1 00:00:01,430 --> 00:00:06,750 Speaker 1: Studio Den Haag. De helft van de gemeente in Nederland 2 00:00:06,770 --> 00:00:10,309 Speaker 1: werd de afgelopen twee jaar geraakt door desinformatie. En die 3 00:00:10,390 --> 00:00:13,930 Speaker 1: fake nieuwsberichten raakten dan ook meteen hun beleid. Dat schrijft 4 00:00:13,950 --> 00:00:17,950 Speaker 1: het tijdschrift Binnenlands Bestuur. Gebeurt vaak bij gevoelige dossiers. Denk 5 00:00:17,970 --> 00:00:20,550 Speaker 1: aan de komst van een AZC-locatie in het Gooi die 6 00:00:20,590 --> 00:00:22,970 Speaker 1: er helemaal niet zou komen. Of het verzet tegen de 7 00:00:22,989 --> 00:00:27,110 Speaker 1: komst van asielzoekers in een opvanglocatie voor Oekraïners. Dat bleek 8 00:00:27,150 --> 00:00:29,520 Speaker 1: ook niet te kloppen. En dan waren er ook nog 9 00:00:29,550 --> 00:00:33,820 Speaker 1: complotten rond het afbranden van de Vondelkerk in Amsterdam. Nou, 10 00:00:33,860 --> 00:00:35,800 Speaker 1: die zijn ook helemaal niet waar gebleken. Maar goed, de 11 00:00:35,820 --> 00:00:39,020 Speaker 1: gemeente moet daar dan toch op reageren. Gemeenten doen aan 12 00:00:39,060 --> 00:00:44,059 Speaker 1: de voorkant, om het succes van dit soort desinformatie tegen 13 00:00:44,080 --> 00:00:47,360 Speaker 1: te gaan, daar doen gemeenten nog te weinig tegen. Dat 14 00:00:47,380 --> 00:00:50,700 Speaker 1: kan een risico zijn bij de komende gemeenteraadsverkiezingen in maart. 15 00:00:50,740 --> 00:00:55,460 Speaker 1: Het ministerie van Binnenlandse Zaken ziet desinformatie als een serieuze dreiging. 16 00:00:55,480 --> 00:00:57,500 Speaker 1: Daar gaan we over praten met Willeke Slingerland. Ze is 17 00:00:57,580 --> 00:01:04,250 Speaker 1: lector sociale cohesie en de democratische rechtsstaat aan de Hogeschool Utrecht. Goedemiddag. Goedemiddag. 18 00:01:04,270 --> 00:01:07,709 Speaker 1: Dit zijn voorbeelden van lokale gebeurtenissen. Er waren ook in 19 00:01:07,750 --> 00:01:11,750 Speaker 1: Haarlem en Heemskerk, daar gingen scholen dicht... omdat er online 20 00:01:11,770 --> 00:01:17,660 Speaker 1: op social media onjuiste informatie rondging... over ruzies tussen groepen kinderen, jongeren. 21 00:01:17,700 --> 00:01:20,160 Speaker 1: Dat heeft natuurlijk niks met gemeentebeleid te maken... maar de 22 00:01:20,180 --> 00:01:24,640 Speaker 1: gemeente wordt wel geconfronteerd met gesloten scholen... moet daarna ook 23 00:01:24,660 --> 00:01:27,830 Speaker 1: weer maatregelen nemen. Waarom is het precies op lokaal niveau 24 00:01:27,870 --> 00:01:28,350 Speaker 1: zo'n probleem? 25 00:01:29,959 --> 00:01:32,140 Speaker 2: Wat je ziet is dat heel veel van die gevoelige thema's... 26 00:01:32,160 --> 00:01:35,580 Speaker 2: die maatschappelijke opgave waar ook heel veel politiek gesteggel over is... 27 00:01:35,480 --> 00:01:38,600 Speaker 2: dat die juist in de lokale context zich openbaren. Jullie 28 00:01:38,640 --> 00:01:41,340 Speaker 2: noemden net al het AZC. We hebben het ook gezien 29 00:01:41,380 --> 00:01:45,390 Speaker 2: met de wolfproblematiek. Wel of niet de wolf afschieten op 30 00:01:45,410 --> 00:01:48,210 Speaker 2: de Utrechtse heuvelrug. Je ziet dat uiteindelijk ook het lokaal 31 00:01:48,230 --> 00:01:52,950 Speaker 2: bestuur daarover gaat. Dus daar is ook wel het eerste... 32 00:01:52,070 --> 00:01:54,030 Speaker 2: De gemeente wordt als eerste aangesproken... op het moment dat 33 00:01:54,070 --> 00:01:57,070 Speaker 2: er beleid gemaakt wordt. En burgers komen eerst ook verhaal 34 00:01:57,090 --> 00:01:57,970 Speaker 2: halen bij die gemeente. 35 00:01:58,970 --> 00:02:02,620 Speaker 1: En waar komen dit soort berichten vandaan? Zijn dat dan actiegroepen? 36 00:02:02,660 --> 00:02:09,220 Speaker 1: Bijvoorbeeld als ik tegen wolven ben op de Utrechtse Heuvelrug... 37 00:02:08,500 --> 00:02:11,340 Speaker 1: dat ik dan filmpjes genereer met AI van wolven die 38 00:02:11,370 --> 00:02:14,910 Speaker 1: door een straat lopen. Waar moeten we aan denken? Dat 39 00:02:14,950 --> 00:02:15,590 Speaker 1: is heel 40 00:02:16,130 --> 00:02:18,900 Speaker 2: complex en eigenlijk ook heel divers. Je ziet soms dat, 41 00:02:18,919 --> 00:02:21,820 Speaker 2: we hebben het nu vooral over desinformatie... in tijden van 42 00:02:21,840 --> 00:02:24,460 Speaker 2: de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. Dan zie je dat ook weer 43 00:02:24,480 --> 00:02:28,440 Speaker 2: heel erg opspelen. Soms zie je dat desinformatie echt gebruikt wordt... 44 00:02:28,160 --> 00:02:32,040 Speaker 2: vanuit het electoraat van een bepaalde partij... ten opzichte van 45 00:02:32,080 --> 00:02:34,560 Speaker 2: andere partijen. Om te laten zien waar die andere partij 46 00:02:34,600 --> 00:02:36,570 Speaker 2: niet goed op scoort... en waar juist de politieke partij 47 00:02:36,590 --> 00:02:38,750 Speaker 2: wel goed op scoort. Dat zou je eigenlijk ook kunnen 48 00:02:38,790 --> 00:02:42,270 Speaker 2: zeggen dat het nog klein bier is. Ook niet goed 49 00:02:42,310 --> 00:02:44,940 Speaker 2: dat dat gebeurt, maar dat is vaak nog wat amateuristisch. 50 00:02:45,820 --> 00:02:48,820 Speaker 2: Dat wordt vaak ook lokaal gegenereerd. Maar je ziet ook wel, 51 00:02:48,840 --> 00:02:50,480 Speaker 2: en dat is echt een grotere vraag... en dat sluit 52 00:02:50,520 --> 00:02:53,960 Speaker 2: eigenlijk een beetje aan waar het vorige gesprek over ging... 53 00:02:53,700 --> 00:02:56,200 Speaker 2: over het defensiemateriaal en dergelijke. Je ziet ook wel dat 54 00:02:56,240 --> 00:03:02,570 Speaker 2: er steeds meer statelijke actoren zijn. Dus buitenlandse invloed vanuit Amerika, Rusland... 55 00:03:01,590 --> 00:03:05,910 Speaker 2: die ook als doel heeft om Europees continent... en zeker 56 00:03:05,950 --> 00:03:08,570 Speaker 2: ook in die lokale context, om ons tegen elkaar uit 57 00:03:08,590 --> 00:03:11,880 Speaker 2: te spelen. Dus om polarisatie te voeden met die desinformatie. 58 00:03:11,900 --> 00:03:16,200 Speaker 1: Dus het zou kunnen dat een Russisch... Het rollenleger, de 59 00:03:16,220 --> 00:03:20,150 Speaker 1: gemeente Doetinchem, probeert te beïnvloeden. Ja 60 00:03:20,320 --> 00:03:22,380 Speaker 2: dat zou heel goed kunnen. We zien dus echt heel 61 00:03:22,400 --> 00:03:27,600 Speaker 2: veel verschillende vormen van desinformatie... ook vanuit verschillende makers van 62 00:03:27,620 --> 00:03:32,730 Speaker 2: die desinformatie. Ik ben zelf niet degene die dat onderzoekt... 63 00:03:32,430 --> 00:03:34,770 Speaker 2: maar er zijn een aantal belangrijke waakhonden in Nederland. Dus 64 00:03:34,810 --> 00:03:39,369 Speaker 2: de Post-Ex Society, maar ook... Ook Trolensics, je hebt ook 65 00:03:39,410 --> 00:03:44,160 Speaker 2: Justice for Prosperity. Dat zijn echt een soort non-profit organisaties... 66 00:03:43,580 --> 00:03:47,320 Speaker 2: die monitoren juist nu rond die verkiezingen... van welk krachtenveld 67 00:03:47,340 --> 00:03:49,920 Speaker 2: probeert nu van buiten of van binnen... dus vanuit het 68 00:03:49,960 --> 00:03:55,130 Speaker 2: buitenland of vanuit Nederland... om die verkiezingen te beïnvloeden... door 69 00:03:55,430 --> 00:03:59,530 Speaker 2: bijvoorbeeld desinformatie te verspreiden... over zo'n politiek gevoelig dossier zoals 70 00:03:59,570 --> 00:04:00,910 Speaker 2: die AZC. 71 00:04:00,950 --> 00:04:01,070 Speaker 1: Of 72 00:04:01,110 --> 00:04:02,180 Speaker 2: zoals die Wolf 73 00:04:02,710 --> 00:04:09,480 Speaker 1: Met als doel Nederland in dit geval te destabiliseren. Destabiliseren, exact. 74 00:04:09,560 --> 00:04:13,700 Speaker 1: Om polarisatie op te wekken. En partijen zelf. Als je 75 00:04:13,740 --> 00:04:20,030 Speaker 1: als partij meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen... Weet u van gevallen 76 00:04:20,050 --> 00:04:25,870 Speaker 1: waarin partijen of misschien individuele gemeenteraadsleden... ook die desinformatie inzetten? 77 00:04:25,890 --> 00:04:25,940 Speaker 1: Ja 78 00:04:26,029 --> 00:04:28,210 Speaker 2: in het verleden. Maar nogmaals, ik noemde dat net niet 79 00:04:28,230 --> 00:04:30,090 Speaker 2: voor niets klein bier. En daar wil ik het eigenlijk 80 00:04:30,130 --> 00:04:33,090 Speaker 2: niet mee wegluiven. Maar je zag wel toen net die 81 00:04:33,750 --> 00:04:39,250 Speaker 2: kunstmatige intelligentietools opkwamen. En Photoshop, helemaal daarvoor nog, zag je wel... 82 00:04:39,130 --> 00:04:43,610 Speaker 2: dat soms politieke partijen bijvoorbeeld rondom die windenergie... of windmolens 83 00:04:43,650 --> 00:04:47,460 Speaker 2: groter of kleiner afbeelden... ten opzichte van de lokale kerk... 84 00:04:47,080 --> 00:04:50,360 Speaker 2: om even dat in een verkeerde verhouding te plaatsen. Maar 85 00:04:50,380 --> 00:04:52,720 Speaker 2: ook dat heeft wel invloed op het stemgedrag. Want dat 86 00:04:52,860 --> 00:04:54,680 Speaker 2: maakt wel dat je denkt... jeetje, dit verandert wel heel 87 00:04:54,700 --> 00:04:59,060 Speaker 2: veel aan het stadsgezicht. Dus het is al langer gaande, 88 00:04:59,100 --> 00:05:01,520 Speaker 2: het is eigenlijk van alle tijden... maar de mate van 89 00:05:01,550 --> 00:05:06,150 Speaker 2: geavanceerd zijn... de geopolitieke belangen die er nu soms achter zitten... 90 00:05:05,990 --> 00:05:09,409 Speaker 2: die maken wel dat zelfs in die lokale verkiezingen in Nederland... 91 00:05:09,490 --> 00:05:13,370 Speaker 2: we niet naïef moeten zijn, dat daar gewoon buitenlandse belangen... 92 00:05:12,790 --> 00:05:15,070 Speaker 2: heel duidelijk proberen hier partij tegen 93 00:05:15,100 --> 00:05:18,180 Speaker 1: elkaar of van elkaar te zetten. Maar dat is als kiezer, 94 00:05:18,200 --> 00:05:21,880 Speaker 1: dus als bewoner van zo'n gemeente... toch superlastig om dat 95 00:05:21,920 --> 00:05:24,419 Speaker 1: te detecteren. Want ja, als ik een windmolen zie... ik 96 00:05:24,440 --> 00:05:27,170 Speaker 1: weet niet of het perspectief klopt meteen met de kerk... 97 00:05:27,940 --> 00:05:29,600 Speaker 2: Nou, niet alleen voor die kiezer, maar ook voor die 98 00:05:29,640 --> 00:05:33,030 Speaker 2: lokale raadsleden... en die lokale ambtenaren en die wethouders. In 99 00:05:33,089 --> 00:05:38,020 Speaker 2: elk politiek dossier moet je het hebben over feiten. En 100 00:05:38,040 --> 00:05:42,000 Speaker 2: zeker in de politiek heb je een strijd over ideologische duiding. 101 00:05:42,020 --> 00:05:44,140 Speaker 2: Dus je hebt een ander wereld- of mensbeeld voor ogen. 102 00:05:44,160 --> 00:05:48,430 Speaker 2: Maar die feiten moeten nooit... bediscussieerd worden. En het ingewikkelde 103 00:05:48,470 --> 00:05:51,230 Speaker 2: wat desinformatie doet... is eigenlijk het fundament van het hele 104 00:05:51,270 --> 00:05:54,550 Speaker 2: politieke proces... om te mijnen door gewoon te zeggen... ja, 105 00:05:54,570 --> 00:05:59,500 Speaker 2: die feiten, die delen wij niet meer. Dus het gedeelde werkelijkheid... 106 00:05:58,940 --> 00:06:02,280 Speaker 2: waar we zo ongelooflijk vanafhankelijk zijn... in een democratie, ook 107 00:06:02,300 --> 00:06:05,980 Speaker 2: in een lokale democratie... die staat onder druk door die desinformatie. 108 00:06:07,040 --> 00:06:11,050 Speaker 1: En weinig gemeenten, dat schrijft de Binnenlands Bestuur... voeren actief 109 00:06:11,060 --> 00:06:15,589 Speaker 1: beleid daarop. Die proberen weinig preventie. Maar het is zo'n 110 00:06:15,610 --> 00:06:20,039 Speaker 1: groot onderwerp. Is het wel een lokaal thema? Nou ja 111 00:06:20,250 --> 00:06:23,030 Speaker 2: weet je, het is zeker lokaal thema. Wij als onderzoekers 112 00:06:23,930 --> 00:06:26,030 Speaker 2: die dagelijks met het goed bestuur bezig zijn, wij hebben 113 00:06:26,050 --> 00:06:29,070 Speaker 2: heel lang natuurlijk ook juist die lokaal bestuurders opgeroepen van 114 00:06:29,110 --> 00:06:31,570 Speaker 2: gebruik die social media platforms, want je kan nu de 115 00:06:31,589 --> 00:06:33,770 Speaker 2: burger bereiken die je eerder niet kon bereiken. Je kan 116 00:06:33,810 --> 00:06:36,560 Speaker 2: uitleggen wat je doet, je bent transparant, welke werkbezoeken leg 117 00:06:36,600 --> 00:06:39,179 Speaker 2: je af. En dat was eigenlijk een hele mooie manier 118 00:06:39,240 --> 00:06:42,020 Speaker 2: om mensen die wat afgehaakt waren... niet zoveel op hadden 119 00:06:42,040 --> 00:06:44,640 Speaker 2: met die politiek... die ook niet meer de lokale krant lezen, 120 00:06:44,680 --> 00:06:47,400 Speaker 2: toch weer te bereiken. Toen kwam er echt een periode 121 00:06:47,430 --> 00:06:49,550 Speaker 2: dat je zag dat het ook als een soort boomerang terugkwam. 122 00:06:49,570 --> 00:06:55,349 Speaker 2: Dat mensen ook grof taalgebruik onfatsoenlijk werden, intimidatie online. Toen 123 00:06:55,390 --> 00:06:57,010 Speaker 2: zagen we eigenlijk al een beweging dat dacht van... we 124 00:06:57,029 --> 00:07:00,340 Speaker 2: moeten heel voorzichtig zijn in onze adviezen... wat je nog 125 00:07:00,400 --> 00:07:04,080 Speaker 2: deelt als lokaal bestuurder of lokaal volksvertegenwoordiger... En nu zie 126 00:07:04,100 --> 00:07:07,539 Speaker 2: je eigenlijk dat wij ook zeggen... hoe verhoud jij je 127 00:07:07,580 --> 00:07:13,020 Speaker 2: als volksvertegenwoordiger... in die algoritmiserende samenleving? Wat deel jij? Welke 128 00:07:13,060 --> 00:07:15,940 Speaker 2: hashtag gebruik je? Hoe voed jij zelf een algoritme? En 129 00:07:15,990 --> 00:07:18,050 Speaker 2: weet jij nog wel dat wat jij deelt, dat plaatje 130 00:07:18,070 --> 00:07:21,550 Speaker 2: of die tekst... of dat nog wel objectief is? Of 131 00:07:21,570 --> 00:07:23,130 Speaker 2: dat nog wel een feit is? Maar ja, ik zou 132 00:07:23,150 --> 00:07:24,970 Speaker 2: bijna niks meer durven als ik 133 00:07:24,990 --> 00:07:25,350 Speaker 1: u zo hoor. 134 00:07:26,360 --> 00:07:29,420 Speaker 2: Nou, dat is een kramp en dat is ook ingewikkeld... 135 00:07:28,700 --> 00:07:31,260 Speaker 2: want ik noemde net ook wel die goede kant. Maar 136 00:07:31,290 --> 00:07:33,370 Speaker 2: we moeten niet naïef zijn, want we weten inmiddels... en 137 00:07:33,390 --> 00:07:36,450 Speaker 2: dat heeft weer met die digitale autonomie te maken... dat 138 00:07:36,490 --> 00:07:40,750 Speaker 2: de bekende social media platforms... dus de X's, de Twitters, 139 00:07:40,770 --> 00:07:45,020 Speaker 2: de voormalige Twitters... Instagram, TikTok, dat zijn natuurlijk wel kanalen... 140 00:07:44,660 --> 00:07:48,820 Speaker 2: waarvan we nu weten dat daar... dat die eigenaar zijn, 141 00:07:48,840 --> 00:07:50,800 Speaker 2: dat die zich gevestigd zijn in landen... die het niet 142 00:07:50,840 --> 00:07:53,400 Speaker 2: nauw nemen met de democratie. En sterker nog, die het 143 00:07:53,420 --> 00:07:56,560 Speaker 2: niet nauw nemen met Europa. En eigenlijk ook letterlijk op 144 00:07:56,580 --> 00:08:00,360 Speaker 2: papier hebben staan... van wij willen de boel destabiliseren. En 145 00:08:00,380 --> 00:08:03,700 Speaker 2: dat maakt wel dat we nu heel snel tot inzicht komen... 146 00:08:03,400 --> 00:08:06,230 Speaker 2: dat we die infrastructuur weer in eigen handen moeten hebben. 147 00:08:06,250 --> 00:08:08,050 Speaker 2: Maar dat is niet van vandaag op morgen geregeld. 148 00:08:08,090 --> 00:08:10,989 Speaker 1: Nee, maar nu we hier zo over praten, zou ik geen... 149 00:08:11,250 --> 00:08:13,790 Speaker 1: een oplossing weten voor al die lokale gemeentes... die al 150 00:08:13,830 --> 00:08:19,060 Speaker 1: heel veel moeten doen in campagnetijd... om dit voor te zijn. Klopt. 151 00:08:19,080 --> 00:08:21,920 Speaker 2: Wat ik wel mooi vind aan die lokale democratie... dus 152 00:08:21,940 --> 00:08:25,239 Speaker 2: die gemeentes... en er zijn mensen met heel veel zielzaligheid... 153 00:08:24,620 --> 00:08:27,430 Speaker 2: nu bezig met die campagnes. Die hebben verkiezingsprogramma's geschreven. die 154 00:08:27,450 --> 00:08:31,290 Speaker 2: hebben mooie lijsten met kandidaat-raadsleden. Ik zeg ook altijd, je 155 00:08:31,330 --> 00:08:33,410 Speaker 2: kan je de kop gek laten maken... door alles wat 156 00:08:33,429 --> 00:08:35,110 Speaker 2: in de wereld gebeurt. Je kan je ogen daar niet 157 00:08:35,130 --> 00:08:37,950 Speaker 2: voor sluiten. Maar wat je ook kan, juist nu, op 158 00:08:37,970 --> 00:08:40,110 Speaker 2: het moment dat je straks een coalitie vormt... en op 159 00:08:40,130 --> 00:08:42,630 Speaker 2: het moment dat je ook als raad, coalitie, oppositie... met 160 00:08:42,670 --> 00:08:44,730 Speaker 2: elkaar aan de slag gaat, dat je zegt... hé, maar 161 00:08:44,770 --> 00:08:48,329 Speaker 2: wij gaan met elkaar wel weer die echte democratie spelregels hanteren. 162 00:08:48,370 --> 00:08:50,500 Speaker 2: Wij gaan het weer eerlijk doen. En een van de 163 00:08:50,510 --> 00:08:51,890 Speaker 2: manieren waarop je dat kan doen... is dat je wel 164 00:08:51,929 --> 00:08:54,740 Speaker 2: echt een soort afspraken maakt... van hoe verhouden wij ons 165 00:08:54,760 --> 00:08:57,160 Speaker 2: tot die social media? Waar gaan wij nog wel of 166 00:08:57,179 --> 00:08:59,800 Speaker 2: niet op als gemeente? Dus dat is ambtelijk en politiek 167 00:08:59,820 --> 00:09:00,370 Speaker 2: in dit geval 168 00:09:00,679 --> 00:09:05,400 Speaker 1: Dus met de lokale partijen een afspraak maken... zitten we, 169 00:09:05,440 --> 00:09:07,900 Speaker 1: om het zuiver te houden... zitten we allemaal op Facebook 170 00:09:07,920 --> 00:09:10,180 Speaker 1: of niet? En wat posten we wel en wat posten 171 00:09:10,200 --> 00:09:10,460 Speaker 1: we niet? 172 00:09:11,400 --> 00:09:13,840 Speaker 2: Nou, te meer omdat het hun eigen veiligheid raakt. We 173 00:09:13,880 --> 00:09:18,340 Speaker 2: zien natuurlijk dat al die situaties met die Vondelkerk en dergelijke... 174 00:09:17,400 --> 00:09:19,800 Speaker 2: en ook rondom de AZC, dat als je dat niet 175 00:09:19,860 --> 00:09:24,030 Speaker 2: goed regisseert... als collectief, als raad en college samen... dan 176 00:09:24,070 --> 00:09:27,290 Speaker 2: komt men verhaal halen op basis van die desinformatie bij jou. 177 00:09:27,309 --> 00:09:30,309 Speaker 2: Bij jou als persoon, bij jouw voordeur, bij jouw gezin. 178 00:09:30,350 --> 00:09:33,090 Speaker 2: En dat maakt dat het echt ook een collectieve verantwoordelijkheid 179 00:09:33,150 --> 00:09:33,480 Speaker 2: is 180 00:09:33,830 --> 00:09:35,689 Speaker 1: Maar goed, als gemeente Amsterdam in dit geval... moet je 181 00:09:35,730 --> 00:09:38,010 Speaker 1: dan twee branden blussen. Die van de kerk en dan 182 00:09:38,030 --> 00:09:40,770 Speaker 1: ook nog van de complottheorieën. Het werkt 183 00:09:40,809 --> 00:09:44,660 Speaker 2: er niet aantrekkelijker op. Nee, dat is het. Maar tegelijkertijd 184 00:09:44,700 --> 00:09:47,480 Speaker 2: moet ik zeggen... ik heb heel veel kandidaat-raadsleden gesproken en 185 00:09:47,500 --> 00:09:50,059 Speaker 2: getraind de afgelopen tijd... voor alle politieke partijen, van links 186 00:09:50,100 --> 00:09:53,059 Speaker 2: tot rechts... van conservatief tot progressief. En ik merk wel 187 00:09:53,080 --> 00:09:56,260 Speaker 2: dat als je een kleine sessie uitlegt... waarom zet je 188 00:09:56,280 --> 00:09:59,050 Speaker 2: je in? Iedereen doet het vanuit een idealisme. En je 189 00:09:59,070 --> 00:10:01,510 Speaker 2: kijkt elkaar in de ogen... dan delen we heel veel 190 00:10:01,550 --> 00:10:08,050 Speaker 2: meer democratische waardering dan we... de media soms ons doen geloven. 191 00:10:08,110 --> 00:10:11,390 Speaker 2: En ik merk ook dat men wel langzamerhand inziet... dat 192 00:10:11,429 --> 00:10:15,070 Speaker 2: als je hier niet zelf heel bewust... je mediawijsheid, je 193 00:10:15,090 --> 00:10:17,610 Speaker 2: digitaal geletterdheid... als je daar niet kritisch naar kijkt en 194 00:10:17,630 --> 00:10:21,090 Speaker 2: met elkaar het over hebt... dat het dan al je 195 00:10:21,309 --> 00:10:23,880 Speaker 2: liefstwerk oud papier... wat je in die lokale politiek stopt, 196 00:10:23,920 --> 00:10:26,600 Speaker 2: dat dat dat niet doet. Dus ik merk wel urgentie 197 00:10:26,640 --> 00:10:28,620 Speaker 2: en ik merk ook dat er in training aanbod... vanuit 198 00:10:28,640 --> 00:10:31,260 Speaker 2: de Vereniging van Nederlandse Gemeenten... vanuit Binnenlandse Zaken, er wordt 199 00:10:31,280 --> 00:10:33,740 Speaker 2: wel heel veel opgetuigd nu... om die weerbaarheid ook van 200 00:10:33,760 --> 00:10:35,240 Speaker 2: het lokaal bestuur te versterken. 201 00:10:36,160 --> 00:10:38,620 Speaker 1: Ik dank u wel, Willeke Slingerland. En zij is een 202 00:10:38,660 --> 00:10:41,579 Speaker 1: echt mens. En dit gesprek is ook echt. En BNR 203 00:10:41,640 --> 00:10:43,520 Speaker 1: is ook echt. Dank, Willeke Slingerland.