:02:46.030 --> 0:02:47.760 Hoe groot acht jij die kans eigenlijk, Jan 0:02:47.990 --> 0:02:50.350 Heel klein. Echt, echt. 0:02:50.380 --> 0:02:50.750 Maar waarom 0:02:51.180 --> 0:02:56.620 Nou ja... Ze hebben geen wapens. De oppositie heeft geen wapens. 0:02:56.660 --> 0:03:01.410 En het regime heeft zelf nog steeds geweldsmonopolie bijna 0:03:02.120 --> 0:03:03.480 Dus waarom zou dat gebeuren 0:03:04.080 --> 0:03:07.440 Dit is natuurlijk ook wat het rapport van de National 0:03:07.620 --> 0:03:11.830 Intelligence Council... van de 18 samenwerkende inlichtingdiensten in de Verenigde Staten 0:03:11.850 --> 0:03:15.490 heeft geconstateerd. Die zeggen dat het regime blaast je niet 0:03:15.510 --> 0:03:20.049 zomaar omver. Dat zit te diep geworteld in de maatschappij... 0:03:20.430 --> 0:03:23.610 En wij willen altijd maar natuurlijk democratie en vrijheid hebben 0:03:23.669 --> 0:03:27.680 in zo'n land. Dat wil ik ook graag. Maar dat 0:03:27.720 --> 0:03:29.760 wil niet zeggen dat de hele bevolking dat ook wil. 0:03:29.780 --> 0:03:34.380 Want we hebben ook gezien wat de enorme betuigingen waren 0:03:34.940 --> 0:03:41.360 van rouw... toen Gammerney vermoord werd. Toen gingen er ook 0:03:41.380 --> 0:03:44.930 duizenden mensen de straat op om te rouwen. Dus dat 0:03:44.990 --> 0:03:49.630 gebeurt ook. Het is niet zo zwart-wit dat iedereen... wil 0:03:49.660 --> 0:03:54.760 dat er een democratische omwenteling komt. Maar dat geldt natuurlijk 0:03:54.780 --> 0:03:56.580 wel voor een belangrijk deel van de bevolking die dat 0:03:56.620 --> 0:04:04.100 wel wil. Maar op het moment dat het machtsapparaat nog bestaat... 0:04:02.740 --> 0:04:04.760 is dat heel erg lastig om dat voor elkaar te 0:04:04.780 --> 0:04:05.530 krijgen 0:04:06.320 --> 0:04:07.980 Dus deze kunnen we ook afschrijven, toch? 0:04:08.540 --> 0:04:08.880 Het 0:04:09.280 --> 0:04:09.980 ziet er 0:04:10.020 --> 0:04:12.420 sowieso slecht uit voor de bevolking... als dit de twee 0:04:12.480 --> 0:04:14.240 onwaarschijnlijke scenario's zijn. Ja, zeker 0:04:17.040 --> 0:04:21.300 Wat meer voor de hand ligt, is dat ze een 0:04:21.320 --> 0:04:23.350 militaire dictatuur krijgen. 0:04:23.460 --> 0:04:24.190 Ja, dat zou ik, 0:04:24.200 --> 0:04:27.070 ja. Waarbij de Ayatollahs... Kijk, die Motabe is natuurlijk eigenlijk 0:04:27.110 --> 0:04:33.250 gewoon een agent... van die revolutionaire garde. Dus krijgen we 0:04:33.270 --> 0:04:36.250 dus een militaire dictatuur... in plaats van een religieuze, maar 0:04:36.270 --> 0:04:41.950 dat betekent wel dus... dat die bestaande machtsstructuren... intact blijven, 0:04:42.000 --> 0:04:45.390 behalve dat de Ayatollahs... dus minder te zeggen zouden hebben 0:04:45.740 --> 0:04:48.640 Ja, dus eigenlijk, Arjan, bij de twee scenario's die we 0:04:48.680 --> 0:04:50.300 nu hebben genoemd... zou dat wel eens een keer een 0:04:50.339 --> 0:04:53.440 hele goede uitkomst kunnen zijn. Dat je een militaire dictatuur krijgt. 0:04:54.020 --> 0:04:55.640 Dat zou heel goed kunnen. 0:04:55.680 --> 0:04:58.900 En wat ook nog kan, jongens, kunnen we niet... dat 0:04:58.940 --> 0:05:04.940 het toch instort en dat je dan een burgeroorlog krijgt. 0:05:07.000 --> 0:05:10.110 Maar goed, dan het tweede scenario. Of het derde scenario 0:05:10.130 --> 0:05:13.490 moet ik eigenlijk zeggen. En dat is het... Ja, dat 0:05:13.550 --> 0:05:16.950 is dan nog een klein beetje... Ja, daar zit wel 0:05:16.970 --> 0:05:20.310 wat in, denk ik. De Amerikanen gewoon gaan door. Er 0:05:20.330 --> 0:05:27.470 komt geen capitulatie. De afloop is onzeker dan. Kijk, dit 0:05:27.510 --> 0:05:30.650 is natuurlijk een oorlog die essentieel is voor de Iraanse leiding. 0:05:30.690 --> 0:05:33.339 En die zal hier dus gewoon mee doorgaan. De Amerikanen 0:05:33.380 --> 0:05:36.800 gaan hier... Daarvoor is het niet existentieel. Dus die zullen 0:05:36.820 --> 0:05:41.240 proberen om hun eigen risico's zoveel mogelijk te beperken. Dit 0:05:41.279 --> 0:05:44.380 betekent dus ook gewoon dat het een heel langdurig conflict wordt... 0:05:44.190 --> 0:05:51.010 waarbij de revolutionaire garde... als ook het gewone leger van 0:05:51.029 --> 0:05:58.250 de Iraniërs... die zullen steeds meer overgaan op asymmetrische operaties. 0:05:58.290 --> 0:06:01.380 Dat betekent dus dat je probeert om die straat van 0:06:01.390 --> 0:06:04.220 de Hormoz... zo lang mogelijk dicht te krijgen. Af en 0:06:04.260 --> 0:06:06.420 toe vuur je eens een keer een raket af op 0:06:06.500 --> 0:06:10.680 een buurland. Zeker als er olie staat. Dat hoeft niet 0:06:10.720 --> 0:06:13.700 continu door te gaan. Maar als je één raket afvuurt 0:06:13.750 --> 0:06:15.490 in de week... dan is dat bij wijze van spreken 0:06:15.529 --> 0:06:21.430 ook voldoende... En ja, dan is natuurlijk de vraag wanneer 0:06:21.450 --> 0:06:24.490 dit ophoudt. Nou, op het moment dat Trump zijn reparatie 0:06:24.529 --> 0:06:29.170 op het spel staat... als een hardline-president die wel even 0:06:29.190 --> 0:06:31.010 een eind zal maken aan zo'n oorlog... dan gaat hij 0:06:31.029 --> 0:06:33.690 gewoon door. Dat denk ik. En dat geldt ook voor Hexit. 0:06:33.710 --> 0:06:34.690 Wat denk jij eigenlijk 0:06:35.170 --> 0:06:37.890 Jan? Oké, dit is dus het conflict waarbij een soort 0:06:37.930 --> 0:06:43.020 oorlog gaat gewoon door. Dit is het nachtmerriescenario van de golfstaten. 0:06:43.060 --> 0:06:45.650 Want moet je je voorstellen... Hun rijkdom hebben ze opgebouwd 0:06:45.690 --> 0:06:48.610 op die hubfunctie die ze hebben. Nou, die hubfunctie ligt 0:06:48.690 --> 0:06:52.110 nu totaal stil. En ze gaan dus ook veel minder 0:06:52.150 --> 0:06:55.570 geld verdienen aan de olie. Ga zo maar door. En 0:06:55.630 --> 0:06:58.510 ik denk dat dit gaat gebeuren. 0:06:58.630 --> 0:06:59.070 En 0:06:59.130 --> 0:07:03.710 de grote vraag is natuurlijk... die shit wordt natuurlijk ook 0:07:03.740 --> 0:07:06.540 bij Trump neergelegd. Netto, ja, ik kan het allemaal in 0:07:06.580 --> 0:07:10.200 bal schelen. Uiteindelijk komt hij wel naar zijn olie. Maar 0:07:10.730 --> 0:07:14.350 de hele wereld gaat wel tegen Trump zeggen... nou, geweldig 0:07:14.390 --> 0:07:15.710 hoor wat hier allemaal gebeurd is. 0:07:15.730 --> 0:07:18.090 Maar een langdurige oorlog is toch ook slecht voor Trump? 0:07:18.130 --> 0:07:18.710 Dus dan 0:07:18.790 --> 0:07:18.910 is 0:07:18.930 --> 0:07:20.870 dat toch niet veel waarschijnlijker... dat hij op een of 0:07:20.910 --> 0:07:23.429 andere manier een soort uitvlucht verzint... en zegt, kijk, klaar, 0:07:23.450 --> 0:07:26.030 we hebben gewonnen, doei, ik ga weer wat anders doen. 0:07:26.070 --> 0:07:27.980 Dat is het vierde scenario. Het meest 0:07:28.020 --> 0:07:34.070 waarschijnlijke. Het meest waarschijnlijke scenario op dit ogenblik... Ik zal 0:07:34.090 --> 0:07:37.740 straks uitleggen waarom het op dit moment... dat het meest 0:07:37.780 --> 0:07:39.680 waarschijnlijke scenario is... dat we op een gegeven moment de 0:07:39.700 --> 0:07:42.700 Amerikanen stoppen... omdat ze zeggen, wij hebben de doelen gehaald. 0:07:42.740 --> 0:07:46.500 Dan kan Israël trouwens nog steeds doorvechten. Dat ze de 0:07:46.520 --> 0:07:49.460 doelen gehaald hebben, dat is natuurlijk totale onzin. Omdat het 0:07:49.520 --> 0:07:54.510 ook gewoon oncontroleerbaar is. Het regime blijft dan zitten. Maar 0:07:54.550 --> 0:07:56.450 hij houdt er dan mee op, omdat de kosten gewoon 0:07:56.470 --> 0:07:59.900 te hoog worden. In alle opzichten. Hij ruineert nu op 0:07:59.920 --> 0:08:03.920 dit ogenblik de wereldeconomie. Hij ruineert zijn eigen economie. Hij 0:08:03.940 --> 0:08:10.480 krijgt de eigen bevolking tegen zich. Omdat de benzineprijzen te 0:08:10.520 --> 0:08:14.100 hoog worden. Zeker als er straks Amerikaanse doden gaan vallen. 0:08:14.140 --> 0:08:16.940 Dan hebben ze echt een probleem. Dan zou dit het 0:08:16.980 --> 0:08:21.380 meest waarschijnlijke scenario worden. En dan heeft hij een hoop 0:08:21.400 --> 0:08:30.820 kapot gemaakt. Maar niks bereikt. Maar... Als... dit lang duurt... 0:08:29.280 --> 0:08:35.170 dan wordt het stoppen... en dat is ook een kenprobleem... 0:08:33.750 --> 0:08:37.770 wordt het stoppen steeds moeilijker... omdat dan je prestige... je 0:08:37.809 --> 0:08:45.089 belangen die op het spel staan... ook als leider... bijna 0:08:45.120 --> 0:08:47.929 rationeel om gewoon door te gaan. Wij herkennen meneer 0:08:47.950 --> 0:08:49.610 Poetin zijn dilemma hierin. 0:08:49.670 --> 0:08:50.110 Ja, 0:08:50.210 --> 0:08:52.070 dan doet hij een Poetintje 0:08:52.410 --> 0:08:56.179 Daar komt het eigenlijk feitelijk op neer. Maar dit hebben 0:08:56.220 --> 0:08:59.319 we vaker gezien. We hebben dit ook gezien tijdens de 0:08:59.380 --> 0:09:07.880 golfoorlog van 2003. Toen die regime change operatie... Vervolgens werd de 0:09:07.900 --> 0:09:12.960 hele toestand afgebroken. Dus de hele bureaucratie, het hele machtsapparaat 0:09:12.980 --> 0:09:17.040 werd afgebroken. Totale chaos. Ja, en als je iets breekt, 0:09:17.080 --> 0:09:18.699 dan ben je er dus ook de eigenaar van. En 0:09:18.740 --> 0:09:20.380 dan moet je het zien op te lossen. Dat zou 0:09:20.420 --> 0:09:25.580 ook hier nu kunnen gaan gebeuren in Iran. Het is 0:09:25.600 --> 0:09:29.120 de pottery barn rule. If you break it, you own it. Ja, exact. 0:09:33.040 --> 0:09:38.580 Ja, dit is mogelijkerwijs het meest waarschijnlijke scenario, dat hij 0:09:38.620 --> 0:09:42.819 toch bij zinnen komt binnen nu een enkele week en 0:09:42.840 --> 0:09:47.859 dat hij stopt, overwinning claimt en dat is het dan. Ja, 0:09:47.880 --> 0:09:50.380 maar je ziet ook, hij reageert altijd op de beurs. 0:09:50.440 --> 0:09:50.720 En hij 0:09:50.740 --> 0:09:50.960 houdt 0:09:50.980 --> 0:09:53.220 niet van oorlog, want dat kost veel geld. En het 0:09:53.240 --> 0:09:56.120 geld is toch altijd wel een beetje het leidende principe 0:09:56.160 --> 0:09:59.819 bij hem. En dat zou ertoe leiden dat hij gewoon 0:09:59.860 --> 0:10:04.140 ermee kapt binnen afzienbare tijd met een een of ander flauwkulverhaal. 0:10:04.160 --> 0:10:04.730 Maakt toch niet 0:10:04.750 --> 0:10:07.850 uit. Maar het probleem van dat scenario is dat die 0:10:07.890 --> 0:10:11.650 wereldeconomie gaat gewoon steeds verder kapot. Ook als Trump weggaat. 0:10:12.530 --> 0:10:14.939 Snap je? En dan wordt het te druk om toch 0:10:14.980 --> 0:10:17.760 weer wat te gaan doen. Misschien zelfs Boots on the 0:10:17.780 --> 0:10:20.180 ground of andere onzin, weet je wel. Wordt dan weer 0:10:20.200 --> 0:10:22.020 heel belangrijk. Want we kunnen toch de situatie in de 0:10:22.059 --> 0:10:24.030 golf niet zo laten. Weet je wel 0:10:24.610 --> 0:10:27.270 Nee, goed. Het is onvoorspelbaar. Het is natuurlijk wel de 0:10:27.290 --> 0:10:32.569 derde golfoorlog. Die we nu voor onze ogen zich aan 0:10:32.610 --> 0:10:34.780 het voltrekken. Iedere keer met Amerika in de hoofdrol. 0:10:36.840 --> 0:10:39.840 Ja, en de Eerste Golfoorlog was eigenlijk het hoogtepunt van 0:10:39.860 --> 0:10:46.650 Amerikaanse machten in 1991. De Tweede Golfoorlog was waar de neergang begon. Exact. 0:10:46.730 --> 0:10:46.969 Je ziet 0:10:47.010 --> 0:10:49.670 iedere keer bij dit soort conflicten dat de Amerikaanse macht 0:10:49.690 --> 0:10:53.910 aan het afkalven is. Dus eerst wordt de soft power aangebracht. Aangepakt, 0:10:53.929 --> 0:10:56.110 de soft power betekent gewoon dat je bestemd staat... als 0:10:56.170 --> 0:11:00.730 een leuk, gezellig land wat een voorbeeld is voor de wereld. 0:11:00.790 --> 0:11:02.150 En dat ben je dan niet meer. Het is de 0:11:02.190 --> 0:11:04.500 aardbaarheid van het land, bij wijze van spreken. Nou, dat 0:11:04.559 --> 0:11:07.420 is dan weg. En dat heeft grote consequenties, want dan 0:11:07.440 --> 0:11:09.320 gaan landen zich tegen je keren. Nou, dat is op 0:11:09.340 --> 0:11:13.040 dit ogenblik zeer nadrukkelijk het geval. Maar er zijn een 0:11:13.059 --> 0:11:17.300 hele hoop losse eindjes. Dus ook bij al deze scenario's... 0:11:17.620 --> 0:11:20.550 Want alle scenario's kan ook betekenen dat Amerika stop maar 0:11:20.590 --> 0:11:24.150 Israël doorgaat... Maar er zijn ook losse eindjes in de 0:11:24.190 --> 0:11:27.319 zin van Hamas. We hebben het er gisteren over gehad. 0:11:27.340 --> 0:11:30.160 Die is er nog steeds in de gazestrook. Dat is 0:11:30.179 --> 0:11:35.950 nog steeds niet opgelost. We hebben de hele discussie over 0:11:36.510 --> 0:11:42.000 die vredesraad van Trump... Die is nu kennelijk eventjes in 0:11:42.020 --> 0:11:46.140 de ijskasten gezet. Omdat hij nu bezig is om vrede 0:11:46.160 --> 0:11:51.340 te stichten in Iran. Die proxies, dus die strijdgroepen, die 0:11:51.360 --> 0:11:54.680 pro-Iraanse strijdgroepen van Iran... die nog steeds overal in het 0:11:54.700 --> 0:11:58.780 Midden-Oosten zitten... die zullen natuurlijk ook door kunnen gaan. Dus 0:11:58.800 --> 0:12:00.480 hoe je het ook wendt of keert... de kans dat 0:12:00.520 --> 0:12:03.100 dit tot grotere chaos leidt, is levensgroot 0:12:03.750 --> 0:12:07.330 Weet je, Netanjahu heeft dus Trump verleid om bij deze 0:12:07.350 --> 0:12:09.890 oorlog mee te doen, hè? Het gevolg daarvan is dat 0:12:09.910 --> 0:12:13.550 de Amerikaanse macht nog verder zal eroderen. Het is ook 0:12:13.929 --> 0:12:16.820 niet voor niks dat Netanyahu laatst in een speech zei... 0:12:16.620 --> 0:12:19.939 wij moeten ons opmaken dat we in een wereld komen 0:12:19.960 --> 0:12:22.880 te leven... waar we geen steun van Amerika meer krijgen. 0:12:22.900 --> 0:12:25.420 We moeten het gewoon zelf rooien. Nou, dat heeft hij 0:12:25.440 --> 0:12:27.620 goed bedacht, maar dat gaat misschien gebeuren 0:12:28.070 --> 0:12:28.770 Dat geldt voor ons ook. 0:12:32.760 --> 0:12:35.220 Laten we even een paar vragen van luisteraars erbij pakken. 0:12:35.240 --> 0:12:37.770 Ik heb hier bijvoorbeeld eentje van Bart uit Haarlem... die 0:12:37.790 --> 0:12:41.930 misschien mooi aansluit bij ons meest waarschijnlijke scenario. Namelijk dat 0:12:42.050 --> 0:12:46.170 in elk geval een VS... binnenkort ergens wel wil stoppen 0:12:46.210 --> 0:12:49.270 met deze oorlog... omdat het te veel ellende veroorzaakt. Maar 0:12:49.290 --> 0:12:52.530 waarom zou dan, vraagt Bart uit Haarlem... Iran stoppen met 0:12:52.550 --> 0:12:56.640 de oorlog? Zij kunnen nog steeds de straat van Hormuz blokkeren... 0:12:55.890 --> 0:12:59.559 olieinstallaties en tankers bestoken. Van alles en nog wat. En 0:12:59.620 --> 0:13:02.800 als wij willen dat Iran daarmee ophoudt... dan heeft Iran 0:13:02.820 --> 0:13:06.370 wel een lijstje... waaraan voldaan moet worden. 0:13:06.410 --> 0:13:08.809 Ja, dat is ook zo. Dat is het probleem van 0:13:08.870 --> 0:13:12.470 eigenlijk alle scenario's die we genoemd hebben... behalve de meest onwaarschijnlijke, 0:13:12.510 --> 0:13:15.870 waarbij Iran zegt van... oh jee, ik heb het verkeerd gezien, 0:13:15.929 --> 0:13:20.160 ik ga mijn leven beteren. Nee, dat is absoluut waar. 0:13:20.179 --> 0:13:23.570 Hoe langer die oorlog duurt, hoe groter dit probleem wordt 0:13:24.080 --> 0:13:28.380 Bart heeft dus volkomen gelijk. Dus een kleine Iraanse dreiging 0:13:28.400 --> 0:13:30.900 bij de staat van Hormuz... één droontje per week of 0:13:30.920 --> 0:13:34.830 nog minder, is al voldoende... Om gewoon die installaties te 0:13:34.870 --> 0:13:39.400 laten stoppen met oppompen van olie. Wat Hugo gisteren allemaal uitlegde. 0:13:39.500 --> 0:13:43.520 Dus Iran heeft een veel sterkere positie dan Trump van 0:13:43.559 --> 0:13:45.450 tevoren dacht 0:13:46.590 --> 0:13:51.890 Ja. En dat komt omdat een leider als Trump. en 0:13:51.910 --> 0:13:55.230 dat geldt ook voor heksen, die denken alleen maar vanuit macht. 0:13:55.309 --> 0:14:00.270 En die denken vanuit militaire kracht. Dus ik kan ze 0:14:00.290 --> 0:14:03.980 tot capitulatie dwingen. Maar wat er gebeurt in situaties, dat 0:14:04.000 --> 0:14:09.079 is echt klassiek... waarbij je een zwakke partij slaat tegenover 0:14:09.100 --> 0:14:12.360 een sterke partij... dan ga je asymmetrisch reageren. Dan ga 0:14:12.380 --> 0:14:16.400 je dingen doen die niks te maken hebben met die oorlog... 0:14:16.530 --> 0:14:21.670 Maar je zorgt ervoor dat je op een heel andere 0:14:21.690 --> 0:14:24.239 manier de Amerikanen het leven zuur maakt. Dat hebben ze 0:14:24.280 --> 0:14:27.140 goed bedacht hoor, Iran. Het is echt volgens het boekje 0:14:27.180 --> 0:14:29.660 wat ze aan het doen zijn. Het is echt gewoon 0:14:29.680 --> 0:14:33.520 waar heel veel voorbeelden van te geven zijn in de geschiedenis. 0:14:33.560 --> 0:14:37.420 Dat als een zwakke partij wordt aangepakt, dan gaat je 0:14:37.450 --> 0:14:40.610 op een andere manier vechten. Dat wisten we in de 0:14:40.650 --> 0:14:44.910 koloniale dagen ook al. Het Nederlandse leger was ontzettend sterk. 0:14:47.330 --> 0:14:49.870 In de kolonie. En vervolgens kwamen ze daar. En ze 0:14:49.890 --> 0:14:53.230 kwamen te staan tegenover guerrillas. En dat hebben we de 0:14:53.250 --> 0:14:57.310 afgelopen decennia ook gezien. We hebben dat gezien in Afghanistan. 0:14:57.370 --> 0:15:01.160 We hebben dat gezien in Irak. Overal hebben we dat gezien. 0:15:01.240 --> 0:15:04.460 In Libië. Dat werkt dus gewoon niet. Omdat je gewoon 0:15:04.500 --> 0:15:06.810 asymmetrisch gaat reageren 0:15:08.320 --> 0:15:11.380 Even kijken. Ik heb nog Haap Reggeman. Die zegt. Nu 0:15:11.400 --> 0:15:14.500 de straat van Hormuz is afgesloten. Krijgen Europa en China 0:15:14.520 --> 0:15:18.190 te weinig olie. Hier ligt volgens mij een gemeenschappelijk belang. 0:15:18.230 --> 0:15:21.430 Is het strategisch dan niet belangrijk om hier samenwerking te zoeken? 0:15:21.470 --> 0:15:25.240 Daarmee kun je duidelijk maken dat de VS niet alles 0:15:25.260 --> 0:15:28.620 kan bepalen. Wat Europa en China hier kunnen doen is 0:15:28.640 --> 0:15:30.980 mij nog niet helemaal duidelijk. Maar misschien kunnen jullie hier 0:15:31.020 --> 0:15:35.950 wat licht in de ruimte. Kunnen wij niet wat? Het 0:15:36.050 --> 0:15:39.930 eerste wat je moet zeggen, dan zou je dus denken... 0:15:39.710 --> 0:15:43.880 dan gaan dus Europese schepen aan de straat van Hormuz. 0:15:43.900 --> 0:15:46.540 Maar nou komt de shit. De straat van Hormuz is 0:15:46.580 --> 0:15:49.920 nu zo in de problemen geraakt... met die asymmetrie die 0:15:49.940 --> 0:15:52.620 Rob net heeft uitgelegd... dat je daar ook met Europese 0:15:52.640 --> 0:15:56.380 schepen niet zomaar een stabiele situatie krijgt. En bovendien wil 0:15:56.420 --> 0:15:59.310 je niet in oorlog raken met Iran. Want je wil 0:15:59.350 --> 0:16:03.210 ook nog een diplomatiek track doen... Dus het enige wat 0:16:03.270 --> 0:16:05.790 China en Europa kunnen doen... en dat doen ze nu ook, 0:16:05.820 --> 0:16:09.680 is dat ze proberen diplomatieke wegen te zoeken. Maar die 0:16:09.700 --> 0:16:13.680 bruggen zijn eigenlijk allemaal opgeblazen... door Israël en door Amerika. 0:16:13.720 --> 0:16:15.280 Waarbij ook nog eens een keer zo is dat de 0:16:15.300 --> 0:16:20.080 hele wereld ziet... dat Europa en China vrij machteloos zijn. 0:16:20.100 --> 0:16:22.500 Daar zijn ze ook niet dankbaar voor, voor die situatie. 0:16:23.270 --> 0:16:26.050 Grote vraag is natuurlijk wat je zou willen doen als Europa. 0:16:26.090 --> 0:16:29.080 Je moet, vind ik, niet je willen bemoeien met die oorlog. 0:16:29.120 --> 0:16:33.020 Laat in Israël en Amerika dat maar gewoon lekker uitvechten. 0:16:33.060 --> 0:16:36.739 Want als dus inderdaad de scenario's kloppen die wij nu 0:16:36.780 --> 0:16:41.450 hebben geschetst... dan hebben ze echt een probleem in de toekomst. 0:16:41.650 --> 0:16:46.670 Dus je zou je daarin... mee kunnen bemoeien als je 0:16:46.730 --> 0:16:50.790 echt zeker weet... dat er een aantal doelstellingen bereikt kunnen worden. Nou, 0:16:50.810 --> 0:16:52.270 dat is dus gewoon niet zo. Dus je hebt er 0:16:52.330 --> 0:16:55.150 weinig mee te winnen, hoor. Het enige wat je natuurlijk 0:16:55.170 --> 0:16:59.270 kunt doen... is ervoor zorgen dat je mensen terug wordt gehaald. 0:16:59.310 --> 0:17:03.620 Dat je defensieve operaties uitvoert. Als die hoeties weer gek 0:17:03.640 --> 0:17:07.940 beginnen te doen in de golf... Of je moet raketten 0:17:07.980 --> 0:17:12.340 opvangen die in de richting... Ja, eergisteren is dat geweest. 0:17:12.400 --> 0:17:15.140 Ook weer is gebeurd in de richting van Turkije. Dat kan. 0:17:15.160 --> 0:17:18.439 Er is nog steeds een NAVO-eenheid. Een Spaanse NAVO-eenheid is 0:17:18.480 --> 0:17:21.760 dat volgens mij met Petri. Om die raketten tegen te houden. 0:17:21.800 --> 0:17:23.719 Dus dat soort dingen moet je allemaal doen. Dat doen 0:17:23.740 --> 0:17:26.350 we ook met betrekking tot Cyprus. Dus dat kan je 0:17:26.380 --> 0:17:28.689 allemaal doen. Maar ga je er niet tegenaan boeien, zou 0:17:28.710 --> 0:17:28.910 ik zo 0:17:28.930 --> 0:17:32.010 zeggen. En China gaat gewoon meer... Dus ze zullen olie kopen, hè? 0:17:32.690 --> 0:17:35.770 En er zijn vast ook wel boze genieën in Europa 0:17:35.790 --> 0:17:37.790 die dat zeggen. We moeten gewoon weer Russische olie gaan 0:17:37.830 --> 0:17:38.040 kopen 0:17:38.290 --> 0:17:41.690 Ja, zeker. Die discussie begint al te komen. Maar het 0:17:41.710 --> 0:17:44.040 probleem is, wat kunnen we dan samen met China doen? 0:17:44.080 --> 0:17:49.140 Ik ben ervan overtuigd dat Trumps beleid... dwingt ons inderdaad 0:17:49.180 --> 0:17:53.020 om meer de kant op te gaan van China. Dat 0:17:53.060 --> 0:17:57.180 is natuurlijk ook gebeurd met India. India kreeg dubbele heffingen 0:17:57.220 --> 0:18:03.280 aan zijn broek... omdat hij... Russische olie importeerde. Daar heeft 0:18:03.300 --> 0:18:07.180 hij trouwens nu weer toestemming voor gekregen. Modi, de premier. 0:18:07.220 --> 0:18:09.139 Om dat toch weer te gaan doen. Omdat hij anders 0:18:09.320 --> 0:18:13.199 geen olie voldoende kan krijgen. Maar die is dus ook 0:18:13.240 --> 0:18:15.919 in de richting van China gegaan. Omdat hij zei, ik 0:18:15.940 --> 0:18:19.199 vertrouw Amerika niet meer. Dat gaan wij denk ik ook doen. 0:18:19.240 --> 0:18:23.369 Dat die betrekkingen enigszins worden genormaliseerd met China. Maar realiseer je, 0:18:23.390 --> 0:18:26.620 we hebben nog steeds een anders conflict met China. Met China. 0:18:26.660 --> 0:18:29.080 En we hebben ook een probleem met China. Omdat hij 0:18:29.160 --> 0:18:32.820 Russel steunt in de Oekraïne oorlog. Dus het wordt er 0:18:32.859 --> 0:18:39.209 allemaal niet. Laten we zeggen. Eenvoudiger op. Dus hier is 0:18:39.230 --> 0:18:42.950 geen goed antwoord op te geven. Op die vraag van. 0:18:42.990 --> 0:18:44.850 Het is een hartstikke goede vraag. Maar er is geen 0:18:44.869 --> 0:18:47.820 goed antwoord op te geven. Ik denk wel. En dat 0:18:47.840 --> 0:18:50.760 is wel de bottomline. Dat we uiteindelijk wel een andere 0:18:50.840 --> 0:18:53.619 relatie met China gaan krijgen. Dat komt niet in de 0:18:53.660 --> 0:18:55.810 eerste plaats door de golf. Maar dat komt door het 0:18:55.830 --> 0:19:03.430 beleid van Trump. Maar de golfcrisis, die Iran-crisis, die zal 0:19:03.450 --> 0:19:05.130 dat eigenlijk alleen maar versnellen. 0:19:07.320 --> 0:19:10.560 Had ik hier nog een interessante van Erik van Mook. 0:19:10.580 --> 0:19:12.379 Die zegt, is het denkbaar dat de VS of Israël 0:19:12.400 --> 0:19:18.770 in Iran... overgaan tot een beperkte luchtmobiele operatie... omdat uranium 0:19:18.810 --> 0:19:22.629 en die verrijkersinstallaties... die dus wel gebombardeerd zijn... maar om 0:19:22.650 --> 0:19:25.810 daar eens naar op zoek te gaan... en te beoordelen 0:19:25.869 --> 0:19:29.110 en misschien te vernietigen. Zou dat kunnen 0:19:29.630 --> 0:19:33.410 Nou, beperkte luchtmobielen niet. Maar er wordt wel nu gedacht 0:19:33.450 --> 0:19:38.159 over de inzet van special forces... Dat is iets anders. 0:19:38.200 --> 0:19:41.380 Een luchtmobiele operatie gaat inderdaad door de lucht. Misschien komen 0:19:41.400 --> 0:19:43.020 die special forces ook wat door de lucht, dat denk 0:19:43.060 --> 0:19:46.520 ik wel. Maar luchtmobiel is gewoon een ander concept. Special 0:19:46.560 --> 0:19:52.600 forces voeren geheime operaties uit. Door de bank genomen zijn 0:19:52.640 --> 0:19:57.110 er twee soorten operaties. Dat is het inwinnen van eenlichtingen 0:19:57.150 --> 0:19:59.870 op de grond... Maar dat is ook het uitvoeren van 0:19:59.890 --> 0:20:04.010 wat we noemen direct action. Dat zijn directe operaties die 0:20:04.030 --> 0:20:07.770 natuurlijk ook dodelijk kunnen zijn. Ja, daar wordt dus over nagedacht. 0:20:07.810 --> 0:20:10.210 Want die Amerikanen zijn ook tot de conclusie gekomen dat 0:20:10.530 --> 0:20:16.580 bij Isfahan, waar die opslagplaatsen waren van die 400 kilogram verrijkt uranium, 60%. 0:20:18.710 --> 0:20:25.390 dat die Iraniërs dus kennelijk een muizenraadje hebben gevonden... om 0:20:25.430 --> 0:20:34.420 door die tot puin geschoten toegangs... ja, wat is het, gangen, 0:20:34.440 --> 0:20:37.000 tot die opslagplaatsen om daar toch doorheen te komen op 0:20:37.060 --> 0:20:41.460 een of andere manier. Er wordt nu weer gebombardeerd, maar 0:20:41.500 --> 0:20:47.210 de Amerikaanse inleidingen hebben geconstateerd dat dus kennelijk die ondergrondse opslagplaatsen, 0:20:47.230 --> 0:20:50.649 overigens hebben wij dat vorig jaar juni ook geconstateerd, wat 0:20:50.930 --> 0:20:57.120 heel erg lastig is, om die plaatsen, om die opslagplaatsen daadwerkelijk... 0:20:56.200 --> 0:21:01.220 zelfs met die B-2 en die 30.000 pondbommen helemaal te vernietigen. 0:21:01.260 --> 0:21:04.040 Dat blijkt dus inderdaad zo te zijn. Het blijkt dus 0:21:04.060 --> 0:21:08.480 inderdaad zo te zijn dat de kans vrij groot is... 0:21:07.980 --> 0:21:10.810 dat het begraven ligt onder een hoop puin. Maar de 0:21:10.850 --> 0:21:15.290 Iraners kunnen er nu wel doorheen. Althans, dat wordt nu gezegd. 0:21:15.310 --> 0:21:17.550 Dus dan zouden ze dat er nu uit moeten halen... 0:21:19.150 --> 0:21:22.810 En daarvan heeft Amerika nu gezegd... misschien moeten we dat 0:21:22.830 --> 0:21:27.250 nu wel door onze eigen special forces laten doen. Maar 0:21:27.270 --> 0:21:29.130 dan moet het wel zo zijn dat het ook veilig kan. 0:21:29.170 --> 0:21:32.190 En dat betekent dat we toch een soort van overwinning 0:21:32.210 --> 0:21:35.770 moeten hebben geboekt in Iran. Nou, dat zal niet snel gebeuren, 0:21:35.810 --> 0:21:36.850 denk ik 0:21:37.710 --> 0:21:37.949 Als je 0:21:37.970 --> 0:21:38.570 het eruit 0:21:38.590 --> 0:21:41.850 hebt gehaald... Oh, sorry, Arjan. En hoe het ook zij, 0:21:41.890 --> 0:21:45.590 deze hele oorlog, deze hele aanval... is een fantastisch argument 0:21:45.609 --> 0:21:49.260 voor het Iraanse regime als dit het overleeft. om weer 0:21:49.280 --> 0:21:50.940 te beginnen met een kernwapen. Ja, 0:21:50.980 --> 0:21:54.900 ik zou nu echt een kernwapen gaan... als ik hun was, 0:21:54.950 --> 0:21:58.310 dan zou ik dat inderdaad gaan doen. Maar kijk, het 0:21:58.369 --> 0:22:01.169 is nog niet eenvoudig... want je hebt natuurlijk ook centrifuges 0:22:01.190 --> 0:22:04.940 daarvoor nodig. Daarvan weten we ook niet precies... In hoeverre 0:22:04.980 --> 0:22:10.830 die nog overeind staan. En als je 60% hebt, verrijkt hebt, 0:22:10.869 --> 0:22:17.370 dan is het kennelijk vrij gemakkelijk om het naar 90% 0:22:17.410 --> 0:22:20.669 te verrijken. Dan zou je een kernwapen kunnen maken. Maar 0:22:20.690 --> 0:22:23.410 dan zijn er nog wel wat stappen die nodig zijn 0:22:23.450 --> 0:22:27.170 om daadwerkelijk een kernwapen te maken. En die stappen zijn 0:22:27.210 --> 0:22:29.550 door al die bombelementen ook behoorlijk vertraagd. 0:22:31.510 --> 0:22:33.810 Ook dit heeft nog weer wat voeten in de aarde. 0:22:33.830 --> 0:22:36.650 Zo is het. Kunnen we constateren. Dank jullie wel weer, 0:22:36.690 --> 0:22:40.570 mede namens de vraagstellers. En tot morgen. Tot morgen.