1
00:00:03,200 --> 00:00:06,770
Speaker 1: BNR Nieuwsradio. Avondnieuws.

2
00:00:09,880 --> 00:00:13,640
Speaker 2: Niels Heidhuis en Liesbeth Staats. Goed dat je luistert. Dit

3
00:00:13,680 --> 00:00:15,940
Speaker 2: is het nieuws om mee thuis te komen. De Kamer

4
00:00:15,980 --> 00:00:18,480
Speaker 2: debatteert vandaag over de vraag of het nou wenselijk is...

5
00:00:18,360 --> 00:00:22,259
Speaker 2: dat we gecompenseerd worden voor die torenhoge energieprijzen. Aan de

6
00:00:22,300 --> 00:00:26,160
Speaker 2: pomp alleen al. Is misschien wenselijk, maar is het ook verstandig?

7
00:00:26,230 --> 00:00:28,490
Speaker 3: Metta is in de Amerikaanse staat New Mexico... in de

8
00:00:28,510 --> 00:00:32,450
Speaker 3: Verenigde Staten veroordeeld tot een boete van 375 miljoen dollar. De

9
00:00:32,470 --> 00:00:35,190
Speaker 3: rechter vindt dat Metta kinderen te weinig beschermt... op haar

10
00:00:35,210 --> 00:00:38,030
Speaker 3: platforms tegen seksuele uitbuiting.

11
00:00:38,070 --> 00:00:39,570
Speaker 2: Maar we beginnen eerst in Den Haag.

12
00:00:40,990 --> 00:00:43,280
Speaker 3: De Kamer is in debat over de economische gevolgen van

13
00:00:43,300 --> 00:00:46,040
Speaker 3: de oorlog... in het Midden-Oosten voor Nederland. Er liggen meerdere

14
00:00:46,080 --> 00:00:52,479
Speaker 3: voorstellen om de prijs aan de pomp te dempen. daarvoor

15
00:00:52,520 --> 00:00:53,080
Speaker 3: legde direct

16
00:00:53,120 --> 00:00:55,280
Speaker 4: een wensenlijst op tafel. We hebben deze week het voorstel

17
00:00:55,300 --> 00:00:58,500
Speaker 4: gedaan voor maximumprijzen aan de pomp... naar Belgisch model. In

18
00:00:58,520 --> 00:01:01,570
Speaker 4: de vorige crisis hebben we een prijsplafond ontwikkeld. Ten derde,

19
00:01:01,630 --> 00:01:04,390
Speaker 4: gerichte steun voor de middeninkomens. Niet wachten tot september, maar

20
00:01:04,410 --> 00:01:07,010
Speaker 4: zet het nu klaar. Er worden enorme overwinsten gemaakt door

21
00:01:07,050 --> 00:01:10,709
Speaker 4: fossiele bedrijven. Zorg ervoor dat deze winsten worden afgeroomd. En

22
00:01:10,750 --> 00:01:13,600
Speaker 4: tot slot, ik wil graag inzicht in alle kwetsbaarheden... die

23
00:01:13,640 --> 00:01:17,000
Speaker 4: er voor Nederland zijn. Politiek verslaggever Lennart Beekman volgt

24
00:01:17,020 --> 00:01:19,780
Speaker 3: het debat. Lennart, welke plannen liggen er nu in de Kamer?

25
00:01:20,490 --> 00:01:22,530
Speaker 5: Er liggen een hoop plannen, en dat hoorde je eigenlijk

26
00:01:22,550 --> 00:01:25,479
Speaker 5: ook al bij Jesse Klaver. Aan de ene kant plannen

27
00:01:25,540 --> 00:01:28,480
Speaker 5: om dus die hoge prijs aan de pomp... om daar

28
00:01:28,520 --> 00:01:31,640
Speaker 5: iets aan te doen. Dat kan bijvoorbeeld via accijnsverlagingen... of

29
00:01:31,660 --> 00:01:38,950
Speaker 5: zoals GroenLinks Partij van de Arbeid wil maximeren... van de benzineprijs.

30
00:01:38,970 --> 00:01:42,190
Speaker 5: Maar er wordt bijvoorbeeld ook gekeken naar een energieplafond... naar

31
00:01:42,230 --> 00:01:48,080
Speaker 5: steun via de huurtoeslag, kort onderliggen... Heel veel plannen. Wat

32
00:01:48,120 --> 00:01:51,560
Speaker 5: de vraag nu vooral is... is wanneer gaan we dan

33
00:01:51,620 --> 00:01:57,020
Speaker 5: in actie komen? Doen we dat nu direct? Kortom... morgen,

34
00:01:57,080 --> 00:02:00,260
Speaker 5: overmorgen of volgende week? Of wachten we daar nog heel

35
00:02:00,320 --> 00:02:03,470
Speaker 5: eventjes mee? Omdat ook de ontwikkelingen in het Midden-Oosten nu

36
00:02:03,510 --> 00:02:06,570
Speaker 5: zo snel gaan... dat het misschien verstandiger is om even

37
00:02:06,590 --> 00:02:09,410
Speaker 5: nog te kijken... wat gebeurt daar nou, voordat je nu

38
00:02:09,470 --> 00:02:13,160
Speaker 5: al hele dure maatregelen neemt... waarvan je van sommigen ook

39
00:02:13,190 --> 00:02:15,700
Speaker 5: weet dat het weer moeilijk is om ze terug te draaien.

40
00:02:15,720 --> 00:02:20,090
Speaker 5: Hoe kijken de coalitiepartijen naar deze voorstellen? Nou, die coalitiepartijen

41
00:02:20,130 --> 00:02:22,720
Speaker 5: zijn verdeeld. Want laten we dan toch even kijken naar

42
00:02:22,740 --> 00:02:25,580
Speaker 5: die prijzen aan de pomp. En bijvoorbeeld naar een accijnsverlaging.

43
00:02:25,800 --> 00:02:29,550
Speaker 5: D66 en het CDA zien daar helemaal niets in. De

44
00:02:29,590 --> 00:02:35,020
Speaker 5: VVD wel. In ieder geval de Kamerfractie. Maar ik sprak

45
00:02:35,040 --> 00:02:37,739
Speaker 5: voor het debat ook even met de minister van Financiën...

46
00:02:37,180 --> 00:02:41,470
Speaker 5: Eelco Heijnen, en hij zet wel zo zijn vraagtekens bij...

47
00:02:40,850 --> 00:02:44,350
Speaker 5: in ieder geval snel in actie komen... en snel bijvoorbeeld

48
00:02:44,370 --> 00:02:46,450
Speaker 5: prijzen aan de pomp te verlagen.

49
00:02:46,630 --> 00:02:49,750
Speaker 6: De middelen zijn schaars, dus het begrotingstekort is veel te hoog.

50
00:02:49,889 --> 00:02:51,630
Speaker 6: We kunnen een euro maar één keer uitgeven. En ik

51
00:02:51,680 --> 00:02:54,660
Speaker 6: moet ook oppassen dat we nu voor tien cent aan

52
00:02:54,680 --> 00:02:57,220
Speaker 6: de pomp... een miljard uitgeven, terwijl we misschien dat geld

53
00:02:57,240 --> 00:03:01,280
Speaker 6: straks nodig hebben... Als we in een veel ernstigere situatie zitten.

54
00:03:01,320 --> 00:03:03,430
Speaker 6: Dus die scenario's, daar ben ik nu mee bezig om

55
00:03:03,450 --> 00:03:05,070
Speaker 6: die verder in kaart te brengen. Zal ik ook met

56
00:03:05,110 --> 00:03:07,950
Speaker 6: de Kamer delen. En dan moeten we ook goed nadenken.

57
00:03:07,990 --> 00:03:10,260
Speaker 6: Handelen we ook niet te snel. Want misschien zitten we

58
00:03:10,280 --> 00:03:13,180
Speaker 6: straks in een situatie die ernstiger is. En dan zullen

59
00:03:13,200 --> 00:03:14,060
Speaker 6: we nog die middelen hard nodig

60
00:03:14,080 --> 00:03:18,650
Speaker 5: hebben. Het VVD-Kamerlid Claire Martens Amerika moet zelf haar bijdrage

61
00:03:18,660 --> 00:03:21,530
Speaker 5: nog doen. Maar liet dus al bij interrupties weten... bij

62
00:03:21,590 --> 00:03:24,330
Speaker 5: andere partijen, onder andere GroenLinks Partij van de Arbeid... moeten

63
00:03:24,350 --> 00:03:26,750
Speaker 5: we niet naar de accijnzen kijken. En moet dat niet nu,

64
00:03:26,770 --> 00:03:29,830
Speaker 5: want mensen zitten nu in de problemen. Daarmee spreekt ze

65
00:03:29,870 --> 00:03:32,950
Speaker 5: eigenlijk haar eigen minister van Financiën tegen. De vraag is

66
00:03:32,990 --> 00:03:35,510
Speaker 5: een beetje, wat is dit nou van de VVD? Is

67
00:03:35,530 --> 00:03:39,110
Speaker 5: dit even zwaaien naar de achterbouw? al wetende dat er

68
00:03:39,150 --> 00:03:42,940
Speaker 5: toch geen meerderheid is... om die accijnsen op korte termijn

69
00:03:42,960 --> 00:03:46,000
Speaker 5: te verlagen. Of wil de VVD dit echt? Dat moet

70
00:03:46,020 --> 00:03:47,340
Speaker 5: nog duidelijk worden bij het debat.

71
00:03:48,220 --> 00:03:51,640
Speaker 3: En wat wil het kabinet? Dit zijn allemaal plannen die

72
00:03:51,680 --> 00:03:54,270
Speaker 3: uit de Kamer komen... maar het kabinet zal toch met

73
00:03:54,290 --> 00:03:55,330
Speaker 3: de maatregelen moeten komen.

74
00:03:55,510 --> 00:03:57,470
Speaker 5: Ja, en er is één iemand die de portemonnee moet

75
00:03:57,490 --> 00:03:59,369
Speaker 5: gaan trekken... en dat is Heijnen. En we hoorden Heijnen

76
00:03:59,390 --> 00:04:02,580
Speaker 5: er net al. Dus Heijnen liet duidelijk weten, laten we

77
00:04:02,600 --> 00:04:05,660
Speaker 5: nog eventjes wachten. En waar gaat het kabinet dan mee komen?

78
00:04:05,700 --> 00:04:09,760
Speaker 5: We weten dat Hans Velbrief... de minister die verantwoordelijk is

79
00:04:09,780 --> 00:04:13,810
Speaker 5: voor de koopkracht... dat hij gaat komen met een energie-noodfonds.

80
00:04:13,830 --> 00:04:18,589
Speaker 5: Dat was al aangekondigd, maar hij zou tegen ambtenaren gezegd hebben...

81
00:04:17,910 --> 00:04:20,469
Speaker 5: ga maar hard aan het werk, want dat moet er

82
00:04:20,510 --> 00:04:23,729
Speaker 5: klaar liggen... voor het moment dat we dat moeten gaan inzetten.

83
00:04:23,770 --> 00:04:27,050
Speaker 5: En daarmee kunnen we niet wachten tot de augustusbesluitvorming... dus

84
00:04:27,070 --> 00:04:30,810
Speaker 5: voor Prinsjesdag, want mogelijk hebben we dat al eerder nodig. Nou,

85
00:04:30,850 --> 00:04:35,560
Speaker 5: dat energie-noodfonds hebben we al een keertje gehad... Vier jaar geleden.

86
00:04:35,720 --> 00:04:38,620
Speaker 5: Dat ging toen echt heel gericht. Want het kabinet wil

87
00:04:38,640 --> 00:04:42,460
Speaker 5: vooral gerichte maatregelen nemen. Dat is zo'n accijnsverlaging niet. Dat

88
00:04:42,480 --> 00:04:44,640
Speaker 5: ging toen heel gericht naar de mensen die echt aan

89
00:04:44,660 --> 00:04:50,460
Speaker 5: de onderkant... van dat loonhuis zitten, zal ik maar eventjes zeggen.

90
00:04:50,480 --> 00:04:53,460
Speaker 5: De mensen die echt de kleinste inkomens hebben... en moeilijk

91
00:04:53,520 --> 00:04:57,870
Speaker 5: rond kunnen komen. Toen was het al duur, zo'n 66 miljoen

92
00:04:57,890 --> 00:04:59,909
Speaker 5: per jaar. Want dat is niet één jaar gedaan, maar

93
00:04:59,930 --> 00:05:03,530
Speaker 5: wel drie jaar. Wil je ook de middeninkomens gaan helpen?

94
00:05:03,570 --> 00:05:07,230
Speaker 5: Dan ga je al snel over honderden miljoenen spreken. Dus

95
00:05:07,270 --> 00:05:09,270
Speaker 5: het kabinet moet ook nog gaan reageren op wat er

96
00:05:09,330 --> 00:05:11,690
Speaker 5: uit de Kamer komt. En dan ook met een mogelijk

97
00:05:11,760 --> 00:05:16,380
Speaker 5: eigen voorstel gaan komen. Dat gebeurt later, dat gebeurt vanavond.

98
00:05:16,400 --> 00:05:18,409
Speaker 5: Maar dit weten we in ieder geval al

99
00:05:19,040 --> 00:05:21,120
Speaker 3: Oké, dankjewel. Leendert Beekman in Den Haag.

100
00:05:27,080 --> 00:05:29,370
Speaker 2: Zo wordt er dus in de Kamer over gedebatteerd. Maar

101
00:05:29,390 --> 00:05:31,650
Speaker 2: hoe zit dat in de rest van Europa? We maken

102
00:05:31,670 --> 00:05:37,390
Speaker 2: een rondje langs de pompen... met Europa-verslaggever Michal van der Toorn. Goedemiddag.

103
00:05:37,430 --> 00:05:39,630
Speaker 2: Wat zijn er voor maatregelen in de rest van Europa?

104
00:05:39,890 --> 00:05:42,130
Speaker 7: Er zijn toch heel wat landen in Europa... die wel

105
00:05:42,170 --> 00:05:47,990
Speaker 7: die generieke maatregelen hebben genomen. Bijvoorbeeld Italië, Hongarije, Spanje, Zweden...

106
00:05:47,589 --> 00:05:50,100
Speaker 7: die hebben accijnsverlagingen ingevoerd.

107
00:05:50,190 --> 00:05:51,980
Speaker 2: Naar aanleiding van de oorlog in Iran nu?

108
00:05:52,020 --> 00:05:52,240
Speaker 7: Ja,

109
00:05:52,380 --> 00:05:52,440
Speaker 2: nu.

110
00:05:53,320 --> 00:05:57,740
Speaker 7: En we weten dat België bijvoorbeeld al veel langer maximumprijs

111
00:05:57,779 --> 00:06:00,420
Speaker 7: aan de pompen heeft. Dat weten we als Nederlanders, want

112
00:06:00,460 --> 00:06:03,680
Speaker 7: iedereen gaat daar tanken. Wat ook weer betekent dat de

113
00:06:03,700 --> 00:06:08,880
Speaker 7: Nederlandse overheid dan btw-inkomsten misloopt. En sommige landen proberen dat

114
00:06:08,900 --> 00:06:12,690
Speaker 7: te voorkomen. En dat soort tanktoerisme tegen te gaan. Bijvoorbeeld

115
00:06:12,710 --> 00:06:17,470
Speaker 7: Slovenië en Slovakije. Slovenië heeft een tanklimiet ingesteld. Dus je

116
00:06:17,510 --> 00:06:22,830
Speaker 7: maximaal aantal liters dat je mag tanken. Slowakije wil tankstations

117
00:06:22,870 --> 00:06:25,910
Speaker 7: toegaan staan om hogere prijzen te rekenen... voor auto's met

118
00:06:25,930 --> 00:06:32,630
Speaker 7: buitenlandse kentekenplaten. Dat is waarschijnlijk in strijd met de wetgeving

119
00:06:32,650 --> 00:06:34,590
Speaker 7: van de Europese Unie. Maar goed, het geeft wel aan

120
00:06:34,610 --> 00:06:38,840
Speaker 7: dat landen hier creatief mee bezig zijn. En echt willen

121
00:06:39,339 --> 00:06:43,740
Speaker 7: kijken wat we nou voor specifieke maatregelen kunnen invoeren. Frankrijk

122
00:06:43,779 --> 00:06:47,940
Speaker 7: is daar ook een voorbeeld van. Daar krijgen transportbedrijven uitstel

123
00:06:47,980 --> 00:06:51,900
Speaker 7: van betaling... op sociale premies en belastingen. En er komen

124
00:06:51,960 --> 00:06:56,310
Speaker 7: uitzonderlijke korte termijn leningen... voor die kleine bedrijven die erg

125
00:06:56,350 --> 00:06:59,450
Speaker 7: moeite hebben om de broek op te houden. Frankrijk heeft

126
00:06:59,470 --> 00:07:02,630
Speaker 7: ook zes olieraffinaderijen... en die zijn gevraagd om de productie

127
00:07:02,670 --> 00:07:06,940
Speaker 7: van diesel met 10% op te gaan voeren. Dus ook specifiek.

128
00:07:07,000 --> 00:07:08,080
Speaker 7: En tot slot

129
00:07:08,120 --> 00:07:11,000
Speaker 1: Duitsland. De reactie uit de politiek liet niet lang op

130
00:07:11,020 --> 00:07:14,720
Speaker 1: zich wachten. Niet met een prijskompensatie, maar met het reguleren

131
00:07:14,740 --> 00:07:17,880
Speaker 1: van de prijzen. Voortaan mogen tankstations nog maar één keer

132
00:07:17,920 --> 00:07:21,559
Speaker 1: per dag hun prijs aanpassen. Wordt er gewoekerd, dan volgen

133
00:07:21,600 --> 00:07:24,240
Speaker 1: er boetes voor de brandstofleveranciers.

134
00:07:24,280 --> 00:07:27,840
Speaker 7: Ja, dat was de consument Dirk Marseille over de situatie

135
00:07:27,880 --> 00:07:29,960
Speaker 7: in Duitsland. Maar je ziet dus in heel Europa dat

136
00:07:30,020 --> 00:07:34,230
Speaker 7: ofwel er gewoon die accijnsverlaging is ingevoerd... of dat men

137
00:07:34,260 --> 00:07:38,370
Speaker 7: net als Nederland op zoek is naar wat meer specifiekere maatregelen...

138
00:07:37,930 --> 00:07:40,530
Speaker 7: ook om de mensen die het het meest nodig hebben

139
00:07:40,550 --> 00:07:40,930
Speaker 7: te helpen.

140
00:07:40,950 --> 00:07:43,990
Speaker 2: Ja. In Nederland zijn de meeste automobilisten niet vies van

141
00:07:44,010 --> 00:07:44,570
Speaker 2: een beetje

142
00:07:44,610 --> 00:07:46,910
Speaker 7: klagen. Het liefst aan de pomp

143
00:07:47,710 --> 00:07:49,410
Speaker 2: Is dat ook zo in de rest van Europa?

144
00:07:49,450 --> 00:07:51,770
Speaker 7: Ja, het is gewoon hetzelfde. Als je geraakt wordt in

145
00:07:51,790 --> 00:07:53,570
Speaker 7: een portemonnee, dan maakt het heel veel uit. Ik heb

146
00:07:53,620 --> 00:07:57,480
Speaker 7: heel veel reportages gekeken uit allerlei Europese landen... waar die

147
00:07:57,500 --> 00:07:59,980
Speaker 7: allemaal precies hetzelfde zijn als in Nederland. Aan de pomp

148
00:08:00,040 --> 00:08:02,720
Speaker 7: en toch wel een beetje...

149
00:08:02,000 --> 00:08:05,740
Speaker 2: Ik las vanmorgen een... Een stukje op de voorkant van

150
00:08:05,760 --> 00:08:10,320
Speaker 2: de Volkskrant. Peter Middendorp schreef... die pomp raakt ons zo,

151
00:08:10,370 --> 00:08:12,390
Speaker 2: omdat je terwijl je tankt... zie je de prijs oplopen.

152
00:08:12,410 --> 00:08:13,460
Speaker 2: Dat is altijd al zo

153
00:08:14,470 --> 00:08:14,910
Speaker 7: Maar nu

154
00:08:14,950 --> 00:08:17,270
Speaker 2: is het extra erg. Er komt me wel iets bij voorstellen.

155
00:08:17,310 --> 00:08:17,390
Speaker 2: Een

156
00:08:17,410 --> 00:08:21,670
Speaker 7: soort tegenovergestelde van een magnetron-minuut. Dat dat dan opeens heel

157
00:08:21,730 --> 00:08:22,130
Speaker 7: erg wordt.

158
00:08:22,690 --> 00:08:22,850
Speaker 8: Maar

159
00:08:22,870 --> 00:08:26,620
Speaker 7: goed, er zijn ook onderzoeken... en dat zei bijvoorbeeld René Peters,

160
00:08:26,650 --> 00:08:30,180
Speaker 7: energie-expert bij TNO... vanochtend op PNR, die zei... eigenlijk maar

161
00:08:30,220 --> 00:08:32,680
Speaker 7: vijf procent van de autorijders heeft er echt last van.

162
00:08:32,700 --> 00:08:34,760
Speaker 7: Dus daarom denk ik dat ook in Europa het echt

163
00:08:34,780 --> 00:08:37,360
Speaker 7: belangrijk is... om specifieke maatregelen te treffen

164
00:08:37,920 --> 00:08:41,520
Speaker 2: Even iets heel anders. Gisteren waren de parlementsverkiezingen in Denemarken.

165
00:08:41,580 --> 00:08:44,650
Speaker 2: Ze won wel, maar ze kampte met een flinke tegenvaller...

166
00:08:44,070 --> 00:08:45,480
Speaker 2: met Frederiksen, de premier. Ja

167
00:08:45,630 --> 00:08:48,270
Speaker 7: ze werd inderdaad de grootste... maar misschien kunnen we even

168
00:08:48,309 --> 00:08:49,150
Speaker 7: luisteren naar haar reactie.

169
00:08:55,710 --> 00:09:02,230
Speaker 8: Ik zal het even vertalen voor jullie. Maar je hoort

170
00:09:02,250 --> 00:09:05,569
Speaker 8: hier wel een beetje de teleurstelling in haar stem door.

171
00:09:05,610 --> 00:09:09,100
Speaker 8: Ze zegt ook, ik ben teleurgesteld. En ze

172
00:09:09,140 --> 00:09:24,069
Speaker 7: zei ook, ik had op een beter resultaat gehoopt... Ze

173
00:09:24,130 --> 00:09:27,130
Speaker 7: vroeg er wel bij aan toe... er is niks dat

174
00:09:27,170 --> 00:09:30,260
Speaker 7: mij ongelukkig kan maken... nu de Sociaaldemocraten weer de grootste

175
00:09:30,300 --> 00:09:33,500
Speaker 7: partij in Denemarken zijn geworden. Maar goed, we kunnen er

176
00:09:33,520 --> 00:09:39,870
Speaker 7: maar heel voorzichtig feliciteren, denk ik. Want de rechtspopulistische Deense volkspartij...

177
00:09:39,170 --> 00:09:42,770
Speaker 7: die boekte de grootste zetelwinst... En bovendien is het maar

178
00:09:42,790 --> 00:09:45,770
Speaker 7: de vraag of met de Frederiksen aan kan blijven als premier.

179
00:09:45,809 --> 00:09:49,630
Speaker 7: Omdat de Sociaaldemocraten, haar partij, hebben maar 20% van de

180
00:09:49,650 --> 00:09:52,490
Speaker 7: stemmen gekregen. En dat is het slechtste resultaat in ruim

181
00:09:52,570 --> 00:09:53,980
Speaker 7: een eeuw. Dus dat is echt wel flink

182
00:09:54,230 --> 00:09:57,840
Speaker 3: En eerlijk gezegd heb ik dat niet aanzien komen. Ook

183
00:09:57,880 --> 00:10:02,840
Speaker 3: afgaand op de voorspellingen vooraf, zeg maar. De beschouwingen vooraf,

184
00:10:03,160 --> 00:10:04,450
Speaker 7: onder andere van jouw collega's

185
00:10:05,179 --> 00:10:09,319
Speaker 7: Van mij misschien ook wel, maar ook omdat zij de peilingen...

186
00:10:08,740 --> 00:10:12,980
Speaker 7: Zij zelf heeft ook niet voor niks nu die verkiezingen uitgeroepen.

187
00:10:13,020 --> 00:10:15,740
Speaker 7: Want dat mag de Deense premier doen, dat moet dan

188
00:10:15,780 --> 00:10:17,709
Speaker 7: voor een bepaalde tijd. Maar je mag het doen wanneer

189
00:10:17,730 --> 00:10:19,190
Speaker 7: je wil. En dat doe je natuurlijk dan op een

190
00:10:19,230 --> 00:10:23,670
Speaker 7: gunstig moment. Ze heeft misschien toch verkeerd gegokt rondom het Groenland.

191
00:10:23,710 --> 00:10:26,170
Speaker 7: De Groenlandbonus, waar het hier wel meer over is gegaan.

192
00:10:26,830 --> 00:10:29,360
Speaker 7: Ze lijkt daar toch wel weinig van te profiteren. Wie

193
00:10:29,380 --> 00:10:35,950
Speaker 7: daar wel van lijkt te profiteren is Lars-Lukke Rasmussen, buitenlandminister.

194
00:10:35,990 --> 00:10:39,450
Speaker 7: Hij is ook bijvoorbeeld rondom de Groenlandcrisis naar JD Fans geweest.

195
00:10:39,470 --> 00:10:43,290
Speaker 7: Heeft daar zijn poot stijf gehouden rondom Groenland. En hij

196
00:10:43,330 --> 00:10:47,900
Speaker 7: is ook de leider van de middenpartij, de Moderatenen. En nu,

197
00:10:47,940 --> 00:10:50,240
Speaker 7: zowel links als rechts hebben eigenlijk niet genoeg zetels... om

198
00:10:50,300 --> 00:10:53,800
Speaker 7: echt de grootste partij te worden, of voor meerderheid. Dus

199
00:10:53,840 --> 00:10:55,740
Speaker 7: hij heeft ook nog eens een keer een sleutelrol in

200
00:10:55,760 --> 00:11:00,110
Speaker 7: de formatie. Zijn partij heeft waarschijnlijk de doorslag... bij het

201
00:11:00,150 --> 00:11:02,770
Speaker 7: vormen van een regering. Dus hij gaat er een beetje

202
00:11:02,809 --> 00:11:03,430
Speaker 7: met de winst vandoor.

203
00:11:03,470 --> 00:11:06,350
Speaker 2: Ja, de Groenland-bonus is dus zijn kant opgevallen misschien

204
00:11:06,650 --> 00:11:08,640
Speaker 7: Ja, dat lijkt er misschien op. Maar er waren ook

205
00:11:08,660 --> 00:11:11,520
Speaker 7: heel veel binnenlandse thema's die ook hebben meegespeeld. Maakt het

206
00:11:11,540 --> 00:11:12,000
Speaker 7: iets uit voor

207
00:11:12,020 --> 00:11:12,420
Speaker 3: de rol van

208
00:11:12,460 --> 00:11:17,170
Speaker 7: Denemarken in Europa? Nee, Rasmussen staat daar wel hetzelfde in.

209
00:11:17,230 --> 00:11:20,390
Speaker 7: Dat maakt niet zoveel uit. Ze zullen vooroplopend blijven in

210
00:11:20,410 --> 00:11:24,590
Speaker 7: de steun aan Oekraïne. Samenwerking met Oekraïne. Ik denk dat

211
00:11:24,630 --> 00:11:25,950
Speaker 7: dat niet zoveel uit gaat maken.

212
00:11:25,970 --> 00:11:28,100
Speaker 2: Dankjewel. Europa-verslaggever Michal van der Toorn.

213
00:11:33,610 --> 00:11:36,830
Speaker 3: De Europese Centrale Bank staat klaar om de rente mogelijk

214
00:11:36,870 --> 00:11:39,390
Speaker 3: in april te verhogen. Maar dat gebeurt alleen als de

215
00:11:39,429 --> 00:11:42,870
Speaker 3: inflatieschok door de oorlog in het Midden-Oosten uit de hand loopt,

216
00:11:42,929 --> 00:11:49,190
Speaker 3: zegt ECB-president Christine Lagarde. Ze gezegd op een conferentie in Frankfurt.

217
00:11:49,230 --> 00:11:52,929
Speaker 3: Volgens haar zijn de gevolgen van het conflict nu nog

218
00:11:52,970 --> 00:11:54,990
Speaker 3: niet groot genoeg om onmiddellijk actie te

219
00:11:55,010 --> 00:11:59,770
Speaker 9: nemen. Monetarische politiek kan niet energieprijzen nemen. Dat is duidelijk

220
00:11:59,790 --> 00:12:06,219
Speaker 9: voor ons allemaal. Maar we moeten identifieeren wanneer hoge energiekosten

221
00:12:06,260 --> 00:12:14,610
Speaker 9: risico's spelen over naar brede gebaseerde inflatie. De

222
00:12:15,490 --> 00:12:21,470
Speaker 3: ECB-president Lagarde in haar toespraak benadrukt... dat het momenteel te

223
00:12:21,490 --> 00:12:24,030
Speaker 3: vroeg is om een besluit over de rente te nemen...

224
00:12:23,710 --> 00:12:26,569
Speaker 3: omdat de beleidsmakers van de bank nog de aard, omvang

225
00:12:26,610 --> 00:12:31,860
Speaker 3: en duur... van een verwachte inflatiestijging door hogere energieprijzen moeten beoordelen.

226
00:12:32,160 --> 00:12:35,120
Speaker 2: Als de huidige schok beperkt blijft tot de energiemarkten... zal

227
00:12:35,140 --> 00:12:39,280
Speaker 2: het effect ervan op de inflatie waarschijnlijk beperkt blijven... stelt Lagarde.

228
00:12:39,320 --> 00:12:42,140
Speaker 2: In februari, voor de oorlog in het Midden-Oosten... bedroeg de

229
00:12:42,160 --> 00:12:46,489
Speaker 2: inflatie in de eurozone nog 1,9 procent. In het basisscenario gaat

230
00:12:46,510 --> 00:12:49,370
Speaker 2: de ECB ervan uit... dat de inflatie in het eurogebied

231
00:12:49,410 --> 00:12:54,310
Speaker 2: dit jaar gemiddeld op 2,6 uitkomt. In 2027 koelt de inflatie dan

232
00:12:54,330 --> 00:12:56,210
Speaker 2: weer af tot gemiddeld 2 procent.

233
00:12:57,240 --> 00:13:00,400
Speaker 3: Meta heeft in de Amerikaanse staat New Mexico... een gigantische

234
00:13:00,420 --> 00:13:05,540
Speaker 3: schadeclaim van 375 miljoen dollar op z'n dak gekregen. Het moederbedrijf

235
00:13:05,559 --> 00:13:11,010
Speaker 3: van Facebook, Instagram en WhatsApp... zou kinderen in gevaar hebben gebracht...

236
00:13:10,030 --> 00:13:14,630
Speaker 3: en seksuele uitbuiting van kinderen op z'n platforms mogelijk hebben gemaakt.

237
00:13:14,650 --> 00:13:19,130
Speaker 3: Daar praten we over met Christian Albedink-Tijm, advocaat... gespecialiseerd in auteurs-

238
00:13:19,170 --> 00:13:23,990
Speaker 3: en informatierecht. Goedemiddag. Goedemiddag. Ja, wat draait deze zaak nou om?

239
00:13:24,030 --> 00:13:27,970
Speaker 3: Had Meta alle inhoud op Facebook beter moeten monitoren? Is

240
00:13:28,010 --> 00:13:29,130
Speaker 3: dat het monitoren?

241
00:13:30,270 --> 00:13:33,130
Speaker 10: Nou, het gaat niet om het monitoren... of het controleren

242
00:13:33,150 --> 00:13:36,610
Speaker 10: van de content die anderen op het platform plaatsen. Het

243
00:13:36,650 --> 00:13:39,790
Speaker 10: gaat eigenlijk veel verder. Het gaat namelijk om het ontwerp

244
00:13:39,850 --> 00:13:43,890
Speaker 10: van het product... het ontwerp van de platforms van Meta,

245
00:13:43,960 --> 00:13:49,300
Speaker 10: Instagram en Facebook. Het gaat eigenlijk meer om een productaansprakelijkheidszaak.

246
00:13:49,340 --> 00:13:54,429
Speaker 10: En dat maakt het heel interessant. Ja, want waarom? Nou,

247
00:13:54,610 --> 00:13:57,810
Speaker 10: we hebben altijd geleerd... dat inderdaad die discussies gaan over

248
00:13:57,850 --> 00:14:02,579
Speaker 10: vrijheid van meningsuiting... en platform heeft geen boodschap aan de boodschap...

249
00:14:02,140 --> 00:14:04,679
Speaker 10: dus is niet aansprakelijk voor wat andere mensen allemaal zeggen

250
00:14:04,740 --> 00:14:08,079
Speaker 10: en doen op platformen. En in de loop der jaren

251
00:14:08,120 --> 00:14:12,460
Speaker 10: zijn platforms hun producten steeds verslavender gaan maken. Met behulp

252
00:14:12,480 --> 00:14:17,579
Speaker 10: van algoritmes, met behulp van wat je noemt donkere patronen...

253
00:14:16,860 --> 00:14:20,780
Speaker 10: en hebben ons gedrag proberen te stimuleren, te sturen... wat

254
00:14:20,830 --> 00:14:23,790
Speaker 10: wij plaatsen, wat we liken, wat we leuk vinden. Zodat

255
00:14:23,810 --> 00:14:29,190
Speaker 10: we in de bekende konijnenholen terechtkomen. De fabeltjes fuik, zoals

256
00:14:29,290 --> 00:14:34,190
Speaker 10: Arjan Lubach dat noemde. En die platforms dachten altijd dat

257
00:14:34,230 --> 00:14:39,750
Speaker 10: ze immuun waren hiervoor. Vanwege allerlei regelgrijving die hun ook

258
00:14:39,790 --> 00:14:44,120
Speaker 10: immuniteit verstrekt... voor die boodschappen van anderen. Maar nu heeft...

259
00:14:44,850 --> 00:14:49,170
Speaker 10: De jury in de staat Nieuw-Mexico geoordeeld. Ja, dat is

260
00:14:49,210 --> 00:14:52,670
Speaker 10: wel leuk en aardig. Die vrijwaringen voor posts en dat

261
00:14:52,710 --> 00:14:55,430
Speaker 10: soort zaken. Maar het gaat gewoon om productaansprakelijkheid.

262
00:14:55,460 --> 00:15:00,340
Speaker 3: Je kunt je wel voorstellen dat ze inderdaad algoritmes hebben...

263
00:15:00,100 --> 00:15:05,500
Speaker 3: die ons steeds verder in een negatieve spiraal trekken. Het

264
00:15:05,560 --> 00:15:11,590
Speaker 3: gaat vaak om... Geweld of gedachtegangen waar je dan in

265
00:15:11,610 --> 00:15:14,150
Speaker 3: verstrikt raakt. Maar wat heeft dat met de seksuele uitbreiding

266
00:15:14,170 --> 00:15:15,590
Speaker 3: van kinderen te maken

267
00:15:16,550 --> 00:15:20,530
Speaker 10: Nou, wat de procureur in de staat New Mexico heeft gedaan...

268
00:15:20,270 --> 00:15:23,770
Speaker 10: is die heeft een profiel aangemaakt. Eigenlijk een soort undercover

269
00:15:23,790 --> 00:15:27,650
Speaker 10: profiel aangemaakt van een jong meisje. En is toen gewoon

270
00:15:27,670 --> 00:15:30,170
Speaker 10: gaan kijken wat er dan gebeurt. En in de loop

271
00:15:30,190 --> 00:15:34,130
Speaker 10: der tijd zag hij dat dat nieuwe meisje... allerlei vriendschapverzoeken

272
00:15:34,170 --> 00:15:39,080
Speaker 10: kreeg en allerlei uitnodigingen kreeg... Vooral van mannen. Niet per

273
00:15:39,120 --> 00:15:41,880
Speaker 10: se mannen in haar omgeving... maar ook uit andere landen

274
00:15:41,940 --> 00:15:45,440
Speaker 10: en ga ze maar door. En zag ook dat Meta

275
00:15:45,480 --> 00:15:47,739
Speaker 10: op een gegeven moment zei tegen dat meisje... hé, je

276
00:15:47,760 --> 00:15:51,580
Speaker 10: hebt een hartstikke mooi profiel, je krijgt een hele hoop aandacht...

277
00:15:50,740 --> 00:15:53,190
Speaker 10: misschien kan je hier ook wat geld mee verdienen. Met

278
00:15:53,230 --> 00:15:57,070
Speaker 10: andere woorden, Meta stimuleerde eigenlijk actief dit gedrag.

279
00:15:57,110 --> 00:16:02,050
Speaker 3: Ja, het gaat dus om productaansprakelijkheid. Dus op welk punt

280
00:16:02,090 --> 00:16:05,070
Speaker 3: zijn ze dan aansprakelijk? Het product is niet veilig.

281
00:16:06,840 --> 00:16:11,480
Speaker 10: Het product is niet veilig, misleidend. Het product is misleidend ontworpen.

282
00:16:11,520 --> 00:16:16,690
Speaker 10: Het is een oneerlijke handelspraktijk, zouden we dat in Europa noemen.

283
00:16:16,710 --> 00:16:21,030
Speaker 10: Dus er is ook consumentenwetgeving in de staat New Mexico...

284
00:16:20,450 --> 00:16:23,290
Speaker 10: die is ingeroepen op grond waarvan dit verboden is

285
00:16:23,690 --> 00:16:26,950
Speaker 2: En dit is een zaak in New Mexico. Zo'n uitspraak

286
00:16:26,970 --> 00:16:30,160
Speaker 2: in één Amerikaanse staat, wat voor gevolgen heeft die?

287
00:16:31,670 --> 00:16:33,490
Speaker 10: Dat is niet de enige zaak die in de Verenigde

288
00:16:33,530 --> 00:16:37,830
Speaker 10: Staten aanhangig is... waarbij Meta aansprakelijk wordt gehouden... voor het

289
00:16:37,870 --> 00:16:41,170
Speaker 10: verslavend maken van haar platforms. Ook in Los Angeles is

290
00:16:41,210 --> 00:16:44,590
Speaker 10: op dit moment... een hele grote vergelijkbare zaak aanhangig. We

291
00:16:44,650 --> 00:16:47,350
Speaker 10: hebben laatste week ook wel gezien... dat Mark Zuckerberg moest

292
00:16:47,370 --> 00:16:50,690
Speaker 10: ook getuigen persoonlijk in die zaak. En ook in die

293
00:16:50,730 --> 00:16:54,220
Speaker 10: zaak volgt binnenkort een uitspraak. En er zijn in de

294
00:16:54,240 --> 00:16:58,530
Speaker 10: Verenigde Staten... honderden van dit soort zaken gaande. Dus we

295
00:16:58,550 --> 00:17:01,890
Speaker 10: zijn mogelijk in een situatie... waarbij we echt een vloedgolf

296
00:17:01,930 --> 00:17:04,229
Speaker 10: van deze uitspraken zien. En men vergelijkt het dus ook

297
00:17:04,250 --> 00:17:06,190
Speaker 10: wel een beetje met de zaken... die in de tijd

298
00:17:06,210 --> 00:17:09,960
Speaker 10: tegen de tabaksindustrie zijn gevoerd. Over de verslaving van tabak.

299
00:17:10,020 --> 00:17:13,830
Speaker 10: Dat waren wel hele lange procedures trouwens. En dit zijn

300
00:17:13,850 --> 00:17:16,350
Speaker 10: ook lange procedures. Wat Meta heeft ook al aangekondigd in

301
00:17:16,390 --> 00:17:19,160
Speaker 10: hoge beroep te gaan. Dus het laatste is hier zeker

302
00:17:19,200 --> 00:17:21,560
Speaker 10: nog niet over gezegd. Maar we zien wel dat beetje

303
00:17:21,600 --> 00:17:23,980
Speaker 10: bij beetje er verandering komt.

304
00:17:24,020 --> 00:17:28,770
Speaker 2: Maar is dit dan een belangrijke uitspraak in dat visnet

305
00:17:28,810 --> 00:17:29,850
Speaker 2: vol van dit soort zaken?

306
00:17:31,330 --> 00:17:33,550
Speaker 10: Dit is een hele belangrijke uitspraak, omdat het de eerste

307
00:17:33,590 --> 00:17:38,830
Speaker 10: uitspraak is waarin dit is geoordeeld. En in Europa zijn

308
00:17:38,850 --> 00:17:42,020
Speaker 10: de kansen op dit soort zaken eigenlijk nog veel groter.

309
00:17:42,160 --> 00:17:46,240
Speaker 10: We vinden ons in de geopolitieke discussie over regulering van

310
00:17:46,280 --> 00:17:48,500
Speaker 10: Big Tech... waarvan we weten dat Trump en de zijnen

311
00:17:48,520 --> 00:17:51,990
Speaker 10: vinden dat wij in Europa Big Tech veel te veel reguleren...

312
00:17:51,890 --> 00:17:55,310
Speaker 10: Het Amerikaanse congres doet dat al lang niet meer. Vandaar

313
00:17:55,330 --> 00:17:58,970
Speaker 10: dat de Amerikaanse rechter nu ook ingrijpt. Maar in Europa

314
00:17:59,010 --> 00:18:02,650
Speaker 10: hebben we veel betere regels... om dit soort verslavingen aan

315
00:18:02,690 --> 00:18:05,130
Speaker 10: Big Tech tegen te gaan. Dus we hebben hier onder

316
00:18:05,170 --> 00:18:08,570
Speaker 10: meer de Digital Services Act. En op basis daarvan, dat

317
00:18:08,590 --> 00:18:12,740
Speaker 10: is een verordening... die in 2022 van kracht is geworden... kunnen

318
00:18:12,760 --> 00:18:13,980
Speaker 10: wij heel goed Big Tech

319
00:18:14,000 --> 00:18:14,119
Speaker 8: op

320
00:18:14,160 --> 00:18:16,920
Speaker 10: dezelfde manier aansprakelijk houden. Nou, dat belooft

321
00:18:16,940 --> 00:18:21,500
Speaker 3: nog wat. Toch een kentering. Dank, advocaat Christian Albedink-Tijm, gespecialiseerd

322
00:18:21,540 --> 00:18:23,120
Speaker 3: in auteurs- en informatierecht.

323
00:18:23,970 --> 00:18:26,610
Speaker 2: En dan nog even dit. Dat de Belgen een eeuwige

324
00:18:26,650 --> 00:18:30,440
Speaker 2: taalstrijd voeren, dat weten we inmiddels. Maar de Canadezen kunnen

325
00:18:30,480 --> 00:18:34,399
Speaker 2: er ook wat van. De Commissie voor Officiële Talen daar...

326
00:18:33,880 --> 00:18:37,760
Speaker 2: heeft namelijk een topman van Air Canada ontboden... omdat hij

327
00:18:37,800 --> 00:18:41,740
Speaker 2: vergeten is Frans te spreken. Maar heeft dat mee te maken?

328
00:18:41,980 --> 00:18:45,500
Speaker 2: Een condoleance-video die CEO Michael Rousseau opnam

329
00:18:45,850 --> 00:18:46,770
Speaker 3: De naam is wel Fransig.

330
00:18:47,250 --> 00:18:49,830
Speaker 2: Michael is wel Engels en Arousseau Frans. Het zou goed

331
00:18:49,850 --> 00:18:52,369
Speaker 2: moeten gaan, zou je denken. Maar goed, hij gaf een

332
00:18:52,390 --> 00:18:55,670
Speaker 2: reactie op de dodelijke botsing... van een vliegtuig van Air

333
00:18:55,710 --> 00:18:59,800
Speaker 2: Canada en een brandweerwagen... op de landingsbaan zondagnacht. Beide piloten

334
00:18:59,820 --> 00:19:02,080
Speaker 2: van het vliegtuig kwamen om het leven bij het ongeluk...

335
00:19:01,760 --> 00:19:05,660
Speaker 2: en meer dan veertig mensen raakten gewond. Hij reageerde dus

336
00:19:05,700 --> 00:19:07,320
Speaker 2: als topman en hij zei dit...

337
00:19:07,730 --> 00:19:10,910
Speaker 11: We now know that the captain and the first officer

338
00:19:10,950 --> 00:19:13,639
Speaker 11: were killed in this accident. We are deeply saddened by

339
00:19:13,660 --> 00:19:16,960
Speaker 11: the loss of two jazz employees. And our deepest condolences

340
00:19:16,980 --> 00:19:20,250
Speaker 11: go out to the entire jazz community and their families.

341
00:19:20,700 --> 00:19:22,640
Speaker 2: Ja, miskenbaar in het Engels

342
00:19:23,119 --> 00:19:26,090
Speaker 2: En daarom komt de Commissie voor Officiële Talen in Canada

343
00:19:26,130 --> 00:19:28,850
Speaker 2: nu op de lijn. Een van de omgekomen piloten kwam

344
00:19:28,890 --> 00:19:33,109
Speaker 2: namelijk uit het Franstalige Quebec. En in die hele video

345
00:19:33,150 --> 00:19:36,410
Speaker 2: sprak Rousseau slechts twee woorden Frans. Bonjour in de opening

346
00:19:36,550 --> 00:19:39,470
Speaker 2: en merci aan het eind. En daar kreeg de commissie

347
00:19:39,510 --> 00:19:42,830
Speaker 2: heel veel klachten over. Volgens Air Canada sprak Rousseau in

348
00:19:42,869 --> 00:19:44,880
Speaker 2: het Engels... om ervoor te zorgen dat zijn boodschap zo

349
00:19:44,930 --> 00:19:48,060
Speaker 2: duidelijk mogelijk overkwam. En dat vond hij gezien de emotionele

350
00:19:48,080 --> 00:19:51,020
Speaker 2: omstandigheden belangrijk. Ja, dat vind ik

351
00:19:51,100 --> 00:19:54,220
Speaker 3: eigenlijk wel logisch wat hij zegt.

352
00:19:54,280 --> 00:19:55,080
Speaker 2: Engels?

353
00:19:55,119 --> 00:19:57,240
Speaker 3: Ja, als je daar het makkelijkst in uitdrukt... en het

354
00:19:57,260 --> 00:19:59,680
Speaker 3: gaat om zo'n emotionele zaak... dan is het wel onhandig

355
00:19:59,700 --> 00:20:01,260
Speaker 3: als je dan in het Frans gaat stuntelen.

356
00:20:01,300 --> 00:20:01,570
Speaker 2: Nee

357
00:20:01,880 --> 00:20:02,860
Speaker 3: Zou ik zeggen.

358
00:20:02,900 --> 00:20:03,060
Speaker 11: Merci.

359
00:20:03,100 --> 00:20:05,140
Speaker 3: Oh, hij heeft wel iets Frans gezegd.

360
00:20:05,180 --> 00:20:06,230
Speaker 2: Ja, die twee woorden

361
00:20:06,840 --> 00:20:07,080
Speaker 3: Merci.