1
00:00:02,430 --> 00:00:10,090
Speaker 1: De Tweede Kamer is positief over de inzet van het luchtverdedigingsvergad...

2
00:00:08,990 --> 00:00:12,740
Speaker 1: de Zijndermajesteit Evertsen in de Middellandse Zee. Het kabinet heeft

3
00:00:12,760 --> 00:00:14,940
Speaker 1: daar officieel nog geen besluit over genomen. Het is nog

4
00:00:14,980 --> 00:00:18,239
Speaker 1: wachten op een zogeheten artikel 100 brief van de regering. We

5
00:00:18,260 --> 00:00:21,220
Speaker 1: gaan erover praten met onze politiek verslaggever... Leenert Beekman in

6
00:00:21,239 --> 00:00:22,300
Speaker 1: Den Haag. Leen, goedemiddag.

7
00:00:22,860 --> 00:00:24,640
Speaker 2: Goedemiddag Nina Nieuws.

8
00:00:24,739 --> 00:00:29,950
Speaker 1: Zo'n artikel 100 brief is in de grondwet staat... dat het

9
00:00:30,370 --> 00:00:35,580
Speaker 1: parlement altijd per brief moet informeren... als ze militairen willen inzetten...

10
00:00:35,020 --> 00:00:37,580
Speaker 1: ter handhaving of bevordering van de internationale rechtsorde.

11
00:00:38,630 --> 00:00:41,530
Speaker 2: Ja, een artikel 100-brief is een brief van de regering,

12
00:00:41,550 --> 00:00:43,430
Speaker 2: zoals je al zegt. Van de Eerste en Tweede Kamer.

13
00:00:43,490 --> 00:00:47,510
Speaker 2: En daarin staat dat Nederlandse militairen wel of geen steun

14
00:00:47,530 --> 00:00:50,810
Speaker 2: gaan geven aan een internationale missie. Nou, het gaat natuurlijk

15
00:00:50,840 --> 00:00:53,880
Speaker 2: over welsteun. In de brief legt het kabinet ook uit

16
00:00:53,900 --> 00:00:56,280
Speaker 2: wat het doel is van de missie. Wat de Nederlandse

17
00:00:56,300 --> 00:01:00,460
Speaker 2: militairen daar gaan doen. En welke risico's er zijn. Het

18
00:01:00,500 --> 00:01:03,540
Speaker 2: is dus geen besluit van het kabinet. En ik sprak

19
00:01:03,560 --> 00:01:06,690
Speaker 2: hier nog heel eventjes over met Maas van Landstrot van

20
00:01:06,709 --> 00:01:07,450
Speaker 2: het CDA.

21
00:01:08,010 --> 00:01:10,530
Speaker 3: Formeel ligt dat mandaat bij het kabinet. Dus het kabinet

22
00:01:10,550 --> 00:01:13,510
Speaker 3: neemt een besluit en de Kamer spreekt zich daarover uit.

23
00:01:13,530 --> 00:01:16,390
Speaker 3: Dus theoretisch zou het kabinet kunnen zeggen... als de Kamer

24
00:01:16,430 --> 00:01:18,570
Speaker 3: niet instemt, we gaan het toch doen... maar dat gebeurt

25
00:01:18,610 --> 00:01:19,230
Speaker 3: in de praktijk

26
00:01:19,280 --> 00:01:21,319
Speaker 2: natuurlijk niet. En ik zei geen besluit van het kabinet,

27
00:01:21,340 --> 00:01:23,100
Speaker 2: maar het moest van de Kamer zijn. Maar de Kamer

28
00:01:23,140 --> 00:01:23,240
Speaker 1: moet

29
00:01:23,280 --> 00:01:25,020
Speaker 2: uiteindelijk wel daarmee instemmen.

30
00:01:25,060 --> 00:01:28,059
Speaker 1: Het kabinet moet wel inderdaad, die bepaalt hierover.

31
00:01:28,100 --> 00:01:29,039
Speaker 2: Je

32
00:01:29,280 --> 00:01:31,860
Speaker 1: zegt het ook al, de Kamer heeft hier uiteraard een

33
00:01:31,900 --> 00:01:36,270
Speaker 1: mening over. Blijkbaar grotendeels wel positief. Hoe positief zijn ze

34
00:01:36,290 --> 00:01:36,670
Speaker 1: zo'n beetje?

35
00:01:37,890 --> 00:01:40,990
Speaker 2: Nou, er lijkt toch wel een meerderheid in zicht. Dan

36
00:01:41,030 --> 00:01:45,250
Speaker 2: moeten we eerst even naar de coalitiepartijen kijken. D66, VVD, CDA.

37
00:01:45,300 --> 00:01:50,240
Speaker 2: Zij reageren welwillend. Nogmaals van landschot van het CDA.

38
00:01:50,320 --> 00:01:53,360
Speaker 3: Als CDA gaan we natuurlijk als die brief er komt...

39
00:01:52,800 --> 00:01:56,220
Speaker 3: het toetsingskader erbij pakken. En zorgen dat onze jongens en

40
00:01:56,260 --> 00:01:59,700
Speaker 3: meisjes daar... op zo'n goed mogelijke wijze kunnen worden ingezet.

41
00:01:59,740 --> 00:02:03,640
Speaker 3: Om bij te dragen aan de verdediging van onze bondgenoten daar...

42
00:02:03,400 --> 00:02:06,830
Speaker 3: in EU-verband. En we hebben al gezegd dat we een

43
00:02:06,870 --> 00:02:12,230
Speaker 3: positieve grondhouding hebben over dit aangekondigde mogelijke besluit. En wat

44
00:02:12,250 --> 00:02:16,300
Speaker 3: houdt dat precies in, een positieve grondhouding? Dat betekent dat

45
00:02:16,340 --> 00:02:19,740
Speaker 3: als aan de voorwaarden wordt voldaan die wij belangrijk vinden

46
00:02:19,780 --> 00:02:22,180
Speaker 3: voor een uitzending, dat we ermee in zullen stemmen.

47
00:02:22,300 --> 00:02:24,329
Speaker 2: Ja, en die voorwaarden, dan moeten we dus nog zien...

48
00:02:24,160 --> 00:02:26,710
Speaker 2: wat er in die brief komt te staan van het

49
00:02:26,730 --> 00:02:29,050
Speaker 2: kabinet als die er komt. Maar het heeft onder andere

50
00:02:29,070 --> 00:02:38,649
Speaker 2: te maken met veiligheid, met een exitstrategie. Zijn er genoeg bijvoorbeeld...

51
00:02:36,610 --> 00:02:40,600
Speaker 2: is er medische zorg geregeld? Voor het geval dat er

52
00:02:40,620 --> 00:02:43,260
Speaker 2: iemand gewond raakt. Nou, aan dat soort dingen moet je denken.

53
00:02:43,300 --> 00:02:46,440
Speaker 2: En ook... Wat voor missie wordt het nou eigenlijk? En

54
00:02:46,480 --> 00:02:49,510
Speaker 2: dit zal een defensieve missie worden. Maar we hebben een

55
00:02:49,550 --> 00:02:50,130
Speaker 2: minderheidskabinet

56
00:02:50,870 --> 00:02:52,350
Speaker 1: Precies, 66

57
00:02:51,750 --> 00:02:53,890
Speaker 2: zetels. Op de oppositie

58
00:02:54,380 --> 00:02:55,320
Speaker 1: En hoe denkt u erover?

59
00:02:56,220 --> 00:02:58,760
Speaker 2: Als je naar de grootste partijen kijkt... de PVV en

60
00:02:58,800 --> 00:03:02,080
Speaker 2: GroenLinks Partij van de Arbeid zijn nog afwachtend. Zij willen

61
00:03:02,120 --> 00:03:05,370
Speaker 2: nog geen reactie geven, want ze wachten op de brief.

62
00:03:05,380 --> 00:03:08,910
Speaker 2: Maar kleinere oppositiepartijen, zoals Ja in een Twintig... willen wel

63
00:03:08,950 --> 00:03:11,549
Speaker 2: al reageren. En ik sprak met Annabel Nanninga.

64
00:03:11,630 --> 00:03:15,209
Speaker 4: Ik denk dat we onze verantwoordelijkheid moeten nemen. Het is

65
00:03:15,230 --> 00:03:20,770
Speaker 4: een zeer woelige geopolitieke tijd. Middellandse Zee is eigenlijk onze achtertuin,

66
00:03:20,850 --> 00:03:23,330
Speaker 4: zo je wilt... En we zijn met elkaar verantwoordelijk voor

67
00:03:23,350 --> 00:03:26,770
Speaker 4: het veilig houden van Europa. Dus als er zo'n verzoek komt,

68
00:03:26,830 --> 00:03:28,940
Speaker 4: denk ik dat we daar heel serieus naar moeten kijken.

69
00:03:28,960 --> 00:03:31,160
Speaker 2: En dan hebben we Diederik van Dijk van de SGP.

70
00:03:31,200 --> 00:03:35,800
Speaker 2: En ook hij kijkt welwillend naar een mogelijk positief besluit.

71
00:03:36,280 --> 00:03:38,480
Speaker 2: Voor inzet in ieder geval. Of positief is dat de

72
00:03:38,520 --> 00:03:40,550
Speaker 2: oorlog gevoerd wordt, dat is natuurlijk een hele andere vraag.

73
00:03:40,570 --> 00:03:43,170
Speaker 2: Maar in ieder geval voor de inzet van militairen. Dat

74
00:03:43,210 --> 00:03:44,870
Speaker 2: vergat in de Middellandse Zee.

75
00:03:44,890 --> 00:03:49,330
Speaker 5: Het is een verzoek van een NAVO-bondgenoot... Dus als SGP

76
00:03:49,530 --> 00:03:52,400
Speaker 5: zeggen we in principe welwillend daar ook naar kijken. Kijk,

77
00:03:52,440 --> 00:03:55,360
Speaker 5: in de brief willen we natuurlijk zien wat is de dreiging,

78
00:03:55,400 --> 00:03:59,380
Speaker 5: wat zijn risico's, hoe lang kunnen we deze missie volhouden.

79
00:03:59,440 --> 00:04:02,920
Speaker 5: Is er sprake ook van genoeg omliggende bescherming, luchtsteun als

80
00:04:02,940 --> 00:04:05,240
Speaker 5: het nodig is, et cetera. Kijk, wij zijn natuurlijk vooral

81
00:04:05,300 --> 00:04:08,280
Speaker 5: alert op de veiligheid van onze militairen. Maar ik ga

82
00:04:08,320 --> 00:04:11,090
Speaker 5: ervan uit dat daar de brief helderheid in verschaft.

83
00:04:11,280 --> 00:04:12,810
Speaker 2: Ja, en wat ook belangrijk is, en dat hoor je

84
00:04:12,870 --> 00:04:16,110
Speaker 2: eigenlijk wel bij alle partijen... is dat het een defensieve

85
00:04:16,190 --> 00:04:17,030
Speaker 2: missie moet zijn.

86
00:04:17,089 --> 00:04:20,070
Speaker 4: Ja, defensief is een belangrijk woord. Wij gaan er wel

87
00:04:20,110 --> 00:04:23,870
Speaker 4: van uit dat dit echt een defensieve missie zal zijn.

88
00:04:23,910 --> 00:04:28,320
Speaker 4: We gaan niet zomaar ons een oorlog in laten trekken...

89
00:04:28,100 --> 00:04:31,060
Speaker 4: waarin we offensief actief ten strijde trekken. Dus defensief is

90
00:04:31,080 --> 00:04:33,700
Speaker 4: een belangrijk woord dat ik hoop terug te zien. Ja,

91
00:04:33,740 --> 00:04:37,060
Speaker 4: verder is het van belang dat we gewoon snel geïnformeerd worden...

92
00:04:38,870 --> 00:04:40,370
Speaker 4: Ik zit ook echt op die informatie te wachten

93
00:04:40,550 --> 00:04:43,430
Speaker 2: Ja, en de brief is er nog niet, Nina, vanuit

94
00:04:43,570 --> 00:04:46,810
Speaker 1: het kabinet. Nee, want morgen is natuurlijk ministerraad. Is dat

95
00:04:46,830 --> 00:04:48,630
Speaker 1: het moment dat we er een klap op geven... en

96
00:04:48,650 --> 00:04:50,140
Speaker 1: dat dan die brief de deur uit kan

97
00:04:50,660 --> 00:04:54,320
Speaker 2: Morgen in de ministerraad wordt er uiteraard over gesproken. Er

98
00:04:54,339 --> 00:04:58,440
Speaker 2: zal breder gesproken worden over de situatie in Iran... en

99
00:04:58,460 --> 00:05:01,600
Speaker 2: ook de gevolgen daarvan. Denk bijvoorbeeld aan de energieprijzen. Maar

100
00:05:01,620 --> 00:05:06,820
Speaker 2: dus ook over het artikel 100-brief... Maar morgen is de

101
00:05:06,870 --> 00:05:09,650
Speaker 2: verwachting nog niet dat de brief naar de Kamer gaat.

102
00:05:09,690 --> 00:05:12,390
Speaker 2: Op z'n vroegst is dat maandag. In Den Haag weet

103
00:05:12,410 --> 00:05:15,890
Speaker 2: je het natuurlijk nooit. Maar mijn bronnen laten me nu weten...

104
00:05:15,290 --> 00:05:17,500
Speaker 2: reken er morgen nog maar niet op. Dat wordt na

105
00:05:17,540 --> 00:05:18,200
Speaker 2: het weekend.

106
00:05:18,220 --> 00:05:20,960
Speaker 6: Waarom duurt het allemaal zo lang? Het klinkt nogal ingewikkeld.

107
00:05:20,980 --> 00:05:21,520
Speaker 6: Die Evertse

108
00:05:21,680 --> 00:05:22,040
Speaker 2: vaart

109
00:05:22,120 --> 00:05:22,420
Speaker 6: al.

110
00:05:22,440 --> 00:05:22,940
Speaker 1: Lekker boeiend.

111
00:05:23,460 --> 00:05:28,320
Speaker 2: Ja, het is natuurlijk niet zomaar een brief. We hebben

112
00:05:28,360 --> 00:05:31,180
Speaker 2: het hier wel over de inzet van een vergat. En

113
00:05:31,240 --> 00:05:34,430
Speaker 2: er is een groot militair conflict gaande nu in Iran.

114
00:05:34,440 --> 00:05:36,620
Speaker 2: Dat hoef ik eigenlijk helemaal niemand te vertellen. We hebben

115
00:05:36,640 --> 00:05:40,070
Speaker 2: gisteren ook gezien dat er een raket richting Turkije op

116
00:05:40,130 --> 00:05:42,789
Speaker 2: weg was. En hier moet je natuurlijk ook rekening mee houden.

117
00:05:42,830 --> 00:05:46,750
Speaker 2: Ook al doe jij mee aan een defensieve actie... er

118
00:05:46,770 --> 00:05:51,330
Speaker 2: kan wel degelijk iets gebeuren. En kijk, op het moment

119
00:05:51,350 --> 00:05:56,150
Speaker 2: dat de NAVO-bondgenoot aangevallen wordt... dan zal artikel 5 in werking treden.

120
00:05:56,200 --> 00:05:59,900
Speaker 2: Of in ieder geval, er zal daarover gesproken worden. Maar

121
00:05:59,940 --> 00:06:03,640
Speaker 2: de ongelukjes zitten in een klein hoekje. En op het

122
00:06:03,660 --> 00:06:07,000
Speaker 2: moment dat je het over een ongelukje hebt bij Defensie...

123
00:06:06,360 --> 00:06:10,650
Speaker 2: dan heeft dat eigenlijk altijd hele grote gevolgen. Denk aan

124
00:06:10,690 --> 00:06:14,570
Speaker 2: Awidja bijvoorbeeld. Dus vandaar dat hier niet lichtzinnig over gedacht wordt...

125
00:06:14,710 --> 00:06:16,940
Speaker 1: Nee, en het is ook die hele artikel 100-brief... dat

126
00:06:16,980 --> 00:06:19,219
Speaker 1: is in het verleden, kan ik me herinneren... ook nog

127
00:06:19,240 --> 00:06:20,970
Speaker 1: wel eens iets rond misgegaan, toch?

128
00:06:21,580 --> 00:06:27,120
Speaker 2: Ja, zeker. Dat had te maken met Iran. Wij zijn

129
00:06:27,140 --> 00:06:30,260
Speaker 2: allemaal oud genoeg om te weten wat er toen gebeurd is.

130
00:06:30,279 --> 00:06:32,920
Speaker 2: Irak bedoel jij? Ja, Irak. We zijn allemaal oud genoeg

131
00:06:32,960 --> 00:06:34,780
Speaker 2: om te weten wat er toen gebeurd is. Maar in

132
00:06:34,820 --> 00:06:40,020
Speaker 2: maart 2003 stuurde de regering Balkenende... een brief over politieke steun

133
00:06:40,060 --> 00:06:44,810
Speaker 2: aan de door de VS geleide invasie in Irak. Uiteindelijk

134
00:06:44,850 --> 00:06:51,490
Speaker 2: is daar een enquêtecommissie overheen gegaan. De Irak-commissie. Ofwel de Davidscommissie.

135
00:06:51,510 --> 00:06:54,550
Speaker 2: En die hebben onderzocht, is dat nou allemaal goed gegaan?

136
00:06:54,589 --> 00:06:57,560
Speaker 2: En de conclusies waren eigenlijk wel vrij helder. Er was

137
00:06:57,630 --> 00:07:05,880
Speaker 2: geen duidelijk internationaal mandaat. Nederland steunde de inval op basis van...

138
00:07:07,740 --> 00:07:11,780
Speaker 2: dat de VNV en Veiligheidsraad toestemming had gegeven. Maar deze

139
00:07:11,820 --> 00:07:16,340
Speaker 2: resolutie bood juridisch onvoldoende basis voor de inval. En dan

140
00:07:16,360 --> 00:07:20,420
Speaker 2: moeten we nog even hebben over de onjuiste inlichting. Die massavernietigingswapens,

141
00:07:20,460 --> 00:07:23,960
Speaker 2: die waren er uiteindelijk helemaal niet. En wat ook belangrijk is,

142
00:07:24,040 --> 00:07:29,200
Speaker 2: geen plan voor na de inval. Eigenlijk een exitstrategie. En

143
00:07:29,250 --> 00:07:31,670
Speaker 2: als je die punten nu langsloopt, dan zou je je

144
00:07:31,690 --> 00:07:35,390
Speaker 2: toch wel kunnen afvragen... voldoen we daar op dit moment

145
00:07:35,430 --> 00:07:35,910
Speaker 2: wel aan?

146
00:07:36,550 --> 00:07:38,830
Speaker 1: Dus daar zal iedereen alert op zijn. Wil ik nog

147
00:07:38,870 --> 00:07:42,510
Speaker 1: heel kort even naar Frankrijk. Want dat heeft natuurlijk ook gezegd...

148
00:07:42,650 --> 00:07:45,890
Speaker 1: Nederland mag bij ons komen praten om in elk geval

149
00:07:45,910 --> 00:07:49,990
Speaker 1: mee te beslissen... of mee te denken over de kernkoppen.

150
00:07:50,530 --> 00:07:53,130
Speaker 1: De kernparablu, zeg maar.

151
00:07:53,670 --> 00:07:56,470
Speaker 2: Ja, of wij onder de paraplu

152
00:07:57,070 --> 00:07:58,060
Speaker 1: willen schuilen

153
00:07:58,600 --> 00:08:00,040
Speaker 2: De nucleaire paraplu.

154
00:08:00,200 --> 00:08:00,560
Speaker 1: En daar,

155
00:08:00,580 --> 00:08:06,920
Speaker 2: Nina, daarbij is de Kamer nog verdeeld. De rechtse partijen

156
00:08:06,960 --> 00:08:10,340
Speaker 2: zien daar wel iets in. Bijvoorbeeld de SGP. Ik sprak

157
00:08:10,380 --> 00:08:12,780
Speaker 2: daarover met Diederik van Dijk van de SGP.

158
00:08:16,190 --> 00:08:18,770
Speaker 5: Wat we als SGP wel heel belangrijk vinden... is dat

159
00:08:18,810 --> 00:08:24,590
Speaker 5: zo'n paraplu ook wel wordt ingebed in de NAVO-structuur. Een

160
00:08:24,630 --> 00:08:28,070
Speaker 5: heel eenvoudig voorbeeld. Macron blijkt bereid te zijn om die

161
00:08:28,120 --> 00:08:32,880
Speaker 5: kernwapenparaplu uit te klappen. Maar volgend jaar is Macron weer weg.

162
00:08:32,920 --> 00:08:35,220
Speaker 5: Het kan niet zo zijn dat wij aan het touwtje hangen...

163
00:08:35,059 --> 00:08:37,260
Speaker 5: in die zin van de Fransen. Dus het moet wel

164
00:08:37,280 --> 00:08:42,060
Speaker 5: een bredere inbedding krijgen... waarbij niet alleen de eindbeslissing bij

165
00:08:42,080 --> 00:08:42,640
Speaker 5: de Fransen ligt.

166
00:08:43,370 --> 00:08:47,170
Speaker 2: In principe, SGP zegt dus, zolang dat allemaal aan deze

167
00:08:47,210 --> 00:08:50,550
Speaker 2: eisen voldoet, dan zijn wij voor. En dan op links

168
00:08:50,590 --> 00:08:53,439
Speaker 2: zijn ze kritisch. Zeker de SP van Jimmy Dijk.

169
00:08:53,460 --> 00:08:55,320
Speaker 7: Het is niet zo dat we dit soort zaken voor

170
00:08:55,340 --> 00:08:57,980
Speaker 7: veiligheid gaan zorgen. Laten we ervoor zorgen dat we minder

171
00:08:58,000 --> 00:09:00,900
Speaker 7: nucleaire wapens hebben, minder atoomwapens in de wereld. Daar hadden

172
00:09:00,920 --> 00:09:03,660
Speaker 7: we verdragen voor. Daar moet je aan houden. En laten

173
00:09:03,679 --> 00:09:06,490
Speaker 7: we ervoor zorgen dat andere landen ook minder atoomwapens gaan produceren.

174
00:09:06,510 --> 00:09:08,190
Speaker 7: En niet een soort wapenwerder op daarop organiseren.

175
00:09:08,370 --> 00:09:13,010
Speaker 2: Dus die discussie, er wordt nu over defensie gedebatteerd. De begroting,

176
00:09:13,050 --> 00:09:15,310
Speaker 2: dit komt ook weer op in het debat. Dus die

177
00:09:15,330 --> 00:09:17,930
Speaker 2: discussie hierover zal nog wel eventjes gevoerd worden.

178
00:09:17,970 --> 00:09:20,890
Speaker 1: En dat horen we zeker ook weer morgenochtend in de ochtendspits. Dankjewel,

179
00:09:20,929 --> 00:09:21,480
Speaker 1: Leder Bleekman.