1
00:00:04,360 --> 00:00:07,970
Speaker 1: Goedemiddag

2
00:00:11,630 --> 00:00:14,110
Speaker 2: En uiteraard, deze extra nieuwsuitzending... gaat helemaal over de situatie

3
00:00:14,130 --> 00:00:16,950
Speaker 2: in het Midden-Oosten. Iran en de aanvallen die dat land

4
00:00:16,970 --> 00:00:20,050
Speaker 2: weer pleegt... op een groot aantal andere doelen. Eén ding

5
00:00:20,090 --> 00:00:22,680
Speaker 2: weten we inmiddels wel zeker, dat de Iraanse opperste leider

6
00:00:22,739 --> 00:00:24,960
Speaker 2: Ali Khamenei gisteren stierf.

7
00:00:25,020 --> 00:00:30,680
Speaker 3: Iran's supreme leader, de 86-jarige Ayatollah Ali Khamenei, is dood.

8
00:00:30,720 --> 00:00:34,810
Speaker 3: Dat is volgens informaties van de Iranische state-televisie en de

9
00:00:34,890 --> 00:00:43,089
Speaker 3: Iranische state-run nieuwsagentie. We

10
00:00:43,110 --> 00:00:46,239
Speaker 1: zullen de oplossingen voor de Iranische volk veranderen. We zullen

11
00:00:46,260 --> 00:00:48,780
Speaker 1: de oplossingen voor de Iranische volk veranderen.

12
00:00:52,400 --> 00:00:55,900
Speaker 4: Van het grootste belang is natuurlijk dat die aanvallen van Iran...

13
00:00:55,580 --> 00:00:59,960
Speaker 4: op landen in de regio, die moeten stoppen. En we

14
00:01:00,000 --> 00:01:03,600
Speaker 4: hadden natuurlijk al lang grote zorgen over het Iraanse regime.

15
00:01:03,620 --> 00:01:06,780
Speaker 4: Zeer gewelddadig naar eigen bevolking. Ook de ontwikkeling van het

16
00:01:06,800 --> 00:01:10,910
Speaker 4: nucleaire en het raketprogramma... hebben we met grote zorgen gevolgd.

17
00:01:10,970 --> 00:01:13,530
Speaker 4: Het allerbelangrijkste is dat er nu stabiliteit in de regio komt.

18
00:01:13,810 --> 00:01:17,250
Speaker 2: De laatste was onze kerstverse minister van Buitenlandse Zaken... Tom Berendsen,

19
00:01:17,270 --> 00:01:21,490
Speaker 2: die bij exclusief sprake... Middels Geert-Jan Haan. Wat gaan we doen? Nou,

20
00:01:21,550 --> 00:01:25,590
Speaker 2: even in de studio allereerst... buitengrondcommentator Bernhard Hammelberg. Bernhard, welkom. Hallo, goeiemiddag.

21
00:01:25,650 --> 00:01:27,610
Speaker 2: En opnieuw is Martine van den Berg ook bij ons.

22
00:01:27,650 --> 00:01:30,230
Speaker 2: Schrijver van meerdere boeken. Onder meer eentje over het Midden-Oosten.

23
00:01:30,270 --> 00:01:33,090
Speaker 2: Lang woonachtig geweest in Israël. Martine, fijn dat je net

24
00:01:33,130 --> 00:01:35,050
Speaker 2: als gisteren weer bij ons bent om te duiden.

25
00:01:35,090 --> 00:01:35,810
Speaker 5: Ja, dankjewel.

26
00:01:35,850 --> 00:01:37,750
Speaker 2: Aan ons om al het nieuws samen te vatten... en

27
00:01:37,770 --> 00:01:39,610
Speaker 2: te kijken hoe de situatie verder gaat. Maar dat doen

28
00:01:39,630 --> 00:01:42,810
Speaker 2: we ook nog met eigen experts. Onze correspondenten in Amerika

29
00:01:42,860 --> 00:01:45,690
Speaker 2: en in Tel Aviv. Jan Posma en Ralf Dekkers. Die

30
00:01:45,720 --> 00:01:49,200
Speaker 2: hebben straks tijd voor. We gaan kijken met Sander Terphuis...

31
00:01:49,500 --> 00:01:52,260
Speaker 2: Jurist en gevlucht Iraniër naar hoe de situatie daar op

32
00:01:52,300 --> 00:01:54,920
Speaker 2: straat is. Maar we gaan eerst naar het militaire kijken.

33
00:01:54,960 --> 00:01:57,960
Speaker 2: Want wat zien we nu gebeuren? De Iraniërs hebben gisteren

34
00:01:58,000 --> 00:02:02,550
Speaker 2: al geconstateerd... een grote hoeveelheid ballistische raketten en drones. En

35
00:02:02,610 --> 00:02:05,490
Speaker 2: daarvan hebben ze nog niet alles gebruikt, zo lijkt het.

36
00:02:05,550 --> 00:02:09,990
Speaker 2: Er worden ook vandaag, op deze zondag, weer aanvallen uitgevoerd...

37
00:02:09,169 --> 00:02:11,889
Speaker 2: op nog meer doelen dan we eerst dachten. We gaan

38
00:02:11,930 --> 00:02:18,889
Speaker 2: naar Patrick Bolder. bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

39
00:02:18,930 --> 00:02:22,209
Speaker 2: Als duider en een vaste gast bij ons. Patrick, fijn

40
00:02:22,230 --> 00:02:27,910
Speaker 2: dat je er bent. Goedemiddag, Bas. Wat zie jij gebeuren?

41
00:02:28,150 --> 00:02:32,080
Speaker 2: Kunnen we even een soort stavaza, stand van zaken, neerzetten

42
00:02:32,970 --> 00:02:36,970
Speaker 6: Ja. Nou, eigenlijk, vanochtend nam ik het nieuws tot het moment...

43
00:02:36,830 --> 00:02:38,790
Speaker 6: toen dacht ik van ja, het is eigenlijk gewoon doorgegaan.

44
00:02:38,830 --> 00:02:41,750
Speaker 6: Tot nu toe ook over en weer aanvallen. En dat

45
00:02:41,790 --> 00:02:44,920
Speaker 6: hadden we ook wel kunnen verwachten. De Iraniërs die zeggen

46
00:02:44,940 --> 00:02:49,000
Speaker 6: nu helemaal dat nu Khamenei is gedood... de wraak zal

47
00:02:49,040 --> 00:02:51,900
Speaker 6: enorm zijn. Trump reageert er natuurlijk weer op van nou,

48
00:02:51,919 --> 00:02:54,000
Speaker 6: dat moeten ze niet wagen... want dan zien ze iets

49
00:02:54,040 --> 00:02:56,860
Speaker 6: wat ze nog nooit gezien hebben. Op zijn Trumps natuurlijk.

50
00:02:56,880 --> 00:03:00,890
Speaker 6: Maar inmiddels zie je ook wel dat zo'n luchtverdedigingssysteem... Het

51
00:03:00,930 --> 00:03:06,150
Speaker 6: hele Israëlische luchtverdedigingssysteem kent toch altijd wel lekken. Net ook

52
00:03:06,190 --> 00:03:10,630
Speaker 6: gisteren in de buurt van de oude stad van Jeruzalem...

53
00:03:09,630 --> 00:03:13,000
Speaker 6: lijkt een Iraanse ballistische raket te zijn neergestort. En vanochtend,

54
00:03:13,020 --> 00:03:15,639
Speaker 6: een paar uur terug, in Beit Shemesh, dat is een...

55
00:03:16,510 --> 00:03:19,820
Speaker 6: De Israëlische stad tussen Jeruzalem en Tel Aviv, zeg maar.

56
00:03:19,900 --> 00:03:21,859
Speaker 6: En daar zijn een aantal doden gevallen. Nou, dat zal

57
00:03:21,900 --> 00:03:26,500
Speaker 6: natuurlijk weer extra reacties van de Israëlische kant doen oplaaien.

58
00:03:26,520 --> 00:03:29,260
Speaker 6: Maar ook de aanvallen in de golfstraten, dat gaat ook

59
00:03:29,300 --> 00:03:32,739
Speaker 6: nog gewoon door. Dus we zien eigenlijk een voortzetting van

60
00:03:32,780 --> 00:03:34,900
Speaker 6: wat gisteren stopte, moet ik zeggen

61
00:03:35,330 --> 00:03:40,770
Speaker 2: Zeker. Het laatste nieuws daar, acht doden inmiddels te betreuren. Ja, precies.

62
00:03:40,810 --> 00:03:44,250
Speaker 2: En een groot aantal gewonden. Waarschijnlijk is daar inderdaad een

63
00:03:44,290 --> 00:03:48,880
Speaker 2: raket ingeslagen in een... schuilkelder. Dat heeft een ravage gegeven.

64
00:03:48,900 --> 00:03:52,280
Speaker 2: Het kan nog zijn dat er... Nog veel meer doden, helaas,

65
00:03:52,320 --> 00:03:59,420
Speaker 2: zullen worden gevonden. Ook opmerkelijk, niet alleen Amerikaanse basis aangevallen...

66
00:03:58,500 --> 00:04:04,550
Speaker 2: in het verre Midden-Oosten, tot in Oman toe. Notabene de

67
00:04:04,610 --> 00:04:08,550
Speaker 2: partij die alle onderhandelingstafels... de afgelopen tijd open zette om

68
00:04:08,570 --> 00:04:12,430
Speaker 2: te zorgen... dat ze daar de partijen tegenover elkaar zetten.

69
00:04:12,470 --> 00:04:15,790
Speaker 2: Dat moet toch zuur voelen? En Cyprus is ook twee

70
00:04:15,810 --> 00:04:16,790
Speaker 2: keer aangevallen, begrijp ik.

71
00:04:18,040 --> 00:04:20,060
Speaker 6: Ja, de Britten die daar zitten, die hebben dat gemeld.

72
00:04:20,080 --> 00:04:23,040
Speaker 6: Daar zitten Britse militairen op Cyprus om die bestandslijn tussen

73
00:04:23,080 --> 00:04:26,280
Speaker 6: de Turkse Cyprioten en de Griekse Cyprioten te bewaken, de

74
00:04:26,320 --> 00:04:30,240
Speaker 6: blauwe lijn. Ja, of dat nou echt getarget is op

75
00:04:30,279 --> 00:04:32,880
Speaker 6: die Britse militairen, dat is mij de vraag. En misschien

76
00:04:32,920 --> 00:04:35,180
Speaker 6: zijn het gewoon wel afzwaaiers ook, dat kan ook nog.

77
00:04:35,220 --> 00:04:39,179
Speaker 6: Want vanuit Iran schiet je raketten naar het westen. En

78
00:04:39,220 --> 00:04:41,190
Speaker 6: waar die dan neerkomen, dat heb je vaak niet helemaal

79
00:04:41,200 --> 00:04:43,589
Speaker 6: in de hand. Maar het duidt er wel op dat

80
00:04:43,650 --> 00:04:45,950
Speaker 6: Iran ook nog niet klaar is. En ook al is

81
00:04:45,970 --> 00:04:49,630
Speaker 6: de opperste leiding weg... er lijkt nog steeds wel genoeg

82
00:04:49,670 --> 00:04:53,020
Speaker 6: motivatie te zijn om terug te slaan. En zolang ze

83
00:04:53,060 --> 00:04:56,040
Speaker 6: dat kunnen volhouden, zullen ze dat ook volhouden, ben ik bang.

84
00:04:56,060 --> 00:04:57,120
Speaker 6: Dus daar zitten we nu naar te kijken.

85
00:04:58,380 --> 00:05:01,550
Speaker 5: Ja, ik wil nog even inhaken op Cyprus. Ik zag

86
00:05:01,570 --> 00:05:05,470
Speaker 5: inderdaad dat de Britten, Stammer vooral, dit probeerden klein te houden.

87
00:05:05,529 --> 00:05:08,909
Speaker 5: En dat begrijp ik ook helemaal. Want de UK doet

88
00:05:08,930 --> 00:05:11,240
Speaker 5: natuurlijk niet voor niets niet mee aan deze aanval. Ze

89
00:05:11,270 --> 00:05:16,040
Speaker 5: willen heel duidelijk maken dat ze er buiten staan. Maar

90
00:05:16,760 --> 00:05:20,620
Speaker 5: wat wel volgens mij misschien een beetje goed bewaard geheim is...

91
00:05:20,460 --> 00:05:23,600
Speaker 5: is dat Cyprus de laatste tien jaar steeds dichter naar

92
00:05:23,640 --> 00:05:27,050
Speaker 5: Israël is toegekropen. En ze heel veel onderlinge contacten hebben.

93
00:05:27,080 --> 00:05:32,429
Speaker 5: Ook dat er bijvoorbeeld vluchten... die worden weggeleid van Tel

94
00:05:32,510 --> 00:05:36,029
Speaker 5: Aviv in tijden van nood. Die komen allemaal op Cyprus aan.

95
00:05:36,290 --> 00:05:40,290
Speaker 5: Cyprus is echt wel een soort... buddy van Israël geworden.

96
00:05:40,310 --> 00:05:40,430
Speaker 3: Dus

97
00:05:40,470 --> 00:05:45,440
Speaker 5: het zou ook kunnen dat hier wel een reden achter zit...

98
00:05:45,300 --> 00:05:48,520
Speaker 5: of dat per se Britten zijn of Cyprus in het algemeen.

99
00:05:48,560 --> 00:05:50,250
Speaker 5: Dat laat zich nog even

100
00:05:50,270 --> 00:05:52,950
Speaker 6: raden. Ik begrijp dat Cyprus ook bekend staat. Het feit

101
00:05:52,970 --> 00:05:56,350
Speaker 6: dat Israëlse stellen niet voor de... Dat kan alleen

102
00:05:56,370 --> 00:05:57,489
Speaker 5: maar op een andere

103
00:05:57,510 --> 00:06:00,070
Speaker 6: manier. Maar die gaan daar heel veel trouwen inderdaad. Dus ja,

104
00:06:00,100 --> 00:06:01,839
Speaker 6: dat klopt wel, dat verhaal. Maar dan zou het meer

105
00:06:01,860 --> 00:06:03,120
Speaker 6: het land, het eiland

106
00:06:03,839 --> 00:06:05,660
Speaker 2: zijn dan de basis. Patrick

107
00:06:06,300 --> 00:06:11,480
Speaker 7: goedemiddag. Ik heb een vraag. Ik wil het in exacte

108
00:06:11,500 --> 00:06:15,590
Speaker 7: getallen weten. Hoeveel raketten heeft hij er al nog? GELACH

109
00:06:18,130 --> 00:06:19,380
Speaker 7: Je weet dat ik die vraag niet kan beantwoorden

110
00:06:19,650 --> 00:06:22,600
Speaker 6: Nee, maar je begrijpt de vraag eigenlijk. We hebben

111
00:06:22,620 --> 00:06:26,920
Speaker 7: allemaal de redenering dat in die eerste oorlog vorig jaar...

112
00:06:26,300 --> 00:06:29,040
Speaker 7: hebben ze wel wat weggeschoten, maar niet alles.

113
00:06:29,080 --> 00:06:29,219
Speaker 6: Ja,

114
00:06:29,279 --> 00:06:30,669
Speaker 7: ongeveer een derde is

115
00:06:30,690 --> 00:06:32,530
Speaker 6: toen verloren gegaan. Ja, precies. Dus

116
00:06:32,550 --> 00:06:34,970
Speaker 7: hebben we enig idee hoe groot het arsenaal is... en

117
00:06:34,990 --> 00:06:37,810
Speaker 7: vooral hoe groot het arsenaal is aan lanceringrichtingen.

118
00:06:38,850 --> 00:06:41,620
Speaker 6: Nee, echt, daar durft niemand een uitspraak over te doen.

119
00:06:41,630 --> 00:06:44,080
Speaker 6: Ook de Israëli's zeggen wel, we hebben een aantal lanceringrichtingen

120
00:06:44,100 --> 00:06:46,320
Speaker 6: geraakt gisteren. Daar hadden we het ook over, die dingen

121
00:06:46,339 --> 00:06:49,719
Speaker 6: staan op wielen, die kan je redelijk snel wegrijden. Ik

122
00:06:49,740 --> 00:06:52,960
Speaker 6: heb echt geen flauw idee, Bernard. Nee, ik denk dat

123
00:06:52,980 --> 00:06:55,120
Speaker 6: niemand dat eigenlijk... Misschien alleen de Israëli's weten dat, want

124
00:06:55,140 --> 00:06:56,700
Speaker 6: die hebben een hele goede informatiepositie.

125
00:06:57,120 --> 00:06:59,070
Speaker 2: En toch is het de vraag, inderdaad, hoe lang kunnen

126
00:06:59,089 --> 00:07:08,120
Speaker 2: ze het volhouden? Als je een schier oneindelijke onafhankelijkheid... Onuitputtelijk

127
00:07:08,160 --> 00:07:12,900
Speaker 2: dank je wel. Hoeveel het raketten hebt tot je beschikking...

128
00:07:12,100 --> 00:07:14,840
Speaker 2: dan kan je het hele verhaal uitzitten. Dan kan je

129
00:07:15,040 --> 00:07:19,120
Speaker 2: wachten tot de Israëli's en de Amerikanen... door hun verdedigingswapens

130
00:07:19,170 --> 00:07:19,850
Speaker 2: zijn heen geschoten.

131
00:07:20,760 --> 00:07:22,380
Speaker 6: Ja, maar dan moet je ze wel op een betere

132
00:07:22,400 --> 00:07:26,220
Speaker 6: manier inzetten. Je ziet nu dat het mondjesmaat steeds raketten gaan.

133
00:07:26,280 --> 00:07:29,280
Speaker 6: En dat betekent dat de luchtverdediging de tijd heeft... om

134
00:07:29,340 --> 00:07:31,320
Speaker 6: al die verschillende raketten best wel goed uit de lucht

135
00:07:31,340 --> 00:07:32,960
Speaker 6: te halen. Ja, af en toe lekt er eentje door,

136
00:07:32,980 --> 00:07:36,600
Speaker 6: zoals we hebben gezien natuurlijk. Maar echt hele grote barrages.

137
00:07:36,800 --> 00:07:41,040
Speaker 6: En dan heb je echt over dertig of meer raketten tegelijk...

138
00:07:40,440 --> 00:07:42,920
Speaker 6: op ongeveer hetzelfde doel. Ja, dan heeft de luchtverdediging een

139
00:07:42,940 --> 00:07:45,480
Speaker 6: groot probleem. En dan komen er een heleboel door. Maar

140
00:07:45,500 --> 00:07:48,440
Speaker 6: dat zien we ook niet echt, volgens mij. Dus wat

141
00:07:48,460 --> 00:07:51,960
Speaker 6: dat betreft is die Iraanse strategie... Die wil ik niet,

142
00:07:52,000 --> 00:07:57,950
Speaker 6: zeg maar. Martine? Het zaait wel terreur, maar echt dat

143
00:07:57,990 --> 00:08:03,060
Speaker 6: je daarmee hele grote doelen raakt en heel veel doelen raakt,

144
00:08:03,100 --> 00:08:04,320
Speaker 6: dat is nog niet aan de orde, lijkt het.

145
00:08:05,960 --> 00:08:10,960
Speaker 5: Ja, vanochtend vroeg was er een incursie van drones. En

146
00:08:11,220 --> 00:08:13,980
Speaker 5: toen melden ze op de Israëlische tv dat dit misschien

147
00:08:14,000 --> 00:08:17,860
Speaker 5: de volgende fase is. Want inderdaad, het is natuurlijk wel

148
00:08:17,880 --> 00:08:22,700
Speaker 5: het strategische doel... van de Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten... om

149
00:08:22,760 --> 00:08:27,360
Speaker 5: alle raketlanceringen onschadelijk te maken. Maar drones kun je natuurlijk

150
00:08:27,400 --> 00:08:31,380
Speaker 5: gewoon in je huis verbergen en omhoog doen. Ja. En

151
00:08:31,420 --> 00:08:34,140
Speaker 5: ze zeiden, het is niet voor niets... dat Iran, zijn

152
00:08:34,179 --> 00:08:38,640
Speaker 5: grote leverancier van drones aan Rusland... Iran heeft hele goede drones.

153
00:08:38,660 --> 00:08:43,189
Speaker 5: Ze hebben ook in de junioorlog, de twaalfdaagse oorlog vorig jaar...

154
00:08:42,570 --> 00:08:45,429
Speaker 5: heel veel schade aangericht. Het is ook lastiger voor het luchtafweer.

155
00:08:45,470 --> 00:08:49,850
Speaker 5: Dus in Israël is volgens mij de verwachting... dat als

156
00:08:49,910 --> 00:08:55,390
Speaker 5: Iran door zijn voorraad heen is van lange afstandsraketten... dat

157
00:08:55,429 --> 00:08:58,050
Speaker 5: dit de volgende fase is. En daarom zeggen ze ook,

158
00:08:58,070 --> 00:09:00,429
Speaker 5: dit gaat nog wel een week of twee duren.

159
00:09:01,170 --> 00:09:03,330
Speaker 6: Kijk wel. Nou ja, die drones, dan heb je het

160
00:09:03,390 --> 00:09:05,910
Speaker 6: echt wel over grotere drones hoor. Die moeten toch zo'n

161
00:09:05,950 --> 00:09:07,500
Speaker 6: duizend tot vijftienhonderd kilometer over

162
00:09:07,530 --> 00:09:08,480
Speaker 5: deur gaan vanuit Iran. Ja, dat is

163
00:09:08,500 --> 00:09:10,260
Speaker 6: waar. Die heb je niet even thuis.

164
00:09:10,420 --> 00:09:10,980
Speaker 5: Nee, die heb

165
00:09:11,059 --> 00:09:13,620
Speaker 6: je niet thuis. Nee, die moet je ook wel vanaf

166
00:09:13,640 --> 00:09:16,800
Speaker 6: een mobiele lanceringslatie. We kennen wel die beelden uit de Oekraïneoorlog.

167
00:09:16,820 --> 00:09:19,459
Speaker 6: Zo'n veertig voetscontainer die op schuin staat en er gaan

168
00:09:19,480 --> 00:09:22,090
Speaker 6: dan zestig van die Shahed-drones uit. Daar moet je dan

169
00:09:22,120 --> 00:09:24,090
Speaker 6: wel aan denken als je het over dat soort drones hebt.

170
00:09:24,110 --> 00:09:28,010
Speaker 6: Dus ook dat zijn natuurlijk strategische wapens... Maar ja, nogmaals,

171
00:09:28,050 --> 00:09:31,230
Speaker 6: het zou militair gezien slimmer zijn... als je een combinatie

172
00:09:31,250 --> 00:09:33,939
Speaker 6: doet van drones en raketten... die tegelijkertijd op

173
00:09:34,000 --> 00:09:34,220
Speaker 2: een

174
00:09:34,320 --> 00:09:38,020
Speaker 6: aantal doelen afkomen. Maar we hebben wel heel veel. En

175
00:09:38,059 --> 00:09:40,610
Speaker 6: dat zien we eigenlijk ook niet zo erg gebeuren, volgens mij.

176
00:09:40,630 --> 00:09:43,880
Speaker 6: Dus ja, die Iraanse strategie... Tot nu toe is het

177
00:09:43,900 --> 00:09:46,300
Speaker 6: niet handig in de ogen van de Iraniërs. Nee, maar

178
00:09:46,330 --> 00:09:51,170
Speaker 7: het zou handig kunnen zijn omdat in Washington... dat zullen

179
00:09:51,190 --> 00:09:54,890
Speaker 7: we straks nog wel horen, denk ik... maar daar is

180
00:09:54,910 --> 00:09:59,990
Speaker 7: dit nieuws ook niet door iedereen met evenveel plezier ontvangen...

181
00:09:58,950 --> 00:10:02,550
Speaker 7: zowel in de Republikeinse als in de Democratische Partij. En

182
00:10:02,590 --> 00:10:07,180
Speaker 7: het communische opinio is een beetje... Als Trump dit nou

183
00:10:07,220 --> 00:10:10,800
Speaker 7: binnen één of anderhalf of twee weken matst... dan is

184
00:10:10,820 --> 00:10:12,780
Speaker 7: hij de held, zowel in Israël als in Iran. Maar

185
00:10:12,800 --> 00:10:15,969
Speaker 7: als het langer duurt, dan gaat het hem enorm veel

186
00:10:15,990 --> 00:10:19,130
Speaker 7: politieke schade opleveren. En het kan best zijn dat de

187
00:10:19,170 --> 00:10:21,929
Speaker 7: Iraniërs in dat schaakspel meespelen.

188
00:10:21,970 --> 00:10:23,150
Speaker 6: En denken, we houden het nu

189
00:10:23,170 --> 00:10:26,719
Speaker 7: nog even rustig... maar naarmate het langer duurt, wordt het feller.

190
00:10:26,740 --> 00:10:27,420
Speaker 7: Zou best kunnen, ja.

191
00:10:28,210 --> 00:10:31,390
Speaker 6: Natuurlijk, maar een van de belangrijkste doelstellingen is regimeverandering. Als

192
00:10:31,410 --> 00:10:34,670
Speaker 6: hij dat niet binnen 1, 2 weken bereikt, wat gaat hij dan doen?

193
00:10:34,690 --> 00:10:36,720
Speaker 6: Gaat hij dan met de staart tussen de benen weg?

194
00:10:36,740 --> 00:10:39,559
Speaker 6: Of gaat hij dan zeggen, ik wil toch mijn doelstelling halen?

195
00:10:39,580 --> 00:10:41,679
Speaker 6: Dan moet je er over de grond in. Het is

196
00:10:41,720 --> 00:10:43,760
Speaker 6: maar de vraag wie dat gaat doen. Zeker, en uiteindelijk

197
00:10:43,780 --> 00:10:43,920
Speaker 6: heeft

198
00:10:43,940 --> 00:10:47,420
Speaker 2: hij inderdaad wel zijn kaart gezet op de bevolking van Iran.

199
00:10:47,440 --> 00:10:49,560
Speaker 2: Daar gaan we het straks over hebben. Patrick, waar ga

200
00:10:49,580 --> 00:10:52,040
Speaker 2: jij in militaire zin de komende dagen op letten?

201
00:10:53,270 --> 00:10:55,070
Speaker 6: Ja, vooral waar we het net over hadden. Wat is

202
00:10:55,090 --> 00:10:58,610
Speaker 6: er nog over van de firepower en de airpower van

203
00:10:58,650 --> 00:11:01,449
Speaker 6: de Iraniërs? Ik las ook net dat de Israëli's, die

204
00:11:01,470 --> 00:11:04,470
Speaker 6: hebben een F-4 Phantom en een F-5, die aan het

205
00:11:04,510 --> 00:11:07,050
Speaker 6: opstijgen waren, Iraanse vliegtuigen.

206
00:11:07,090 --> 00:11:07,310
Speaker 2: Uit het

207
00:11:07,330 --> 00:11:08,870
Speaker 6: museum. Uit

208
00:11:08,910 --> 00:11:09,900
Speaker 2: het Shah Museum

209
00:11:10,410 --> 00:11:11,770
Speaker 6: ja. Dat zijn hele oude

210
00:11:11,790 --> 00:11:12,140
Speaker 2: vliegtuigen

211
00:11:12,510 --> 00:11:15,030
Speaker 6: Zo'n Phantom is geloof ik uit 1979 of zo,

212
00:11:15,050 --> 00:11:15,390
Speaker 2: dus die is 50

213
00:11:15,390 --> 00:11:18,770
Speaker 6: jaar oud. 45 jaar oud, en dan zouden ze even

214
00:11:18,820 --> 00:11:22,920
Speaker 6: de Amerikaanse basis gaan bestoken in de golf. Nou, dat

215
00:11:22,960 --> 00:11:25,040
Speaker 6: kan je natuurlijk op je buik schrijven, dat gaat nooit lukken,

216
00:11:25,059 --> 00:11:28,679
Speaker 6: de Amerikanen. Die hebben luchtverdediging, die halen dingen er zo uit.

217
00:11:28,760 --> 00:11:32,230
Speaker 6: En zeker de F-22's die de Amerikanen hebben binnengebracht, ja,

218
00:11:32,250 --> 00:11:35,210
Speaker 6: die zijn... Daar zijn die dingen geen partij voor. Dus

219
00:11:35,250 --> 00:11:37,450
Speaker 6: dat is een beetje grootspraak. Het lijkt wel of de

220
00:11:37,510 --> 00:11:40,030
Speaker 6: Iraners niet echt door hebben hoe airpower werkt, moet ik

221
00:11:40,050 --> 00:11:40,650
Speaker 6: zeggen

222
00:11:41,290 --> 00:11:45,679
Speaker 2: Dan nog eventjes een ander ding. Wat ze ook doen,

223
00:11:45,700 --> 00:11:48,740
Speaker 2: ze beschieten al een aantal landen ver weg. Ik zei

224
00:11:48,800 --> 00:11:54,860
Speaker 2: het al eventjes, Qatar, Obaan, Dubai wordt zelfs beschoten. daar

225
00:11:54,880 --> 00:11:57,820
Speaker 2: zitten ook landen bij die vriendjes of min of meer

226
00:11:57,860 --> 00:12:00,660
Speaker 2: goede buren waren van Iran. En ik kan me voorstellen

227
00:12:00,700 --> 00:12:02,940
Speaker 2: dat daar ook de nekkaren overeind gaan. Dat ze zeggen, ja,

228
00:12:02,960 --> 00:12:04,920
Speaker 2: wacht eventjes. Ja

229
00:12:05,179 --> 00:12:09,610
Speaker 6: Qatar is natuurlijk een van de belangrijkste... die niet Iran

230
00:12:09,650 --> 00:12:14,309
Speaker 6: onvriendelijk was. Nee, precies. Ja, wat ze daar precies probeerden

231
00:12:14,330 --> 00:12:17,820
Speaker 6: te bereiken... Ja, dat is niet helemaal logisch, nee. En

232
00:12:17,840 --> 00:12:20,610
Speaker 6: ze maken alleen maar meer vijanden dan ze al hadden.

233
00:12:20,970 --> 00:12:23,810
Speaker 7: Ik weet niet of jij dat ook hebt gedaan, Patrick,

234
00:12:23,830 --> 00:12:27,160
Speaker 7: maar ik heb gisteravond... met moeite moet ik zeggen, die

235
00:12:27,200 --> 00:12:32,720
Speaker 7: hele VN-veiligheidsraadszitting uitgekeken. Goedemorgen. En daar kwam, nee ik zeg het,

236
00:12:32,740 --> 00:12:35,780
Speaker 7: want dit thema kwam bij een aantal ambassadeurs... uit die

237
00:12:35,820 --> 00:12:37,470
Speaker 7: landen ook boven. Waarom

238
00:12:37,570 --> 00:12:38,190
Speaker 2: schieten jullie in

239
00:12:38,210 --> 00:12:39,030
Speaker 7: vredesnaam op

240
00:12:39,050 --> 00:12:39,270
Speaker 3: ons?

241
00:12:39,309 --> 00:12:43,470
Speaker 7: We zijn geen vijanden. En het antwoord is, volgens mij,

242
00:12:43,510 --> 00:12:47,489
Speaker 7: omdat dat zijn allemaal landen... waar Amerikaanse bases zitten. Dus

243
00:12:47,530 --> 00:12:50,920
Speaker 7: we schieten misschien niet op die landen, maar op die bases. Althans,

244
00:12:50,940 --> 00:12:52,040
Speaker 7: dat zou het plan kunnen zijn.

245
00:12:52,600 --> 00:12:56,059
Speaker 2: Duidelijk. Patrick, ik wil je hartelijk danken voor je toelichting.

246
00:12:56,100 --> 00:12:59,250
Speaker 2: Ongetwijfeld spreken we elkaar morgen. Dag drie, dan is het maandag.

247
00:12:59,290 --> 00:13:00,990
Speaker 2: En dan zien we elkaar in de ochtendspits of in

248
00:13:01,010 --> 00:13:03,210
Speaker 2: de avondspits. Een van de twee. Afhankelijk van hoe laat

249
00:13:03,230 --> 00:13:10,710
Speaker 2: je wakker wordt. Patrick Bolder, dank. Patrick is defensie-expert bij

250
00:13:10,730 --> 00:13:13,820
Speaker 2: het Den Haag Centrum voor Strategische Studies. Ik zei altijd

251
00:13:13,840 --> 00:13:15,920
Speaker 2: het Haag Centrum, maar dat is het niet, hè? Ja,

252
00:13:15,940 --> 00:13:16,699
Speaker 2: dat is Den Haag.

253
00:13:16,800 --> 00:13:17,820
Speaker 7: Eerst een oorlog uitbreken

254
00:13:17,840 --> 00:13:21,099
Speaker 2: voordat je dat echt weet. We gaan eerst eens eventjes

255
00:13:21,120 --> 00:13:24,620
Speaker 2: naar Sander Terpenhuis. Hadden we gisteren al mensenrechten verdedigen. Afkomstig

256
00:13:24,660 --> 00:13:28,390
Speaker 2: uit Iran en in Nederland. Is jurist. Gisteren spraken we

257
00:13:28,450 --> 00:13:33,820
Speaker 2: u al, meneer Terpenhuis. Goedemorgen. Goedemiddag, moet ik zeggen. Ali

258
00:13:33,840 --> 00:13:37,000
Speaker 2: Khamenei inmiddels dood. Dat maakt veel los in Iran. Wat

259
00:13:37,040 --> 00:13:40,270
Speaker 2: heeft u opgepikt daarvandaan

260
00:13:41,480 --> 00:13:52,620
Speaker 8: Nou, wat ik opgepikt heb... is een enorme gevoel van euferie, blijdschap, opluchting.

261
00:13:52,679 --> 00:13:55,860
Speaker 8: En ik denk de meest gehoorde term... die ik in

262
00:13:55,900 --> 00:14:00,100
Speaker 8: mijn contacten met Iraniërs in Iran en in Nederland was...

263
00:14:00,850 --> 00:14:03,500
Speaker 8: in shock zijn. Ik heb dat volgens mij wel tien

264
00:14:03,530 --> 00:14:08,620
Speaker 8: keer horen langskomen... via WhatsApp-berichten en andere kanalen. Wij zijn

265
00:14:08,679 --> 00:14:11,400
Speaker 8: in shock. Het is iets gebeurd wat je eigenlijk voor

266
00:14:11,420 --> 00:14:15,110
Speaker 8: een paar dagen daarvoor... voor onmogelijk hield. De hoogste leider,

267
00:14:15,730 --> 00:14:20,010
Speaker 8: de ideoloog, de pater familias... die is onthoofd of vermogen...

268
00:14:22,020 --> 00:14:24,800
Speaker 8: Er kwam zoveel naar boven. Om maar een vriendin van

269
00:14:24,820 --> 00:14:27,730
Speaker 8: mij te citeren. Die is wat ouder dan ik ben.

270
00:14:27,760 --> 00:14:31,510
Speaker 8: Die heeft ook echt wel die tijd meegemaakt tot en

271
00:14:31,530 --> 00:14:34,770
Speaker 8: met in gevangenis toe. Die zei, die man heeft zoveel

272
00:14:34,790 --> 00:14:40,010
Speaker 8: bloed aan zijn handen. Zoveel ellende aangericht. Families vernietigd. Dit

273
00:14:40,070 --> 00:14:42,690
Speaker 8: en dat van alle ellende van dien. Hij heeft ook

274
00:14:42,750 --> 00:14:45,790
Speaker 8: echt de boetser van Iran genoemd. De slager van Iran.

275
00:14:46,510 --> 00:14:48,460
Speaker 8: dat hij zei dat hij nu dood is, dat het

276
00:14:48,480 --> 00:14:53,770
Speaker 8: een ander tijdperk kan aanbreken. Nou, werkelijk, het onbeschrijfelijk gevoel, ja.

277
00:14:54,970 --> 00:14:58,870
Speaker 7: Over dat andere tijdperk gesproken, meneer Terpuis. Een van de

278
00:14:58,910 --> 00:15:02,130
Speaker 7: dingen die je steeds hoort is... ja, nu is misschien

279
00:15:02,970 --> 00:15:07,110
Speaker 7: het monster onthoofd. Er zijn niet alleen Gamenei, er zijn

280
00:15:07,230 --> 00:15:10,480
Speaker 7: nog een aantal andere mensen gedood. Er is inmiddels een

281
00:15:10,510 --> 00:15:13,900
Speaker 7: commissie geïnstalleerd voor de opvolging. Maar als we dat even vergeten.

282
00:15:13,940 --> 00:15:18,340
Speaker 7: Gesteld nou dat die oppositie, of anderen, laat ik het

283
00:15:18,380 --> 00:15:21,960
Speaker 7: zo zeggen... de gelegenheid krijgen om de macht over te nemen...

284
00:15:21,960 --> 00:15:25,200
Speaker 7: dreigt er dan niet een enorme verdeeldheid? Want wij maken

285
00:15:25,240 --> 00:15:27,910
Speaker 7: wel eens de fout door te denken dat Iran één

286
00:15:27,950 --> 00:15:31,250
Speaker 7: volk is... maar het is natuurlijk een samenraapsel, zoals in

287
00:15:31,290 --> 00:15:35,030
Speaker 7: zoveel landen... van allerlei stammen en overtuigingen... en die zijn

288
00:15:35,050 --> 00:15:38,270
Speaker 7: niet allemaal met elkaar in overeenstamming. Zit er niet een

289
00:15:38,310 --> 00:15:43,240
Speaker 7: enorm gevaar van chaos hierin? Net als na Tito of

290
00:15:43,280 --> 00:15:44,440
Speaker 7: na Saddam Hussein.

291
00:15:45,800 --> 00:15:49,370
Speaker 8: Ja, nou, kijk, dat grote gevaar voor verdeeldheid, dat zit erin.

292
00:15:49,390 --> 00:15:52,890
Speaker 8: Maar ik denk, Ben, als het mag, even een stapje terug. Kijk,

293
00:15:52,970 --> 00:15:55,850
Speaker 8: er wordt nu wel eens gezegd door sommige Iraniërs met

294
00:15:55,890 --> 00:15:59,680
Speaker 8: volle enthousiasme... of misschien door hun hunkering naar een ander tijdperk,

295
00:15:59,720 --> 00:16:03,940
Speaker 8: ander regime... er wordt gezegd, ja, einde tijdperk, Ayatollahs en

296
00:16:03,960 --> 00:16:05,720
Speaker 8: dit en dat. Maar toen heb ik gezegd, ik heb

297
00:16:05,760 --> 00:16:10,010
Speaker 8: dat wel eens in een uitgebreider blog op mijn website beschreven... Kijk, wat...

298
00:16:10,450 --> 00:16:13,670
Speaker 8: Gomeini met name gedaan heeft... en dus ook de Gamanei

299
00:16:13,710 --> 00:16:18,790
Speaker 8: als zijn rechterhand... die heeft een zeer geraffineerd... en goed

300
00:16:18,830 --> 00:16:25,370
Speaker 8: strategisch doordacht... machtspectrum... machtsblok... gevormd, ingesteld. Denk bijvoorbeeld aan de

301
00:16:25,390 --> 00:16:28,950
Speaker 8: Raad van Hoeders. Dat zijn de zes mannen... Die alleen

302
00:16:28,970 --> 00:16:32,150
Speaker 8: maar verantwoording af te leggen hebben aan de hoogste leider.

303
00:16:32,170 --> 00:16:34,380
Speaker 8: Maar die wil ontzettend veel dingen doen. En dan in

304
00:16:34,500 --> 00:16:37,920
Speaker 8: die driekoppige raad zit ook inderdaad iemand van de raad

305
00:16:37,940 --> 00:16:41,300
Speaker 8: van hoeders. De hoogste leider van rechtelijke macht. En de

306
00:16:41,320 --> 00:16:44,580
Speaker 8: hoogste leider van revolutionaire garde. Nou, revolutionaire garde is ook

307
00:16:44,600 --> 00:16:47,460
Speaker 8: in het leven geroepen om hen op de been te houden. Kortom,

308
00:16:47,480 --> 00:16:50,380
Speaker 8: het zou werkelijk... Hoe spijtig het ook klinkt, Bernard, maar

309
00:16:50,420 --> 00:16:51,890
Speaker 8: met een paar bommen en dergelijke... Ga je

310
00:16:51,910 --> 00:16:52,430
Speaker 3: het niet redden? zou

311
00:16:52,450 --> 00:16:56,110
Speaker 8: regime change er niet komen. Wat wel gebeurt, dat is

312
00:16:56,170 --> 00:16:59,830
Speaker 8: echt hoopgevend... is dat, ik heb gisteren volgens mij tot

313
00:16:59,850 --> 00:17:02,240
Speaker 8: drie uur s'nachts... alleen maar filmpjes zitten kijken wat mij

314
00:17:02,270 --> 00:17:04,939
Speaker 8: toegestuurd werden... en op los kwamen. In al die dorpen

315
00:17:04,980 --> 00:17:09,040
Speaker 8: en steden gingen de mensen de straat op... feestvierend van, god,

316
00:17:09,060 --> 00:17:11,070
Speaker 8: toch een nieuwe tijdperk. Dus ik denk, uiteindelijk moet het

317
00:17:11,090 --> 00:17:13,490
Speaker 8: van binnenuit komen... Dan kom ik heel kort op het

318
00:17:13,530 --> 00:17:16,929
Speaker 8: punt van Bernhard terecht. Die verdeeldheid. En daarom hoop ik

319
00:17:16,950 --> 00:17:21,129
Speaker 8: dat de zoon van de Sjaas. Even als tussenpals kan dienen.

320
00:17:21,190 --> 00:17:25,410
Speaker 8: Om toch in de vrijverkiezingen. Vooral ook de minderheden. Alle

321
00:17:25,430 --> 00:17:28,580
Speaker 8: kans te geven. Om een kandidaat naar voren te schuiven.

322
00:17:28,619 --> 00:17:31,560
Speaker 8: En hopelijk een evenwichtig parlement te vormen. Dan zou het

323
00:17:31,600 --> 00:17:34,360
Speaker 8: nog wel een vrij en stabiel land kunnen bestaan.

324
00:17:34,420 --> 00:17:35,840
Speaker 2: Nou is het zo. De stammen. Daar had je het

325
00:17:35,859 --> 00:17:38,379
Speaker 2: net al even over Bernhard. Dat is een verdeeld sleutel.

326
00:17:38,400 --> 00:17:43,580
Speaker 2: Maar er zijn eigenlijk twee... machthebbers in het land. Je

327
00:17:43,640 --> 00:17:48,830
Speaker 2: hebt een civiele regering, een president, Pezeschian... en je hebt

328
00:17:48,990 --> 00:17:54,410
Speaker 2: de religieuze machthebbers aan de andere kant. In hoeverre... Ja,

329
00:17:54,430 --> 00:17:58,270
Speaker 2: we weten dat religieuzen het uiteraard ook over het civiele

330
00:17:58,290 --> 00:18:01,830
Speaker 2: te zeggen... maar kan daar nog iets gebeuren? Pezeschian werd

331
00:18:01,869 --> 00:18:05,320
Speaker 2: destijds gekozen omdat we dachten... dat dat een man was

332
00:18:05,340 --> 00:18:08,080
Speaker 2: die wat meer democratisch gehalte zou hebben...

333
00:18:09,410 --> 00:18:13,619
Speaker 8: Ja, dat is ook weer die machtsvorming in Iran. Ik

334
00:18:13,660 --> 00:18:17,449
Speaker 8: denk dat de president eigenlijk een beetje vergelijkbaar is... met

335
00:18:17,490 --> 00:18:18,970
Speaker 8: onze koning Haas, zou je kunnen

336
00:18:18,990 --> 00:18:19,390
Speaker 3: zeggen.

337
00:18:19,410 --> 00:18:22,390
Speaker 8: Symbolisch van aard. Die mag wel ook wel linches knippen.

338
00:18:22,470 --> 00:18:29,010
Speaker 8: Even wat fataliseren, maar toch. laatst, zoals u terecht zei,

339
00:18:29,050 --> 00:18:31,629
Speaker 8: bij dat gedeelte van het religieuze. Want die hebben ook

340
00:18:31,690 --> 00:18:36,230
Speaker 8: eigen rechtbanken, die hebben hun eigen universiteiten. In de Heilige

341
00:18:36,250 --> 00:18:39,129
Speaker 8: Stad bijvoorbeeld, daar leiden ze alle jonge mannen op... voor

342
00:18:39,150 --> 00:18:42,740
Speaker 8: een soort volgende generatie. Dus eigenlijk alles is erop gericht

343
00:18:42,780 --> 00:18:46,720
Speaker 8: vanuit dat ideologisch religieuze... om de macht in stand te houden.

344
00:18:46,760 --> 00:18:49,980
Speaker 8: En om dat te doorbreken, dat zal toch een dingetje worden...

345
00:18:51,020 --> 00:18:53,919
Speaker 8: En nogmaals, dat helpt natuurlijk dit. Want nogmaals, echt zoveel

346
00:18:53,960 --> 00:18:56,879
Speaker 8: blijdschap in Iran, dat ongekend. Als die mensen ook op

347
00:18:56,900 --> 00:18:59,990
Speaker 8: straat blijven gaan. Vanuit de oproep van Trump. Dat is

348
00:19:00,050 --> 00:19:03,010
Speaker 8: jullie kans, grijp het aan en pak maar door. Dat

349
00:19:03,050 --> 00:19:05,850
Speaker 8: zou het wel kunnen zijn. Maar dan moet er nog

350
00:19:05,910 --> 00:19:08,560
Speaker 8: één ding gebeuren. En dat is even de vraag van Bernhard.

351
00:19:08,780 --> 00:19:11,900
Speaker 8: Toch even terugkomen op die balistische raketten. Kijk, wat Iran

352
00:19:11,920 --> 00:19:14,540
Speaker 8: nu probeert natuurlijk ook te doen is chaos creëren. Dat

353
00:19:14,600 --> 00:19:18,369
Speaker 8: is ook echt een regime van dood en verderf. Chaos creëren,

354
00:19:18,380 --> 00:19:21,649
Speaker 8: instabiliteit in de regio. Daar kom je mee verder. Wat

355
00:19:21,690 --> 00:19:24,430
Speaker 8: ik begrepen heb is dat er zo'n paar honderden tot

356
00:19:24,470 --> 00:19:28,690
Speaker 8: max 2000 echte, wat je noemt balistische raketten zouden zijn. Die

357
00:19:28,730 --> 00:19:33,640
Speaker 8: een bereik hebben van 500 tot 2000 kilometer. Alleen het... Het ellendige is,

358
00:19:33,660 --> 00:19:36,699
Speaker 8: daar ben ik wel blij om, dat door een machtige

359
00:19:36,980 --> 00:19:40,859
Speaker 8: spionage en diensten van Israël en de VS, die kunnen

360
00:19:40,880 --> 00:19:43,220
Speaker 8: ze niet zichtbaar maken. Dus dan sjouwen ze helemaal naar

361
00:19:43,240 --> 00:19:46,669
Speaker 8: het oosten van het land, die raketinstallaties, andere keer naar

362
00:19:46,690 --> 00:19:49,090
Speaker 8: het zuiden van het land. Maar als die zo snel

363
00:19:49,109 --> 00:19:52,270
Speaker 8: mogelijk worden uitgeschakeld, dan voorzien ik echt wel een serieuze

364
00:19:52,310 --> 00:19:53,129
Speaker 8: valt van het regime.

365
00:19:54,619 --> 00:19:59,700
Speaker 5: Ja, ik wilde eigenlijk aan je vragen wie jij denkt

366
00:19:59,740 --> 00:20:02,960
Speaker 5: dat de nieuwe Ayatollah wordt. Maar een van de kandidaten

367
00:20:03,400 --> 00:20:07,330
Speaker 5: op mijn zeer bescheiden lijstje was Ahmadinejad. En ik zie

368
00:20:07,350 --> 00:20:10,250
Speaker 5: nu net op het Israëlische nieuws dat die er ook

369
00:20:10,290 --> 00:20:12,959
Speaker 5: niet meer is. Ahmadinejad

370
00:20:14,109 --> 00:20:20,000
Speaker 5: Ja. Ook meteen opgeruimd? Ja. Is er niet meer. Dus

371
00:20:20,020 --> 00:20:22,800
Speaker 5: het lijstje wordt weer wat korter. Maar goed, het is

372
00:20:22,880 --> 00:20:28,030
Speaker 5: natuurlijk koffiedik kijken. Maar misschien het volgende scenario. Wat als

373
00:20:28,090 --> 00:20:34,280
Speaker 5: er een Ayatollah komt die relatief... die bijvoorbeeld door Trump

374
00:20:34,320 --> 00:20:37,100
Speaker 5: als relatief oké wordt gezien. Is er dan een kans

375
00:20:37,140 --> 00:20:39,010
Speaker 5: dat die regimechange er niet komt?

376
00:20:39,050 --> 00:20:42,609
Speaker 8: Nou, kijk, als je ziet hoe hoog van de toren...

377
00:20:42,550 --> 00:20:46,190
Speaker 8: Netanyahu en Trump hebben lopen blazen... zou je eigenlijk dan

378
00:20:46,230 --> 00:20:50,000
Speaker 8: zeggen dat dit islamitische regime moet wegwezen. Die moet gewoon...

379
00:20:49,880 --> 00:20:55,640
Speaker 8: gewoon eigenlijk opgeruimd staat netjes, zou je kunnen zeggen. Alleen,

380
00:20:55,660 --> 00:20:59,240
Speaker 8: het is op dit moment niet aan de orde wie

381
00:20:59,260 --> 00:21:02,050
Speaker 8: Gamanei gaat opvolgen. Daar is trouwens ook in het hele

382
00:21:02,070 --> 00:21:07,350
Speaker 8: machtspectrum een hele procedure voor. De Raad van Hoeders draagt nog,

383
00:21:07,369 --> 00:21:10,189
Speaker 8: geloof ik, zo'n tientallen mannen op... onder andere van het

384
00:21:10,210 --> 00:21:13,330
Speaker 8: rechtelijke macht... die dan op zoek gaan naar de juiste kandidaat.

385
00:21:13,350 --> 00:21:16,760
Speaker 8: Die gaan allemaal research doen enzovoort. Dus dat zou nog

386
00:21:16,820 --> 00:21:19,939
Speaker 8: echt een maandenlange procedure worden... En hopelijk komt dat ook

387
00:21:19,960 --> 00:21:24,900
Speaker 8: niet zo ver. Maar het gaat nu erom, die regime change...

388
00:21:24,220 --> 00:21:27,600
Speaker 8: is dat daadwerkelijk de agenda van Trump en van Netanjahu. Ja,

389
00:21:27,619 --> 00:21:30,200
Speaker 8: van Netanjahu vast wel. Want Trump, wat in het begin

390
00:21:30,320 --> 00:21:33,060
Speaker 8: van jullie gesprek wordt gezegd... gaat hij na een week zeggen,

391
00:21:33,280 --> 00:21:35,419
Speaker 8: weet je wat, ik heb daar heel wat kapot gemaakt.

392
00:21:35,460 --> 00:21:38,659
Speaker 8: Ik heb die hoogste leider omgelegd. Eigenlijk is mijn hiermee

393
00:21:38,680 --> 00:21:41,739
Speaker 8: wat mij betreft well done. Of pakt hij door? En

394
00:21:41,810 --> 00:21:43,609
Speaker 8: ik hoop van harte natuurlijk dat hij doorpakt.

395
00:21:43,630 --> 00:21:45,530
Speaker 2: Precies, maar daar is hij inderdaad... Laat wel afhankelijk ook

396
00:21:45,550 --> 00:21:51,410
Speaker 2: van de medewerking van de bevolking. Dank Sander Terpuis, mensenrechtenverdediger,

397
00:21:51,450 --> 00:21:57,280
Speaker 2: jurist en Iranier by birth. Tegenwoordig Nederlander Sander Terpuis. We

398
00:21:57,300 --> 00:22:02,840
Speaker 2: gaan naar Tel Aviv. Daar is onze correspondent Ralf Dekkers. Ralf, goedemiddag. Goedemiddag.

399
00:22:03,380 --> 00:22:06,939
Speaker 2: Hoe staat het erbij bij jou? Nog veelvuldig in de schuilkelder?

400
00:22:06,960 --> 00:22:07,850
Speaker 2: Of schuilkamer

401
00:22:09,220 --> 00:22:14,960
Speaker 9: Schuilkamer vandaag een keer of tien. Dus het valt mee

402
00:22:14,980 --> 00:22:18,990
Speaker 9: in vergelijking met gisteren tot dusver. Wel was hier net

403
00:22:19,030 --> 00:22:21,690
Speaker 9: een grote aanval... of in ieder geval een raket neergekomen

404
00:22:21,730 --> 00:22:25,710
Speaker 9: in Beth Shemesh. Dat is meer richting Jeruzalem. En daar

405
00:22:25,750 --> 00:22:29,690
Speaker 9: in een woonwijk, en daar zijn zeker acht doden bij gevallen...

406
00:22:29,230 --> 00:22:32,720
Speaker 9: en tientallen gewonden. Dus voor het eerst, gisteravond zagen we

407
00:22:32,740 --> 00:22:35,660
Speaker 9: al een dode in Tel Aviv... bij een directe hit,

408
00:22:35,700 --> 00:22:38,679
Speaker 9: nu dus in Beth Shemmes. Dus de pijn begint toe

409
00:22:38,700 --> 00:22:40,240
Speaker 9: te nemen hier in Israël.

410
00:22:40,280 --> 00:22:40,399
Speaker 2: Ja

411
00:22:40,560 --> 00:22:44,889
Speaker 2: en wat hoor je van de legerleiding? We hoorden inderdaad

412
00:22:44,930 --> 00:22:47,730
Speaker 2: net van Sante Terpuis... dat de Israëliërs gewoon aan het

413
00:22:47,990 --> 00:22:54,950
Speaker 2: doorbombarderen zijn. Ook de militaire headquarters van Iran... zouden zijn

414
00:22:54,990 --> 00:22:56,930
Speaker 2: getarget door vliegtuigen van de Israëlië.

415
00:22:58,210 --> 00:23:02,530
Speaker 9: Ja, en de staatstelevisie eerder vandaag. Voor het eerst eigenlijk

416
00:23:02,550 --> 00:23:09,970
Speaker 9: grote aanvallen naast de liquidatie gisteren van de defensietop en

417
00:23:10,150 --> 00:23:15,609
Speaker 9: Gamernij zelf. Vandaag echt op doelwitte in het centrum van Teheran.

418
00:23:16,109 --> 00:23:21,929
Speaker 9: Een reeks aanvallen. Israël heeft ook tienduizenden reservisten opgeroepen... die

419
00:23:22,300 --> 00:23:24,879
Speaker 9: verschillende taken moeten gaan vervullen hier in het land. Met

420
00:23:24,900 --> 00:23:28,679
Speaker 9: name ook de landgrenzen bewaken. Er blijft nog altijd de

421
00:23:28,700 --> 00:23:33,200
Speaker 9: vrees bestaan dat eventueel de Houthis... notabene via Jordanië een

422
00:23:33,240 --> 00:23:39,620
Speaker 9: aanval op Israël zal plegen. En zo betrekt men de stellingen,

423
00:23:39,680 --> 00:23:43,740
Speaker 9: hopend dat het conflict snel voorbij is... maar voorbereidend op

424
00:23:43,780 --> 00:23:47,940
Speaker 9: een langdurige strijd. Bernard, jij sprak nog iemand

425
00:23:47,960 --> 00:23:53,810
Speaker 7: vlak voordat. Ja, dat is een vriend, die luistert ook mee.

426
00:23:53,850 --> 00:23:58,830
Speaker 7: Die woont in Kwasaba. En gisteren zei hij, ik had geluk.

427
00:23:58,869 --> 00:24:01,570
Speaker 7: Want ik moest de schuilkal erin, maar dat was precies

428
00:24:01,609 --> 00:24:05,680
Speaker 7: tijdens jullie reclame. Dus dat was tijd weer terug. Maar

429
00:24:05,700 --> 00:24:09,240
Speaker 7: die had het in totaal, geloof ik, meer dan veertig

430
00:24:09,280 --> 00:24:13,130
Speaker 7: keer dat ze... trappenhuis in en uit zijn geweest. Dus

431
00:24:13,150 --> 00:24:16,169
Speaker 7: het is inderdaad... slapen doet niemand meer daar. Maar die

432
00:24:16,210 --> 00:24:16,550
Speaker 7: wisten ook

433
00:24:16,590 --> 00:24:16,669
Speaker 2: te

434
00:24:16,690 --> 00:24:19,150
Speaker 7: vertellen dat in de zuiden... dat er wat mee viel. Ja,

435
00:24:19,170 --> 00:24:24,410
Speaker 7: die vertelden dat in... in Kiryat Gad, geloof ik. Dus

436
00:24:24,430 --> 00:24:29,910
Speaker 7: ergens in het zuiden. In het Negev-gebied. Dat daar helemaal

437
00:24:29,930 --> 00:24:31,440
Speaker 7: niets aan de hand is. Er is één keer een

438
00:24:31,460 --> 00:24:36,879
Speaker 7: alarm afgegaan. En dat was waarschijnlijk... bij het begin van

439
00:24:36,900 --> 00:24:38,460
Speaker 7: de oorlog alleen maar om aan te kondigen dat die

440
00:24:38,510 --> 00:24:41,430
Speaker 7: oorlog begon. En daarna niks meer. Dus het scheelt ook

441
00:24:41,490 --> 00:24:45,169
Speaker 7: enorm regionaal. En wat wij ons dus afvragen is of

442
00:24:45,190 --> 00:24:50,240
Speaker 7: dat iets te maken heeft met... de rijkwijdte van die raketten.

443
00:24:50,280 --> 00:24:52,760
Speaker 7: Dat zou kunnen. Het zou ook kunnen dat ze denken...

444
00:24:52,520 --> 00:24:54,460
Speaker 7: wat kan ons zo'n klein dorp schelen? Wij

445
00:24:54,500 --> 00:24:55,280
Speaker 2: concentreren

446
00:24:55,320 --> 00:24:59,020
Speaker 7: ons alleen maar op de driehoek... waar echt de grote

447
00:24:59,060 --> 00:25:01,760
Speaker 7: bevolkingscentra zijn. Haarva, Tel Aviv, Juzele.

448
00:25:01,820 --> 00:25:03,520
Speaker 5: In het zuiden heb je Dimona. Daar zou je toch

449
00:25:03,560 --> 00:25:04,600
Speaker 5: nog wel op

450
00:25:04,640 --> 00:25:06,530
Speaker 2: inrichten. Maar dat is blijkbaar toch best

451
00:25:06,550 --> 00:25:07,160
Speaker 5: wel moeilijk.

452
00:25:07,510 --> 00:25:10,770
Speaker 2: Niemand op een idee brengen, alsjeblieft. Laten we dat niet doen.

453
00:25:10,790 --> 00:25:13,930
Speaker 2: Maar Ralf, hoe reageert Israël op dit moment nog steeds?

454
00:25:13,990 --> 00:25:16,429
Speaker 2: Onverdeeld tevreden met de acties van het ETO?

455
00:25:17,750 --> 00:25:22,230
Speaker 9: Ja, men is zeer blij, zeer verheugd met de dood

456
00:25:22,280 --> 00:25:27,880
Speaker 9: van Khamenei. Hier een hele generatie opgegroeid eigenlijk met angst

457
00:25:27,920 --> 00:25:31,399
Speaker 9: voor de grote leider daar in Iran. Nou ja, die

458
00:25:31,440 --> 00:25:33,780
Speaker 9: blijken ze nu, nadat ze in ieder geval toestemming hebben

459
00:25:33,859 --> 00:25:37,600
Speaker 9: gekregen van Trump. Ze konden het vorige keer in juni

460
00:25:37,640 --> 00:25:40,649
Speaker 9: al doen, toen hield Trump het tegen. Nu zei Trump

461
00:25:40,670 --> 00:25:43,070
Speaker 9: van ga je gang. Nou ja, bij de eerste klap

462
00:25:43,109 --> 00:25:45,890
Speaker 9: hebben ze hem uitgeschakeld. Dus de mensen die hier... Ik

463
00:25:45,910 --> 00:25:48,570
Speaker 9: spreek van waarom hebben wij ons al die jaren zo'n

464
00:25:48,609 --> 00:25:52,290
Speaker 9: zorgen gemaakt... om Gamenei, terwijl we die in één klap

465
00:25:52,330 --> 00:25:57,680
Speaker 9: hadden kunnen uitschakelen. Maar het maakt zich natuurlijk ook wel zorgen.

466
00:25:57,720 --> 00:26:01,700
Speaker 9: Vandaag de scholen dicht, de werk... Dus daarmee liggen ze

467
00:26:01,720 --> 00:26:06,280
Speaker 9: grotendeels plat. Dus wat dat betreft beginnen we wel een

468
00:26:06,320 --> 00:26:09,860
Speaker 9: beetje van... hoe lang gaat dit duren? Natuurlijk pas 24 uur

469
00:26:10,380 --> 00:26:15,030
Speaker 9: bezig, 36 uur bezig. Dus we zijn nog waarschijnlijk aan het begin.

470
00:26:15,070 --> 00:26:18,550
Speaker 9: Maar de hoop is van even doorbijten... en dan hebben

471
00:26:18,570 --> 00:26:21,110
Speaker 9: we het daarna in ieder geval voor lange tijd rustig

472
00:26:21,130 --> 00:26:21,970
Speaker 9: hier in Israël.

473
00:26:21,990 --> 00:26:24,169
Speaker 2: Dank je wel, Ralph Dekkers, onze correspondent in Tel Aviv.

474
00:26:24,950 --> 00:26:27,629
Speaker 2: Vanuit Israël dus uiteraard. Gaan we zo meteen in het

475
00:26:27,650 --> 00:26:31,929
Speaker 2: komende half uur praten... onder meer over de olie- en gasmarkt.

476
00:26:31,950 --> 00:26:36,080
Speaker 2: De straat van Ormoes is een druk trafficked gebied... waar

477
00:26:36,100 --> 00:26:40,820
Speaker 2: veel olietankers doorheen komen. Dat ligt ook naast Iran, of

478
00:26:40,840 --> 00:26:45,320
Speaker 2: aan Iran vast eigenlijk. Als je kijkt vanaf de Oman-kant. Nee,

479
00:26:45,359 --> 00:26:49,400
Speaker 2: precies andersom. Dit terzijde. We gaan het daar uitgebreid over hebben.

480
00:26:49,460 --> 00:26:51,520
Speaker 2: En we gaan even kijken naar de reactie van onze

481
00:26:51,560 --> 00:26:55,180
Speaker 2: minister van Buitenlandse Zaken. Kerstvers, Tom Berendsen. Want die gaat

482
00:26:55,220 --> 00:26:57,150
Speaker 2: binnenkort met zijn collega's heel snel om tafel.

483
00:27:06,730 --> 00:27:07,700
Speaker 1: Bas van Werven.

484
00:27:07,800 --> 00:27:12,399
Speaker 2: Een goedemiddag. Een extra uitzending hier. Uiteraard over het conflict

485
00:27:12,440 --> 00:27:15,760
Speaker 2: tussen Amerika, Israël en Iran. Daar gaan we het uitgebreid

486
00:27:15,800 --> 00:27:18,470
Speaker 2: over hebben. Het komende half uur. Een uurtje hebben we gemaakt.

487
00:27:18,490 --> 00:27:24,189
Speaker 2: Het laatste nieuws wat nu binnenkomt... is dat de Al

488
00:27:24,250 --> 00:27:28,360
Speaker 2: Jazeera meldt... dat Rezesh Kian, de zittende president van Iran...

489
00:27:32,530 --> 00:27:34,830
Speaker 2: De wereldelijke leider zal ik maar zeggen. De religieuze leider

490
00:27:34,850 --> 00:27:38,419
Speaker 2: die is gisteren geliquideerd. Dat kunnen we stellen. En er

491
00:27:38,460 --> 00:27:41,200
Speaker 2: is nu al een systeem in place om te zorgen

492
00:27:41,220 --> 00:27:45,520
Speaker 2: dat hij wordt opgevolgd. Nou, dat zal in Iran wat

493
00:27:45,540 --> 00:27:51,840
Speaker 2: dat betreft... Over een aantal zaken. Onder meer over wat

494
00:27:51,880 --> 00:27:56,050
Speaker 2: gebeurt er in economische zin nou allemaal. Want oliestaten liggen

495
00:27:56,090 --> 00:28:00,609
Speaker 2: allemaal aan de Persische Golf. Leverolie, ook wereldwijd. Ook een

496
00:28:00,630 --> 00:28:03,369
Speaker 2: deel van onze Europese olie. Ook wat wij in de

497
00:28:03,390 --> 00:28:06,609
Speaker 2: benzinepomp krijgen. Wat gaat daarmee gebeuren? We gaan kijken naar

498
00:28:06,670 --> 00:28:10,890
Speaker 2: hoe Amerika reageert na 24 uur. En de Europese Unie. Dus

499
00:28:10,910 --> 00:28:12,990
Speaker 2: er is genoeg te doen. In de studio heb ik

500
00:28:13,040 --> 00:28:16,740
Speaker 2: in ieder geval gelukkig bij me... onze buitenlandcommentator Bernd Hammelburg

501
00:28:16,800 --> 00:28:19,119
Speaker 2: en Martien van den Berge. en die is schrijver van

502
00:28:19,140 --> 00:28:22,280
Speaker 2: onder meer een aantal boeken over het Midden-Oosten... en is

503
00:28:22,300 --> 00:28:26,260
Speaker 2: daar vooral ook woonachtig geweest. Kent Israël als geen ander.

504
00:28:26,280 --> 00:28:29,020
Speaker 2: Dus vandaar welkom bij, fijn dat jullie er nog eventjes zijn.

505
00:28:29,060 --> 00:28:33,210
Speaker 2: Een half uurtje gaan we nog even door. We hebben geconstateerd, militairen,

506
00:28:33,270 --> 00:28:36,350
Speaker 2: dat gaat door. De Iraniërs kunnen gewoon nog even schieten.

507
00:28:36,390 --> 00:28:40,130
Speaker 2: Hoeveel wapens ze hebben op mobiele platforms, dat weten we niet.

508
00:28:40,190 --> 00:28:42,890
Speaker 2: Dat ze aanvallen uitvoeren, dat is evident. En ook op

509
00:28:42,910 --> 00:28:45,850
Speaker 2: plekken waar dat misschien niet heel verdant liggend was... Dubai,

510
00:28:45,890 --> 00:28:48,250
Speaker 2: je zal er maar wat appartementen hebben gekocht... omdat je

511
00:28:48,290 --> 00:28:52,040
Speaker 2: Box 3 wilde kwijtraken in Nederland. Dat gebeurt, Nederlanders hebben dat.

512
00:28:52,080 --> 00:28:56,380
Speaker 2: En die maken zich zoveel zorgen dat er nu duizend Nederlanders...

513
00:28:56,020 --> 00:28:58,560
Speaker 2: al gebeld hebben met buitenlandse zaken... om te horen wat

514
00:28:58,600 --> 00:29:00,800
Speaker 2: daar aan de hand is. Dat gaan we straks bespreken,

515
00:29:00,820 --> 00:29:04,350
Speaker 2: maar eerst naar het economische. Want ja, wat gaat dit

516
00:29:04,370 --> 00:29:07,250
Speaker 2: voor onze... dat klinkt heel plat, maar voor onze portemonnee betekenen.

517
00:29:12,350 --> 00:29:15,790
Speaker 2: De straat van Hormoes wordt afgesloten, is afgesloten door Iran.

518
00:29:15,810 --> 00:29:18,850
Speaker 2: Er is sterker nog al een tanker, is daar gezonken.

519
00:29:18,870 --> 00:29:21,730
Speaker 2: Daar komt veel gas vandaan, maar ook veel olie. Bij

520
00:29:21,770 --> 00:29:24,520
Speaker 2: ons Lucia van Geuns, die is energiedeskundige... van het Den

521
00:29:24,540 --> 00:29:28,090
Speaker 2: Haag Centrum voor Strategische Studies. Mevrouw van Geuns, goedemiddag

522
00:29:28,860 --> 00:29:29,250
Speaker 10: Goedemiddag

523
00:29:29,680 --> 00:29:33,300
Speaker 2: Ja, de olieprijs, die schiet al hard omhoog. Even naar

524
00:29:33,320 --> 00:29:36,800
Speaker 2: het belang van die straat van Hormoes. Hoe belangrijk is

525
00:29:36,840 --> 00:29:38,280
Speaker 2: die in de energiewereld?

526
00:29:39,450 --> 00:29:42,490
Speaker 10: Die is heel erg belangrijk. Het is eigenlijk echt een knooppunt.

527
00:29:42,510 --> 00:29:45,170
Speaker 10: In de zin dat alle olie en ook olieproducten, maar

528
00:29:45,210 --> 00:29:48,370
Speaker 10: ook LNG, die bijvoorbeeld komt van Qatar, maar olie ook

529
00:29:48,410 --> 00:29:53,210
Speaker 10: van Soed-Arabië, Kuwait, Irak, die gaan allemaal door de straat

530
00:29:53,230 --> 00:29:56,980
Speaker 10: van Hormuz naar de klanten die dat hebben opgekocht. En

531
00:29:57,000 --> 00:30:00,240
Speaker 10: dat geeft natuurlijk nu een probleem, want die straat van

532
00:30:00,280 --> 00:30:02,880
Speaker 10: Hormuz die lijkt geblokkeerd, maar ik denk dat ook een

533
00:30:02,900 --> 00:30:06,120
Speaker 10: heleboel schepen ook niet meer uitvaren en aan bal blijven,

534
00:30:06,140 --> 00:30:09,470
Speaker 10: of een andere route maken, omdat ook verzekeraars dit niet

535
00:30:09,490 --> 00:30:13,210
Speaker 10: meer willen riskeren. Dus die verzekeringspremies schieten ook omhoog.

536
00:30:13,260 --> 00:30:16,300
Speaker 2: Ja, we zien dat, wat Hapag Lloyd heeft gezegd... we

537
00:30:16,320 --> 00:30:19,620
Speaker 2: varen daar met geen schip meer. Wat gaat dit betekenen

538
00:30:19,640 --> 00:30:23,700
Speaker 2: voor de ontwikkeling van... nou, laten we even kijken naar gas-

539
00:30:23,720 --> 00:30:24,420
Speaker 2: en olieprijzen.

540
00:30:25,970 --> 00:30:28,210
Speaker 10: Ja, dat zal wel zeker effect hebben. Bij de opening

541
00:30:28,230 --> 00:30:32,020
Speaker 10: van de markt morgen zal de olieprijs echt omhoog schieten.

542
00:30:32,100 --> 00:30:35,680
Speaker 10: En hoeveel dat zal zijn, dat hangt nog van af.

543
00:30:35,720 --> 00:30:40,520
Speaker 10: Tegelijkertijd weten we ook dat OPEC vandaag bij elkaar is gekomen...

544
00:30:39,660 --> 00:30:43,080
Speaker 10: en dat hij uiteindelijk heeft besloten om wat extra olie

545
00:30:43,120 --> 00:30:45,820
Speaker 10: op te pompen. Maar dat is uiteindelijk toch een beetje

546
00:30:45,840 --> 00:30:48,000
Speaker 10: een doekje voor het bloeden... want het grootste deel van

547
00:30:48,020 --> 00:30:52,100
Speaker 10: de olie die wordt opgepompt extra... is veelal uit Soed-Arabië...

548
00:30:52,480 --> 00:30:54,780
Speaker 10: Of uit Irak of uit Kuwait. Dus die olie moet

549
00:30:54,820 --> 00:30:58,370
Speaker 10: ook geëvacueerd worden. Het gaat uiteindelijk, die hele waardeketen is

550
00:30:58,400 --> 00:31:03,030
Speaker 10: nu heel erg ontregeld. En dat betekent eigenlijk dat die

551
00:31:03,070 --> 00:31:05,010
Speaker 10: olie ook helemaal niet meer weg kan daar

552
00:31:05,290 --> 00:31:12,370
Speaker 2: Ik zie het ook, 206.000 barrels per dag die worden extra

553
00:31:12,390 --> 00:31:15,430
Speaker 2: nu geproduceerd. Maar gaat dat ons bereiken, is de grote vraag.

554
00:31:16,300 --> 00:31:19,240
Speaker 10: Ja, dat zal waarschijnlijk best lastig zijn. Het hangt er

555
00:31:19,260 --> 00:31:21,040
Speaker 10: vanaf waar het vandaan komt. Maar als het uit de

556
00:31:21,080 --> 00:31:25,480
Speaker 10: golfstaten komt, dan gaat dat ook verder niet weg. Met

557
00:31:25,520 --> 00:31:31,620
Speaker 10: name ook landen die heel veel olie en gas importeren

558
00:31:31,640 --> 00:31:34,920
Speaker 10: vanuit de golf... is het voornamelijk Azië. Ik denk dat

559
00:31:34,960 --> 00:31:38,590
Speaker 10: China dit heel erg gaat merken. Wij natuurlijk ook, maar

560
00:31:38,630 --> 00:31:41,130
Speaker 10: in dat opzicht een iets mindere mate.

561
00:31:41,750 --> 00:31:44,250
Speaker 2: Als we kijken naar gas, we weten de Duitsers hebben

562
00:31:44,290 --> 00:31:51,420
Speaker 2: al vrij vroeg nadat Rusland-Oekraïne binnenviel een LNG-deal gesloten met Qatar. Nou,

563
00:31:51,440 --> 00:31:53,400
Speaker 2: daar komt het dan ook niet echt langs de straat

564
00:31:53,420 --> 00:31:55,500
Speaker 2: van de moes. Wat betekent dat voor ons? Want ja,

565
00:31:55,520 --> 00:31:58,080
Speaker 2: wij zijn ook weer afhankelijk van LNG uit Amerika, maar

566
00:31:58,100 --> 00:32:00,320
Speaker 2: ook voor een deeltje uit Duitsland, wat zij kopen in Qatar, toch?

567
00:32:01,080 --> 00:32:04,040
Speaker 10: Ja, dat klopt. Het heeft wel degelijk effect op de

568
00:32:04,140 --> 00:32:07,960
Speaker 10: hele Europese gasmarkt. En zeker de Noordwest-Europese gasmarkt. Kijk, het

569
00:32:07,980 --> 00:32:12,050
Speaker 10: grootste deel van de LNG wat wij nu importeren in Noordwest-Europa...

570
00:32:12,310 --> 00:32:15,890
Speaker 10: komt uit Amerika. En ook nog een stuk uit Algerije.

571
00:32:15,910 --> 00:32:20,010
Speaker 10: Maar desalniettemin ook nog een stuk uit Qatar. Dat is

572
00:32:20,050 --> 00:32:23,300
Speaker 10: wel iets minder dan bijvoorbeeld uit de Verenigde Staten. Maar

573
00:32:23,320 --> 00:32:26,660
Speaker 10: dat zal waarschijnlijk, vooral voor de spotmarkt, nu veel minder zijn.

574
00:32:26,700 --> 00:32:35,570
Speaker 2: Ja, daar hoorden we over. Dat we ineens door het

575
00:32:35,610 --> 00:32:41,590
Speaker 10: gras heen zijn? Ja, nou, die gasvoorraden zijn natuurlijk flink aangesproken...

576
00:32:41,030 --> 00:32:44,270
Speaker 10: ook door de kou, tegelijkertijd niet aangevuld. En dat is

577
00:32:44,310 --> 00:32:48,290
Speaker 10: uiteindelijk ook de markt, de handel, die dat zo heeft bepaald.

578
00:32:48,350 --> 00:32:50,969
Speaker 10: En ze wilden natuurlijk toch wachten tot de gasprijs wat

579
00:32:51,040 --> 00:32:53,340
Speaker 10: lager is... en dan gingen ze het dan vullen. En

580
00:32:53,360 --> 00:32:55,440
Speaker 10: dat is natuurlijk nu toch wel een beetje lastiger... want

581
00:32:55,460 --> 00:32:59,580
Speaker 10: zeer waarschijnlijk gaat de gasprijs best omhoog... misschien wel flink omhoog.

582
00:32:59,600 --> 00:33:04,480
Speaker 10: En dat betekent dus ook voor het vullen van de gasopslagen...

583
00:33:02,900 --> 00:33:06,270
Speaker 10: dat dat dan een duurdere zaak wordt...

584
00:33:07,580 --> 00:33:14,120
Speaker 2: Zijn er vragen, Martine? Ja, een vraag. Komt u maar.

585
00:33:14,160 --> 00:33:15,880
Speaker 7: Martine gaat voor.

586
00:33:15,940 --> 00:33:18,990
Speaker 5: Ik zat me af te vragen... waarom Iran geen gas-

587
00:33:19,030 --> 00:33:23,450
Speaker 5: en olievelden aan het bombarderen was. Dat is ook een strategie.

588
00:33:23,490 --> 00:33:26,350
Speaker 5: Maar ik begrijp nu eigenlijk... en ik kijk even jullie

589
00:33:26,370 --> 00:33:29,729
Speaker 5: allemaal aan... of dat dus helemaal niet nodig is. Dat

590
00:33:29,770 --> 00:33:33,070
Speaker 5: je eigenlijk op deze manier precies hetzelfde effect hebt. Namelijk

591
00:33:33,490 --> 00:33:35,150
Speaker 5: dat die olieprijs omhoog gaat. Ja.

592
00:33:36,270 --> 00:33:38,890
Speaker 10: Ja, daar heb je gelijk in. Ik denk dat overigens

593
00:33:38,930 --> 00:33:41,150
Speaker 10: dat nog wel zou kunnen, dat ze ook nog toch

594
00:33:41,190 --> 00:33:43,950
Speaker 10: nog de, wat ze noemen de upstream olie, oftewel de olie-

595
00:33:43,990 --> 00:33:48,530
Speaker 10: en gasvelden gaan aanvallen. Die zijn heel kwetsbaar, die infrastructuur

596
00:33:48,570 --> 00:33:52,990
Speaker 10: is heel kwetsbaar, dus die is makkelijk te raken. Tegelijkertijd,

597
00:33:53,030 --> 00:33:55,210
Speaker 10: dat zou dan ook wel weer een grens overgaan en

598
00:33:55,230 --> 00:33:57,950
Speaker 10: daar zullen de landen zelf echt helemaal niet blij mee zijn.

599
00:33:58,860 --> 00:34:01,940
Speaker 10: En uiteindelijk zal dat de oliemarkt dus ook gaan braken.

600
00:34:02,000 --> 00:34:03,280
Speaker 10: En dat is nu al geraakt

601
00:34:03,870 --> 00:34:07,850
Speaker 7: Ik had ook maar één klein vraagje. Mijn leermeester is

602
00:34:07,870 --> 00:34:09,549
Speaker 7: op dit punt, hebben wij nu aan de lijn. Dus

603
00:34:09,590 --> 00:34:13,109
Speaker 7: die citeer ik maar even. Maar als ik me goed herinner,

604
00:34:13,130 --> 00:34:15,050
Speaker 7: is er één land in de wereld... dat hier helemaal

605
00:34:15,110 --> 00:34:19,180
Speaker 7: geen last van heeft. En dat is Amerika. Want die

606
00:34:19,219 --> 00:34:22,739
Speaker 7: importeren geen druppel meer uit het Midden-Oosten. Die frakken alles

607
00:34:22,780 --> 00:34:24,520
Speaker 7: in hun eigen land. Ja, die doen alles zelf. Ja.

608
00:34:25,590 --> 00:34:28,529
Speaker 10: Dat klopt, Bernard. Maar aan de andere kant denk ik

609
00:34:28,550 --> 00:34:32,670
Speaker 10: wel degelijk... dat de consumenten in Amerika dit wel gaan merken.

610
00:34:32,710 --> 00:34:35,089
Speaker 10: Want ook de prijs aan de pomp voor de Amerikanen

611
00:34:35,110 --> 00:34:38,469
Speaker 10: zal omhoog gaan. Het is niet alleen maar Amerikaanse olie.

612
00:34:38,489 --> 00:34:40,779
Speaker 10: Het is niet alleen maar West Texas Intermediate. Maar zij

613
00:34:40,800 --> 00:34:44,980
Speaker 10: krijgen ook last van een hogere brandprijs. En dat vindt

614
00:34:45,000 --> 00:34:48,400
Speaker 10: meneer Trump waarschijnlijk niet fijn. Want een heleboel van zijn

615
00:34:48,460 --> 00:34:51,040
Speaker 10: eigen kiezers zullen daardoor boos worden.

616
00:34:51,080 --> 00:34:56,950
Speaker 2: Zeker, want dat geeft de inflatoren druk. Maar nee, die

617
00:34:56,989 --> 00:35:01,009
Speaker 2: olieprijs hebben we ooit gezien... op niveaus van 120 euro voor

618
00:35:01,030 --> 00:35:03,570
Speaker 2: een FOD Brand Crude. Daar zitten we nog lang niet aan.

619
00:35:03,610 --> 00:35:06,520
Speaker 2: We zitten boven de 70. Nu met de price hike naar

620
00:35:06,540 --> 00:35:09,200
Speaker 2: de 80 toe, kan ik me voorstellen. Klopt dat? En waar

621
00:35:09,219 --> 00:35:09,339
Speaker 2: gaan

622
00:35:09,380 --> 00:35:13,660
Speaker 10: we heen? Ja, dat is echt nog koffiedik kijken. Dat

623
00:35:13,700 --> 00:35:16,640
Speaker 10: is ongelooflijk lastig. Het hangt er ook vanaf hoe lang.

624
00:35:16,680 --> 00:35:19,840
Speaker 10: Hoe lang ook die straat van Hormuz en die doorvoer

625
00:35:19,880 --> 00:35:23,719
Speaker 10: van olietankers en gastankers... maar ook van gewoon de commerciële

626
00:35:23,739 --> 00:35:27,750
Speaker 10: vaart zal gaan duren. En ook in hoeverre daar Amerika

627
00:35:27,790 --> 00:35:30,190
Speaker 10: ook zelf straks een soort stokje voor gaat steken. En

628
00:35:30,210 --> 00:35:32,850
Speaker 10: hoeverre ze daar proberen om die vaart toch wel weer

629
00:35:32,890 --> 00:35:35,300
Speaker 10: op gang te krijgen... Maar al met al, dit geeft

630
00:35:35,340 --> 00:35:39,600
Speaker 10: al zo'n ongelofelijke onrust op de markt... maar ook langs

631
00:35:39,640 --> 00:35:43,040
Speaker 10: de hele logistieke lijn... dat dit voorlopig nog wel lang

632
00:35:43,060 --> 00:35:45,400
Speaker 10: zal doorresoneren.

633
00:35:45,440 --> 00:35:48,200
Speaker 2: Dank, Lucia van Graans, energiedeskundige... van het Den Haag Centrum

634
00:35:48,219 --> 00:35:52,100
Speaker 2: voor Strategische Studies. En ook Europese leiders volgen uiteraard de

635
00:35:52,140 --> 00:35:56,029
Speaker 2: situatie in het Midden-Oosten. En dus ook Europa-verslaggever Geert-Jan Haan.

636
00:35:56,050 --> 00:36:00,710
Speaker 2: Die is bij ons. Geert-Jan, goedemiddag. Dag allemaal. Even aansluitend

637
00:36:00,730 --> 00:36:02,390
Speaker 2: op wat Lucia van Geunzen net zegt over de straat

638
00:36:02,410 --> 00:36:06,450
Speaker 2: van Ormoes. Is dat ook een zorgenkindje voor de Europese

639
00:36:06,510 --> 00:36:07,510
Speaker 2: Unie

640
00:36:08,550 --> 00:36:11,410
Speaker 11: Jawel, want je weet niet voor hoe lang zo'n eventuele

641
00:36:11,430 --> 00:36:14,490
Speaker 11: blokkade aanhoudt... en wat dat met de prijzen dan doet.

642
00:36:14,530 --> 00:36:17,790
Speaker 11: Het eerste nieuws hierover las ik gisteravond via Aspides... want

643
00:36:17,850 --> 00:36:21,790
Speaker 11: er is momenteel een maritieme EU-missie in de Rode Zee...

644
00:36:21,510 --> 00:36:24,509
Speaker 11: om de vrijheid van de zeevaart te waarborgen... onderdeel van

645
00:36:24,530 --> 00:36:27,640
Speaker 11: een grotere missie... Dat zijn onze ogen en oren daar.

646
00:36:27,680 --> 00:36:30,660
Speaker 11: Die waarschuwen momenteel ook voor aanvallen van de Houthis. De

647
00:36:30,680 --> 00:36:34,600
Speaker 11: proxies uit Iran. Nederland doet ook mee aan deze missie.

648
00:36:34,620 --> 00:36:36,280
Speaker 11: Dus het is best belangrijk om hen in de gaten

649
00:36:36,300 --> 00:36:39,060
Speaker 11: te houden met updates. En daar maakt de Unie zich

650
00:36:39,100 --> 00:36:40,180
Speaker 11: zeker druk om.

651
00:36:40,219 --> 00:36:43,890
Speaker 2: Jij sprak ook met onze kerstverse minister van Buitenlandse Zaken,

652
00:36:43,930 --> 00:36:46,930
Speaker 2: Tom Berends. Die exclusief reageerde op de ontwikkelingen.

653
00:36:46,950 --> 00:36:50,489
Speaker 4: Voor de bredere situatie is het voor mij als minister

654
00:36:50,510 --> 00:36:52,810
Speaker 4: dan met name belangrijk... om snel in contact te gaan

655
00:36:52,850 --> 00:36:56,910
Speaker 4: met de Europese collega's. kijken welke zorgen er leven, hoe

656
00:36:56,930 --> 00:37:01,310
Speaker 4: we samen kunnen werken. Vandaag hebben we ook digitaal overleg

657
00:37:01,350 --> 00:37:05,170
Speaker 4: met alle Europese collega's. En van het grootste belang is

658
00:37:05,210 --> 00:37:09,009
Speaker 4: natuurlijk dat die aanvallen van Iran op landen in de regio,

659
00:37:09,030 --> 00:37:11,910
Speaker 4: die moeten stoppen. En dat er een oplossing komt in

660
00:37:11,930 --> 00:37:14,100
Speaker 4: het belang van de Iraanse bevolking zelf.

661
00:37:14,160 --> 00:37:16,719
Speaker 2: Ja, een beetje klinkt een beetje als Jet, moet het deescaleren.

662
00:37:16,739 --> 00:37:19,819
Speaker 2: Hoe denkt de rest van Europa erover na? Want ik

663
00:37:19,840 --> 00:37:21,259
Speaker 2: neem aan dat hij op dit moment zo'n beetje in

664
00:37:21,280 --> 00:37:23,520
Speaker 2: die digitale vergadering zit, Rikjan Perensen.

665
00:37:24,450 --> 00:37:27,920
Speaker 11: Ja, die begint om vijf uur. Dat is met de

666
00:37:27,940 --> 00:37:30,859
Speaker 11: ministers van Buitenlandse Zaken... onder leiding van Kaya Calles, die

667
00:37:30,880 --> 00:37:33,840
Speaker 11: is een spoedbijeenkomst. En Berendsen, die sprak ik toen hij

668
00:37:33,860 --> 00:37:38,160
Speaker 11: in het vliegtuig was... net terug uit Polen. En ik

669
00:37:38,180 --> 00:37:41,310
Speaker 11: denk dat Nederland een beetje in de grote groep zit...

670
00:37:41,070 --> 00:37:46,110
Speaker 11: qua opvattingen over hoe we om moeten gaan met deze situatie.

671
00:37:46,150 --> 00:37:52,270
Speaker 11: Dat betekent dat de meeste Europese landen... momenteel oproepen tot deescalatie...

672
00:37:52,290 --> 00:37:56,780
Speaker 11: dat ze Iran veroordelen, zeker omdat andere golfstaat worden aangevallen

673
00:37:56,820 --> 00:38:00,400
Speaker 11: met drones en raketten. Maar je hoort geen veroordeling richting Trump,

674
00:38:00,420 --> 00:38:05,799
Speaker 11: die deze hele operatie toch is gestart. En kijk, je

675
00:38:05,840 --> 00:38:08,430
Speaker 11: kunt best wel, je gaat afvragen in de verklaring die

676
00:38:08,469 --> 00:38:13,790
Speaker 11: de EU straks als geheel wil geven... waarom de EU

677
00:38:13,810 --> 00:38:17,430
Speaker 11: dan vindt dat er geen veroordeling moet zijn... richting toch

678
00:38:17,450 --> 00:38:20,810
Speaker 11: het schenden van het internationaal recht. Eigenlijk een reactie die

679
00:38:20,830 --> 00:38:25,250
Speaker 11: alleen Pedro Sánchez heeft gegeven. Maar ja, aan de andere

680
00:38:25,290 --> 00:38:27,890
Speaker 11: kant blijf je natuurlijk houden... een verklaring vanuit Europa is

681
00:38:27,930 --> 00:38:30,730
Speaker 11: een soort middenweg. Want er zijn ook landen, denk aan Tsjechië,

682
00:38:30,750 --> 00:38:33,690
Speaker 11: denk aan Hongarije... die zeggen, goh, we moeten Trump prijzen

683
00:38:33,730 --> 00:38:36,330
Speaker 11: om wat hij doet. Let wel, Bas, er zal geen

684
00:38:36,370 --> 00:38:38,549
Speaker 11: Europeaan zijn, denk ik... die een traan laat om de

685
00:38:38,590 --> 00:38:44,239
Speaker 11: dood van Ali Khamenei... Maar de reactie zal toch zijn, deescaleren,

686
00:38:44,280 --> 00:38:47,100
Speaker 11: Trump niet te veel pleasen... en vooral boos zijn op

687
00:38:47,160 --> 00:38:50,220
Speaker 11: Iran en zeggen dat ze moeten stoppen met hun nucleaire programma.

688
00:38:50,239 --> 00:38:55,920
Speaker 7: Ja, één opmerkelijk ding in die zitting van de Veiligheidsraad vanacht, gisteravond...

689
00:38:55,000 --> 00:38:58,010
Speaker 7: die begon met een verklaring van de secretaris-generaal. En die

690
00:38:58,030 --> 00:39:00,670
Speaker 7: kwam wel degelijk met dat argument van het overtreden van

691
00:39:00,690 --> 00:39:03,630
Speaker 7: het internationaal recht. Dat was ongeveer het eerste wat hij zei.

692
00:39:03,690 --> 00:39:06,029
Speaker 7: Het ene land kan niet zomaar het andere binnenvallen. En

693
00:39:06,050 --> 00:39:09,919
Speaker 7: dat klopt. Alleen, ik denk dat Trump dat best wist

694
00:39:09,960 --> 00:39:11,820
Speaker 7: en zich er niets van aantrekt. Dat heeft hij al

695
00:39:11,880 --> 00:39:16,100
Speaker 7: eerder laten zien. Voor Israël ligt het juridisch net wat anders.

696
00:39:16,140 --> 00:39:21,219
Speaker 7: Omdat als een land zelf... in gevaar is bedreigd of

697
00:39:21,260 --> 00:39:25,860
Speaker 7: is bedreigd of aangevallen... bijvoorbeeld Hamas, Hezbollah, noem maar maar op...

698
00:39:25,239 --> 00:39:29,279
Speaker 7: dan heb je internationaal juridisch nog wel een argument... om

699
00:39:29,310 --> 00:39:33,069
Speaker 7: te kunnen zeggen, oké, ik doe een pre-emptive strike. Maar

700
00:39:33,110 --> 00:39:36,069
Speaker 7: Amerika is juridisch in elk geval fout. Dat is

701
00:39:36,350 --> 00:39:40,870
Speaker 2: zeker. Maar die gezamenlijke verklaring, Gert-Jan... het wordt weer, als

702
00:39:40,910 --> 00:39:44,810
Speaker 2: ik het zo'n beetje de afdronk van jouw antwoord proef...

703
00:39:44,050 --> 00:39:47,530
Speaker 2: wordt het weer een typisch Europees verhaal van... we vinden

704
00:39:47,570 --> 00:39:48,530
Speaker 2: dat het minder moet...

705
00:39:51,610 --> 00:39:55,930
Speaker 11: Ja, het is misschien lees nog vis, zo zeg je

706
00:39:55,950 --> 00:40:00,730
Speaker 11: dat toch? Een verklaring. Ja, alleen tegelijkertijd is dat misschien ook...

707
00:40:00,570 --> 00:40:04,580
Speaker 11: hoe wij in Europa er momenteel naar kijken. Dat we

708
00:40:04,620 --> 00:40:08,279
Speaker 11: wel twijfelen over of het rechtsgeldig is... wat Trump nu

709
00:40:08,340 --> 00:40:11,080
Speaker 11: in Iran doet. Maar dat ook jij en ik waarschijnlijk

710
00:40:11,100 --> 00:40:13,120
Speaker 11: geen traan zullen laten... om de dood van Gamaneh en

711
00:40:13,140 --> 00:40:17,069
Speaker 11: dat we hopen... Ik al was bijvoorbeeld voor Ursula von

712
00:40:17,110 --> 00:40:18,910
Speaker 11: der Leyen dat we hopen dat er nieuwe tijden voor

713
00:40:18,930 --> 00:40:23,090
Speaker 11: de Iraniërs aanbreken. Alleen, ja, je hebt natuurlijk als Europa,

714
00:40:23,130 --> 00:40:25,870
Speaker 11: als continent, dat toch zegt van goh, we willen ons

715
00:40:25,890 --> 00:40:28,549
Speaker 11: nog een beetje aan de internationale regels en het recht houden.

716
00:40:28,570 --> 00:40:30,450
Speaker 11: Dan vind ik wel dat er in die verklaring toch

717
00:40:30,510 --> 00:40:33,839
Speaker 11: een verwijzing mag staan, nadat we dat belangrijk vinden

718
00:40:34,250 --> 00:40:37,470
Speaker 2: Nog even kort naar dit, want Oekraïne, daar hebben wij

719
00:40:37,489 --> 00:40:40,609
Speaker 2: een oorlog. Iran staat bekend als grote supporter van Rusland.

720
00:40:40,680 --> 00:40:44,360
Speaker 2: Is dat voor Oekraïne dan goed nieuws? Ja, denkt minister Berendsen, hè?

721
00:40:44,719 --> 00:40:47,620
Speaker 4: We hoeven ons geen illusies te hebben over de banden

722
00:40:47,660 --> 00:40:51,360
Speaker 4: tussen Rusland en Iran. Het is algemeen bekend dat Iran

723
00:40:51,380 --> 00:40:53,910
Speaker 4: een rol speelt bij het leveren van drones. En de

724
00:40:53,950 --> 00:40:57,390
Speaker 4: kennis en technologie van drones die worden gebruikt om Oekraïne

725
00:40:58,370 --> 00:41:02,500
Speaker 4: aan te vallen. Dus ik kan me goed voorstellen dat

726
00:41:02,520 --> 00:41:07,580
Speaker 4: men in Oekraïne niet treurt om deze gebeurtenissen. En ik

727
00:41:07,600 --> 00:41:10,330
Speaker 4: snap ook inderdaad dat dit behulpzaam is voor Oekraïne

728
00:41:10,540 --> 00:41:12,340
Speaker 2: Al dus, tolperend is ons minister van Buitenlandse Zaken. De

729
00:41:12,360 --> 00:41:14,630
Speaker 2: minister van Buitenlandse Zaken van Oekraïne is helaas nog geen

730
00:41:14,670 --> 00:41:17,230
Speaker 2: lid van de Europese Unie. Dus die kan deze felicitatie

731
00:41:17,250 --> 00:41:20,330
Speaker 2: niet overbrengen aan de groep. Maar zie jij reacties inderdaad

732
00:41:20,350 --> 00:41:23,640
Speaker 2: in Rusland en Oekraïne... die blij zijn over het algemeen

733
00:41:23,660 --> 00:41:24,920
Speaker 2: met het verschijden van de algemenei?

734
00:41:26,910 --> 00:41:29,239
Speaker 11: Nou Berendsen, die kwam terug uit Oekriëne, dus dit zal

735
00:41:29,260 --> 00:41:32,219
Speaker 11: hij wel degelijk met zijn collega trouwens hebben besproken. Ja,

736
00:41:32,260 --> 00:41:34,239
Speaker 11: ik zie dat Oekriëne wel blij is met wat er

737
00:41:34,260 --> 00:41:38,180
Speaker 11: is gebeurd. Sowieso was het gisteren een betere 28 februari dan

738
00:41:38,200 --> 00:41:41,100
Speaker 11: vorig jaar, want toen kreeg Zelensky de wind van voren

739
00:41:41,120 --> 00:41:42,859
Speaker 11: in de ovenoffers van Trump, dat weet ik nog, dat

740
00:41:42,880 --> 00:41:46,339
Speaker 11: was die dag. Oekraïne denkt van, hé, een bondgenoot van

741
00:41:46,380 --> 00:41:49,259
Speaker 11: Rusland komt in de problemen. Ben ik ook even gaan

742
00:41:49,280 --> 00:41:52,620
Speaker 11: kijken bij de reacties in Rusland. De staatsmedia, maar ook

743
00:41:52,640 --> 00:41:54,670
Speaker 11: het Kremlin. Poetin die zegt, ja, dit is toch wel

744
00:41:54,690 --> 00:41:59,250
Speaker 11: heel cynisch... en toch het met voeten treden van het

745
00:41:59,290 --> 00:42:04,730
Speaker 11: internationaal recht. Kijk, Rusland veroordeelt altijd dit soort interventies. Zeker

746
00:42:04,750 --> 00:42:08,279
Speaker 11: vanuit Amerika vinden ze niet leuk. Maar tegelijkertijd Bas, als

747
00:42:08,320 --> 00:42:10,620
Speaker 11: ik kijk naar de reacties in de staatsmedia... vind ik

748
00:42:10,640 --> 00:42:14,760
Speaker 11: ze wat lauw, wat flauw. Beetje vergelijkbaar met toen Rusland

749
00:42:14,800 --> 00:42:19,160
Speaker 11: toch ook zag... dat bondgenoot Venezuela, dat Maduro door Amerika

750
00:42:19,200 --> 00:42:23,450
Speaker 11: werd opgepakt. Of dat Assad uit Syrië... Misschien omdat Rusland

751
00:42:23,489 --> 00:42:26,030
Speaker 11: ook niet wilde dat Iran een kernwapen zou ontwikkelen... waarover

752
00:42:26,050 --> 00:42:28,509
Speaker 11: wordt gesproken. Misschien omdat Poetin en Trump wel een deal

753
00:42:28,530 --> 00:42:32,649
Speaker 11: hebben gesloten... over Oekraïne, over een westelijk halfgrond. Je weet

754
00:42:32,670 --> 00:42:37,120
Speaker 11: het niet. Dit zal allemaal meespelen. Tot slot, in de

755
00:42:37,160 --> 00:42:39,540
Speaker 11: Russische media lees ik trouwens ook dat China... natuurlijk heel

756
00:42:39,600 --> 00:42:42,860
Speaker 11: erg te lijden krijgt onder die straat van Hormuz-blokkade. Dat

757
00:42:42,900 --> 00:42:48,739
Speaker 11: is dan wel een leuk onderhandelingsmiddel voor Trump... en tot allerslotst,

758
00:42:48,780 --> 00:42:50,970
Speaker 11: ik hou het heel kort Bas, Cyprus. Jullie hadden het

759
00:42:51,010 --> 00:42:56,890
Speaker 11: erover in de uitzending. De president van Cyprus heeft nu gezegd...

760
00:42:56,070 --> 00:43:00,370
Speaker 11: dat de raketten die richting Cyprus zijn afgevuurd... dat Cyprus

761
00:43:00,410 --> 00:43:03,550
Speaker 11: geen doel was. Dat heeft Keir Starmer, de Britse premier,

762
00:43:03,590 --> 00:43:06,970
Speaker 11: hem nu verzekerd. En dan maakte ik me wel zorgen,

763
00:43:06,989 --> 00:43:11,090
Speaker 11: want morgen zou Tom Berendsen... met andere ministers van Buitenlandse Zaken...

764
00:43:10,390 --> 00:43:13,489
Speaker 11: naar Cyprus gaan als voorzitter van de EU. Daar lijkt

765
00:43:13,510 --> 00:43:15,310
Speaker 11: dus nu geen gevaar in te zitten.

766
00:43:15,590 --> 00:43:18,549
Speaker 2: Dank je wel, Europa-verslaggever Geert-Jan Haan. En we gaan naar

767
00:43:18,590 --> 00:43:21,029
Speaker 2: Amerika toe, want de kritiek op Trump neemt toe... naar

768
00:43:21,050 --> 00:43:24,160
Speaker 2: die envelopje ran, met name vanuit zijn eigen MAGA... Make

769
00:43:24,180 --> 00:43:27,100
Speaker 2: America Great Again-achterban. Ja, en dan horen we net het

770
00:43:27,140 --> 00:43:29,720
Speaker 2: verhaal van... stel nou dat de olieprijs omhoog gaat, als

771
00:43:29,760 --> 00:43:39,380
Speaker 2: voor de inflatie... Goedemorgen, heel vroeg bij jou. Hoe is

772
00:43:39,420 --> 00:43:43,170
Speaker 2: het toen we elkaar gisteren spraken? Toen waren die aanvallen

773
00:43:43,190 --> 00:43:47,259
Speaker 2: nog vrij vers. Hoe is Amerika wakker geworden gisteren en vandaag?

774
00:43:48,480 --> 00:43:50,700
Speaker 12: Ja, dit is wel de hele dag en het hele

775
00:43:50,739 --> 00:43:54,210
Speaker 12: weekend al gewoon het nieuws, het verhaal. Hier wordt over

776
00:43:54,230 --> 00:43:58,070
Speaker 12: gesproken op straat ook. Je ziet ook de kritiek dus

777
00:43:58,469 --> 00:44:01,630
Speaker 12: nu binnenkomen. Veel mensen die ook zeggen van wacht eens eventjes,

778
00:44:01,670 --> 00:44:04,350
Speaker 12: Trump doet dit gewoon maar. En dat is dus ook

779
00:44:04,390 --> 00:44:07,109
Speaker 12: in zijn eigen achterban te horen. Dat is echt wat...

780
00:44:09,580 --> 00:44:12,950
Speaker 12: retain America first om Iran aan te vallen. En Trump

781
00:44:12,969 --> 00:44:15,270
Speaker 12: had beloofd, ik start geen nieuwe oorlogen in die landen

782
00:44:15,310 --> 00:44:18,590
Speaker 12: ver weg. Ik richt me op onze eigen problemen. Dus

783
00:44:18,630 --> 00:44:22,450
Speaker 12: wat je wel ziet is dat een aantal America first-congresleden...

784
00:44:22,469 --> 00:44:26,210
Speaker 12: hier echt wel heel kritisch zijn. Maar dat je ook

785
00:44:26,230 --> 00:44:29,350
Speaker 12: wel ziet dat daar... voorzichtigheid is, want tegelijkertijd is het

786
00:44:29,390 --> 00:44:32,410
Speaker 12: natuurlijk zo... wat Geert-Jan net ook al schetste... ze zijn

787
00:44:32,430 --> 00:44:35,549
Speaker 12: hier ook gewoon blij dat gammernei er niet meer is.

788
00:44:35,590 --> 00:44:38,939
Speaker 12: Dus op dat punt is deze actie natuurlijk ook een succes.

789
00:44:38,980 --> 00:44:43,300
Speaker 12: Maar voormalige congreslid Marjorie Taylor Greene bijvoorbeeld... die nu ruzie

790
00:44:43,340 --> 00:44:46,000
Speaker 12: heeft met Trump... die is nu een soort geweten geworden

791
00:44:46,020 --> 00:44:48,420
Speaker 12: voor de America First-beweging... die zegt, ja, hier heb ik

792
00:44:48,460 --> 00:44:51,880
Speaker 12: niet voor gestemd. Dit is eigenlijk verraad van Trump. Dus

793
00:44:51,920 --> 00:44:52,900
Speaker 12: dat gevoel heerst er ook.

794
00:44:52,960 --> 00:44:57,300
Speaker 7: Even een klein vraag aan Jan... Ik lees overal berichten

795
00:44:57,360 --> 00:45:02,170
Speaker 7: over enige verontwaardiging, zal ik maar zeggen, in beide partijen,

796
00:45:02,210 --> 00:45:04,930
Speaker 7: omdat Trump dat filmpje wat hij liet zien midden in

797
00:45:04,950 --> 00:45:08,989
Speaker 7: de nacht online zette en het congres niet heeft geraadpleegd.

798
00:45:09,030 --> 00:45:12,879
Speaker 7: De enige congreslid dat hiervan wist was de speaker, de

799
00:45:12,890 --> 00:45:13,899
Speaker 7: voorzitter van het Huis van Afrikaans

800
00:45:14,080 --> 00:45:16,620
Speaker 7: Verder helemaal niemand. En dat is in strijd met de

801
00:45:16,640 --> 00:45:20,860
Speaker 7: War Powers Resolution. Het is een soort artikel 100. Hoe zit dat?

802
00:45:23,090 --> 00:45:23,310
Speaker 12: Net als

803
00:45:23,330 --> 00:45:23,450
Speaker 7: met

804
00:45:23,489 --> 00:45:25,380
Speaker 2: al het andere wat hij doet, zonder congres

805
00:45:26,090 --> 00:45:28,800
Speaker 12: Ja, precies. Nou, dat is het gevoel inderdaad. En congres

806
00:45:28,820 --> 00:45:31,799
Speaker 12: heeft zichzelf natuurlijk ook lange tijd opzij gezet. Met name

807
00:45:31,840 --> 00:45:35,440
Speaker 12: republikeinen die eigenlijk overal ja en amen opzeggen. Maar dit

808
00:45:35,460 --> 00:45:37,759
Speaker 12: was wel een moment dat inderdaad gezegd werd... van wacht

809
00:45:37,800 --> 00:45:39,900
Speaker 12: eens even, er komt een filmpje midden in de nacht...

810
00:45:40,560 --> 00:45:42,920
Speaker 12: Wat is dat nou voor manier om een oorlog aan

811
00:45:42,960 --> 00:45:46,089
Speaker 12: te kondigen? Daar waren mensen aan beide kanten wel zeer

812
00:45:46,110 --> 00:45:51,790
Speaker 12: gefrustreerd over. De president moet het binnen 24 uur aangeven dat

813
00:45:51,830 --> 00:45:54,870
Speaker 12: hij een actie is gestart. Nou, daar heeft hij dan

814
00:45:54,910 --> 00:45:57,750
Speaker 12: aan voldaan. Maar de manier waarop, die zette wel kwaad

815
00:45:57,770 --> 00:46:02,970
Speaker 12: bloed hier. En ook het vervolg daarop. Uiteindelijk, na 60 dagen,

816
00:46:03,010 --> 00:46:06,110
Speaker 12: moet de president ook echt... toestemming krijgen van het congres

817
00:46:06,160 --> 00:46:09,320
Speaker 12: om een oorlog echt voor te kunnen zetten. Dus korte

818
00:46:09,360 --> 00:46:13,120
Speaker 12: acties kunnen wel. Maar het gevoel hier in Washington is

819
00:46:13,160 --> 00:46:14,969
Speaker 12: toch wel, vooral bij de critici... dit zou wel eens

820
00:46:14,989 --> 00:46:17,250
Speaker 12: wat langer kunnen duren. Trump die, en de mensen om

821
00:46:17,270 --> 00:46:19,450
Speaker 12: hem heen zeggen, steeds snel in... en snel er weer

822
00:46:19,489 --> 00:46:22,670
Speaker 12: uit eigenlijk. Maar hier wordt toch ook wel gezegd, wacht

823
00:46:22,690 --> 00:46:27,080
Speaker 12: eens eventjes... Irak, Afghanistan, dat zijn de dingen waar dan

824
00:46:27,140 --> 00:46:29,520
Speaker 12: aan gedacht wordt. Dus daar wordt ook veel over gesproken. Ja,

825
00:46:29,540 --> 00:46:30,779
Speaker 12: dan horen we ook, Bernard

826
00:46:31,400 --> 00:46:34,040
Speaker 2: en om ons heen... veel mensen zeggen, ja, maar wacht even...

827
00:46:33,920 --> 00:46:36,500
Speaker 2: als dit langer duurt dan een week, dan zes, zeven

828
00:46:36,520 --> 00:46:37,120
Speaker 2: dagen

829
00:46:37,739 --> 00:46:37,899
Speaker 2: dan

830
00:46:37,920 --> 00:46:40,820
Speaker 7: heeft hij echt een serieus probleem. Ja, wat ik lees

831
00:46:40,860 --> 00:46:44,340
Speaker 7: ook in de Amerikaanse media, maar Jan weet dat beter...

832
00:46:43,820 --> 00:46:46,180
Speaker 7: maar de redenering is een beetje, als het langer dan

833
00:46:46,239 --> 00:46:48,940
Speaker 7: een of twee weken duurt... is hij echt de sjaak.

834
00:46:48,980 --> 00:46:52,569
Speaker 7: Hij moet dit heel snel doen... Want anders wordt het

835
00:46:52,610 --> 00:46:55,840
Speaker 7: hem zo kwalijk genomen... dat hij gevaar loopt in de midterms.

836
00:46:56,560 --> 00:46:56,860
Speaker 7: En

837
00:46:56,900 --> 00:46:58,859
Speaker 2: als hij het dan redt, dan

838
00:46:58,900 --> 00:46:59,080
Speaker 7: gaat

839
00:46:59,120 --> 00:47:02,669
Speaker 2: hij op het schuld... dan is hij de held. Dan

840
00:47:02,710 --> 00:47:04,130
Speaker 2: zijn we Epstein vergeten, denk ik.

841
00:47:05,250 --> 00:47:06,210
Speaker 5: Ja, en dan is natuurlijk

842
00:47:06,230 --> 00:47:06,310
Speaker 2: de

843
00:47:06,330 --> 00:47:09,739
Speaker 5: vraag wat Netanjahu gaat doen. Want Netanjahu heeft natuurlijk veel

844
00:47:09,760 --> 00:47:12,279
Speaker 5: meer dan Trump wel belang... bij een langere oorlog en

845
00:47:12,300 --> 00:47:16,460
Speaker 5: een klinkende overwinning. Want die klinkende overwinning heeft hij ondanks

846
00:47:16,480 --> 00:47:19,680
Speaker 5: een paar successen eerder. Maar blijft dat nog steeds een

847
00:47:19,700 --> 00:47:23,360
Speaker 5: beetje plakken... dat dat toch niet helemaal gelukt is bij

848
00:47:23,380 --> 00:47:27,190
Speaker 5: de eerdere fronten. Dus dit is voor Netanjahu, die dit

849
00:47:27,210 --> 00:47:31,230
Speaker 5: jaar een verkiezingsjaar ingaat... uiterst belangrijk. En de vraag is dan,

850
00:47:31,250 --> 00:47:32,830
Speaker 5: en dat is misschien wel de ultieme vraag... in dit

851
00:47:32,870 --> 00:47:36,350
Speaker 5: hele verhaal, wat is precies de invloed... die Bibi Netanyahu

852
00:47:36,390 --> 00:47:38,930
Speaker 5: op Trump heeft?

853
00:47:38,969 --> 00:47:43,690
Speaker 12: Jan. Oh, ja, nee, zeker. Ja, sorry, jullie gingen zo

854
00:47:43,730 --> 00:47:47,950
Speaker 12: lekker door. Ik dacht, ik laat jullie wel even. Ja, nee,

855
00:47:48,010 --> 00:47:50,730
Speaker 12: je ziet natuurlijk, dat is ook wel duidelijke kritiek hier...

856
00:47:50,550 --> 00:47:55,779
Speaker 12: dat de woorden van Trump van gisternacht, dat hij eigenlijk...

857
00:47:55,540 --> 00:47:59,220
Speaker 12: heel erg de woorden van Bibi Netanyahu reflecteren. Als Trump

858
00:47:59,239 --> 00:48:02,480
Speaker 12: zegt van ze kunnen raketten maken binnenkort die ons ook

859
00:48:02,520 --> 00:48:06,730
Speaker 12: kunnen raken, dat is wat Netanyahu natuurlijk ook al jarenlang zegt.

860
00:48:06,910 --> 00:48:10,830
Speaker 12: Dus hier speelt wel, heel veel Amerikanen zijn zeer pro-Israël,

861
00:48:10,870 --> 00:48:14,279
Speaker 12: in het Amerikaanse congres ook zeker, maar je hoort hier

862
00:48:14,300 --> 00:48:20,100
Speaker 12: toch ook wel van wacht eens eventjes, wie spreekt wel

863
00:48:20,120 --> 00:48:22,859
Speaker 12: het gevoel, zeker bij de critici, dat Netanyahu... wel heel

864
00:48:22,900 --> 00:48:24,620
Speaker 12: erg het oor van Donald Trump heeft.

865
00:48:24,660 --> 00:48:26,339
Speaker 2: Ik wil nog één aspect met je bespreken, Jan. Want

866
00:48:26,360 --> 00:48:28,890
Speaker 2: dat is ook iets wat very worrying is om in

867
00:48:28,910 --> 00:48:32,770
Speaker 2: jouw taal daar te blijven. En dat is dat de

868
00:48:32,810 --> 00:48:36,189
Speaker 2: Iraanse machthebbers nu hebben gezegd... als je een goede moslim bent,

869
00:48:36,230 --> 00:48:41,550
Speaker 2: dan vrede... met aanslagen op wie dan ook, op de infidels.

870
00:48:41,570 --> 00:48:44,969
Speaker 2: Dan krijgen we weer inderdaad misschien gekkies... die in Amerika

871
00:48:45,010 --> 00:48:49,820
Speaker 2: aanslagen gaan plegen op Amerikanen... omdat ze Iran steunen. Is

872
00:48:49,980 --> 00:48:51,180
Speaker 2: daar angst voor of niet?

873
00:48:52,350 --> 00:48:55,150
Speaker 12: Ja, er wordt hier gezegd, er is geen extra dreiging.

874
00:48:55,510 --> 00:48:59,390
Speaker 12: Dus iedereen wordt wel gerustgesteld sowieso. Maar tegelijkertijd wordt ook gezegd...

875
00:48:59,150 --> 00:49:03,200
Speaker 12: we gaan op alle mogelijke doelwitten extra beveiliging zetten. Ook

876
00:49:03,239 --> 00:49:05,900
Speaker 12: zichtbare beveiliging. Dus ze willen heel duidelijk dat ook zichtbaar

877
00:49:05,920 --> 00:49:08,140
Speaker 12: is dat er wat gebeurt. Dus ik liep gisteren even

878
00:49:08,180 --> 00:49:10,100
Speaker 12: langs het Witte Huis... en dan zie je inderdaad veel

879
00:49:10,140 --> 00:49:14,190
Speaker 12: meer politie staan... Er werd daar ook een klein beetje gedemonstreerd.

880
00:49:14,210 --> 00:49:16,790
Speaker 12: Dat was vooral mensen die heel blij waren dat Trump

881
00:49:16,810 --> 00:49:20,469
Speaker 12: had ingegrepen in Iran. Dat waren Iraniërs in Amerika. Dus

882
00:49:20,510 --> 00:49:23,839
Speaker 12: het was daar een hele feestelijke stemming. Je moet ook weten,

883
00:49:23,880 --> 00:49:26,060
Speaker 12: om het Witte Huis staat al een heel groot hek...

884
00:49:25,880 --> 00:49:28,500
Speaker 12: omdat ze daar een park aan het verbouwen zijn. Dus

885
00:49:28,520 --> 00:49:31,290
Speaker 12: het is al... Je kan minder dichtbij komen, maar dus ook...

886
00:49:34,150 --> 00:49:38,140
Speaker 12: Israëlische ambassade. Dat geldt ook voor het congres. We hebben

887
00:49:38,160 --> 00:49:41,020
Speaker 12: hier een Joods cultuurcentrum in de buurt. Daar staat ook

888
00:49:41,040 --> 00:49:45,500
Speaker 12: een auto voor de deur. Ze zeggen er is geen dreiging.

889
00:49:45,540 --> 00:49:47,420
Speaker 12: Maar tegelijkertijd is er wel extra beveiliging.

890
00:49:48,570 --> 00:49:52,489
Speaker 5: Ja, ik zag net, het woord Israëlische ambassade triggerde me.

891
00:49:52,530 --> 00:49:55,009
Speaker 5: Ik zag net op het Israëlische nieuws voorbij komen... dat

892
00:49:55,070 --> 00:49:58,880
Speaker 5: in Abu Dhabi twee Israëli's gewond zijn geraakt... in de

893
00:49:58,920 --> 00:50:03,540
Speaker 5: Israëlische ambassade. Want die is geraakt. Dus ze hebben blijkbaar

894
00:50:03,560 --> 00:50:08,840
Speaker 5: toch wel vrij gerichte aanvallen... kunnen de Iraniërs uitvoeren. En

895
00:50:08,880 --> 00:50:12,700
Speaker 5: dat is een beetje in tegenstrijd met andere aanvallen. Dus

896
00:50:12,739 --> 00:50:15,060
Speaker 5: er zijn nog een aantal vragen... open. Ja, dat

897
00:50:15,080 --> 00:50:18,340
Speaker 2: komt nu ook binnen dat er 32 mensen gewond zijn geraakt

898
00:50:18,410 --> 00:50:21,089
Speaker 2: en één dode geval in Koeweit, nadat daar een raket

899
00:50:21,130 --> 00:50:25,370
Speaker 2: is ingeslagen. Maar toch eventjes, we zeiden even, Jan al,

900
00:50:25,410 --> 00:50:27,410
Speaker 2: als dit doorgaat en te lang doorgaat, heeft hij echt

901
00:50:27,450 --> 00:50:30,850
Speaker 2: een probleem. Wat voor gevolgen kan dit hebben voor de midterms?

902
00:50:30,890 --> 00:50:32,950
Speaker 2: En ook nog even meenemen, stel nou dat die olieprijs

903
00:50:32,989 --> 00:50:35,610
Speaker 2: inderdaad ongelooflijk omhoog gaat. En je gaat dat aan de

904
00:50:35,660 --> 00:50:38,160
Speaker 2: pomp ook gewoon merken in Amerika, want ja, ook daar

905
00:50:38,180 --> 00:50:42,630
Speaker 2: is van de wereldhandel. En als de brand crude stijgt,

906
00:50:42,670 --> 00:50:45,589
Speaker 2: dan zien we ook de olieprijzen aan de pomp in

907
00:50:45,650 --> 00:50:49,210
Speaker 2: Amerika omhoog vliegen. Wat verwacht je? Wat gaan we dan zien?

908
00:50:49,230 --> 00:50:51,469
Speaker 2: En wat voor gevolgen heeft dat voor het electoraat wat

909
00:50:51,489 --> 00:50:52,640
Speaker 2: naar die midterms kijkt

910
00:50:53,190 --> 00:50:55,719
Speaker 12: Ja, de olieprijs en dus de benzineprijs, dat is echt

911
00:50:55,760 --> 00:50:59,259
Speaker 12: de trigger hier. Als die omhoog gaat, dan wordt het

912
00:50:59,320 --> 00:51:03,620
Speaker 12: heel pijnlijk voor Donald Trump en ook heel snel heel pijnlijk.

913
00:51:03,660 --> 00:51:09,800
Speaker 12: De benzinepomp, dat is wat iedereen pijn in de portemonnee,

914
00:51:09,840 --> 00:51:13,120
Speaker 12: en dan gaan er meteen ook, denk ik... gevolgen zijn

915
00:51:13,180 --> 00:51:16,380
Speaker 12: richting de midterms voor Donald Trump. En het is wel

916
00:51:16,400 --> 00:51:18,580
Speaker 12: wat jullie net zeiden. Als het dus snel is en

917
00:51:18,600 --> 00:51:20,980
Speaker 12: het is een succes, dan is het ook echt een succes.

918
00:51:21,040 --> 00:51:23,549
Speaker 12: En dan zijn de Amerikanen, denk ik, er ook in

919
00:51:23,590 --> 00:51:25,830
Speaker 12: de meerderheid blij mee. Maar als het dus langer gaat

920
00:51:25,850 --> 00:51:29,190
Speaker 12: duren en de Amerikanen zelf de gevolgen ook merken... ja,

921
00:51:29,250 --> 00:51:33,029
Speaker 12: deze midterms zijn heel belangrijk voor Donald Trump... Als republikeinen

922
00:51:33,070 --> 00:51:36,459
Speaker 12: de meerderheid kwijtraken in het congres, dan is zijn presidentschap

923
00:51:36,520 --> 00:51:40,339
Speaker 12: eigenlijk voorbij. Dan is hij een leemdak geworden. Dus daar

924
00:51:40,380 --> 00:51:42,640
Speaker 12: is hij enorm mee bezig. Dus hij probeert zoveel mogelijk

925
00:51:42,660 --> 00:51:46,719
Speaker 12: successen binnen te halen voor die verkiezingen. Maar als die

926
00:51:46,760 --> 00:51:49,109
Speaker 12: benzineprijzen verder omhoog gaan, dan wordt het echt een heel

927
00:51:49,130 --> 00:51:52,040
Speaker 12: moeilijk verhaal. Ja, duidelijk. Dankjewel. Onze Amerika-conferent Jan Posma

928
00:51:52,450 --> 00:51:54,350
Speaker 2: Ik ga je ongetwijfeld morgen weer spreken, Jan. Dat zit

929
00:51:54,410 --> 00:51:57,930
Speaker 2: er dik in. Hou de wekker eraan. Dank voor je toelichting.

930
00:51:57,969 --> 00:51:59,250
Speaker 2: En daarmee zijn we aan het eind gekomen van deze

931
00:51:59,310 --> 00:52:03,390
Speaker 2: extra uitzending. Wil ik uiteraard met name Bernd Hammelburg bedanken...

932
00:52:02,989 --> 00:52:04,590
Speaker 2: en Martino van den Berg die hier bij ons in

933
00:52:04,610 --> 00:52:07,130
Speaker 2: de studio zaten... en die met het nieuws meenam. Het

934
00:52:07,170 --> 00:52:10,420
Speaker 2: laatste nieuws is dat de Duitse inlichtingdiensten ook zeggen nu...

935
00:52:10,260 --> 00:52:15,280
Speaker 2: wees extra waakzaam op mogelijke aanslagen door Iraniërs in Europa.

936
00:52:15,300 --> 00:52:17,700
Speaker 2: Of door, nou, Iraniërs hoeft het niet te zijn... maar

937
00:52:17,739 --> 00:52:21,600
Speaker 2: mensen die iets anders willen dan wat wij nu willen. Uiteraard,

938
00:52:21,620 --> 00:52:23,110
Speaker 2: we houden je op de hoogte van wat er gebeurt.

939
00:52:23,170 --> 00:52:26,279
Speaker 2: Sowieso hier bij BNR, dat weet je. En morgenochtend om

940
00:52:26,320 --> 00:52:28,730
Speaker 2: zes uur, dan ben je meteen de eerste... als de

941
00:52:28,790 --> 00:52:31,580
Speaker 2: ochtendspits weer een aanvang neemt. En dan spreken we elkaar.

942
00:52:31,620 --> 00:52:32,299
Speaker 2: Tot morgen en dank.