1 00:00:04,960 --> 00:00:06,960 Speaker 1: En ook in Den Haag zijn die woorden van Donald 2 00:00:06,980 --> 00:00:10,100 Speaker 1: Trump gehoord... over die mogelijke terugtrekking van de Verenigde Staten 3 00:00:10,119 --> 00:00:13,940 Speaker 1: uit de NAVO. Politiek verslaggever Michiel Jurjens, goedemiddag. 4 00:00:13,980 --> 00:00:15,160 Speaker 2: Goedemiddag, Lisbeth. 5 00:00:15,180 --> 00:00:18,080 Speaker 1: We gaan het ook nog hebben over minister Sjoerd Sjoerdsma... 6 00:00:17,660 --> 00:00:20,660 Speaker 1: van Ontwikkelingssamenwerking. Die lag zwaar onder vuur in het debat 7 00:00:20,720 --> 00:00:22,739 Speaker 1: in de Tweede Kamer vandaag. Maar eerst even over die 8 00:00:22,780 --> 00:00:25,700 Speaker 1: woorden van Trump... en de reacties in Den Haag. Zijn 9 00:00:25,720 --> 00:00:25,919 Speaker 1: die er? 10 00:00:27,050 --> 00:00:31,270 Speaker 2: Ja, en die zijn voorzichtig. Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken 11 00:00:31,310 --> 00:00:34,870 Speaker 2: zegt in een korte reactie... dat de Verenigde Staten juist 12 00:00:34,909 --> 00:00:38,229 Speaker 2: alle redenen hebben om bij de NAVO te blijven. En 13 00:00:38,270 --> 00:00:40,820 Speaker 2: hij zegt dat hij de uitspraken van Trump als een 14 00:00:40,900 --> 00:00:45,600 Speaker 2: uitnodiging ziet... om zorgen van de Amerikanen te bespreken. Dat 15 00:00:45,640 --> 00:00:49,639 Speaker 2: is eigenlijk de standaardreactie als Trump weer eens naar de 16 00:00:49,680 --> 00:00:54,750 Speaker 2: NAVO uithaalt... Berendsen wijst dan op de extra investeringen in defensie... 17 00:00:54,230 --> 00:00:58,770 Speaker 2: die Europese landen, waaronder Nederland, doen. Dus Berendsen wil vooral 18 00:00:58,810 --> 00:00:59,800 Speaker 2: kalmte bewaren op 19 00:00:59,810 --> 00:01:02,200 Speaker 1: dit moment. En het werd ook niet plenair besproken. 20 00:01:03,790 --> 00:01:04,920 Speaker 2: Nee, op dit moment nog niet 21 00:01:05,330 --> 00:01:08,950 Speaker 1: Er werd wel van iets anders besproken. Namelijk de zaken 22 00:01:08,970 --> 00:01:12,890 Speaker 1: rond minister Sjoerd Sjoerdsma... van de ontwikkelingssamenwerking. Links en rechts 23 00:01:12,930 --> 00:01:15,190 Speaker 1: in de Tweede Kamer waren boos op hem. En de 24 00:01:15,230 --> 00:01:18,320 Speaker 1: reden is zijn besluit om toch extra geld uit te trekken... 25 00:01:18,060 --> 00:01:22,300 Speaker 1: voor VN-hulporganisatie UNRWA. Een paar dagen nadat de Kamer zich 26 00:01:22,340 --> 00:01:24,150 Speaker 1: daar juist tegen uitsprak 27 00:01:24,780 --> 00:01:27,800 Speaker 3: Het is een goed signaal, een belangrijk signaal... dat deze 28 00:01:27,840 --> 00:01:32,559 Speaker 3: organisatie weer de steun van Nederland krijgt. Maar de manier waarop, voorzitter... 29 00:01:32,670 --> 00:01:34,010 Speaker 3: is onafvolgbaar. 30 00:01:34,050 --> 00:01:37,069 Speaker 4: Het is sluw, maar ook gênant. En het roept de 31 00:01:37,090 --> 00:01:41,970 Speaker 4: fundamentele vraag op... hoe serieus dit minderheidskabinet begrotingsmeerderheden neemt. En 32 00:01:42,010 --> 00:01:45,429 Speaker 4: bij welke begrotingen dit kabinet nog meer... na de stemming 33 00:01:45,450 --> 00:01:49,220 Speaker 4: weer gaat terugonderhandelen. Wat mij betreft een dikke middelvinger naar 34 00:01:49,250 --> 00:01:49,910 Speaker 4: de Kamer 35 00:01:50,480 --> 00:01:53,360 Speaker 1: Ja, oké, dat is niet mals. Waarom zijn ze zo kwaad? 36 00:01:54,280 --> 00:01:57,050 Speaker 2: Ja, en voor de duidelijkheid, je hoorde achter elkaar net... 37 00:01:56,730 --> 00:02:01,250 Speaker 2: progressief Nederland, daarna jaar 21 en daarna de PVV. Dus het 38 00:02:01,290 --> 00:02:05,380 Speaker 2: is echt kritiek van alle kanten. Dit begon allemaal bij 39 00:02:05,420 --> 00:02:09,220 Speaker 2: de begroting van het ministerie van Sjoerdsma... dat van Buitenlandse 40 00:02:09,260 --> 00:02:13,490 Speaker 2: Handel en Ontwikkelingssamenwerking... Die begroting moest vorige week door de 41 00:02:13,530 --> 00:02:18,590 Speaker 2: Tweede Kamer worden aangenomen. Het vorige kabinet, Schoof, heeft flink bezuinigd... 42 00:02:18,130 --> 00:02:23,760 Speaker 2: op ontwikkelingssamenwerking, zoals we weten. Die bezuinigingen worden niet allemaal teruggedraaid. 43 00:02:23,800 --> 00:02:27,340 Speaker 2: Dus waren linkse partijen vooral al tegen die begroting. Die 44 00:02:27,360 --> 00:02:28,520 Speaker 2: gingen daar niet voor stemmen. Die 45 00:02:28,540 --> 00:02:28,760 Speaker 5: wilden 46 00:02:28,800 --> 00:02:33,170 Speaker 2: meer. Die wilde meer en dus keek Sjoerdsma naar rechts. 47 00:02:33,210 --> 00:02:36,329 Speaker 2: We hebben een minderheidskabinet, dus steun is er nodig. Dus 48 00:02:36,350 --> 00:02:39,630 Speaker 2: werd er gekeken naar onder andere JA21 en de PVV. 49 00:02:39,650 --> 00:02:44,590 Speaker 2: Vanuit die partijen kwam de harde voorwaarde voor die steun... 50 00:02:43,810 --> 00:02:48,760 Speaker 2: om bezuinigingen op geld naar UNRWA niet volledig terug te draaien. 51 00:02:49,260 --> 00:02:53,140 Speaker 2: Nou wilde D66 in de Tweede Kamer dat wel... maar 52 00:02:53,180 --> 00:02:56,780 Speaker 2: trok dat voornemen ook weer in... zodat die begroting het 53 00:02:56,800 --> 00:03:00,200 Speaker 2: kon halen. Dat is uiteindelijk gelukt, met dus steun van 54 00:03:00,220 --> 00:03:04,750 Speaker 2: de PVV en van Jaar 21. Maar toen maakte Sjoerdsma maandag 55 00:03:04,770 --> 00:03:08,030 Speaker 2: toch bekend... dat het kabinet dat geld voor UNRWA toch 56 00:03:08,070 --> 00:03:12,350 Speaker 2: wil opschroeven... Ook omdat dat in het coalitieakkoord staat. Nou, 57 00:03:12,370 --> 00:03:15,430 Speaker 2: dat leidde tot veel boosheid. Vandaag was er al een 58 00:03:15,450 --> 00:03:18,570 Speaker 2: debat gepland met Sjoerdsma. Dat had eigenlijk moeten gaan en 59 00:03:18,590 --> 00:03:21,760 Speaker 2: ging het ook wel deels over humanitaire hulp die Nederland 60 00:03:21,800 --> 00:03:25,780 Speaker 2: biedt in allerlei conflictgebieden. Maar uiteindelijk werd het toch vooral 61 00:03:25,800 --> 00:03:27,680 Speaker 2: een debat over deze politieke kwestie. 62 00:03:27,740 --> 00:03:29,739 Speaker 1: Ja, het werd dus meer politiek, het ging minder over 63 00:03:29,760 --> 00:03:32,980 Speaker 1: de inhoud. En wat zei Sjoerdsma dan op al die kritiek? 64 00:03:33,780 --> 00:03:36,530 Speaker 2: Nou, dat hij die zorgen en die kritiek begreep... maar 65 00:03:36,570 --> 00:03:39,850 Speaker 2: dat het vanuit hem juist een poging was om transparant 66 00:03:39,870 --> 00:03:40,320 Speaker 2: te zijn 67 00:03:40,690 --> 00:03:44,150 Speaker 6: Ik heb gedacht, er moet in ieder geval helderheid zijn... 68 00:03:43,950 --> 00:03:48,660 Speaker 6: en transparantie zijn. Wij moeten eerder communiceren dan dit debat. 69 00:03:48,680 --> 00:03:50,880 Speaker 6: Wij moeten een brief sturen naar uw kamer... om te 70 00:03:50,920 --> 00:03:54,880 Speaker 6: laten zien hoe we hierover nadenken. Maar ook, dat is 71 00:03:54,900 --> 00:03:58,620 Speaker 6: ook van groot belang, hoe die balans was... Als ik 72 00:03:58,640 --> 00:04:01,360 Speaker 6: een betere route had kunnen bedenken, had ik het gedaan. 73 00:04:01,580 --> 00:04:03,380 Speaker 6: Het voelde voor mij een beetje damned if you send 74 00:04:03,440 --> 00:04:04,920 Speaker 6: a letter... damned if you don't send a letter, laat 75 00:04:05,000 --> 00:04:06,800 Speaker 6: ik het maar zo zeggen. En ik snap daar de 76 00:04:06,840 --> 00:04:08,900 Speaker 6: frustratie vanuit uw kamer. 77 00:04:08,940 --> 00:04:11,490 Speaker 2: Ja, want als hij die brief maandag niet gestuurd had... 78 00:04:11,260 --> 00:04:13,810 Speaker 2: dan zou hij vragen gekregen hebben... wat gaan we nu 79 00:04:13,820 --> 00:04:17,410 Speaker 2: doen met die hulp naar Unruwa? Dus dat had hij 80 00:04:17,430 --> 00:04:20,390 Speaker 2: voor willen zijn. Hij zei ook nog, Sjoerdsma, dat hij 81 00:04:20,410 --> 00:04:24,369 Speaker 2: geprobeerd heeft... om iedereen zo goed als mogelijk recht te doen. 82 00:04:24,410 --> 00:04:27,830 Speaker 2: En erkende ook wel dat dat dus verre van gelukt is. 83 00:04:27,870 --> 00:04:30,440 Speaker 2: En gisteravond heeft hij een nieuwe brief gestuurd... met daarin 84 00:04:30,480 --> 00:04:34,280 Speaker 2: weer een geste. De Tweede Kamer krijgt in september nog 85 00:04:34,339 --> 00:04:37,520 Speaker 2: eens de mogelijkheid... om over dat voornemen te stemmen. Dus 86 00:04:37,540 --> 00:04:40,420 Speaker 2: het is ook alweer iets afgezwakt. Dat extra geld wordt 87 00:04:40,460 --> 00:04:43,010 Speaker 2: nu nog niet overgemaakt. Dat gebeurt pas als de Kamer 88 00:04:43,029 --> 00:04:45,250 Speaker 2: daar later dit jaar alsnog mee akkoord gaat. 89 00:04:45,589 --> 00:04:50,910 Speaker 1: Oké, en nog even, de coalitiepartijen, dus het minderheidskabinet, wisten 90 00:04:50,950 --> 00:04:53,420 Speaker 1: die dat Sjoerdsma, en ook de coalitiepartijen in de Kamer, 91 00:04:53,450 --> 00:04:56,640 Speaker 1: wisten die dat Sjoerdsma dit bekend ging maken? Namelijk dat 92 00:04:56,680 --> 00:04:58,120 Speaker 1: hij toch weer dat geld opschroeft? 93 00:04:58,830 --> 00:05:02,330 Speaker 2: Ja, die werden stevig bevraagd, natuurlijk, tijdens dat debat. D66, 94 00:05:02,370 --> 00:05:06,980 Speaker 2: VVD en CDA. Nicole Maas van de VVD zei dat 95 00:05:07,020 --> 00:05:10,360 Speaker 2: ook haar partij maandag verrast werd... door dat nieuws met 96 00:05:10,400 --> 00:05:12,880 Speaker 2: dat voornemen. Zij zei ook dat ze blij is met 97 00:05:12,900 --> 00:05:16,400 Speaker 2: die mogelijkheid... om later alsnog te kunnen gaan stemmen erover. 98 00:05:16,430 --> 00:05:20,410 Speaker 2: Dan hebben we Panzu Bamenga van D66. Hij zei dat 99 00:05:20,430 --> 00:05:24,710 Speaker 2: zijn partij D66 is voor extra geld naar UNRWA... Met 100 00:05:24,750 --> 00:05:29,599 Speaker 2: ook weer een verwijzing naar het coalitieakkoord. Maar D66 trok 101 00:05:29,640 --> 00:05:33,080 Speaker 2: dat voornemen, die wens, dus wel tijdelijk in... om er 102 00:05:33,100 --> 00:05:35,380 Speaker 2: maar voor te zorgen dat die begroting het zou halen. 103 00:05:35,580 --> 00:05:39,460 Speaker 2: Dat leidde tot nog meer kritiek, want wat wil D66 nou? 104 00:05:39,520 --> 00:05:42,710 Speaker 2: En Ellis van Ark, ook heel opvallend van het CDA... 105 00:05:42,310 --> 00:05:44,750 Speaker 2: die was verrassend transparant hierover. 106 00:05:44,770 --> 00:05:48,130 Speaker 5: Het amendement om tegen te stemmen was natuurlijk nodig... om 107 00:05:48,150 --> 00:05:51,150 Speaker 5: ook de begroting te halen. Dat was duidelijk. Ik denk 108 00:05:51,170 --> 00:05:55,200 Speaker 5: dat we daar ook niet omheen hoeven te draaien. Tegelijkertijd 109 00:05:55,220 --> 00:05:59,200 Speaker 5: hebben wij in het coalitieakkoord... hier gewoon een afspraak over gemaakt. 110 00:05:59,380 --> 00:06:02,919 Speaker 5: Dus wij hadden ook het vertrouwen... dat we dit op 111 00:06:02,940 --> 00:06:04,130 Speaker 5: een andere manier hadden kunnen regelen 112 00:06:04,550 --> 00:06:07,390 Speaker 2: Zij geeft dus eigenlijk echt wat toe dat het tactiek 113 00:06:07,430 --> 00:06:10,950 Speaker 2: is geweest... om vorige week bij die begrotingsbehandeling... tegen het 114 00:06:11,010 --> 00:06:14,410 Speaker 2: extra geld te stemmen, terwijl eigenlijk ook het CDA daarvoor was... 115 00:06:14,850 --> 00:06:16,669 Speaker 2: En zij zei ook, Alice van Ark van het CDA, 116 00:06:16,710 --> 00:06:19,750 Speaker 2: bij een latere interruptie... dit moet in de toekomst wel 117 00:06:19,790 --> 00:06:21,950 Speaker 2: echt anders. Dat zij ook niet blij was met hoe 118 00:06:21,980 --> 00:06:22,120 Speaker 2: dit 119 00:06:22,130 --> 00:06:22,330 Speaker 1: nu 120 00:06:22,380 --> 00:06:23,190 Speaker 2: gegaan is. 121 00:06:23,240 --> 00:06:25,560 Speaker 1: Nou, geen mooie beurt dus voor Sjoerd Sjoerdsma. Krijgt dat 122 00:06:25,580 --> 00:06:27,240 Speaker 1: dan ook nog politieke gevolgen 123 00:06:27,980 --> 00:06:30,900 Speaker 2: Ja, dat krijgt het op dit moment al. Dit is 124 00:06:30,920 --> 00:06:35,339 Speaker 2: een discussie die gaat over acht miljoen euro extra. Dat 125 00:06:35,380 --> 00:06:38,380 Speaker 2: is in absolute bedragen natuurlijk heel veel geld. Maar normaal 126 00:06:38,420 --> 00:06:41,540 Speaker 2: is het wel zo dat verhitte politieke discussies in Den Haag... 127 00:06:41,339 --> 00:06:45,719 Speaker 2: die gaan al gauw over honderden miljoenen of miljarden... Dus 128 00:06:45,760 --> 00:06:47,340 Speaker 2: in die zin misschien gek dat we het hier over 129 00:06:47,360 --> 00:06:51,060 Speaker 2: acht miljoen extra hebben... maar we hoorden het Michiel Hogeveen 130 00:06:51,080 --> 00:06:54,220 Speaker 2: van Jaar 21 aan het begin al kort zeggen... dit raakt 131 00:06:54,279 --> 00:06:57,180 Speaker 2: echt aan iets veel fundamentelers. Je hoort achter elkaar Don 132 00:06:57,220 --> 00:07:00,549 Speaker 2: Seder van de ChristenUnie... en daarna Chris Stoffer van de SGP. 133 00:07:00,560 --> 00:07:04,430 Speaker 7: Het coalitieakkoord heeft geen meerderheid. Dus u zult afspraken met 134 00:07:04,490 --> 00:07:10,630 Speaker 7: oppositie moeten maken... vervolgens daaraan committeren... en dat uitvoeren, wilt 135 00:07:10,650 --> 00:07:11,990 Speaker 7: u de komende vier jaar volhouden 136 00:07:12,490 --> 00:07:15,510 Speaker 8: Vertrouwen, dat komt te voeten en gaat te paard. En 137 00:07:15,550 --> 00:07:17,370 Speaker 8: als dit de reflectie blijft van de heer Memenga en 138 00:07:17,390 --> 00:07:19,410 Speaker 8: de heer Paternotte... dan geef ik maar mee dat het 139 00:07:19,430 --> 00:07:24,270 Speaker 8: voor de SGP echt heel niet vertrouwd voelt... om nog 140 00:07:24,310 --> 00:07:27,330 Speaker 8: te kijken en met een bepaalde welwillendheid naar begrotingen. Dit 141 00:07:27,370 --> 00:07:29,290 Speaker 8: raakt echt wel de vertrouwensvraag. 142 00:07:30,150 --> 00:07:33,030 Speaker 2: Dit debat liep zo uit vanochtend en aan het begin 143 00:07:33,050 --> 00:07:35,350 Speaker 2: van de middag... dat het ook niet kon worden afgemaakt. 144 00:07:35,470 --> 00:07:38,930 Speaker 2: Dat gebeurt in principe volgende week donderdag. Maar inmiddels heeft 145 00:07:38,970 --> 00:07:43,110 Speaker 2: Gidi Markenshauer van de groep Markenshauer... al een spoeddebat aangevraagd. 146 00:07:43,130 --> 00:07:45,800 Speaker 2: We hebben gehoord dat de hele oppositie boos is over 147 00:07:45,830 --> 00:07:48,680 Speaker 2: hoe dit gaat. En dat staat eigenlijk helemaal los van 148 00:07:48,720 --> 00:07:52,280 Speaker 2: de discussie over... of extra geld naar de UNRWA, of 149 00:07:52,300 --> 00:07:55,280 Speaker 2: dat wel of niet goed is... Het gaat er dus 150 00:07:55,360 --> 00:07:57,380 Speaker 2: echt om dat het 151 00:07:57,420 --> 00:08:00,260 Speaker 1: kabinet... Ja, na zo'n meerderheid te zoeken en de begroting 152 00:08:00,300 --> 00:08:02,820 Speaker 1: rond te krijgen... weer iets anders doen na afloop omdat 153 00:08:02,860 --> 00:08:04,360 Speaker 1: dat in het coalitieakkoord stond. 154 00:08:04,400 --> 00:08:06,760 Speaker 2: Ja, exact. Dus de vraag... waarom zouden we in het 155 00:08:06,800 --> 00:08:09,780 Speaker 2: vervolg over een ander onderwerp afspraken maken... als we niet 156 00:08:09,820 --> 00:08:11,200 Speaker 2: weten wat jullie een week daarna doen 157 00:08:11,420 --> 00:08:13,460 Speaker 9: Nou ja, en het wijst er misschien ook wel op... 158 00:08:13,340 --> 00:08:16,080 Speaker 9: maar ik ben benieuwd naar jouw analyse... of dat coalitieakkoord 159 00:08:16,100 --> 00:08:17,940 Speaker 9: dan eigenlijk wel handig opgeschreven is. Want er staan dus 160 00:08:17,980 --> 00:08:20,640 Speaker 9: kennelijk allemaal dingen in... waar niet zo makkelijk meerderheden voor 161 00:08:20,660 --> 00:08:23,220 Speaker 9: te vinden zijn... dan vinden ze die, maar dan moeten 162 00:08:23,240 --> 00:08:25,320 Speaker 9: ze vervolgens dat weer repareren... omdat ze dat met z'n 163 00:08:25,370 --> 00:08:26,900 Speaker 9: drieën hebben afgesproken. 164 00:08:26,940 --> 00:08:29,830 Speaker 2: Ja, en het was ook gek dat Bamenga van D66, 165 00:08:30,250 --> 00:08:33,010 Speaker 2: maar dus ook minister Sjoerdsma... steeds zei, ja, er staat 166 00:08:33,030 --> 00:08:36,170 Speaker 2: een coalitieakkoord en dat voer ik uit. Ja, dat klopt, 167 00:08:36,250 --> 00:08:40,829 Speaker 2: maar dit is een andere situatie. Omdat, wat jullie ook zeggen, 168 00:08:40,910 --> 00:08:43,370 Speaker 2: er is nog geen meerderheid... voor al die plannen die 169 00:08:43,410 --> 00:08:47,530 Speaker 2: daarin staan. En er is sowieso al kritiek, al wekenlang 170 00:08:47,570 --> 00:08:51,839 Speaker 2: vanuit de oppositie... dat er weinig initiatief genomen wordt... om 171 00:08:51,880 --> 00:08:54,800 Speaker 2: uiteindelijk tot een groter plan en tot akkoorden te komen. 172 00:08:54,840 --> 00:08:57,500 Speaker 2: Het kabinet doet pogingen. Er wordt hier en daar wat 173 00:08:57,520 --> 00:09:00,800 Speaker 2: koffie gedronken. Maar ja, we hoorden Don Seder van de 174 00:09:00,840 --> 00:09:04,260 Speaker 2: ChristenUnie net... dit doet echt iets met het vertrouwen... om 175 00:09:04,300 --> 00:09:08,110 Speaker 2: in de toekomst afspraken te kunnen maken. Dat vertrouwen is nodig. 176 00:09:08,150 --> 00:09:13,010 Speaker 2: Die automatische meerderheid is er niet. En de critici van 177 00:09:13,050 --> 00:09:16,630 Speaker 2: het minderheidskabinet... die krijgen ook wel een beetje gelijk. Dat 178 00:09:16,670 --> 00:09:20,340 Speaker 2: in een wereld die... Nou, zacht gezegd, in de fik 179 00:09:20,360 --> 00:09:22,430 Speaker 2: staat dat je dit er eigenlijk niet bij kunt hebben. 180 00:09:22,450 --> 00:09:24,100 Speaker 2: Dat ook dit de hele tijd gebeurt. 181 00:09:24,140 --> 00:09:26,369 Speaker 1: Dankjewel. Politiek verslaggever Michiel Jurjens.