1
00:00:05,920 --> 00:00:14,360
Speaker 1: Dit is een BNR-podcast. Studio Den Haag van vrijdag 20 maart.

2
00:00:14,380 --> 00:00:17,570
Speaker 1: De vrijdag na de gemeenteraadsverkiezingen van deze week...

3
00:00:20,869 --> 00:00:23,770
Speaker 2: Mark, is het misschien leuk dat als deze podcast meer

4
00:00:23,810 --> 00:00:25,950
Speaker 2: luisteraars heeft dan vorige week... dat wij dan met z'n

5
00:00:25,970 --> 00:00:28,390
Speaker 2: drieën van het BNR-gebouw gaan abseilen?

6
00:00:28,450 --> 00:00:33,229
Speaker 3: Ja, heel goed idee. Dus luisteraars, wilt u Mark Beekhuis

7
00:00:33,269 --> 00:00:38,879
Speaker 3: van het BNR-gebouw zien abseilen? Ga massaal luisteren. Mark heeft

8
00:00:38,900 --> 00:00:40,540
Speaker 3: tot nu toe alleen nog... Ik hou het houtje wel vast.

9
00:00:40,580 --> 00:00:43,900
Speaker 3: Luister en deel... Heb jij ook al tevrees? Ja. Oké,

10
00:00:43,920 --> 00:00:46,690
Speaker 3: dan mag jij. Ik moet een beetje bij deze gemeenteraadsverkiezingen.

11
00:00:46,729 --> 00:00:48,930
Speaker 3: Ik heb sinds gisteren het liedje Met z'n allen in

12
00:00:48,950 --> 00:00:53,910
Speaker 3: m'n hoofd. van Annie Huisman. Dat de Mini Perfectio

13
00:00:53,950 --> 00:00:54,420
Speaker 1: gaat zingen

14
00:00:54,790 --> 00:00:58,290
Speaker 3: Maar uiteindelijk is de clue van het liedje... oké, er

15
00:00:58,330 --> 00:01:01,320
Speaker 3: is één winnaar. Eigenlijk zijn we allemaal winnaars. Ik

16
00:01:01,520 --> 00:01:04,640
Speaker 1: ben blij met de zetelwinst die de VVD geboekt heeft.

17
00:01:04,740 --> 00:01:07,480
Speaker 1: We zijn natuurlijk ontzettend blij met die zetelwinst... die wij

18
00:01:07,520 --> 00:01:08,300
Speaker 1: ook te pakken hebben.

19
00:01:08,319 --> 00:01:11,100
Speaker 4: Het CDA is de grootste lokale partij van Nederland geworden...

20
00:01:11,340 --> 00:01:14,000
Speaker 4: En daar ben ik heel erg tevreden en blij mee. Ja,

21
00:01:14,040 --> 00:01:15,720
Speaker 4: ook tevreden met de uitslag. We zijn

22
00:01:15,810 --> 00:01:18,890
Speaker 5: als ik me niet vergis, in vijftig daarvan de grootste

23
00:01:18,910 --> 00:01:23,830
Speaker 5: partij geworden. Ja, duidelijk winst in opzichte van de vorige verkiezing. Ja, nou,

24
00:01:23,870 --> 00:01:26,310
Speaker 5: we hebben natuurlijk de rare situatie dat in alle steden

25
00:01:26,330 --> 00:01:28,300
Speaker 5: waar wij mee hebben gedaan... Goed is het geworden.

26
00:01:36,040 --> 00:01:39,420
Speaker 3: Nou, daar waren we zo ook allemaal winnaar, hè, Mark? Ja, zeker.

27
00:01:39,440 --> 00:01:41,560
Speaker 1: Het was een heel surfe debat, zoals jij zelf zei.

28
00:01:41,580 --> 00:01:44,320
Speaker 1: Het was een beetje een niksig debat. Maar we hadden

29
00:01:44,459 --> 00:01:47,110
Speaker 1: wel allemaal gewonnen. Dat was fijn. We

30
00:01:47,140 --> 00:01:50,950
Speaker 3: hadden hier de uitslagenavond gedaan. En dan ga je... We

31
00:01:50,990 --> 00:01:53,750
Speaker 3: waren na twaalf klaar. Dan moet je nog naar huis,

32
00:01:53,790 --> 00:01:58,710
Speaker 3: in slaap zien te komen. Lang verhaal kort. Korte nacht.

33
00:01:58,950 --> 00:02:02,860
Speaker 3: En dan kind naar school... En op naar Den Haag,

34
00:02:02,880 --> 00:02:05,650
Speaker 3: negen uur daar zijn voor dat debat. En het was

35
00:02:05,730 --> 00:02:08,110
Speaker 3: echt heel moeilijk om mijn ogen op te houden... en

36
00:02:08,150 --> 00:02:12,420
Speaker 3: daar goed op te kunnen blijven focussen... want het was

37
00:02:12,450 --> 00:02:13,040
Speaker 3: niet zo spannend

38
00:02:13,080 --> 00:02:15,419
Speaker 1: allemaal. Nee, het belangrijkste wat ze te melden hadden... was

39
00:02:15,460 --> 00:02:17,820
Speaker 1: dat het heel erg aan de afdeling had gelegen... en

40
00:02:17,840 --> 00:02:20,680
Speaker 1: dat ze eigenlijk geen campagneleider... maar campagnemanager waren geweest.

41
00:02:21,550 --> 00:02:23,669
Speaker 3: Ja, dat viel mij ook op. Want de vraag was

42
00:02:23,810 --> 00:02:27,429
Speaker 3: dan ook... in hoeverre, want zo'n campagneleider... die wordt dan

43
00:02:27,490 --> 00:02:30,240
Speaker 3: op de lokale partij Hart voor Den Haag... want daar

44
00:02:30,260 --> 00:02:33,730
Speaker 3: was ook de campagneleider aanwezig... maar door de landelijke... Het

45
00:02:33,750 --> 00:02:40,230
Speaker 3: landelijke partijbureau worden ze dan ondersteund. Een klein beetje aangestuurd,

46
00:02:40,250 --> 00:02:43,060
Speaker 3: maar vooral dat laatste. Eigenlijk zeiden ze inderdaad, nee, we

47
00:02:43,070 --> 00:02:44,900
Speaker 3: hebben er niet zoveel mee te maken. Ze mochten doen

48
00:02:44,919 --> 00:02:46,760
Speaker 3: wat ze wilden. Als ze gekke filmpjes wilden maken, was

49
00:02:46,800 --> 00:02:50,660
Speaker 3: het prima. Als ze een kamerlid wilden hebben, dan kregen

50
00:02:50,680 --> 00:02:52,339
Speaker 3: ze hem. Maar als ze er geen behoefte aan hadden,

51
00:02:52,380 --> 00:02:55,280
Speaker 3: dan hoefden ze het ook niet. Om extra te flyeren,

52
00:02:55,320 --> 00:02:57,980
Speaker 3: om wat extra aandacht te genereren. Ze gaven een template

53
00:02:58,020 --> 00:03:00,320
Speaker 1: waar ze zelf tot hun plaatselijke slagzin in konden plakken.

54
00:03:00,340 --> 00:03:03,030
Speaker 1: Dat is eigenlijk best wel heel inzichtelijk. Dat het daadwerkelijk

55
00:03:03,070 --> 00:03:06,690
Speaker 1: daarmee wel echt lokale verkiezingen

56
00:03:06,870 --> 00:03:12,669
Speaker 3: waren. Het verhaal klopt niet helemaal. Want we hebben namelijk... Ja,

57
00:03:12,690 --> 00:03:15,060
Speaker 3: we hebben Rob Jetten door heel het land zien hangen.

58
00:03:15,240 --> 00:03:16,620
Speaker 3: Rieder bij de Vos hebben we door heel het land

59
00:03:16,660 --> 00:03:20,320
Speaker 3: zien hangen. Nog veel meer inderdaad. Terwijl de VVD, jij

60
00:03:20,340 --> 00:03:23,740
Speaker 3: zegt over die template met een eigen campagneslogan... bij de

61
00:03:23,760 --> 00:03:28,520
Speaker 3: VVD was dat allemaal wat lokaler geregeld. Bij GroenLinks Partij

62
00:03:28,540 --> 00:03:30,540
Speaker 3: van de Arbeid zag ik ook de lokale gezichten... gewoon

63
00:03:30,560 --> 00:03:35,070
Speaker 3: bij ons op de verkiezingsposter staan. En D66 heeft daarmee

64
00:03:35,130 --> 00:03:39,130
Speaker 3: geprobeerd om, ook met dezelfde slagzin... de energie vast te houden.

65
00:03:39,990 --> 00:03:44,150
Speaker 3: van de landelijke verkiezingen. De vraag is, is dat gelukt?

66
00:03:44,190 --> 00:03:48,190
Speaker 3: Iedereen wil zeggen dat het wel is gelukt. Nee, dat

67
00:03:48,220 --> 00:03:51,619
Speaker 3: het niet is gelukt. Precies, maar bij D66 zeggen ze...

68
00:03:51,340 --> 00:03:55,240
Speaker 3: als je kijkt naar de verkiezingen van vier jaar geleden...

69
00:03:54,220 --> 00:03:56,860
Speaker 3: dan zijn we zelfs een klein beetje groter geworden, bijna

70
00:03:56,880 --> 00:04:00,560
Speaker 3: een procent. Als je dat vergelijkt met de verkiezingen... want

71
00:04:00,600 --> 00:04:04,000
Speaker 3: ze zijn uiteindelijk, de lokale partijen zijn de grootste geworden...

72
00:04:03,540 --> 00:04:05,930
Speaker 3: dan het CDA, VVD, GroenLinks Partij van de Arbeid... en

73
00:04:05,970 --> 00:04:09,770
Speaker 3: dan pas D66... Nou, we weten natuurlijk bij de landelijke verkiezingen...

74
00:04:09,410 --> 00:04:11,390
Speaker 3: dat zij de grootste waren. Al moeten we, en dat

75
00:04:11,410 --> 00:04:13,450
Speaker 3: hebben we al een paar keer gezegd hier... uitkijken met

76
00:04:13,470 --> 00:04:15,890
Speaker 3: dat één-op-één vertalen. Maar ze zijn nu niet de grootste

77
00:04:15,910 --> 00:04:17,870
Speaker 3: landelijke partij geworden... bij de gemeenteraad. Ik sprak

78
00:04:17,890 --> 00:04:20,900
Speaker 1: gisteren Joonje van den Berg, campagneleider van de Goede Zaken...

79
00:04:20,659 --> 00:04:24,780
Speaker 1: en die zei het heel mooi. Hij heeft natuurlijk de premierbonus...

80
00:04:23,920 --> 00:04:27,780
Speaker 1: en die is helemaal verdampt door teleurgestelde kiezers... Wat hebben

81
00:04:27,800 --> 00:04:27,979
Speaker 1: we nou

82
00:04:28,120 --> 00:04:30,600
Speaker 3: door een rechtsregering gekregen? Ik ben hem wel achter de

83
00:04:30,620 --> 00:04:33,640
Speaker 3: schermen gaan vragen. Hebben jullie dit nou gezien als een premierbonus?

84
00:04:33,700 --> 00:04:37,060
Speaker 3: En daarvan wordt in ieder geval bij de coalitiepartijen... dus

85
00:04:37,080 --> 00:04:40,480
Speaker 3: niet alleen bij D66, gezegd... daar kan je nog niet

86
00:04:40,500 --> 00:04:43,220
Speaker 3: van spreken. Hij is pas net premier. Daar ga je

87
00:04:43,240 --> 00:04:47,160
Speaker 3: later pas van profiteren. Of dat dan bij de gemeenteraadsverkiezingen

88
00:04:47,200 --> 00:04:50,020
Speaker 3: gaat gebeuren... dat is al helemaal de vraag. Maar ze

89
00:04:50,050 --> 00:04:53,700
Speaker 3: hebben natuurlijk wel zelf heel duidelijk daarop ingezet. Aan de

90
00:04:53,730 --> 00:04:56,550
Speaker 3: andere kant kan je ook zeggen... het kabinet is niet afgestraft.

91
00:04:57,250 --> 00:04:59,589
Speaker 2: Ja, dat op z'n minst. En dat wil nog wel

92
00:04:59,610 --> 00:05:02,520
Speaker 2: eens gebeuren, toch? Bij verkiezingen die niet over de Tweede

93
00:05:02,560 --> 00:05:05,980
Speaker 2: Kamer gaan... maar wel over de gemeenteraad of de Provinciale Staten.

94
00:05:06,020 --> 00:05:08,200
Speaker 1: Ja, bij de Provinciale Staten is het altijd heel erg.

95
00:05:08,220 --> 00:05:12,419
Speaker 1: Heeft dit uitgepakt als een referendum over het coalitieakkoord

96
00:05:13,460 --> 00:05:14,950
Speaker 1: Nee. In mijn ogen niet

97
00:05:15,020 --> 00:05:19,310
Speaker 2: Ik weet niet hoe Michiel daarnaar kijkt. Nou, ja, ik

98
00:05:19,320 --> 00:05:25,210
Speaker 2: vind dat lastig. Omdat als die grote afstraffing wel had plaatsgevonden...

99
00:05:24,330 --> 00:05:27,310
Speaker 2: dan hadden we het misschien wel zo gezien. Maar goed,

100
00:05:27,330 --> 00:05:27,630
Speaker 2: die grote

101
00:05:27,670 --> 00:05:29,690
Speaker 1: afstraffing... Ja, dat is precies mijn gevoel. We zien

102
00:05:29,710 --> 00:05:31,650
Speaker 2: het effect niet en is het het dan niet? Die

103
00:05:31,670 --> 00:05:35,870
Speaker 2: grote afstraffing was er niet. Maar ook een afstraffing... dan

104
00:05:35,890 --> 00:05:39,380
Speaker 2: ga je dus toch vergelijken met de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022.

105
00:05:39,220 --> 00:05:42,400
Speaker 2: En ik hoorde ook Jurjen van den Berg bij jou

106
00:05:42,440 --> 00:05:46,460
Speaker 2: in onze avondspits op BNR... inderdaad zich richten op die

107
00:05:46,520 --> 00:05:48,880
Speaker 2: percentages en wat jullie net ook noemden.

108
00:05:50,450 --> 00:05:52,740
Speaker 1: Moet je het vergelijken met vier jaar geleden... of met

109
00:05:52,760 --> 00:05:55,700
Speaker 1: afgelopen najaar toen we ook verkiezingen hadden? Ik vind die

110
00:05:55,720 --> 00:05:59,440
Speaker 1: vergelijking zo moeilijk... omdat de grootste partij nu de lokale

111
00:05:59,480 --> 00:06:02,140
Speaker 1: partijen zijn. Dat is dus helemaal geen partij, dat is

112
00:06:02,160 --> 00:06:06,500
Speaker 1: weet niet geen mening. Vanuit de nationale journalistiek bekeken. De

113
00:06:06,520 --> 00:06:09,520
Speaker 1: meeste partijen hebben we eigenlijk helemaal geen vakje voor. Het

114
00:06:09,540 --> 00:06:12,900
Speaker 1: is heel moeilijk om dat te vergelijken met de verkiezingen hiervoor...

115
00:06:12,560 --> 00:06:14,120
Speaker 1: waarbij ze niet aanwezig waren, al

116
00:06:14,160 --> 00:06:17,430
Speaker 3: die verschillende partijtjes. Nee, dat is ook zo. Dat klopt.

117
00:06:17,529 --> 00:06:19,470
Speaker 3: En bij GroenLinks Partij van de Arbeid... voor welk moment

118
00:06:19,510 --> 00:06:23,470
Speaker 3: kies je nou eigenlijk? GroenLinks Partij van de Arbeid heeft verloren...

119
00:06:23,060 --> 00:06:26,500
Speaker 3: ten opzichte van vier jaar geleden. Maar, zeggen ze dan,

120
00:06:26,520 --> 00:06:28,299
Speaker 3: daar moet je niet naar kijken. Je moet nu kijken

121
00:06:28,339 --> 00:06:31,860
Speaker 3: naar oktober vorig jaar. En ten opzichte van oktober vorig

122
00:06:31,900 --> 00:06:35,680
Speaker 3: jaar hebben we weer gewonnen. Maar het idee bij GroenLinks

123
00:06:35,700 --> 00:06:39,589
Speaker 3: Partij van de Arbeid... was en is toch, als we

124
00:06:39,630 --> 00:06:42,150
Speaker 3: met de twee partijen bij elkaar komen... en die progressieve

125
00:06:42,190 --> 00:06:46,539
Speaker 3: krachten gaan bundelen... dan moet één plus één drie worden.

126
00:06:46,560 --> 00:06:48,839
Speaker 3: Maar dat moet nog komen, want ze zijn nog helemaal

127
00:06:48,880 --> 00:06:51,180
Speaker 3: niet één partij. Jij zou daar woordvoerder kunnen worden.

128
00:06:51,200 --> 00:06:54,760
Speaker 1: Want woordvoerders zijn precies hetzelfde tegen mij. Jij bent heel

129
00:06:54,800 --> 00:06:56,680
Speaker 1: erg in Den Haag ingevoerd, dat ben ik natuurlijk ook wel.

130
00:06:56,700 --> 00:06:58,810
Speaker 1: Maar dan denk je dus, die partijen zijn al één.

131
00:06:58,850 --> 00:07:02,930
Speaker 1: Want ze hebben één set woordvoerders, ze hebben één Kamerfractie. Maar...

132
00:07:03,710 --> 00:07:05,650
Speaker 1: Ze hebben nog niet één naam, ze hebben nog niet

133
00:07:05,690 --> 00:07:10,210
Speaker 1: één slagzin... ze hebben nog niet één uitstraling waarvan je zegt...

134
00:07:10,090 --> 00:07:12,190
Speaker 1: ik ga op die ene nieuwe partij stemmen. Ik denk

135
00:07:12,210 --> 00:07:14,130
Speaker 1: toch dat iedereen nu nog steeds op GroenLinks of PvdA

136
00:07:14,150 --> 00:07:18,530
Speaker 1: heeft gestemd. Hier in Amsterdam is dat zelfs de enige optie...

137
00:07:18,310 --> 00:07:21,110
Speaker 1: want er was geen GroenLinks-PvdA. Behalve bij ons in de wijkraad.

138
00:07:21,170 --> 00:07:25,170
Speaker 1: In de stadsdeel was het weer wel samen. Dus iedereen

139
00:07:25,190 --> 00:07:27,210
Speaker 1: heeft gewoon op één van die twee partijen gestemd. En

140
00:07:27,250 --> 00:07:31,000
Speaker 1: die blijken dan samen in één kolommetje al hun kandidaten

141
00:07:31,020 --> 00:07:34,300
Speaker 1: hebben staan. Dus ik denk dat dat effect...

142
00:07:33,480 --> 00:07:37,520
Speaker 3: Maar voor de verkiezingen... Want het verhaal voor de verkiezingen

143
00:07:37,540 --> 00:07:40,300
Speaker 3: is wat anders dan na de verkiezingen. Voor de verkiezingen

144
00:07:40,340 --> 00:07:42,400
Speaker 3: was de hoop heel erg... en ook bij Jesse Klaver,

145
00:07:42,420 --> 00:07:45,530
Speaker 3: want die heb ik er ook nog even over gesproken...

146
00:07:44,520 --> 00:07:49,369
Speaker 3: dat de progressieve stem die bij D66 landen in oktober...

147
00:07:50,640 --> 00:07:53,140
Speaker 3: de zwevende progressieve stem, zullen we maar zeggen... dat die

148
00:07:53,200 --> 00:07:56,410
Speaker 3: nu weer terug zou komen bij GroenLinks Partij van de Arbeid.

149
00:07:56,450 --> 00:07:58,830
Speaker 3: En dat is niet massaal gebeurd.

150
00:07:58,850 --> 00:07:59,150
Speaker 1: Al die

151
00:07:59,170 --> 00:08:00,090
Speaker 3: teleurgestelde

152
00:08:00,130 --> 00:08:03,860
Speaker 1: mensen die even een uitstapje naar D66 gemaakt hebben... toch denken,

153
00:08:03,880 --> 00:08:07,280
Speaker 1: dan krijg je een hele rechtse regering mee. Als je

154
00:08:07,320 --> 00:08:11,510
Speaker 1: vanaf GroenLinks of PvdA kijkt, is het dat natuurlijk... Die

155
00:08:11,550 --> 00:08:12,020
Speaker 1: zijn niet teruggekomen

156
00:08:12,270 --> 00:08:14,990
Speaker 2: Hij gebruikte ook de hele tijd dat woord, progressief. Ik

157
00:08:15,510 --> 00:08:17,950
Speaker 2: viel me op richting de verkiezingen. Mij ook. Dat is

158
00:08:17,970 --> 00:08:18,090
Speaker 2: heel

159
00:08:18,110 --> 00:08:20,510
Speaker 3: goed dat je dat zegt. En ik denk ook dat

160
00:08:20,550 --> 00:08:23,770
Speaker 3: de naam richting progressief gaat. Dat er iets van progressief

161
00:08:23,810 --> 00:08:27,040
Speaker 3: in de naam gaat komen. Dus niet links. Eerder

162
00:08:27,240 --> 00:08:27,550
Speaker 2: progressief

163
00:08:27,900 --> 00:08:31,760
Speaker 3: ja. Want je ziet ook, wij hebben in Zoeterwoude bij ons...

164
00:08:31,520 --> 00:08:34,580
Speaker 3: hebben de linkse partijen, of in ieder geval de progressieve partijen...

165
00:08:34,300 --> 00:08:37,380
Speaker 3: zich verenigd in progressief Zoeterwoude. Daar zit volgens mij zelfs

166
00:08:37,450 --> 00:08:43,370
Speaker 3: D66 zitten daarbij. Want er is geen lokale D66-fractie. Dat

167
00:08:43,410 --> 00:08:46,080
Speaker 3: is eigenlijk wel sterk. Je wil nu ook laten zien,

168
00:08:46,100 --> 00:08:49,240
Speaker 3: we zijn progressief. Het gaat veel meer over progressief of

169
00:08:49,280 --> 00:08:53,709
Speaker 3: conservatief dan over links-rechts. Terwijl het officieel natuurlijk dezelfde termen

170
00:08:53,750 --> 00:08:59,850
Speaker 3: waren ooit. Links is progressief, rechts is conservatief. Ja. Helemaal

171
00:09:00,070 --> 00:09:02,800
Speaker 3: de kamerindeling ooit gingen de conservatieve rechts zitten... en de

172
00:09:02,820 --> 00:09:07,980
Speaker 3: progressieve gingen. Nu over de 1850, zo'n beetje

173
00:09:08,420 --> 00:09:10,089
Speaker 3: Maar

174
00:09:10,210 --> 00:09:13,390
Speaker 2: ja, progressief, vooruitgang, wie kan daar nou tegen zijn? Ik

175
00:09:13,429 --> 00:09:15,390
Speaker 2: ben tegen vooruitgang. Progressief

176
00:09:15,410 --> 00:09:17,910
Speaker 3: vooruit. Vooruitgang impliceert verandering, daar hou ik helemaal niet van.

177
00:09:18,270 --> 00:09:18,490
Speaker 2: Bij

178
00:09:18,850 --> 00:09:22,230
Speaker 3: de Partij voor de Dieren zouden ze inderdaad zeggen... daar

179
00:09:22,250 --> 00:09:26,230
Speaker 3: zouden ze het niet progressief vooruit noemen, of vooruitgang. Want

180
00:09:26,270 --> 00:09:30,150
Speaker 3: zij zeggen juist, we moeten even verstoppen met... dat denken

181
00:09:30,170 --> 00:09:34,850
Speaker 3: dat alles meer en groter en veel moet zijn... Maar goed,

182
00:09:34,890 --> 00:09:35,550
Speaker 3: in juni

183
00:09:35,750 --> 00:09:36,210
Speaker 1: gaan we

184
00:09:36,450 --> 00:09:36,990
Speaker 3: het horen

185
00:09:37,010 --> 00:09:38,750
Speaker 1: hoe ze heten. Dus tot die tijd kunnen we het

186
00:09:38,770 --> 00:09:44,860
Speaker 1: nog heel vaak hierover hebben. De opkomst was beter dan

187
00:09:44,890 --> 00:09:49,760
Speaker 1: de vorige keer. Maar 53,7 procent. Ook weer niet iets dat

188
00:09:49,800 --> 00:09:52,660
Speaker 1: je denkt gaat echt heel erg lekker. De helft van

189
00:09:52,679 --> 00:09:58,270
Speaker 1: de mensen is gewoon thuisgebleven. Precies. Is het erg? Ik

190
00:09:58,290 --> 00:10:00,950
Speaker 1: heb ook horen mensen zeggen, onder andere Jort Kelder... als

191
00:10:00,970 --> 00:10:03,170
Speaker 1: mensen niet willen komen, moeten ze vooral niet komen. Moet

192
00:10:03,190 --> 00:10:06,770
Speaker 1: je niet klagen dat er iemand anders zit in de gemeenteraad...

193
00:10:06,270 --> 00:10:08,110
Speaker 1: dan je zelf had gewild misschien?

194
00:10:08,130 --> 00:10:10,410
Speaker 2: Volgens mij is vaak een reden om niet te komen...

195
00:10:10,090 --> 00:10:12,970
Speaker 2: juist dat je ook ontevreden bent en het gevoel hebt...

196
00:10:12,870 --> 00:10:14,910
Speaker 2: er wordt niks gedaan met mijn stem en er wordt

197
00:10:14,929 --> 00:10:18,300
Speaker 2: toch niet naar me geluisterd. Dat is heel lastig om

198
00:10:18,320 --> 00:10:22,040
Speaker 2: dat gevoel te keren. En zo versterkt dat elkaar. Dus

199
00:10:22,059 --> 00:10:26,340
Speaker 1: dan denk je dat alle linkse kiezers thuisgebleven zijn. Want

200
00:10:26,360 --> 00:10:28,840
Speaker 1: de rechtse kiezers worden echt heel erg geleusd op het ogenblik.

201
00:10:28,860 --> 00:10:29,020
Speaker 1: En de

202
00:10:29,070 --> 00:10:33,280
Speaker 3: afgelopen jaren. De vraag wat er gebeurd zou zijn met

203
00:10:33,300 --> 00:10:35,790
Speaker 3: de lokale partijen... als de opkomst hoger was geweest.

204
00:10:35,830 --> 00:10:36,330
Speaker 1: Ja

205
00:10:36,870 --> 00:10:40,670
Speaker 3: ook een goede vraag. Ja, want dan waren ze misschien

206
00:10:40,690 --> 00:10:45,670
Speaker 3: nog wel groter geweest. Maar ja, die opkomst. Het is

207
00:10:45,690 --> 00:10:51,090
Speaker 3: natuurlijk wel, wat Michiel zegt, aan de ene kant... De

208
00:10:51,130 --> 00:10:53,470
Speaker 3: mensen die echt afgehaakt zijn. Maar je hebt ook een

209
00:10:53,490 --> 00:10:58,100
Speaker 3: hele grote groep. En in mijn bubbel zitten er ook

210
00:10:58,120 --> 00:11:00,020
Speaker 3: een paar bij die denken... ja, je rolt ze allemaal wel.

211
00:11:00,100 --> 00:11:02,480
Speaker 3: Ik heb het interesseert me geen enerheid. Zolang ik mijn

212
00:11:02,500 --> 00:11:05,939
Speaker 3: kind naar school kan brengen... en

213
00:11:05,960 --> 00:11:06,160
Speaker 1: mijn

214
00:11:06,260 --> 00:11:08,380
Speaker 3: auto voor de deur kan parkeren, vind ik het prima.

215
00:11:08,400 --> 00:11:09,920
Speaker 3: Totdat zometeen het zwembad dicht moet

216
00:11:10,240 --> 00:11:12,699
Speaker 1: Ik wou zeggen, zolang je je kind naar school moet brengen...

217
00:11:12,440 --> 00:11:14,730
Speaker 1: wie regelt dat die school er is, daar gaan gemeentes over.

218
00:11:14,850 --> 00:11:16,910
Speaker 1: Daar heb je nou net de gemeenteraad voor gekozen. Precies.

219
00:11:17,230 --> 00:11:18,830
Speaker 1: Wie zegt dat er wel of niet op straat geparkeerd

220
00:11:18,870 --> 00:11:22,690
Speaker 1: mag worden... daar gaat de gemeenteraad over. Dat zwembad, dat

221
00:11:22,710 --> 00:11:24,630
Speaker 1: is het volgende. Misschien een heel klein stukje uit dat

222
00:11:24,670 --> 00:11:28,870
Speaker 1: iets wat suffige debat... van de campagnemanagers. Want wat ik

223
00:11:28,890 --> 00:11:31,190
Speaker 1: al zei, in de praktijk zeiden ze... we geven een

224
00:11:31,230 --> 00:11:35,790
Speaker 1: template aan al die gemeenteraden. Aan al die partijen in

225
00:11:35,809 --> 00:11:40,520
Speaker 1: het land. Dus het zijn geen campagneleiders. Over dat de

226
00:11:40,559 --> 00:11:43,120
Speaker 1: opkomst wel laag is... en hoe dat misschien

227
00:11:43,160 --> 00:11:45,600
Speaker 6: verbeterd zou kunnen worden. Je moet echt zorgen dat mensen

228
00:11:45,640 --> 00:11:48,600
Speaker 6: weten waarom het belangrijk is om te gaan stemmen. En

229
00:11:48,640 --> 00:11:51,900
Speaker 6: ook zorgen dat ze daar de tijd en aandacht voor

230
00:11:51,920 --> 00:11:55,370
Speaker 6: kunnen geven. Er zijn natuurlijk heel veel wijken in heel Nederland...

231
00:11:54,850 --> 00:11:58,270
Speaker 6: waar zich bezighouden met de lokale politiek niet op nummer

232
00:11:58,330 --> 00:11:59,830
Speaker 6: één staat in het dagelijks leven.

233
00:11:59,870 --> 00:12:02,570
Speaker 4: Wat ik heb gedaan in Hengelo is heel vroeg beginnen

234
00:12:02,590 --> 00:12:06,480
Speaker 4: bij kinderen en bij jongeren... om ze te vertellen wat

235
00:12:06,500 --> 00:12:09,220
Speaker 4: we doen en waarom. Om hen de routes naar school

236
00:12:09,240 --> 00:12:11,040
Speaker 4: te laten fietsen en mij te laten vertellen wat er

237
00:12:11,059 --> 00:12:14,160
Speaker 4: beter kan... Oh, gaat de gemeente daar ook over? Oh,

238
00:12:14,179 --> 00:12:16,300
Speaker 4: dat wist ik eigenlijk helemaal niet. Oh, dat is interessant.

239
00:12:16,320 --> 00:12:18,360
Speaker 4: Dus op het moment dat ik enthousiaste kinderen in het

240
00:12:18,380 --> 00:12:21,600
Speaker 4: gemeentehuis heb, dan heb ik ook enthousiaste ouders thuis. En

241
00:12:21,620 --> 00:12:24,100
Speaker 4: op die manier kun je als lokale politiek ook werken

242
00:12:24,140 --> 00:12:26,400
Speaker 4: aan het vertrouwen in het werk van de gemeente.

243
00:12:26,450 --> 00:12:28,280
Speaker 6: Als je een wijk oppakt om ervoor te gaan zorgen

244
00:12:28,300 --> 00:12:31,069
Speaker 6: van hoe kunnen we nou zorgen dat hier de omstandigheden verbeteren,

245
00:12:31,090 --> 00:12:33,390
Speaker 6: de kansen van mensen verbeteren. Dat kan je niet vanaf

246
00:12:33,410 --> 00:12:35,070
Speaker 6: een tekentafel gaan doen. Dat zou je echt met de

247
00:12:35,090 --> 00:12:36,990
Speaker 6: mensen moeten gaan doen. Nou, dan zijn ze gelijk betrokken.

248
00:12:37,460 --> 00:12:40,460
Speaker 6: En dan moet je ze eigenlijk proberen mee te fleuren van...

249
00:12:40,120 --> 00:12:41,939
Speaker 6: de eerste volgende keer dat er verkiezingen zijn, gaat dit

250
00:12:41,980 --> 00:12:43,980
Speaker 6: over jou... en wat we hier samen in deze wijk

251
00:12:44,020 --> 00:12:46,720
Speaker 6: aan het doen zijn. Ik zeg het nu uit mijn hoofd,

252
00:12:46,740 --> 00:12:47,980
Speaker 6: want ik heb dit quote gisteren

253
00:12:48,020 --> 00:12:54,420
Speaker 1: in elkaar geknutseld... was dit D66, CDA en VVD als laatste.

254
00:12:54,460 --> 00:12:59,040
Speaker 1: Volgens mij ook, ja. Eigenlijk best een heftige constatering dat

255
00:12:59,080 --> 00:13:01,380
Speaker 1: mensen geen vermoeden hebben... waar de gemeenteraad over gaat en

256
00:13:01,420 --> 00:13:04,569
Speaker 1: dat onderwijs dus eigenlijk de oplossing is... dan doen we

257
00:13:04,590 --> 00:13:07,050
Speaker 1: toch wel echt iets mis in een democratie... die inmiddels

258
00:13:07,070 --> 00:13:10,620
Speaker 1: een paar honderd jaar draait. Ja, en ik heb ook

259
00:13:10,640 --> 00:13:11,020
Speaker 1: het gevoel

260
00:13:11,040 --> 00:13:14,500
Speaker 2: dat dit betoog... dat heb ik vier jaar geleden ook gehoord...

261
00:13:14,140 --> 00:13:16,199
Speaker 2: dat heb ik acht jaar geleden ook gehoord... dat heb

262
00:13:16,240 --> 00:13:19,670
Speaker 2: ik twaalf jaar geleden ook gehoord. Dus ik ben daar

263
00:13:19,690 --> 00:13:23,250
Speaker 2: ook niet heel positief over gestemd... dat dit zal allemaal

264
00:13:23,270 --> 00:13:26,240
Speaker 2: waar zijn wat hier gezegd wordt... Maar toch op een

265
00:13:26,280 --> 00:13:30,689
Speaker 2: of andere manier landt dat niet bij zoveel miljoenen mensen...

266
00:13:30,350 --> 00:13:34,870
Speaker 2: dat we ook bij de gemeenteraadsverkiezingen... een opkomst van 70, 80 procent

267
00:13:34,910 --> 00:13:39,050
Speaker 3: hebben. Wanneer zie je dat mensen wel betrokken raken bij

268
00:13:39,070 --> 00:13:41,829
Speaker 3: de gemeentepolitiek... dat kan op een positieve manier zijn. En

269
00:13:41,870 --> 00:13:44,210
Speaker 3: daarom doen de lokale partijen het zo goed. Dat is

270
00:13:44,250 --> 00:13:48,470
Speaker 3: omdat je gemeenteraadslid en de partij waarop je stemt... heel

271
00:13:48,510 --> 00:13:52,670
Speaker 3: zichtbaar is. En daar zijn lokale partijen gewoon heel goed in.

272
00:13:52,710 --> 00:13:58,380
Speaker 3: Die zijn vaak ook... De netwerken met ondernemersverenigingen en de voetbalclub.

273
00:13:58,420 --> 00:14:02,680
Speaker 3: De oranje vereniging. Die zijn vaak heel erg sterk. Dus

274
00:14:03,400 --> 00:14:06,900
Speaker 3: dat de opkomst nog 50% is, is denk ik ook

275
00:14:06,940 --> 00:14:13,329
Speaker 3: wel te wijten aan de lokale partijen. Te wijten? Positief. Ja, positief.

276
00:14:13,350 --> 00:14:19,830
Speaker 3: Te danken. Te danken aan de lokale partijen. Maar de

277
00:14:19,870 --> 00:14:23,300
Speaker 3: negatieve kant, want dan krijgen mensen ook... Dan komen ze

278
00:14:23,320 --> 00:14:25,560
Speaker 3: ook in aanraking met de lokale politiek. En dan word

279
00:14:25,580 --> 00:14:27,020
Speaker 3: ik zelf altijd een beetje cynisch. Dan denk ik, dan

280
00:14:27,040 --> 00:14:29,590
Speaker 3: had je maar moeten gaan stemmen. Op het moment dat

281
00:14:29,620 --> 00:14:33,750
Speaker 3: er bijvoorbeeld een woontoren bij jou in de achtertuin gebouwd wordt.

282
00:14:33,810 --> 00:14:37,450
Speaker 3: Of een windturbine. Dat zijn van die momenten, dan zit

283
00:14:37,590 --> 00:14:42,970
Speaker 3: de raadzaal direct vol. Als het zwembad dicht moet. Wanneer

284
00:14:42,990 --> 00:14:45,860
Speaker 3: de school een uitbreiding heeft. Maar daar gaat de gemeente.

285
00:14:45,880 --> 00:14:48,120
Speaker 3: En dan ineens, oeh, daar gaat de gemeente over. Betaald

286
00:14:48,140 --> 00:14:50,460
Speaker 3: parkeren is er ook zo eentje. En dan kan je

287
00:14:50,500 --> 00:14:52,420
Speaker 3: weer twee kanten op. Of je bent daarna heel boos

288
00:14:52,460 --> 00:14:54,520
Speaker 3: en gaat alsnog niet stemmen... of je raakt dus betrokken

289
00:14:54,540 --> 00:14:57,119
Speaker 3: bij die lokale politiek... omdat je eindelijk doorhebt dat je

290
00:14:57,200 --> 00:14:59,660
Speaker 3: lokale politici aan het doen zijn. Ik hoorde heel veel

291
00:14:59,700 --> 00:14:59,920
Speaker 3: mensen

292
00:14:59,960 --> 00:15:03,680
Speaker 1: zeggen dat deze verkiezingen... eigenlijk vooral over AZC's gingen. Nee,

293
00:15:03,740 --> 00:15:05,240
Speaker 1: dat ben ik niet eens. Ik was het daar niet

294
00:15:05,260 --> 00:15:06,900
Speaker 1: mee eens. En je zag ook, want wat was het

295
00:15:06,920 --> 00:15:09,400
Speaker 1: in Hardenberg geloof ik... dat als je een referendum expliciet

296
00:15:09,420 --> 00:15:13,120
Speaker 1: had over een AZC... niet of het mocht komen, want

297
00:15:13,140 --> 00:15:15,900
Speaker 1: dat was nog eenmaal de spreidingswet... die is er, maar

298
00:15:15,980 --> 00:15:18,300
Speaker 1: waar dan misschien... en of het in één centrale of

299
00:15:18,320 --> 00:15:23,470
Speaker 1: meer verdeeld... Het is niet zo dat heel veel mensen daardoor...

300
00:15:22,790 --> 00:15:25,370
Speaker 1: dat de opomkomst daar dan wel in één keer 90%

301
00:15:25,410 --> 00:15:28,380
Speaker 1: was of zo. Dus ik begreep ook dat er meer

302
00:15:28,440 --> 00:15:32,920
Speaker 1: op de gewone gemeenteraad gestemd is... dan voor het referendum. Dus... Nou,

303
00:15:32,950 --> 00:15:36,330
Speaker 1: dit is wel het bewijs dat de AZC niet het onderwerp...

304
00:15:36,010 --> 00:15:38,010
Speaker 1: in ieder geval niet in Hardenberg het onderwerp van de

305
00:15:38,030 --> 00:15:38,800
Speaker 1: verkiezingen was

306
00:15:38,990 --> 00:15:41,910
Speaker 3: In Rotterdam en Den Haag weer wel, hè. Kijk, Hart

307
00:15:41,930 --> 00:15:45,840
Speaker 3: voor Den Haag heeft gewoon campagne erop gevoerd. De stadsgrenzen

308
00:15:45,860 --> 00:15:50,300
Speaker 3: gaan dan dicht. In Leper-Rotterdam

309
00:15:50,320 --> 00:15:50,720
Speaker 1: willen ze

310
00:15:50,760 --> 00:15:55,380
Speaker 3: selectiever zijn. Een voorlopige stop hebben. Nou, het leuke is...

311
00:15:56,090 --> 00:15:58,630
Speaker 3: Dat zag je ook bij dat debat met die campagneleiders.

312
00:15:58,650 --> 00:16:01,470
Speaker 3: Dat als je dan vraagt van ja, maar wie dan wel?

313
00:16:01,510 --> 00:16:03,250
Speaker 3: Leg je dat probleem dan bij de buren neer? Dan

314
00:16:03,270 --> 00:16:05,550
Speaker 3: is het letterlijk het antwoord... ja, maar dat is mijn

315
00:16:05,590 --> 00:16:07,650
Speaker 3: probleem inderdaad niet. En dat is ook zo. Dat is

316
00:16:07,670 --> 00:16:09,810
Speaker 3: ook zo. Maar dan krijg je dus allemaal... Kijk, als

317
00:16:09,850 --> 00:16:11,350
Speaker 3: elke gemeente zegt nee, niet bij ons, maar

318
00:16:11,370 --> 00:16:12,970
Speaker 1: bij de buren. We hebben een uitzondering nodig. Ja, wij

319
00:16:12,990 --> 00:16:15,960
Speaker 3: willen een uitzondering zijn. Dan schiet het

320
00:16:15,980 --> 00:16:19,890
Speaker 1: niet echt op. Nee. Zou dit in Den Haag effect

321
00:16:19,930 --> 00:16:23,290
Speaker 1: gaan hebben? Dat nu al die lokale partijen die toch

322
00:16:23,310 --> 00:16:28,660
Speaker 1: een beetje tegen AZC... zo gemiddeld sproken ageren... iets wat

323
00:16:28,700 --> 00:16:33,540
Speaker 1: rechtser zijn dan de huidige coalitie. Zou zo'n AZC-discussie in...

324
00:16:34,140 --> 00:16:37,490
Speaker 1: of een asielzoekersdiscussie... hierdoor in Den Haag toch weer op

325
00:16:37,500 --> 00:16:38,000
Speaker 1: scherp gezet

326
00:16:38,020 --> 00:16:41,330
Speaker 2: kunnen worden? Vanuit het kabinet wordt dan gezegd... het is

327
00:16:41,350 --> 00:16:46,050
Speaker 2: natuurlijk vervelend als door die spreidingswet... er tegen een gemeente

328
00:16:46,070 --> 00:16:48,070
Speaker 2: en tegen de inwoners van zo'n gemeente... wordt gezegd dat

329
00:16:48,090 --> 00:16:51,430
Speaker 2: dit moet gaan gebeuren... maar wij nemen maatregelen om de

330
00:16:51,470 --> 00:16:54,570
Speaker 2: instroom omlaag te krijgen. En als dat maar lukt, dan

331
00:16:54,590 --> 00:16:57,390
Speaker 2: heb je die spreidingswet niet meer nodig. Dat was wat

332
00:16:57,410 --> 00:16:58,910
Speaker 2: je vanuit het kabinet hoorde.

333
00:16:59,000 --> 00:16:59,960
Speaker 1: En volgens mij

334
00:17:00,200 --> 00:17:02,860
Speaker 2: is dat nog steeds zo. Maar dat is ook wel

335
00:17:02,900 --> 00:17:07,020
Speaker 2: weer wensdenken. Want dat heb je ook niet helemaal zelf

336
00:17:07,040 --> 00:17:08,300
Speaker 2: in de hand. Kijk naar wat er allemaal in de

337
00:17:08,340 --> 00:17:10,540
Speaker 2: wereld gebeurt. Er hoeft maar ergens een oorlog uit te

338
00:17:10,560 --> 00:17:11,940
Speaker 2: breken weer. Ja, dat

339
00:17:12,070 --> 00:17:12,700
Speaker 1: is toevallig

340
00:17:12,740 --> 00:17:13,210
Speaker 2: gebeurd

341
00:17:13,890 --> 00:17:17,629
Speaker 1: Een paar weken geleden. Ze zullen vast binnenkort een heleboel Iraniërs...

342
00:17:17,030 --> 00:17:18,070
Speaker 1: en andere mensen uit de regio

343
00:17:18,109 --> 00:17:21,990
Speaker 2: deze kant uitkomen. Ja, deze week werd ook bekend... dat

344
00:17:22,050 --> 00:17:27,960
Speaker 2: Iraniërs niet teruggestuurd gaan worden voorlopig. Dus ja, dan denk

345
00:17:27,980 --> 00:17:31,649
Speaker 2: ik ook... je kunt dat wel zeggen, maar... Gaat dat

346
00:17:31,690 --> 00:17:34,810
Speaker 2: de zorgen die mensen hebben wegnemen? Ik vraag het me

347
00:17:34,830 --> 00:17:35,470
Speaker 2: af

348
00:17:36,150 --> 00:17:38,690
Speaker 3: En jij vraagt, gaat het in Den Haag effect hebben?

349
00:17:38,710 --> 00:17:42,600
Speaker 3: Dat kan wel degelijk. Want hoe meer gemeentebestuurder zijn met

350
00:17:42,640 --> 00:17:46,620
Speaker 3: lokale politici... of niet eens lokale politici... want het hoeft

351
00:17:46,660 --> 00:17:48,780
Speaker 3: niet per se vanuit een lokale partij te komen... maar

352
00:17:48,800 --> 00:17:50,940
Speaker 3: in ieder geval een college waar gezegd wordt... we willen

353
00:17:50,980 --> 00:17:55,040
Speaker 3: het gewoon niet... Slepels maar voor de rechter. Slepels maar

354
00:17:55,060 --> 00:17:58,929
Speaker 3: voor de rechter, ja. Dat krijg je wel als politiek

355
00:17:58,950 --> 00:18:01,330
Speaker 3: Den Haag. Dan krijg je er natuurlijk wel mee te maken.

356
00:18:01,369 --> 00:18:05,369
Speaker 3: Dus dat maakt het ze enigszins wel lastiger. En we

357
00:18:05,390 --> 00:18:07,149
Speaker 3: hebben natuurlijk ook gezien dat er gemeenten zijn... waar dan

358
00:18:07,190 --> 00:18:13,170
Speaker 3: de burgemeester, die dan wel het college voorzit... maar niet

359
00:18:13,210 --> 00:18:19,440
Speaker 3: een verkozen vertegenwoordiger is... bij deze gemeenteraadsverkiezingen... dat hoeven trouwens

360
00:18:19,460 --> 00:18:23,280
Speaker 3: wethouders ook niet per se te zijn... Maar dat er

361
00:18:23,300 --> 00:18:26,880
Speaker 3: dan wel burgemeesters zijn die ervoor op durven te staan...

362
00:18:26,680 --> 00:18:29,139
Speaker 3: en zeggen, ja, ondanks dat hier allemaal mensen voor het

363
00:18:29,160 --> 00:18:32,859
Speaker 3: gemeentehuis staan... we moeten dit nou eenmaal doen. En ze

364
00:18:32,880 --> 00:18:35,580
Speaker 3: een college meeneemt. Maar dat wordt wel lastiger op het

365
00:18:35,600 --> 00:18:38,180
Speaker 3: moment dat je in een college hebt zitten... als burgemeester.

366
00:18:39,140 --> 00:18:39,230
Speaker 3: Ja

367
00:18:39,340 --> 00:18:42,740
Speaker 1: waarvan het voor de volle breedte tegen is. Oké, dus

368
00:18:42,780 --> 00:18:44,830
Speaker 1: wat wij doen in de studie uit Den Haag... bespreken

369
00:18:44,850 --> 00:18:47,250
Speaker 1: we altijd de landelijke politiek. Ik probeerde even een hakje

370
00:18:47,270 --> 00:18:49,070
Speaker 1: te maken vanuit al die gemeenten... waar we helemaal niks

371
00:18:49,109 --> 00:18:50,940
Speaker 1: van weten, want we wonen er in één... en we

372
00:18:50,960 --> 00:18:54,980
Speaker 1: komen er misschien in tien in het jaar. Even terug

373
00:18:55,000 --> 00:18:58,879
Speaker 1: naar Den Haag. Hoe lezen jullie nou uiteindelijk deze uitslag?

374
00:18:58,940 --> 00:19:03,040
Speaker 1: Er is niet zoveel veranderd. Of GroenLinks heeft toch gewonnen,

375
00:19:03,080 --> 00:19:05,540
Speaker 1: of de VVD heeft toch ook gewoon gewonnen. En D66

376
00:19:05,580 --> 00:19:10,879
Speaker 1: trouwens ook. Wat is nou jullie afdronk van deze uitslag?

377
00:19:12,180 --> 00:19:14,830
Speaker 2: Nou, dat we dus verwacht hadden dat die opkomst weer

378
00:19:14,869 --> 00:19:18,430
Speaker 2: rond de 50% zou liggen. Er was zelfs vrees, bleek

379
00:19:18,450 --> 00:19:21,250
Speaker 2: dan uit de onderzoeken, mensen die vooraf zeiden dat ze

380
00:19:21,270 --> 00:19:24,520
Speaker 2: zeker wisten dat ze zouden gaan stemmen. Daaruit ontstond de

381
00:19:24,560 --> 00:19:27,040
Speaker 2: vrees dat het zelfs nog wat lager zou zijn. Nou,

382
00:19:27,060 --> 00:19:32,070
Speaker 2: dat is niet gebeurd. Sterker nog, er is een soort

383
00:19:32,109 --> 00:19:36,090
Speaker 2: van trendbreuk. Al kun je eigenlijk pas echt over vier jaar...

384
00:19:35,910 --> 00:19:40,350
Speaker 2: na de gemeenteraadsverkiezingen van 2030 zeggen... of die trendbreuk er echt

385
00:19:40,390 --> 00:19:43,680
Speaker 2: is geweest. Dus misschien is dat iets positiefs. We hadden

386
00:19:43,720 --> 00:19:47,340
Speaker 2: verwacht van tevoren dat de lokale partijen... weer verder zouden groeien.

387
00:19:47,820 --> 00:19:52,750
Speaker 2: Dat is gebeurd. En ik keek wel met spanning naar

388
00:19:52,790 --> 00:19:56,570
Speaker 2: hoe er op de huidige coalitiepartijen... gestemd zou gaan worden.

389
00:19:57,050 --> 00:19:58,520
Speaker 2: Dat is allemaal ongeveer niks,

390
00:19:58,580 --> 00:20:00,610
Speaker 1: hè? Evenveel als vier jaar geleden

391
00:20:01,140 --> 00:20:02,659
Speaker 2: Ja, dus...

392
00:20:03,000 --> 00:20:04,480
Speaker 3: Forum voor Democratie moeten we niet vergeten

393
00:20:04,700 --> 00:20:06,940
Speaker 2: te noemen. Nee, dat is waar. Maar ik sprak een

394
00:20:06,980 --> 00:20:10,970
Speaker 2: collega hier bij BNR gisteren. Ik kan ook wel gewoon

395
00:20:10,990 --> 00:20:14,350
Speaker 2: zeggen wie het was. Bernard Hammelburg, onze zeer gewaardeerde collega,

396
00:20:14,369 --> 00:20:16,650
Speaker 2: die zei... Ik weet niet of hij daar gelijk in heeft,

397
00:20:16,690 --> 00:20:18,889
Speaker 2: maar die zei... dit waren de saaiste verkiezingen uit de

398
00:20:18,930 --> 00:20:22,870
Speaker 2: Nederlandse geschiedenis. Ja, dat snap ik wel een beetje dat

399
00:20:22,890 --> 00:20:25,230
Speaker 2: hij dat zei. Dat gevoel heb ik eigenlijk ook. De

400
00:20:25,250 --> 00:20:28,109
Speaker 2: echte landslide, de aardverschuiving... die hebben we in Den Haag

401
00:20:28,130 --> 00:20:30,930
Speaker 2: dan gezien... met Richard de Mos, hart voor Den Haag.

402
00:20:30,970 --> 00:20:34,950
Speaker 2: Dat was opvallend. OBM werd verwacht, die gaat wel groeien.

403
00:20:34,970 --> 00:20:37,970
Speaker 2: Maar van 9 naar 16 zetels, dat is natuurlijk best wel veel.

404
00:20:37,990 --> 00:20:41,169
Speaker 2: Maar voor de rest... Volgens mij heeft het allemaal redelijk

405
00:20:41,210 --> 00:20:44,840
Speaker 2: aangesloten op wat er vooraf verwacht werd. En ook Forum

406
00:20:44,859 --> 00:20:48,060
Speaker 2: voor Democratie noemde jij al, Leendert. Dat had ik ook

407
00:20:48,100 --> 00:20:50,230
Speaker 2: zien aankomen, de groei van die partij

408
00:20:50,600 --> 00:20:54,300
Speaker 1: Ik vind het interessant dat in Rotterdam, GroenLinks, PvdA nu...

409
00:20:54,119 --> 00:20:56,010
Speaker 1: maar dat is de PvdA die daar altijd de baas

410
00:20:56,030 --> 00:21:00,270
Speaker 1: was vroeger, tot 2002 of 2003 of zo... dat die nu weer

411
00:21:00,290 --> 00:21:03,090
Speaker 1: de grootste zijn. Oké, even groot als de volgende. Maar

412
00:21:03,109 --> 00:21:07,920
Speaker 1: net ietsje meer kiezers hebben gekozen voor de linkse partij...

413
00:21:07,580 --> 00:21:09,080
Speaker 1: die ze vroeger ook altijd allemaal kozen

414
00:21:09,540 --> 00:21:13,280
Speaker 3: Rotterdam is wel belangrijk voor GroenLinks Partij van de Arbeid nu, tegenwoordig.

415
00:21:14,820 --> 00:21:18,770
Speaker 3: Sowieso de steden. Maar ook qua symboolfunctie. Want wanneer is

416
00:21:18,790 --> 00:21:21,669
Speaker 3: het nou met GroenLinks... Laten we bij Partij van de

417
00:21:21,710 --> 00:21:24,750
Speaker 3: Arbeid blijven. Wat is het kantelmoment voor Partij van de

418
00:21:24,810 --> 00:21:27,730
Speaker 3: Arbeid geweest... waarin de politiek daadwerkelijk, en niet alleen voor

419
00:21:27,750 --> 00:21:31,530
Speaker 3: Partij van de Arbeid... is gaan veranderen? Van de klassieke fortuin.

420
00:21:31,590 --> 00:21:37,290
Speaker 3: En waar was voor het eerst duidelijk dat... dat die

421
00:21:37,330 --> 00:21:41,590
Speaker 3: populistische beweging niet een kleine stroming was... maar echt een

422
00:21:41,630 --> 00:21:45,320
Speaker 3: hele grote beweging. Dat was toen in Rotterdam, met de gemeenteraadsverkiezingen.

423
00:21:45,359 --> 00:21:48,380
Speaker 3: Dat waren nog eens gemeenteraadsverkiezingen, die van 2002. Met

424
00:21:48,400 --> 00:21:48,860
Speaker 1: dat

425
00:21:48,960 --> 00:21:54,200
Speaker 3: fantastische debat daarna met Melkert. De exit van Melkert, ja. Ja,

426
00:21:54,260 --> 00:21:58,859
Speaker 3: en hoe heet het nou? Van de VVD. Ach, wie

427
00:21:58,880 --> 00:22:02,210
Speaker 3: zat er ook weer? Nou, kan je nagaan. Dijkstal? Dijkstal, ja,

428
00:22:02,230 --> 00:22:05,070
Speaker 3: die bijna in slaap viel. Die zakte steeds verder weg

429
00:22:05,109 --> 00:22:08,689
Speaker 3: in zijn stoel. Ja, dat was heel bijzonder. Maar daarom,

430
00:22:08,730 --> 00:22:12,960
Speaker 3: Rotterdam is wel qua symboolfunctie, is dat wel belangrijk. Maar

431
00:22:12,980 --> 00:22:18,180
Speaker 3: Forum voor Democratie, in de wandelgangen in Den Haag... wordt

432
00:22:18,220 --> 00:22:20,560
Speaker 3: wel veel gesproken over Forum voor Democratie... en de opkomst

433
00:22:20,580 --> 00:22:23,359
Speaker 3: van Forum voor Democratie. Want er wordt toch wel naar

434
00:22:23,380 --> 00:22:25,260
Speaker 3: gekeken van, oeh, wat is er eigenlijk aan de hand?

435
00:22:25,300 --> 00:22:28,000
Speaker 3: En hoe komt het dat de partij zo aantrekkelijk is

436
00:22:28,040 --> 00:22:33,790
Speaker 3: voor jonge mannen? Want tussen de 18 en 35 jaar zit een

437
00:22:33,830 --> 00:22:44,540
Speaker 3: soort masculine onderlaag daarin. Van influencers en rotate-achtige wereldje. En

438
00:22:44,560 --> 00:22:48,939
Speaker 3: dat wordt wel als eng bestempeld bij de middenpartijen in

439
00:22:48,980 --> 00:22:50,740
Speaker 3: Den Haag. Wat is dit voor een beweging? Ik weet

440
00:22:50,770 --> 00:22:51,770
Speaker 3: niet of jij dat wil doen, maar dat wil ik

441
00:22:51,810 --> 00:22:51,929
Speaker 3: ook

442
00:22:51,950 --> 00:22:54,970
Speaker 1: best wel eng vinden. Ik wil haar het opzeggen. Ik bedoel...

443
00:22:56,130 --> 00:22:58,640
Speaker 1: Er zitten af en toe wat fascistoïde trekjes in... wat

444
00:22:58,680 --> 00:23:00,719
Speaker 1: ze gedaan hebben in het verleden... en dan toch gewoon

445
00:23:00,740 --> 00:23:02,419
Speaker 1: op de lijst mogen blijven staan.

446
00:23:02,480 --> 00:23:05,760
Speaker 3: Ja, en dan willen ze er geen afstand van nemen. Nee, precies.

447
00:23:05,780 --> 00:23:09,810
Speaker 3: En dan hoor je altijd twee argumenten. De ene is, ja,

448
00:23:09,869 --> 00:23:13,190
Speaker 3: het is heel lang geleden... dus de jeugdzonde maak je

449
00:23:13,210 --> 00:23:15,659
Speaker 3: er niet zo druk om. En het tweede is... Dat

450
00:23:15,680 --> 00:23:19,310
Speaker 3: is de jijbak. Maar bij GroenLinks zit ook duivendak, krijg

451
00:23:19,330 --> 00:23:20,610
Speaker 3: je dan te horen.

452
00:23:20,650 --> 00:23:22,110
Speaker 1: En daar horen we de media niet

453
00:23:22,150 --> 00:23:24,190
Speaker 3: over. Dit was een grapje.

454
00:23:24,230 --> 00:23:26,110
Speaker 1: Ja, die heb ik ook nog wel

455
00:23:26,130 --> 00:23:26,810
Speaker 3: gehoord

456
00:23:27,530 --> 00:23:31,130
Speaker 1: Maar dat is een partij die, denk ik, overal uitgesloten

457
00:23:31,150 --> 00:23:31,770
Speaker 1: wordt

458
00:23:32,400 --> 00:23:37,780
Speaker 3: Nee, want ik hoorde... Dat er lokale partijen... Dat was

459
00:23:37,800 --> 00:23:40,720
Speaker 3: bij datzelfde debat trouwens, waar wij naar hebben zitten kijken.

460
00:23:40,770 --> 00:23:41,850
Speaker 3: Dat heb ik dan even niet gemist.

461
00:23:41,890 --> 00:23:42,130
Speaker 1: Nee,

462
00:23:42,150 --> 00:23:46,090
Speaker 3: daar zei onder andere de VVD... op lokaal niveau is

463
00:23:46,109 --> 00:23:50,250
Speaker 3: het aan hen, aan de lokale vertegenwoordigers. En als zij

464
00:23:50,270 --> 00:23:52,330
Speaker 3: met Forum voor Democratie willen gaan praten... dan kunnen ze

465
00:23:52,350 --> 00:23:56,060
Speaker 3: gewoon met Forum voor Democratie gaan praten. Oké. Dat is

466
00:23:56,100 --> 00:23:58,939
Speaker 3: een partij die eigenlijk wel de democratie zou willen opheffen,

467
00:23:58,980 --> 00:24:02,570
Speaker 1: toch? Forum voor Democratie, ja, zij zullen dat zelfs zeggen

468
00:24:02,590 --> 00:24:04,750
Speaker 1: van niet. Nee, dat klopt. Ze roepen ook op tot

469
00:24:04,790 --> 00:24:07,450
Speaker 1: geweld en zeggen daarna... maar dan het liefst zonder geweld,

470
00:24:07,470 --> 00:24:08,110
Speaker 1: dat geweld.

471
00:24:08,130 --> 00:24:08,450
Speaker 2: Ja,

472
00:24:08,490 --> 00:24:08,609
Speaker 1: maar

473
00:24:08,630 --> 00:24:12,969
Speaker 2: ze roepen ook op tot het invoeren van binnen de referenda...

474
00:24:12,350 --> 00:24:16,370
Speaker 2: en de gekozen burgemeester, dus die zullen dat daar tegenin brengen. Ja,

475
00:24:16,410 --> 00:24:20,330
Speaker 2: dat is... En, dat hoor je al jaren trouwens vanuit

476
00:24:20,369 --> 00:24:23,780
Speaker 2: forumkringen gezegd worden... En ook wel vanuit andere partijen die

477
00:24:23,800 --> 00:24:26,950
Speaker 2: dan worden uitgesloten. Die zeggen, nou dat betekent dus dat

478
00:24:26,970 --> 00:24:32,780
Speaker 2: al die andere partijen niet democratisch zijn. democratisch op ons gestemd.

479
00:24:32,800 --> 00:24:36,399
Speaker 2: Wij komen nu in al die gemeenteraden terecht. En al

480
00:24:36,420 --> 00:24:41,420
Speaker 2: die stemmen... die worden door die andere partijen... naast hen neergelegd.

481
00:24:41,460 --> 00:24:43,070
Speaker 2: En er wil niet eens met ons gepraat worden. Dat

482
00:24:43,109 --> 00:24:47,070
Speaker 2: hoorde Liedewijden Vos woensdagavond... op haar uitslagenavond ook weer letterlijk

483
00:24:47,090 --> 00:24:49,530
Speaker 2: zo zeggen. Tuurlijk, altijd in de slachtofferrol...

484
00:24:49,010 --> 00:24:54,250
Speaker 3: als je de kans krijgt. Als je Forum voor Democratie vraagt...

485
00:24:53,830 --> 00:24:59,970
Speaker 3: willen jullie met DENK... samenwerken? Of in een coalitie... dan

486
00:24:59,990 --> 00:25:01,790
Speaker 3: zeggen ze ook gewoon nee. Dus het is ook een

487
00:25:01,810 --> 00:25:04,459
Speaker 3: heel flauw argument. Want dat zie je ook niet gebeuren

488
00:25:04,570 --> 00:25:04,909
Speaker 1: Maar het is wel

489
00:25:04,930 --> 00:25:07,810
Speaker 3: het argument wat er komt. Ja, hard voor de naam

490
00:25:07,830 --> 00:25:12,260
Speaker 3: zei je het ook. Ja, mensen van tevoren uitsluiten, dan

491
00:25:12,300 --> 00:25:14,880
Speaker 3: sluit je onze kiezers uit. Dan heb ik daar twee

492
00:25:14,900 --> 00:25:16,399
Speaker 3: gedachten bij. De eerste is, nou, ik wil je nog

493
00:25:16,420 --> 00:25:19,459
Speaker 3: wel eens zien met echte linkse partijen... of jullie het

494
00:25:19,480 --> 00:25:22,600
Speaker 3: daar überhaupt zelfs mee zouden willen. En de tweede gedachte is,

495
00:25:22,619 --> 00:25:24,240
Speaker 3: als we het dan over uitsluiten hebben... en je voert

496
00:25:24,290 --> 00:25:26,770
Speaker 3: campagne op, we willen niemand meer in de stad hebben...

497
00:25:26,590 --> 00:25:29,310
Speaker 3: dan denk ik van, jullie hele campagne is geënt op uitsluitingen.

498
00:25:30,450 --> 00:25:33,340
Speaker 3: En vervolgens ga je lopen zeuren over uitsluiting

499
00:25:34,190 --> 00:25:36,520
Speaker 1: Weet je dat ik helemaal vergeet dat we even moeten onderbreken...

500
00:25:36,080 --> 00:25:38,619
Speaker 1: voor reclame en dat soort zaken? Dat gaan we toch

501
00:25:38,660 --> 00:25:43,820
Speaker 1: even doen, Leenert, Michiel. Ik ben Mark, we gaan zo verder. Oké,

502
00:25:43,840 --> 00:25:46,170
Speaker 1: daar gaan we weer. We gaan nu lekker door met

503
00:25:46,210 --> 00:25:47,770
Speaker 1: olie en gas, de energierekeningen.

504
00:25:49,310 --> 00:25:53,220
Speaker 3: Ja, Rob Letts komt nu net terug uit Brussel. Daar

505
00:25:53,240 --> 00:25:57,580
Speaker 3: is afgesproken dat er in ieder geval vanuit Europa... niet

506
00:25:57,619 --> 00:26:02,270
Speaker 3: een gezamenlijke regeling komt om de hoge energieprijs te dempen.

507
00:26:02,310 --> 00:26:06,639
Speaker 3: Want de soevereine lidstaten moeten dat zelf beslissen. En in

508
00:26:06,660 --> 00:26:09,010
Speaker 3: dat kader was er eerder deze week al een brief, Mark.

509
00:26:09,050 --> 00:26:12,590
Speaker 3: En die heb jij uitgebreid behandeld. Een brief waarin een

510
00:26:12,609 --> 00:26:17,690
Speaker 3: menukaart wordt geschetst... waarin staat wat het kabinet eventueel zou

511
00:26:17,710 --> 00:26:20,910
Speaker 3: kunnen doen... mochten ze in actie willen komen. Er was

512
00:26:20,950 --> 00:26:22,119
Speaker 3: gevraagd om een brief

513
00:26:22,160 --> 00:26:27,399
Speaker 1: met daarin... wat gaat de regering doen? En welke scenario's

514
00:26:27,420 --> 00:26:30,460
Speaker 1: houdt de regering rekening mee? En er kwam een brief met...

515
00:26:30,220 --> 00:26:32,950
Speaker 1: we hebben 1500 opties, we hebben geen idee wat we gaan doen...

516
00:26:34,020 --> 00:26:38,280
Speaker 1: Maar ik bedoel, er stond niet iets in over scenario's...

517
00:26:38,300 --> 00:26:41,440
Speaker 1: wat twee keer is toegezegd. Eén keer in het vraaguur

518
00:26:41,510 --> 00:26:43,690
Speaker 1: en één keer in het debat door de premier zelf.

519
00:26:43,770 --> 00:26:46,570
Speaker 1: En wat dan ook grappig is, dat we dan van

520
00:26:46,590 --> 00:26:50,350
Speaker 1: tevoren al... woordvoerders van ministeries bij ons zeggen... je moet

521
00:26:50,390 --> 00:26:52,820
Speaker 1: niet al te veel verwachten hoor van die brief. Dat

522
00:26:52,859 --> 00:26:55,600
Speaker 1: is een soort verwachtingsmanagement. Maar dat was gewoon letterlijk toegezegd.

523
00:26:56,180 --> 00:26:58,560
Speaker 1: Welke scenario's houdt de regering rekening mee en wat gaan

524
00:26:58,580 --> 00:27:02,720
Speaker 1: we dan doen? En op allebei die vragen zijn geen

525
00:27:02,940 --> 00:27:06,220
Speaker 1: antwoorden gekomen in die brief. Er staan natuurlijk wel allerlei

526
00:27:06,240 --> 00:27:08,480
Speaker 1: dingen die bedacht zijn... die we nog van de vorige

527
00:27:08,530 --> 00:27:10,619
Speaker 1: energiecrisis van de inval in Oekraïne hebben.

528
00:27:11,550 --> 00:27:13,950
Speaker 3: Bij scenario's zou je verwachten dat er in de brief

529
00:27:13,970 --> 00:27:19,750
Speaker 3: had gestaan... we hebben een energieplafond wanneer bijvoorbeeld de gasprijzen...

530
00:27:18,730 --> 00:27:22,869
Speaker 3: boven de 300 euro... Als de

531
00:27:22,930 --> 00:27:27,250
Speaker 1: olie- en gasaanvoer vier weken onderbroken wordt... dan gaan we

532
00:27:27,270 --> 00:27:30,050
Speaker 1: dit doen. Ja, dat is een soort scenario, toch? Ja,

533
00:27:30,070 --> 00:27:30,250
Speaker 1: maar er

534
00:27:30,290 --> 00:27:33,490
Speaker 3: is wel verteld dat we hebben... als het nodig mocht zijn,

535
00:27:33,530 --> 00:27:36,210
Speaker 3: dan kunnen we... dat willen ze eigenlijk niet, maar de

536
00:27:36,250 --> 00:27:38,909
Speaker 3: accijnsen bijvoorbeeld verlagen. We kunnen met een energieplafond komen. We

537
00:27:38,930 --> 00:27:44,340
Speaker 3: kunnen met een energienoodfonds op de proppen komen. Er zijn wel... Ja,

538
00:27:44,359 --> 00:27:44,469
Speaker 1: een

539
00:27:44,540 --> 00:27:46,639
Speaker 3: minimumloon kan omhoog. Er

540
00:27:46,680 --> 00:27:48,120
Speaker 1: zijn heel diverse oplossingen.

541
00:27:48,160 --> 00:27:50,140
Speaker 3: Via de huurtoeslag zou ook nog kunnen. Daar ben ik

542
00:27:50,180 --> 00:27:55,220
Speaker 3: overigens fan van. Je wil een beetje gericht mensen compenseren.

543
00:27:55,240 --> 00:27:57,560
Speaker 3: Ik vond eigenlijk vorige keer, toen kregen we allemaal 900. Dank

544
00:27:57,619 --> 00:27:59,619
Speaker 3: u wel. Dat wil ik best nog een keer. Ik

545
00:27:59,640 --> 00:28:01,010
Speaker 3: heb jou wel eens voor de grap verteld wat ik

546
00:28:01,030 --> 00:28:04,110
Speaker 3: toen gekocht heb van dat geld. Een racefiets? Nee,

547
00:28:04,170 --> 00:28:04,810
Speaker 1: ik heb toen een...

548
00:28:07,619 --> 00:28:13,040
Speaker 3: Een wattmeter, dus een vermogensmeter voor mijn racefiets gekocht. Om

549
00:28:13,080 --> 00:28:19,419
Speaker 3: even aan te geven dat een ongerichte maatregel niet voor iedereen...

550
00:28:17,920 --> 00:28:19,920
Speaker 3: Het is wel fijn om dat geld te krijgen, maar

551
00:28:19,960 --> 00:28:21,219
Speaker 3: ik had het voor de energie niet nodig. Maar

552
00:28:21,240 --> 00:28:21,310
Speaker 2: het

553
00:28:21,330 --> 00:28:21,379
Speaker 3: was

554
00:28:21,400 --> 00:28:22,690
Speaker 2: eigenlijk een statement dat je dat

555
00:28:22,730 --> 00:28:24,730
Speaker 3: gekocht hebt. Nee, ik wilde dat gewoon graag hebben en

556
00:28:24,790 --> 00:28:26,410
Speaker 3: er stond ineens dat geld op mijn

557
00:28:26,730 --> 00:28:29,950
Speaker 1: rekening. Dus ik hoop dat ze nu weer heel laat

558
00:28:29,970 --> 00:28:32,510
Speaker 1: pas ingrijpen... zodat ze weer zo'n ongerichte maatregel moeten doen.

559
00:28:33,130 --> 00:28:34,969
Speaker 1: Dat was de vorige keer

560
00:28:34,990 --> 00:28:38,719
Speaker 3: wat er misging. Wij zijn de overheid. Het geld van

561
00:28:38,760 --> 00:28:41,240
Speaker 3: de overheid, het is al een beetje clichématig... maar het

562
00:28:41,260 --> 00:28:42,900
Speaker 3: belastinggeld is ook van ons. Ik

563
00:28:42,920 --> 00:28:45,840
Speaker 1: ben minder streng dan meneer Heijnen, onze minister van Financiën.

564
00:28:45,860 --> 00:28:48,370
Speaker 1: Die wil gewoon dat we niet te veel uitgeven. En

565
00:28:48,400 --> 00:28:49,930
Speaker 1: ik denk dat daar best nog wat rek in zit.

566
00:28:49,970 --> 00:28:52,670
Speaker 1: Want het gaat ook best goed met Frankrijk. Het is

567
00:28:52,710 --> 00:28:54,490
Speaker 1: in ieder geval wel vroeg met pensioen.

568
00:28:54,530 --> 00:28:56,930
Speaker 3: Ook dat. Maar bij die CVB-doorrekeningen

569
00:28:56,950 --> 00:28:58,150
Speaker 1: van vorige week... 10, 15 jaar langer werken

570
00:28:58,170 --> 00:29:01,890
Speaker 3: dan in Frankrijk. Misschien moeten we toch verhuizen. Ja, nou,

571
00:29:01,930 --> 00:29:05,600
Speaker 3: dat denk ik niet. Want die CVB-doorrekeningen... en we hebben

572
00:29:05,660 --> 00:29:09,420
Speaker 3: echt een lage staatsschuld op dit moment. Maar ze lieten

573
00:29:09,460 --> 00:29:12,800
Speaker 3: in die CPB-doorrekeningen zien... welke kosten er de komende jaren

574
00:29:12,820 --> 00:29:14,420
Speaker 3: voor de overheid gaan stijgen. En dan zie je dat

575
00:29:14,460 --> 00:29:18,940
Speaker 3: de zorg wordt duurder, defensie wordt duurder. Maar wat ook

576
00:29:18,980 --> 00:29:21,760
Speaker 3: heel erg stijgt, en dan hebben we het over miljarden...

577
00:29:21,100 --> 00:29:26,300
Speaker 3: dat zijn de rentelasten. Want we hebben ooit geld, konden

578
00:29:26,320 --> 00:29:30,020
Speaker 3: we lenen... tegen heel weinig rente, bijna gratis. Die tijd

579
00:29:30,060 --> 00:29:33,640
Speaker 3: is voorbij. En we zien dat de rente ook al oploopt.

580
00:29:33,680 --> 00:29:37,980
Speaker 3: Dus hoe hoger jouw staatsschuld is... hoe sneller dat bedrag

581
00:29:38,020 --> 00:29:41,479
Speaker 3: ook gaat toenemen, ook in volume, hoe groter dat gaat worden.

582
00:29:41,520 --> 00:29:42,860
Speaker 3: Dus daar moet je wel een beetje mee uitkijken, dat

583
00:29:42,880 --> 00:29:43,360
Speaker 3: is mijn punt

584
00:29:43,660 --> 00:29:46,010
Speaker 1: Ja, ik denk gewoon dat er sowieso nog een marge

585
00:29:46,030 --> 00:29:47,969
Speaker 1: van 10 miljard is... omdat we de Europese regel van 3%

586
00:29:48,210 --> 00:29:50,770
Speaker 1: best aan kunnen houden... in plaats van de 2% die

587
00:29:50,790 --> 00:29:53,570
Speaker 1: de VVD in het coalitieakkoord heeft onderhandeld. Ja, we gaan

588
00:29:53,610 --> 00:29:56,530
Speaker 1: eerst richting de 3 om daarna terug te gaan. Ja, precies.

589
00:29:57,260 --> 00:30:00,219
Speaker 1: Dat zeg ik. Zo'n procent is ongeveer 10 miljard op de begroting. Ja,

590
00:30:00,280 --> 00:30:02,420
Speaker 1: iets meer tegenwoordig geloof ik. Daar kan je leuke dingen

591
00:30:02,440 --> 00:30:02,880
Speaker 1: mee doen.

592
00:30:02,920 --> 00:30:06,060
Speaker 3: Daar kan je nagaan. Ietsje meer. Bijvoorbeeld op het moment

593
00:30:06,080 --> 00:30:11,830
Speaker 3: dat je een energieplafond wil invoeren... of een energienoodfonds, dat

594
00:30:11,850 --> 00:30:13,140
Speaker 3: gaat echt om miljarden. Een noodfonds

595
00:30:13,290 --> 00:30:18,250
Speaker 1: dat komt er... Dat is al aangezonderd wat in het

596
00:30:18,330 --> 00:30:21,209
Speaker 1: najaar komt. Waarvan natuurlijk dan alle linkse partijen zeggen dat

597
00:30:21,230 --> 00:30:23,930
Speaker 1: is te laat. Want de energierekening, zeker als je geen

598
00:30:23,970 --> 00:30:26,050
Speaker 1: vast contract hebt... gaat nu al per maand omhoog. En

599
00:30:26,090 --> 00:30:28,620
Speaker 1: als je nu al moet tanken, dan gaan je kosten

600
00:30:28,630 --> 00:30:31,900
Speaker 1: nu al elke dag omhoog. Maar goed, dat is in

601
00:30:31,920 --> 00:30:34,660
Speaker 1: ieder geval iets wat er na de Prinsjesdag

602
00:30:34,680 --> 00:30:39,180
Speaker 3: zal zijn. Ze hebben twee momenten waarop ze iets kunnen doen.

603
00:30:39,220 --> 00:30:41,800
Speaker 3: Dat is bij de voorjaarsnota. Dat is al vrij snel.

604
00:30:43,100 --> 00:30:45,480
Speaker 3: Of ze moeten het in de zomer bij de augustusbesluitvorming doen.

605
00:30:45,770 --> 00:30:45,880
Speaker 3: Dat

606
00:30:45,920 --> 00:30:49,610
Speaker 1: zijn de twee cycli die de regering heel graag vasthoudt.

607
00:30:49,630 --> 00:30:54,270
Speaker 1: Maar er is geen enkele reden om vandaag niet te besluiten...

608
00:30:52,910 --> 00:30:55,210
Speaker 1: als er een bank omvalt gaan we die dit weekend redden...

609
00:30:54,990 --> 00:30:57,850
Speaker 1: voor tientallen miljarden euro's en dan gaan we dat later oplossen.

610
00:30:58,410 --> 00:31:00,870
Speaker 1: Dus wat dat betreft, het kan elk moment van het jaar.

611
00:31:00,910 --> 00:31:05,220
Speaker 1: Alleen dat vinden ze niet leuk. Antwerpen houden daar niet van.

612
00:31:05,700 --> 00:31:08,820
Speaker 2: En het is lastig om iets weer terug te draaien...

613
00:31:08,300 --> 00:31:11,560
Speaker 2: als je dat eenmaal gedaan hebt en die oorlog eindigt morgen.

614
00:31:12,070 --> 00:31:14,010
Speaker 2: Waar we niet vanuit gaan. Nee, maar

615
00:31:14,110 --> 00:31:17,280
Speaker 1: je hebt natuurlijk dat met de verlaging van de accijns...

616
00:31:16,860 --> 00:31:20,440
Speaker 1: die we van de vorige crisis nog steeds doorvoeren. Daar

617
00:31:20,460 --> 00:31:22,160
Speaker 1: zie je hoe moeilijk dat is als we de accijns

618
00:31:22,200 --> 00:31:24,440
Speaker 1: nog weer een keer zouden verlagen. Dus klopt het dat

619
00:31:24,460 --> 00:31:29,000
Speaker 1: daar ook die huiverigheid zit? Ik denk het. Ja. En

620
00:31:29,020 --> 00:31:32,450
Speaker 1: zeer terecht in dat opzicht. Maar ja, je kan ook,

621
00:31:32,490 --> 00:31:36,150
Speaker 1: wat Leenert zegt, aan de huurtoeslag iets sleutelen... of het

622
00:31:36,170 --> 00:31:40,790
Speaker 1: toch gewoon weer als helikoptergeld over de hele samenleving uitstrooien... Ja,

623
00:31:40,850 --> 00:31:42,590
Speaker 1: ik zie ze niet zo snel. Want er stond in

624
00:31:42,630 --> 00:31:45,350
Speaker 1: het minimumloon gaan we verhogen. Dat is een

625
00:31:45,390 --> 00:31:46,330
Speaker 3: optie. Daarom

626
00:31:46,350 --> 00:31:48,930
Speaker 1: zei ik, er stonden geen scenario's in. En er stonden

627
00:31:48,970 --> 00:31:51,260
Speaker 1: ook niet in, in dit geval gaan we die maatregel

628
00:31:51,300 --> 00:31:55,200
Speaker 3: proberen. Ja, want het minimumloon verhogen, dat werkt dus ook door.

629
00:31:55,240 --> 00:31:57,020
Speaker 3: Als je dat eenmaal gedaan hebt, kan je dat ook

630
00:31:57,040 --> 00:32:03,530
Speaker 3: niet meer terugdraaien. Dus de verhoging nu werkt voor altijd door.

631
00:32:03,570 --> 00:32:04,870
Speaker 3: Dus als je nu zegt, je krijgt er 3% bij...

632
00:32:06,330 --> 00:32:08,510
Speaker 3: dan hou je die 3%, maar op het moment dat

633
00:32:08,570 --> 00:32:11,430
Speaker 3: er weer een verhoging van het minimumloon is, gaat dat

634
00:32:11,450 --> 00:32:13,910
Speaker 3: natuurlijk op die 3%, nog bovenop die 3% die er

635
00:32:13,990 --> 00:32:19,460
Speaker 3: al bij zat, waardoor ook de latere verhogingen beïnvloed worden

636
00:32:19,480 --> 00:32:21,350
Speaker 3: door die 3% die je eerder gegeven hebt

637
00:32:22,080 --> 00:32:22,500
Speaker 1: Het is

638
00:32:22,520 --> 00:32:23,080
Speaker 3: voor de overheid

639
00:32:23,100 --> 00:32:25,320
Speaker 1: natuurlijk heel fijn om te zeggen, de werkgevers gaan dit

640
00:32:25,360 --> 00:32:27,140
Speaker 1: voor ons oplossen, dan kost het namelijk op de begroting

641
00:32:27,200 --> 00:32:29,800
Speaker 1: geen geld. Het kost, dat begroot ik wel een beetje geld,

642
00:32:29,820 --> 00:32:33,760
Speaker 1: want de AOW gaat mee omhoog. En de uitkeringen gaan

643
00:32:33,800 --> 00:32:36,060
Speaker 1: mee omhoog. Hoewel je dat een keertje kan loskoppelen, dat

644
00:32:36,080 --> 00:32:37,740
Speaker 1: hebben we ook in het verleden wel een keer gedaan.

645
00:32:37,760 --> 00:32:41,880
Speaker 1: Maar in principe leg je het probleem buiten de

646
00:32:41,900 --> 00:32:44,370
Speaker 3: overheid om het op te lossen. Ja, zolang het bij werk... Nee,

647
00:32:44,430 --> 00:32:46,190
Speaker 3: want het is niet helemaal waar, want je vertelt het

648
00:32:46,210 --> 00:32:50,470
Speaker 3: eigenlijk zelf al goed. Dat had ik inderdaad erbij moeten vertellen.

649
00:32:50,490 --> 00:32:54,110
Speaker 3: Voor de Rijk is het heel onaantrekkelijk, omdat inderdaad de

650
00:32:54,270 --> 00:32:58,170
Speaker 3: AOW gekoppeld is. Ja. Maar het grootste

651
00:32:58,200 --> 00:33:03,380
Speaker 1: deel van de minimumloon wordt natuurlijk betaald door werkgevers. Hebben

652
00:33:03,400 --> 00:33:05,570
Speaker 1: we daar nu voldoende over gezegd? Moeten we daar nog

653
00:33:05,610 --> 00:33:06,130
Speaker 1: iets over zeggen?

654
00:33:07,830 --> 00:33:10,490
Speaker 3: Volgende week wordt er over gedebatteerd. En je ziet wel

655
00:33:10,510 --> 00:33:13,870
Speaker 3: dat de roep vanuit de oppositie steeds luider wordt... om

656
00:33:13,890 --> 00:33:15,870
Speaker 3: iets te gaan doen. En de vraag is wel, hoe

657
00:33:15,910 --> 00:33:18,610
Speaker 3: lang kan een minderheidskabinet... nu krijgen we dus te maken

658
00:33:18,650 --> 00:33:21,300
Speaker 3: met dat het een minderheidskabinet is... hoe lang kan een

659
00:33:21,340 --> 00:33:26,300
Speaker 3: minderheidskabinet daar geen gehoor aan geven? Kan je dan, wat

660
00:33:26,340 --> 00:33:29,440
Speaker 3: jij zegt... Augustus voelt nog heel ver weg. Zeker september.

661
00:33:29,460 --> 00:33:31,440
Speaker 1: Want dat is wat er in die brief staat. We

662
00:33:31,460 --> 00:33:33,980
Speaker 1: gaan in de zomer erover nadenken. En dan weten we

663
00:33:34,010 --> 00:33:36,790
Speaker 1: inmiddels af de oorlog hoe dat zich ontwikkelt. En dan

664
00:33:36,830 --> 00:33:37,950
Speaker 1: met Prinsjesdag komen we bij u

665
00:33:37,970 --> 00:33:43,330
Speaker 3: terug. Wij hebben nu elke dag bij Bas in de ochtend...

666
00:33:42,550 --> 00:33:47,070
Speaker 3: de nieuwe adviesprijs benzine. Mensen rijden langs de snelweg en

667
00:33:47,090 --> 00:33:49,479
Speaker 3: hebben ze uiteraard BNR aanstaan. En Bas vertelt dat nog

668
00:33:49,520 --> 00:33:51,780
Speaker 3: niet en dat bord staat er. En dan zie je 250

669
00:33:51,620 --> 00:33:54,800
Speaker 3: plus staan. En elke dag wordt het meer. Ja, die

670
00:33:54,840 --> 00:33:57,280
Speaker 3: druk gaat enorm toenemen zometeen. Er komt denk ik ook

671
00:33:57,300 --> 00:33:58,040
Speaker 3: een moment dat mensen

672
00:33:58,080 --> 00:34:01,250
Speaker 1: boos worden op oliebedrijven. Want de olie die nu verkocht wordt,

673
00:34:01,270 --> 00:34:05,190
Speaker 1: de benzine die nu verkocht wordt... gewoon tegen oude drieven ingekocht.

674
00:34:05,210 --> 00:34:07,910
Speaker 1: Die raffinaderijen zijn daar een tijdje mee bezig. Ik weet

675
00:34:07,930 --> 00:34:10,370
Speaker 1: niet hoe lang, maar dat is niet... Dus de olie

676
00:34:10,410 --> 00:34:13,200
Speaker 1: die je nu tankt, die is gewoon nog goedkoop gekocht.

677
00:34:13,239 --> 00:34:15,359
Speaker 1: Dus er worden nu echt overwinsten gemaakt. Dat is ook

678
00:34:15,400 --> 00:34:16,840
Speaker 1: een van de dingen die ze zou kunnen doen. En

679
00:34:16,860 --> 00:34:19,319
Speaker 1: ik vraag me nu af, stond dat in de opties...

680
00:34:19,040 --> 00:34:22,219
Speaker 1: dat ze overwinsten van de oliemaatschappijen gingen afkomen? Nee, volgens

681
00:34:22,239 --> 00:34:23,880
Speaker 1: mij niet. En dat is eentje waar ook om gevraagd

682
00:34:23,920 --> 00:34:26,130
Speaker 1: gaat worden door een SP, denk ik. Jij hebt met

683
00:34:26,170 --> 00:34:28,150
Speaker 1: Jimmy en Dijk daarover gesproken, toch? Nou, hier, SP.

684
00:34:28,950 --> 00:34:31,570
Speaker 2: Nou, die zei, dat is inmiddels een week of twee

685
00:34:31,590 --> 00:34:35,290
Speaker 2: geleden al... zei hij inderdaad, die accijnsen moeten nu omlaag.

686
00:34:35,310 --> 00:34:38,040
Speaker 2: Nou goed, we hebben volgens mij net besproken... dat dat

687
00:34:38,080 --> 00:34:41,719
Speaker 2: niet heel snel te gebeuren staat. Ik ben wel heel

688
00:34:41,739 --> 00:34:45,680
Speaker 2: benieuwd naar dat debat volgende week... en wat de mogelijk

689
00:34:45,719 --> 00:34:49,090
Speaker 2: verenigde oppositie eventueel kan afdwingen.

690
00:34:49,250 --> 00:34:51,310
Speaker 1: Het zou wel de eerste keer zijn dat de oppositie

691
00:34:51,350 --> 00:34:54,350
Speaker 1: echt verenigd is, hè? Niet helemaal, maar wel bijna de

692
00:34:54,390 --> 00:34:54,830
Speaker 1: eerste keer.

693
00:34:54,890 --> 00:34:58,620
Speaker 2: Ja, anderhalve week geleden hebben we die motie... over niet

694
00:34:58,640 --> 00:35:02,200
Speaker 2: bezuinigen op de gehandicaptenzorg gehad. Dat hebben we vorige week

695
00:35:02,239 --> 00:35:04,970
Speaker 2: in de podcast, dat heeft iedereen gehoord. Verteld hoe dat

696
00:35:04,989 --> 00:35:09,020
Speaker 2: gegaan is, maar toen met 75-74 aangenomen. Dus de Verenigde

697
00:35:09,060 --> 00:35:13,590
Speaker 2: Oppositie minus jaar 21 was dat op dat moment. Maar ja, goed,

698
00:35:13,750 --> 00:35:16,070
Speaker 2: komende week, dat debat is dan weer een kans.

699
00:35:16,130 --> 00:35:19,270
Speaker 3: Nou, maar wat wel slim van dit kabinet is... en

700
00:35:19,390 --> 00:35:20,870
Speaker 3: ik weet niet of ze het expres hebben gedaan, maar

701
00:35:20,890 --> 00:35:25,090
Speaker 3: zo gaat het wel uitwerken. Kijk, de oppositie is niet,

702
00:35:25,140 --> 00:35:26,960
Speaker 3: is überhaupt niet verenigd... maar zij is het ook vaak

703
00:35:26,980 --> 00:35:29,840
Speaker 3: niet met elkaar eens. En op het moment dat je

704
00:35:29,880 --> 00:35:32,399
Speaker 3: een ja-nee-vraag voor hebt... van willen we de accijnsen wel

705
00:35:32,480 --> 00:35:35,259
Speaker 3: of niet verlagen, één optie... dan kan je het met

706
00:35:35,280 --> 00:35:37,819
Speaker 3: z'n allen daar wel of niet over eens zijn. Maar

707
00:35:37,840 --> 00:35:41,120
Speaker 3: doordat ze de grote menukaart hebben neergelegd... kan de oppositie

708
00:35:41,140 --> 00:35:43,650
Speaker 3: het weer heel erg oneens gaan worden met elkaar... over

709
00:35:43,710 --> 00:35:48,270
Speaker 3: wat voor maatregel je nou wel of niet wil gaan uitvoeren.

710
00:35:48,330 --> 00:35:51,330
Speaker 3: Dus op het moment dat bijvoorbeeld Groep Markushouwer... want die

711
00:35:51,350 --> 00:35:55,770
Speaker 3: gaan er zeker mee komen met de PVV... Denk zal

712
00:35:55,790 --> 00:35:59,350
Speaker 3: zich daar niet bij aansluiten onder dezelfde motie... maar wel

713
00:35:59,390 --> 00:36:03,120
Speaker 3: ervoor stemmen. Maar zij gaan zeggen, accijnissen verlagen, btw verlagen

714
00:36:03,160 --> 00:36:07,370
Speaker 3: op energie... Maar dan is het nog de vraag, ja, SGP,

715
00:36:07,410 --> 00:36:12,089
Speaker 3: dat soort partijen, wat meer conservatieve rechtse partijen, ja, 21, willen

716
00:36:12,130 --> 00:36:16,609
Speaker 3: zij meegaan in een accijnsverlaging? GroenLinks, Partij van de Arbeid.

717
00:36:16,650 --> 00:36:19,569
Speaker 3: Wat gaat GroenLinks, Partij van de Arbeid zeggen? We willen

718
00:36:19,630 --> 00:36:21,790
Speaker 3: juist dat mensen wat minder gaan rijden. En op het

719
00:36:21,810 --> 00:36:25,540
Speaker 3: moment dat je de benzineprijzen nu weer gaat verlagen, dan...

720
00:36:26,200 --> 00:36:28,569
Speaker 3: daar hebben we het vorige week al over gehad... dan

721
00:36:28,610 --> 00:36:31,810
Speaker 3: los je eigenlijk het probleem niet op. En sterker

722
00:36:31,830 --> 00:36:36,279
Speaker 1: nog, vandaag, deze vrijdag, kwam natuurlijk de IEA... Met de

723
00:36:36,300 --> 00:36:39,380
Speaker 1: waarschuwing dat er een energiecrisis aan zit te komen voor

724
00:36:39,400 --> 00:36:42,420
Speaker 1: de wereld. Want ze zetten het altijd op die schaal.

725
00:36:42,460 --> 00:36:44,060
Speaker 1: Blijft u vooral thuis werken, want dan hoeft u niet

726
00:36:44,080 --> 00:36:48,080
Speaker 1: te tanken. Dat soort oproepen zitten er ineens in. Dat

727
00:36:48,100 --> 00:36:49,980
Speaker 1: is nog niet overgenomen door onze regering. Maar dat is

728
00:36:50,000 --> 00:36:54,160
Speaker 1: natuurlijk wel ook, nog los van waarom GroenLinks... van GroenLinks-PVDA

729
00:36:54,200 --> 00:36:56,430
Speaker 1: waarschijnlijk mensen minder wil laten rijden... want dan heb je

730
00:36:56,450 --> 00:36:58,219
Speaker 1: geen fossiele brandstof nodig... Ik

731
00:36:58,239 --> 00:37:02,020
Speaker 3: hoorde Rob Jetten... Rob Jetten zei het zelf ook al.

732
00:37:02,260 --> 00:37:03,660
Speaker 3: Ik weet niet meer waar ik hem dat heb zien doen.

733
00:37:03,680 --> 00:37:04,200
Speaker 3: Volgens mij in

734
00:37:04,239 --> 00:37:04,629
Speaker 1: Brussel

735
00:37:05,030 --> 00:37:10,850
Speaker 3: Tussen neus en lippen door. Voordat hij die Europese Raad inging.

736
00:37:10,890 --> 00:37:13,290
Speaker 3: We moeten ook kijken naar verbruik. We kunnen niet alleen

737
00:37:13,310 --> 00:37:18,550
Speaker 3: maar kijken naar... Op het moment dat er een energiecrisis is.

738
00:37:18,610 --> 00:37:18,950
Speaker 3: Het

739
00:37:19,110 --> 00:37:22,370
Speaker 1: middel om verbruik terug te dringen. Er zijn er twee.

740
00:37:22,410 --> 00:37:24,610
Speaker 1: Je kan of de prijs gewoon laten oplopen. Zoals nu gebeurt.

741
00:37:24,640 --> 00:37:27,560
Speaker 1: Dan gaan we vanzelf minder tanken. En het andere is

742
00:37:27,580 --> 00:37:28,900
Speaker 1: dat je het op brandsoen doet. En dat is echt

743
00:37:28,920 --> 00:37:33,220
Speaker 1: een dramatische stap. Autoloze zondag. Dan krijg je een bon

744
00:37:33,260 --> 00:37:36,760
Speaker 1: en dan mag je tanken voor zoveel liter. Of autoloze zondag,

745
00:37:36,800 --> 00:37:39,830
Speaker 1: maar daar heb ik nog niemand over gehoord in Den Haag.

746
00:37:39,930 --> 00:37:42,569
Speaker 3: Nee, dat schijnt niet meer... Ik weet niet waarom, maar

747
00:37:42,590 --> 00:37:46,049
Speaker 3: ik hoorde iemand zeggen... dat kan niet meer tegenwoordig.

748
00:37:46,110 --> 00:37:49,410
Speaker 1: Ja, dat kan wel. Als de noodsituatie er is, dan

749
00:37:49,430 --> 00:37:52,630
Speaker 1: kunnen we dat natuurlijk gewoon doen. Dat is toch gewoon... Avondklok,

750
00:37:52,670 --> 00:37:55,410
Speaker 1: wat dacht je daarvan, Mark? Dan worden we bij de

751
00:37:55,450 --> 00:38:00,080
Speaker 1: helemaal gekken. Maar goed, als de crisis maar groot genoeg is...

752
00:38:00,020 --> 00:38:02,900
Speaker 1: dan kunnen dit soort dingen gewoon. En dan, zelfs als

753
00:38:02,920 --> 00:38:05,500
Speaker 1: het juridisch niet helemaal afdwingbaar is... denk ik nog steeds

754
00:38:05,520 --> 00:38:08,000
Speaker 1: dat de meeste mensen wel zullen zeggen... oké, die crisis

755
00:38:08,020 --> 00:38:11,080
Speaker 1: is zo groot, we moeten maar. En dan gaan er

756
00:38:11,120 --> 00:38:13,600
Speaker 1: altijd nog een paar PVV'ers wel in de auto stappen...

757
00:38:13,340 --> 00:38:19,299
Speaker 1: gewoon omdat het... Kan, zal ik maar zeggen. Maar ja, nee.

758
00:38:19,340 --> 00:38:21,120
Speaker 1: Ik heb toch wat vertrouwen in de burger. Dat als

759
00:38:21,180 --> 00:38:21,980
Speaker 1: ik iets groot genoeg sta...

760
00:38:25,400 --> 00:38:27,360
Speaker 3: Ik heb het niet nodig, extra hulp. En als ze

761
00:38:27,380 --> 00:38:29,500
Speaker 3: me geld geven, ga ik iets voor mijn racefiets kopen.

762
00:38:29,520 --> 00:38:33,440
Speaker 3: Dat blijft staan. En toch, als ik aan die pomp sta...

763
00:38:32,700 --> 00:38:35,239
Speaker 3: en ik gooi mijn oude Volvo'tje vol... en dat is

764
00:38:35,280 --> 00:38:40,770
Speaker 3: niet 75 euro, maar bijna 100 euro... dat zijn wel momenten dat

765
00:38:40,790 --> 00:38:43,029
Speaker 3: er iets in mijn hoofd gebeurt. Van, oh, dit vind

766
00:38:43,050 --> 00:38:43,790
Speaker 3: ik heel vervelend.

767
00:38:43,950 --> 00:38:44,069
Speaker 1: Elke

768
00:38:44,090 --> 00:38:45,430
Speaker 3: keer als ik er sta, denk ik, oh, dit vind

769
00:38:45,450 --> 00:38:46,030
Speaker 3: ik heel vervelend.

770
00:38:46,050 --> 00:38:48,410
Speaker 1: En speelde dat mee tijdens het stemmen deze week? Nee.

771
00:38:49,440 --> 00:38:51,180
Speaker 1: De gemeente gaat er ook niet over, maar het zou

772
00:38:51,219 --> 00:38:52,140
Speaker 1: toch kunnen

773
00:38:52,940 --> 00:38:53,360
Speaker 1: Ik

774
00:38:53,380 --> 00:38:56,319
Speaker 2: sprak deze week vlak voor de verkiezingen Jan Paternotte... de

775
00:38:56,340 --> 00:39:00,180
Speaker 2: fractievoorzitter van D66. En dat vond ik ook wel weer

776
00:39:00,219 --> 00:39:03,950
Speaker 2: mooi hoe hij dat deed. Ik vroeg aan hem, zou

777
00:39:03,969 --> 00:39:06,130
Speaker 2: dat kunnen inderdaad? Dat mensen met die energieprijzen in het

778
00:39:06,150 --> 00:39:09,050
Speaker 2: achterhoofd toch gaan stemmen... ook al gaan gemeenten er niet over.

779
00:39:09,090 --> 00:39:12,489
Speaker 2: Toen zei Paternotte, de gemeenten gaan er wel over... want

780
00:39:12,530 --> 00:39:16,810
Speaker 2: als gemeente heel veel... mooie, goed geïsoleerde huizen gaan bouwen...

781
00:39:16,510 --> 00:39:18,860
Speaker 2: dan gaat de energierekening ook omlaag. Dus het gaat er

782
00:39:18,880 --> 00:39:21,740
Speaker 2: wel over. Toen dacht ik, dat vind ik toch knap...

783
00:39:21,600 --> 00:39:24,440
Speaker 2: dat je dat binnen een seconde zo in je hoofd

784
00:39:24,640 --> 00:39:26,720
Speaker 2: kan doen. Het is een getraind politicus ook natuurlijk.

785
00:39:27,900 --> 00:39:32,370
Speaker 1: En dan was jouw volgende vraag ineens niet meer relevant.

786
00:39:32,410 --> 00:39:34,510
Speaker 1: Want hij was een heel ander zijspoor opgegaan.

787
00:39:35,380 --> 00:39:39,960
Speaker 3: Maar wat wel hier... en waarom mensen er ook zo

788
00:39:40,000 --> 00:39:42,900
Speaker 3: onrustig van worden... en ook dat voel ik wel bij mezelf...

789
00:39:42,420 --> 00:39:44,070
Speaker 3: is dat je niet weet wat het hier in de

790
00:39:44,110 --> 00:39:47,509
Speaker 3: toekomst gaat brengen. Want volgend jaar wil je natuurlijk wel

791
00:39:47,550 --> 00:39:50,870
Speaker 3: in de winter... je kachel aan kunnen zetten. En er

792
00:39:50,890 --> 00:39:53,489
Speaker 3: zijn tijden geweest met Oekraïne... toen de energiekris echt op

793
00:39:53,530 --> 00:39:56,910
Speaker 3: het hoogst was... mensen met dynamische contracten... of die toen

794
00:39:56,930 --> 00:40:00,250
Speaker 3: heel eventjes geen vast contract konden afsluiten... die echt honderden

795
00:40:00,310 --> 00:40:03,140
Speaker 3: euro's in de winter per maand... extra betaalden aan gas,

796
00:40:03,160 --> 00:40:05,540
Speaker 3: water en licht. En dan kan ik dat vermogensmetertje ook

797
00:40:05,560 --> 00:40:08,920
Speaker 3: niet meer kopen. Dan heb ik het ook gewoon nodig.

798
00:40:08,980 --> 00:40:14,259
Speaker 1: Ja, zo is het ook, natuurlijk. Iets anders nog. Deze

799
00:40:14,280 --> 00:40:16,190
Speaker 1: week misschien moeten we het even over BTW hebben. En

800
00:40:16,230 --> 00:40:18,529
Speaker 1: we hebben straks ook nog sociale zakenbegroting, denk ik. En

801
00:40:18,550 --> 00:40:25,740
Speaker 1: het woord van het jaar babyboete. Bevalboete. Ja, bevalboete. Een

802
00:40:25,760 --> 00:40:28,180
Speaker 1: rare spin is het volgens mij. Laten we die zo

803
00:40:28,200 --> 00:40:32,160
Speaker 1: meteen doen. Met de B2W. Deze week kwam nog een

804
00:40:32,180 --> 00:40:34,120
Speaker 1: andere brief van de regering. Die zei, weet je wat,

805
00:40:34,140 --> 00:40:37,020
Speaker 1: we hebben erover nagedacht. Jullie willen natuurlijk dat we de

806
00:40:37,060 --> 00:40:41,339
Speaker 1: belastingdienst helemaal in Europa houden. Maar we waren al van

807
00:40:41,380 --> 00:40:43,920
Speaker 1: plan om de B2W aan een Amerikaans bedrijf uit te besteden.

808
00:40:43,960 --> 00:40:47,839
Speaker 1: En die gaat alles doen. En ik begreep zelfs dat

809
00:40:47,860 --> 00:40:50,680
Speaker 1: wij vanuit Nederlandse ambtenaren... er ook niet eens aan die

810
00:40:50,700 --> 00:40:53,530
Speaker 1: computer mogen komen. Dus als op een gegeven moment Donald

811
00:40:53,550 --> 00:40:56,689
Speaker 1: Trump zegt... Nederland gaat op de zwarte lijst, om welke

812
00:40:56,730 --> 00:41:01,859
Speaker 1: reden dan ook... dan mag onze btw niet meer geïnt worden.

813
00:41:01,880 --> 00:41:04,620
Speaker 1: En dat gaat echt om miljarden per week. Anderhalf geloof

814
00:41:04,660 --> 00:41:05,460
Speaker 1: ik per week.

815
00:41:05,580 --> 00:41:08,060
Speaker 2: Dus dit is ook weer een stukje digitale autonomie die

816
00:41:08,080 --> 00:41:08,560
Speaker 2: we

817
00:41:08,940 --> 00:41:09,260
Speaker 1: verliezen

818
00:41:09,620 --> 00:41:11,910
Speaker 2: terwijl we digitaal autonomer willen worden.

819
00:41:11,950 --> 00:41:14,469
Speaker 1: Ja, want op het ogenblik draait dat helemaal op eigen

820
00:41:14,530 --> 00:41:18,790
Speaker 1: computers in Apeldoorn. Dat is niet helemaal waar. Op de

821
00:41:18,830 --> 00:41:22,970
Speaker 1: achtergrond zit er een IBM mainframe. Dat is een Amerikaanse computer.

822
00:41:22,989 --> 00:41:28,420
Speaker 1: Maar goed, die hebben we gekocht volgens mij... In 1970 misschien?

823
00:00:05,000 --> 00:41:31,270
Speaker 1: 40 jaar geleden, inderdaad

824
00:41:31,900 --> 00:41:36,759
Speaker 1: Een hele oude computer. Ietsje minder oud dan 1970. Met DOS erop. Nee,

825
00:41:37,040 --> 00:41:39,000
Speaker 1: mijn vreemde heeft een andere operating system. Maar dat maakt

826
00:41:39,040 --> 00:41:42,200
Speaker 1: niet uit. Maar dat is een deel van de reden

827
00:41:42,320 --> 00:41:45,580
Speaker 1: waarom ze er vanaf willen. Omdat dat is een programmeertaler

828
00:41:45,620 --> 00:41:53,640
Speaker 1: die niet meer gebruikt wordt. Het is risicovol om dat

829
00:41:53,680 --> 00:41:56,740
Speaker 1: systeem te blijven gebruiken. Het kan omvallen en dan hebben

830
00:41:56,760 --> 00:41:58,350
Speaker 1: we ook geen dingen meer. Dus ze wilden door naar

831
00:41:58,370 --> 00:42:00,950
Speaker 1: het nieuwe systeem. En ze hadden al een aanbesteding gehad.

832
00:42:00,989 --> 00:42:03,190
Speaker 1: De Kamer wil niet naar Amerika. Die zeggen nee, we

833
00:42:03,210 --> 00:42:07,730
Speaker 1: moeten autonoom zijn. Of tenminste soeverein. Dat we zelf gaan

834
00:42:07,770 --> 00:42:11,450
Speaker 1: over onze eigen gegevens. En niet door Donald Trump op

835
00:42:11,489 --> 00:42:14,210
Speaker 1: een zwarte lijst gezet kunnen worden. Maar het ministerie heeft

836
00:42:14,250 --> 00:42:15,509
Speaker 1: nu toch gezegd, nee hoor, dan doen we het toch.

837
00:42:16,400 --> 00:42:18,259
Speaker 1: En daar was een commissiedebatje over. Dat was eigenlijk ook

838
00:42:18,280 --> 00:42:23,000
Speaker 1: een beetje een suffig debatje. Ik had een zekere felheid verwacht.

839
00:42:23,460 --> 00:42:25,140
Speaker 1: Nou ja, er werd eigenlijk vooral gevraagd... kom nog eens

840
00:42:25,160 --> 00:42:28,160
Speaker 1: met een brief om alle extra maatregelen... want het is

841
00:42:28,180 --> 00:42:30,160
Speaker 1: nu toch nog, zoals het nu aanbesteed is... nog niet

842
00:42:30,180 --> 00:42:33,780
Speaker 1: helemaal veilig tegen de Amerikanen, zeg maar. Jij miste Barbara

843
00:42:33,820 --> 00:42:35,720
Speaker 1: Katman van GroenLinks. Ja, die zat niet te dragen.

844
00:42:35,739 --> 00:42:39,009
Speaker 3: Het komt erom dat het Belastingdienst was... en dat werd

845
00:42:39,030 --> 00:42:43,750
Speaker 3: dus gedaan door Luc Stultins. De woordvoerder fiscaliteit. Ja, en deze...

846
00:42:56,239 --> 00:42:58,140
Speaker 1: heeft gezegd dat ze het niet wilde. En toen zei

847
00:42:58,160 --> 00:43:00,440
Speaker 1: de regering... ja, dan gaan we nog eens een brief

848
00:43:00,460 --> 00:43:03,589
Speaker 1: schrijven dat we het wel gaan doen. En in juni

849
00:43:03,610 --> 00:43:05,750
Speaker 1: of juli of zo, dan ben ik die datum even kwijt...

850
00:43:05,590 --> 00:43:06,870
Speaker 1: maar dan gaan ze het gewoon invoeren. Want dat is

851
00:43:06,890 --> 00:43:09,650
Speaker 1: wel waar ze het nu op afstevenen. En het belangrijkste

852
00:43:09,670 --> 00:43:13,330
Speaker 1: argument is... we hebben dat contract inmiddels... dus als we

853
00:43:13,350 --> 00:43:16,580
Speaker 1: het niet willen, dan kost ons dat geld. En ik

854
00:43:16,620 --> 00:43:20,270
Speaker 1: zou denken, als je denkt aan... We willen onafhankelijk blijven

855
00:43:20,310 --> 00:43:24,529
Speaker 1: van Rusland. Als Rusland in Europa binnenvalt, dat vinden we

856
00:43:24,550 --> 00:43:28,549
Speaker 1: miljarden en miljarden waard. Maar als we willen onafhankelijk zijn

857
00:43:28,750 --> 00:43:31,590
Speaker 1: van de Amerikanen... dan mag dat geen geld kosten. Het

858
00:43:31,650 --> 00:43:36,509
Speaker 1: is een vergelijkbaar soort... En kennelijk vertrouwen de Amerikanen dan

859
00:43:36,550 --> 00:43:40,480
Speaker 1: toch nog meer dan de Russen. Ja, en dat is

860
00:43:40,500 --> 00:43:43,160
Speaker 1: echt wel gek. Want de Russen doen precies wat ze

861
00:43:43,180 --> 00:43:47,060
Speaker 1: zeggen en de Amerikanen niet. Nee, al die plannen die

862
00:43:47,600 --> 00:43:49,120
Speaker 1: Poetin aan het uitvoeren is... die heeft hij allemaal op

863
00:43:49,140 --> 00:43:52,440
Speaker 1: papier jaren geleden al gepubliceerd. En Donald Trump zegt deze

864
00:43:52,460 --> 00:43:54,120
Speaker 1: week dat hij onze vriend is... en volgende

865
00:43:54,140 --> 00:43:56,589
Speaker 3: week van niet. Deze week zei hij juist dat hij

866
00:43:56,630 --> 00:43:58,370
Speaker 3: mogelijk niet meer onze vriend is... als we niet gaan

867
00:43:58,410 --> 00:44:02,169
Speaker 3: meehelpen bij de straat van Hormuz. Ja, nou, dan gaan

868
00:44:02,190 --> 00:44:03,070
Speaker 3: we niet.

869
00:44:04,070 --> 00:44:06,509
Speaker 1: Ja, als de oorlog voorbij is. Maar dat is niet

870
00:44:06,530 --> 00:44:09,460
Speaker 1: waar hij ons om gevraagd heeft. Dus dat is ook

871
00:44:09,480 --> 00:44:12,219
Speaker 1: een beetje... Nou, dat is heel vaag. Maar daar sprak

872
00:44:12,239 --> 00:44:14,489
Speaker 1: ik inderdaad wel Barbara Katman over in de uitzending. Omdat

873
00:44:14,510 --> 00:44:16,610
Speaker 1: dat natuurlijk... Dat is een heel leuk Kamerlid. En ze

874
00:44:16,650 --> 00:44:18,890
Speaker 1: is heel fel. En ik denk dat dat een van

875
00:44:18,910 --> 00:44:22,210
Speaker 1: de betere vragen is... die ik ooit heb gesteld bij

876
00:44:22,230 --> 00:44:25,690
Speaker 1: het invallen voor Niels in de avondspits. Want ze zei

877
00:44:25,890 --> 00:44:30,150
Speaker 1: heel vrolijk... Hallo, goedemiddag. Hallo, goedemiddag. U klinkt heel vrolijk,

878
00:44:30,170 --> 00:44:31,989
Speaker 1: maar daar kan ik me helemaal niets bij voorstellen. Ik

879
00:44:32,030 --> 00:44:33,319
Speaker 1: zou u woedend verwachten.

880
00:44:35,719 --> 00:44:37,779
Speaker 6: Ja, maar ik heb ook wel geleerd dat woedend in

881
00:44:37,800 --> 00:44:40,040
Speaker 6: de politiek... is niet altijd effectief.

882
00:44:40,340 --> 00:44:43,890
Speaker 1: Nee, boosheid werkt niet zo in de politiek. Maar dit

883
00:44:43,930 --> 00:44:48,810
Speaker 1: was natuurlijk wel heel teleurgesteld in hoe de... hoe we

884
00:44:48,830 --> 00:44:52,690
Speaker 1: gewoon toch weer iets uitbesteden aan de Amerikanen. Terwijl tegelijkertijd

885
00:44:52,730 --> 00:44:54,910
Speaker 1: in dat debat ook de meester zegt... hoe belangrijk het

886
00:44:54,950 --> 00:44:57,549
Speaker 1: is dat we ons onafhankelijk moeten kunnen opstellen van de Amerikanen.

887
00:44:57,570 --> 00:44:59,980
Speaker 2: Ja, maar dit is ook een gesprek dat we

888
00:45:00,020 --> 00:45:02,299
Speaker 1: elke paar weken een keer hebben, inderdaad. Ja, omdat er

889
00:45:02,320 --> 00:45:04,580
Speaker 1: elke keer blijkt er weer een nieuw systeem naar Amerika

890
00:45:04,620 --> 00:45:07,040
Speaker 1: te gaan. En tegelijkertijd is het beleid om dat niet

891
00:45:07,060 --> 00:45:08,140
Speaker 1: te doen. Daar verbaas ik

892
00:45:08,160 --> 00:45:09,180
Speaker 3: me wel echt enorm over.

893
00:45:09,640 --> 00:45:09,839
Speaker 1: Dus

894
00:45:09,880 --> 00:45:12,060
Speaker 2: ik zit echt te wachten tot hier wat in verandert,

895
00:45:12,100 --> 00:45:12,670
Speaker 2: inderdaad

896
00:45:13,260 --> 00:45:15,620
Speaker 3: We zitten hier met BNR er best wel bovenop. Die

897
00:45:15,640 --> 00:45:18,850
Speaker 3: digitale soevereiniteit, zoals het nu in Den Haag heet... met

898
00:45:18,870 --> 00:45:21,870
Speaker 3: de staatssecretaris. Maar elke keer als ik dan weer zo'n

899
00:45:21,890 --> 00:45:25,190
Speaker 3: bericht krijg... de Belastingdienst gaat naar Amerika. We waren net

900
00:45:25,230 --> 00:45:28,700
Speaker 3: boos over... Een ander stuk van de Belastingdienst, ja. DigiD. Solvenity.

901
00:45:28,739 --> 00:45:30,920
Speaker 3: En dan hebben we nu weer de BTW. En ik

902
00:45:30,960 --> 00:45:31,010
Speaker 2: denk

903
00:45:31,100 --> 00:45:31,120
Speaker 2: hè?

904
00:45:35,420 --> 00:45:40,000
Speaker 3: Maar we hebben net nog het over de belasting... Waarom

905
00:45:40,060 --> 00:45:44,640
Speaker 3: krijgen we eigenlijk hetzelfde bericht... en wordt hier niet op gehandeld?

906
00:45:44,700 --> 00:45:45,860
Speaker 3: Ik ben er elke keer weer

907
00:45:45,880 --> 00:45:47,660
Speaker 1: verbaasd over. Het heeft te maken met hoe we onze

908
00:45:47,680 --> 00:45:52,950
Speaker 1: aanbestedingen regelen. Dat komt ook bij Katman vandaan. En misschien

909
00:45:52,969 --> 00:45:54,730
Speaker 1: wel bij Bert Hubert. Dat is een deskundige op de

910
00:45:54,770 --> 00:45:58,009
Speaker 1: achtergrond altijd. Die zei, als je nou zegt, ik wil

911
00:45:58,030 --> 00:45:59,950
Speaker 1: graag een hamburger... en ik vind het heel belangrijk dat

912
00:45:59,969 --> 00:46:03,430
Speaker 1: er een grote gele M voor de deur staat... Het

913
00:46:03,450 --> 00:46:05,160
Speaker 1: mag voor mij best voor de Burger King komen... maar

914
00:46:05,300 --> 00:46:08,100
Speaker 1: die gele M vind ik wel heel belangrijk. En dan

915
00:46:08,120 --> 00:46:11,200
Speaker 1: wat frietjes en tomatenketchup in zo'n zakje op een bepaalde manier.

916
00:46:11,219 --> 00:46:13,890
Speaker 1: Nou ja, dan heb je precies de McDonald's beschreven... en

917
00:46:13,930 --> 00:46:17,190
Speaker 1: dan komt er dus McDonald's uit de aanbesteding. En zo

918
00:46:17,210 --> 00:46:19,930
Speaker 1: besteden wij dus ook aan. Wij zeggen, we willen graag Microsoft.

919
00:46:19,950 --> 00:46:21,489
Speaker 1: Maar het hoeft niet per se Microsoft te zijn. Het

920
00:46:21,510 --> 00:46:21,630
Speaker 1: moet

921
00:46:21,690 --> 00:46:24,529
Speaker 3: wel Microsoft zijn. Alle opties die zoals in het pakket

922
00:46:24,550 --> 00:46:25,819
Speaker 3: van Microsoft moeten erin zitten

923
00:46:26,250 --> 00:46:29,910
Speaker 1: Nou ja, Microsoft biedt iets wat verder niemand biedt. Namelijk,

924
00:46:30,230 --> 00:46:32,549
Speaker 1: je doet één contract en daar zit alles in. Van

925
00:46:32,570 --> 00:46:36,799
Speaker 1: je tekstverwerker tot je e-mail tot databestanden op de achtergrond.

926
00:46:36,880 --> 00:46:39,509
Speaker 1: En die kan je ook los van elkaar inkopen. Dan

927
00:46:39,530 --> 00:46:41,710
Speaker 1: heb je drie aanbestedingen, dat is natuurlijk misschien meer werk.

928
00:46:41,750 --> 00:46:46,180
Speaker 1: Maar ja, dat kan wel. Om even het motto van

929
00:46:46,200 --> 00:46:52,160
Speaker 1: D66 erbij te pakken. Het kan wel. Genoeg over de BTW,

930
00:46:52,200 --> 00:46:54,120
Speaker 1: denk ik. We moeten het nog even

931
00:46:54,160 --> 00:46:56,910
Speaker 3: over de begroting sociale zaken en werkgelegenheid hebben. Ja

932
00:46:57,080 --> 00:47:00,060
Speaker 1: en de bevalboete. Het is geen bevalboete, want je hoeft

933
00:47:00,080 --> 00:47:03,260
Speaker 1: niks te betalen. Nee, je wordt gekort. Je wordt gekort

934
00:47:03,300 --> 00:47:05,500
Speaker 1: op je verlofregeling. Een boete, dat is als je iets

935
00:47:05,540 --> 00:47:08,880
Speaker 1: verkeerd gedaan hebt... dan krijg je een rekening thuis... en

936
00:47:08,900 --> 00:47:12,739
Speaker 1: die moet je binnen bepaalde tijd meestal aan het CJIB overdragen.

937
00:47:12,780 --> 00:47:15,140
Speaker 1: Dat getal. Het is niet zo dat als je een

938
00:47:15,160 --> 00:47:19,279
Speaker 1: baby krijgt... dat je dan een acceptgier of vanuit... God,

939
00:47:19,300 --> 00:47:22,280
Speaker 1: waar zit het? Weer een leeuwwoord of zo? Nee,

940
00:47:22,300 --> 00:47:22,799
Speaker 3: dat kwam

941
00:47:22,820 --> 00:47:22,880
Speaker 1: uit

942
00:47:22,920 --> 00:47:25,920
Speaker 3: leeuwwoorden. Wat wil het kabinet dan doen? Het maximale dagloon

943
00:47:25,940 --> 00:47:29,370
Speaker 3: voor uitkeringen en verlofregelingen... willen ze met 20 procent verlagen. En

944
00:47:29,390 --> 00:47:33,860
Speaker 3: daar valt dus ook... de regeling op het moment dat

945
00:47:33,880 --> 00:47:36,730
Speaker 3: je zwanger bent... val je onder precies dezelfde regeling. Maar

946
00:47:36,750 --> 00:47:39,330
Speaker 3: daar willen ze dus, daar hebben ze nu van gezegd...

947
00:47:38,930 --> 00:47:42,750
Speaker 3: en dat kwam vorige week al uit, een paternotte kwam daarmee...

948
00:47:41,950 --> 00:47:44,350
Speaker 3: we gaan geen boete geven op zwanger zijn. Maar dan

949
00:47:44,370 --> 00:47:47,230
Speaker 3: moet je het dus uitzonderen. De vraag is of dat,

950
00:47:47,270 --> 00:47:50,030
Speaker 3: en ik heb het even rondgevraagd... maar of dat überhaupt kan.

951
00:47:50,070 --> 00:47:52,770
Speaker 3: Of dat juridisch mogelijk is, of technisch. Daar kreeg ik

952
00:47:52,790 --> 00:47:56,750
Speaker 3: geen duidelijk antwoord op. Het kwam een beetje op mij

953
00:47:56,810 --> 00:47:58,950
Speaker 3: over van... nee, dat wordt echt heel lastig om daar

954
00:47:58,969 --> 00:47:59,930
Speaker 3: een uitzondering op te maken.

955
00:47:59,950 --> 00:48:02,150
Speaker 1: Maar zit dat in de computersystemen? Nee,

956
00:48:02,190 --> 00:48:06,800
Speaker 3: dat heeft te maken met... het is één regeling. Het

957
00:48:06,860 --> 00:48:13,660
Speaker 3: is gewoon juridisch lastig. De WIA valt daaronder. Ja. Mensen

958
00:48:13,680 --> 00:48:18,920
Speaker 3: die arbeidsongeschikt zijn geworden. Mensen die dus niet kunnen werken

959
00:48:18,960 --> 00:48:22,620
Speaker 3: door een lichamelijke beperking. Dan ga je onderscheid maken tussen

960
00:48:22,640 --> 00:48:25,580
Speaker 3: die mensen. Dus de vraag is, mag dat wel? Is

961
00:48:25,640 --> 00:48:30,109
Speaker 3: iemand die zwanger is... Iemand die vrijwillig zwanger wordt? Dat

962
00:48:30,150 --> 00:48:33,610
Speaker 3: is vervelender voor hen op het moment dat ze minder

963
00:48:33,650 --> 00:48:37,250
Speaker 3: dagloon krijgen. Dat maximum dagloon. Dan wanneer je tijdens je

964
00:48:37,270 --> 00:48:40,210
Speaker 3: werk van een ladder bent gevallen. En ziek thuis zit.

965
00:48:41,430 --> 00:48:44,799
Speaker 3: En een ongelukje is. Dus dat gaat er nogal lastig in.

966
00:48:44,820 --> 00:48:49,900
Speaker 3: Sommige baby's zijn ongelukjes. Ik ga deze toch vertellen, nu

967
00:48:49,940 --> 00:48:53,680
Speaker 3: jij erover begint. Ik ben een nakomeling. En toen mijn

968
00:48:53,700 --> 00:48:56,330
Speaker 3: vader er nog leefde, heb ik ooit aan hem gevraagd...

969
00:48:56,650 --> 00:48:58,969
Speaker 3: Want ik kon het aan mijn moeder niet vragen. Papa,

970
00:48:59,030 --> 00:49:02,170
Speaker 3: was het een ongelukje of was het bewust? Dan zei hij,

971
00:49:02,190 --> 00:49:06,109
Speaker 3: voor mij was het een ongeluk. Dat dus impliceerde dat

972
00:49:06,150 --> 00:49:09,110
Speaker 3: mijn moeder hem er een beetje in... Of het waar is,

973
00:49:09,160 --> 00:49:11,100
Speaker 3: weet ik niet. Maar ik dacht, in dit verkader leuk

974
00:49:11,140 --> 00:49:15,290
Speaker 3: om te vertellen. Maar... Ik zit er vandaag lekker in, hè.

975
00:49:15,330 --> 00:49:19,250
Speaker 3: Ik heb zo'n zin in het weekend. Het was ook

976
00:49:19,270 --> 00:49:20,170
Speaker 3: wel een lange week met die

977
00:49:20,190 --> 00:49:21,810
Speaker 2: verliezingen en zo erbij. Je

978
00:49:21,950 --> 00:49:24,529
Speaker 3: ziet dus dat het kabinet nu weer, want dat moest

979
00:49:24,550 --> 00:49:27,089
Speaker 3: je zo op de AOW... daar hebben we zo van gezegd,

980
00:49:27,140 --> 00:49:28,860
Speaker 3: die overhoging van die AOW-leeftijd... daar gaan we nog een

981
00:49:28,880 --> 00:49:30,620
Speaker 3: keer naar kijken. En de SER moet daar iets van vinden.

982
00:49:30,660 --> 00:49:33,399
Speaker 3: En voorlopig gaat de koelkast in. En ook hier heeft

983
00:49:33,640 --> 00:49:39,550
Speaker 3: Hans Velbrief, de verantwoordelijk minister, gezegd... Dit loopt niet zo'n vaart.

984
00:49:39,590 --> 00:49:42,109
Speaker 3: We gaan kijken hoe we het kunnen regelen. Rustig aankamer.

985
00:49:42,130 --> 00:49:43,910
Speaker 3: We komen later bij u terug. En dan gaan we

986
00:49:43,930 --> 00:49:45,980
Speaker 3: zeggen hoe we dit met elkaar gaan fixen.

987
00:49:46,020 --> 00:49:51,080
Speaker 1: Dus weer de minderheidsregering die zijn plannen weer eventjes... En

988
00:49:51,100 --> 00:49:54,150
Speaker 1: het kost geld. Ja, al die dingen die ze hebben toegegeven,

989
00:49:54,190 --> 00:49:57,430
Speaker 1: die kosten geld toch? Want het waren namelijk allemaal bezuinigingen.

990
00:49:57,450 --> 00:50:02,330
Speaker 1: Dus natuurlijk kost het... Sommige dingen zijn echt minder minder.

991
00:50:02,550 --> 00:50:03,990
Speaker 3: Ik ga niet

992
00:50:04,030 --> 00:50:04,750
Speaker 1: het hele

993
00:50:04,770 --> 00:50:08,779
Speaker 3: coalitieconflict doornemen. De begroting van sociale zaken en werkgelegenheid. En

994
00:50:08,820 --> 00:50:14,020
Speaker 3: Hans Velbrief zei wel in het debat... we moeten ook

995
00:50:14,080 --> 00:50:17,860
Speaker 3: iets gaan doen om... en dat was wel een interessant

996
00:50:17,900 --> 00:50:22,239
Speaker 3: eentweetje tussen Jimmy Dijk en Velbrief... maar we moeten iets

997
00:50:22,280 --> 00:50:26,350
Speaker 3: gaan doen, want de kosten lopen zo uit de klauwen...

998
00:50:25,510 --> 00:50:29,450
Speaker 3: anders krijg ik mijn begroting niet rond. Waarop Jimmy Dijk heel...

999
00:50:30,300 --> 00:50:33,950
Speaker 3: slim eigenlijk zei, een heel ad rem... ja, uw begroting

1000
00:50:33,969 --> 00:50:37,989
Speaker 3: niet rond... de mensen thuis krijgen hun begroting niet rond...

1001
00:50:37,450 --> 00:50:43,469
Speaker 3: als ze dat geld er niet bij hebben. Dus ja...

1002
00:50:41,489 --> 00:50:43,450
Speaker 3: wat is nou erg? Uw probleem of de probleem van

1003
00:50:43,469 --> 00:50:44,950
Speaker 3: die mensen? En mensen

1004
00:50:45,110 --> 00:50:48,040
Speaker 1: zijn belangrijk. Ja, maar mensen zijn belangrijk. De regering heeft

1005
00:50:48,060 --> 00:50:52,359
Speaker 1: natuurlijk zichzelf... hele strenge begrotingsregels opgelegd. Maar de Kamer heeft

1006
00:50:52,400 --> 00:50:55,859
Speaker 1: al gezegd... wij accepteren jullie randvoorwaarden helemaal niet. Dus wij

1007
00:50:55,900 --> 00:50:59,850
Speaker 1: hebben als Kamer meer ruimte... dan jullie als regering denken. Nou...

1008
00:51:01,270 --> 00:51:04,850
Speaker 1: Dus dat minder meer, dat wordt dan misschien toch weer meer, meer, meer.

1009
00:51:04,910 --> 00:51:09,210
Speaker 1: Het wordt misschien minder, minder, meer.

1010
00:51:09,650 --> 00:51:12,299
Speaker 3: Zoiets. De vraag is een beetje hoe ze het willen

1011
00:51:12,320 --> 00:51:14,900
Speaker 3: gaan betalen. Er komt in ieder geval meer geld met

1012
00:51:14,920 --> 00:51:17,000
Speaker 3: accijns en btw binnen. Het is waar

1013
00:51:17,300 --> 00:51:21,660
Speaker 2: Ik ben vooral wel heel benieuwd. Want die motie over

1014
00:51:21,700 --> 00:51:23,739
Speaker 2: niet bezuinigen op de gehandicaptenzorg... hebben we het al over gehad.

1015
00:51:23,780 --> 00:51:29,660
Speaker 2: Dat kost geld. De bevalboete, dat kost geld. De AOW-leeftijd

1016
00:51:29,680 --> 00:51:32,750
Speaker 2: na 2033 sneller verhogen. Ja, maar dat is heel ver weg. Ja,

1017
00:51:32,790 --> 00:51:35,630
Speaker 3: maar

1018
00:51:35,650 --> 00:51:37,910
Speaker 2: goed, er komt toch ooit een dag dat je er

1019
00:51:37,950 --> 00:51:41,570
Speaker 2: wel wat mee moet. Dus dit schiet allemaal niet op,

1020
00:51:41,590 --> 00:51:43,509
Speaker 2: voor mijn gevoel.

1021
00:51:43,550 --> 00:51:47,190
Speaker 3: Nee, maar wat ze hopen heel erg erop... Want de

1022
00:51:47,210 --> 00:51:48,730
Speaker 3: vraag is ook een beetje... ga je het überhaupt nog

1023
00:51:48,750 --> 00:51:53,150
Speaker 3: voorstellen door de Eerste Kamer krijgen... Het kabinet moet zo

1024
00:51:53,190 --> 00:51:56,410
Speaker 3: en zo een jaar zitten... totdat die provinciale statenverkiezingen geweest zijn.

1025
00:51:56,469 --> 00:52:00,130
Speaker 3: En hopen dat het goed afloopt. Ik blijf me nou verbazen,

1026
00:52:00,150 --> 00:52:03,189
Speaker 3: maar ik hoor het echt in de wandelgangen. De hoop

1027
00:52:03,210 --> 00:52:06,290
Speaker 3: is allemaal gevestigd op die provinciale statenverkiezingen. En wat komt

1028
00:52:06,310 --> 00:52:10,650
Speaker 3: daar dan uit? In ieder geval moet deze minderheidscoalitie... dichter

1029
00:52:10,670 --> 00:52:12,529
Speaker 3: bij een meerderheid gaan komen in de Senaat. Dat ze

1030
00:52:12,550 --> 00:52:14,800
Speaker 3: dat helemaal gaan halen, dat weet ook iedereen wel. Misschien

1031
00:52:14,820 --> 00:52:16,660
Speaker 3: komen ze wel verder weg van een meerderheid.

1032
00:52:16,680 --> 00:52:17,140
Speaker 2: Maar die 22, ja...

1033
00:52:18,420 --> 00:52:21,340
Speaker 3: Maar daardoor kan je dus nu, en nu wordt er

1034
00:52:21,360 --> 00:52:23,500
Speaker 3: ook gezegd... wacht u maar rustig af, gaat nu nog

1035
00:52:23,540 --> 00:52:27,200
Speaker 3: niet gebeuren. Je moet dat eerste jaar zonder kleurscheuren doorkomen.

1036
00:52:27,219 --> 00:52:31,050
Speaker 3: Want anders worden de Provinciale Statenverkiezingen... volgend jaar wel in afrekening.

1037
00:52:31,090 --> 00:52:33,890
Speaker 3: En dan is het afgelopen. Durf ik hier ook, ik

1038
00:52:33,910 --> 00:52:35,010
Speaker 3: moet geen voorspellingen doen.

1039
00:52:35,030 --> 00:52:38,900
Speaker 1: Je mag van mij voorspellingen doen. Ik ben heel nieuwsgierig

1040
00:52:38,920 --> 00:52:41,950
Speaker 1: hoe de VVD zich de komende weken gaat opstellen. Die

1041
00:52:41,969 --> 00:52:45,469
Speaker 1: hebben tot dit moment, in ieder geval tot woensdag... hebben

1042
00:52:45,489 --> 00:52:49,150
Speaker 1: die zich eigenlijk niet heel erg als een coalitiepartner opgesteld.

1043
00:52:49,170 --> 00:52:52,850
Speaker 1: Die kwamen met eigen dingetjes... waar ze dan ineens het

1044
00:52:52,890 --> 00:52:58,170
Speaker 1: kabinet mee voor voldongen feiten zetten. Die waren campagne aan

1045
00:52:58,190 --> 00:52:59,870
Speaker 1: het voeren. Dat hebben wij de afgelopen week ook een

1046
00:52:59,910 --> 00:53:03,550
Speaker 2: paar keer benoemd hier. Ik kwam vorig weekend langs een billboard...

1047
00:53:03,130 --> 00:53:05,470
Speaker 2: en daar stond op, jouw auto is geen linkse melkkoe.

1048
00:53:05,489 --> 00:53:06,029
Speaker 2: Dit is die

1049
00:53:06,050 --> 00:53:08,560
Speaker 3: template. Ja. Wow

1050
00:53:08,850 --> 00:53:09,589
Speaker 1: oké. Ik vind het

1051
00:53:09,610 --> 00:53:10,799
Speaker 3: wel heel leuk. Ja, dat

1052
00:53:10,840 --> 00:53:12,600
Speaker 1: vond ik ook heel goed. Tot nu toe dacht ik

1053
00:53:12,640 --> 00:53:14,219
Speaker 1: dan steeds van... nou ja, goed, ze zitten natuurlijk in

1054
00:53:14,239 --> 00:53:16,750
Speaker 1: Den Haag in de coalitie... maar in de gemeenteraden krijgen

1055
00:53:16,770 --> 00:53:18,870
Speaker 1: we nog verkiezingen... dus misschien kan je het de VVD

1056
00:53:18,910 --> 00:53:21,520
Speaker 1: nog vergeven op het ogenblik. Maar er komt natuurlijk een

1057
00:53:21,540 --> 00:53:23,540
Speaker 1: moment dat ze wel loyaal mee moeten gaan doen met

1058
00:53:23,560 --> 00:53:26,299
Speaker 1: de regering. En dat ze wel gewoon als een van

1059
00:53:26,340 --> 00:53:29,460
Speaker 1: de drie coalitiepartijen zich op moeten gaan stellen. En ik

1060
00:53:29,480 --> 00:53:31,210
Speaker 1: ben heel erg nieuwsgierig of we dat vanaf maandag nu

1061
00:53:31,250 --> 00:53:33,490
Speaker 1: gaan zien. Of vanaf dinsdag, als het vraagrutje weer begint.

1062
00:53:33,530 --> 00:53:36,130
Speaker 1: Vraag je dat aan mij? Nee, ik vraag me dat af.

1063
00:53:36,170 --> 00:53:37,560
Speaker 1: Ik heb wel een antwoord uiteraard

1064
00:53:37,890 --> 00:53:39,270
Speaker 3: Jij weet al hoe het gaat aflopen. Ja, daar gaan

1065
00:53:39,290 --> 00:53:41,870
Speaker 3: ze niks aan veranderen. De VVD stelt zich op als

1066
00:53:41,890 --> 00:53:43,860
Speaker 3: de rechtse buitenboordmotor van het kabinet. En het

1067
00:53:43,910 --> 00:53:44,779
Speaker 1: idee daarachter was

1068
00:53:44,960 --> 00:53:46,100
Speaker 3: Dat zie ik, maar dat blijft.

1069
00:53:46,120 --> 00:53:46,870
Speaker 1: Maar let op, Mark

1070
00:53:47,020 --> 00:53:49,070
Speaker 3: Ik ga het ook uit. Ze hebben bij de vorige

1071
00:53:49,090 --> 00:53:55,180
Speaker 3: verkiezingen gezien... dus voor landelijke verkiezingen... het werkt, hè? Links uitsluiten,

1072
00:53:55,239 --> 00:54:03,640
Speaker 3: rechtse touw, werkt. Nu hebben ze gezien bij de gemeenteraadsverkiezingen...

1073
00:54:02,219 --> 00:54:04,980
Speaker 3: dat ze niet afgestraft zijn. Niet voor het uitsluiten van

1074
00:54:05,000 --> 00:54:07,100
Speaker 3: GroenLinks Partij voor de Arbeid. En ook niet voor alle

1075
00:54:07,120 --> 00:54:12,259
Speaker 3: grapjes die ze tussendoor hebben uitgehaald. Bijvoorbeeld dat Pox3. Dat

1076
00:54:12,280 --> 00:54:14,899
Speaker 3: speelt natuurlijk maar niet bij een klein deel van de bevolking...

1077
00:54:14,580 --> 00:54:16,540
Speaker 3: die weet waar het over gaat. Het levert ook geen

1078
00:54:16,580 --> 00:54:20,440
Speaker 3: winst op. Want ze hebben namelijk 0,1 procent meer kiezers getrokken

1079
00:54:20,480 --> 00:54:23,980
Speaker 3: deze keer. Vervreden bij de VVD. Al waren ze afgestraft...

1080
00:54:23,989 --> 00:54:27,730
Speaker 3: Dan waren ze van koers veranderd. Maar nu lijkt dit

1081
00:54:27,750 --> 00:54:30,570
Speaker 3: te werken. En bij de VVD, wat werkt? Hou je

1082
00:54:30,590 --> 00:54:31,890
Speaker 3: zoals het is. Oké

1083
00:54:32,290 --> 00:54:33,170
Speaker 3: nou dan blijft het

1084
00:54:33,210 --> 00:54:37,170
Speaker 1: zo. Dan gaan we dat binnenkort over een paar weken concluderen...

1085
00:54:36,510 --> 00:54:38,910
Speaker 1: dat het inderdaad zo was, Leendert. Dat is toch feit

1086
00:54:38,930 --> 00:54:40,690
Speaker 1: dat je dat nu al weet. Ja, maar dit is

1087
00:54:40,730 --> 00:54:46,060
Speaker 1: een voorspelling en Leendert doet niet daarvoor schuld. Ja, dat

1088
00:54:46,100 --> 00:54:49,029
Speaker 1: is waar. Laten we dan gewoon daar binnenkort nog eens

1089
00:54:49,050 --> 00:54:51,890
Speaker 1: op terugkomen. Of misschien dat de oplettende luisteraar zelf... ook

1090
00:54:51,950 --> 00:54:53,509
Speaker 1: al wel in de loop van de week ziet wat

1091
00:54:53,530 --> 00:54:55,890
Speaker 1: er gebeurt. Volgende week zijn we er weer met de

1092
00:54:55,910 --> 00:54:58,630
Speaker 1: podcast en op de radio. Dus dank je wel, Michiel.

1093
00:54:58,650 --> 00:55:01,089
Speaker 1: Dank je wel, Leenert. Ik ben Mark. Tot volgende week.