1
00:00:01,530 --> 00:00:02,460
Speaker 1: Studio Den Haag.

2
00:00:04,860 --> 00:00:09,800
Speaker 2: Tien over vijf, politiek verslaggever Lemya Araouai van de NRC...

3
00:00:09,300 --> 00:00:12,720
Speaker 2: verlaat de Haagse bubbel. Haar keuze heeft ze zaterdag toegelicht

4
00:00:12,760 --> 00:00:15,860
Speaker 2: in een afscheidstruk in haar krant. Ze vertrekt door de

5
00:00:15,920 --> 00:00:20,320
Speaker 2: gestage opmars van radicaal rechts... met de daarbij behorende normalisering

6
00:00:20,360 --> 00:00:23,599
Speaker 2: van racisme, haat en rancune. Dit zei ze erover in

7
00:00:23,620 --> 00:00:25,460
Speaker 2: een Instagram-post van de NRC.

8
00:00:25,520 --> 00:00:29,110
Speaker 3: Na zeven en een half jaar stop ik als politiek verslaggever.

9
00:00:29,150 --> 00:00:32,110
Speaker 3: En ik vertel je graag waarom. Toen ik in 2018 in

10
00:00:32,130 --> 00:00:35,710
Speaker 3: Den Haag begon, wilde ik... Alles weet van politiek. Niets

11
00:00:35,750 --> 00:00:38,270
Speaker 3: leek in Den Haag ooit zeker. Maar als ik er

12
00:00:38,290 --> 00:00:41,890
Speaker 3: nu op terugkijk, was er al die tijd wel één zekerheid.

13
00:00:41,909 --> 00:00:45,660
Speaker 3: Eén constante. De groei van uiterst rechts. Niet alleen in

14
00:00:45,670 --> 00:00:48,520
Speaker 3: aantal partijen, maar ook in aantal zetels. En met die

15
00:00:48,540 --> 00:00:52,040
Speaker 3: groei veranderde ook iets anders. De houding van andere partijen

16
00:00:52,080 --> 00:00:54,700
Speaker 3: ten opzichte van uiterst rechts.

17
00:00:54,740 --> 00:00:58,820
Speaker 2: Ja, we gaan erover praten met Lisa Westerveld, Kamerlid voor GroenLinks-PVDA.

18
00:00:58,840 --> 00:01:02,020
Speaker 2: Binnenkort pro. Hoe moeten we het eigenlijk zeggen, mevrouw Westerveld?

19
00:01:02,970 --> 00:01:05,330
Speaker 4: Binnenkort. Ik kwam vanochtend op de fractie... en toen stond

20
00:01:05,350 --> 00:01:08,690
Speaker 4: er echt zo'n heel grote banner... met welkom thuis bij

21
00:01:08,709 --> 00:01:12,420
Speaker 4: progressief Nederland. Maar officieel is het pas na het oprichtingscongres

22
00:01:12,450 --> 00:01:13,060
Speaker 4: in juni

23
00:01:13,560 --> 00:01:16,640
Speaker 2: Dus we mogen nog goed links PvdA blijven zeggen. Presentator

24
00:01:16,700 --> 00:01:20,720
Speaker 2: en comedian Jurgen Rijman... die aandacht vraagt voor normalisering van racisme.

25
00:01:20,760 --> 00:01:24,699
Speaker 2: Ook welkom. Dank u wel. Goedemiddag. Moet er nog een

26
00:01:24,720 --> 00:01:27,240
Speaker 2: bepaalde organisatie of veranderde naam bij...

27
00:01:28,830 --> 00:01:29,330
Speaker 5: Nee hoor,

28
00:01:29,370 --> 00:01:29,830
Speaker 2: nee, ik ben

29
00:01:29,860 --> 00:01:33,319
Speaker 5: gewoon Jurgen. Dan moet ik mijn eennaam geven en daar

30
00:01:33,340 --> 00:01:33,840
Speaker 5: blijf ik mee.

31
00:01:34,380 --> 00:01:40,340
Speaker 2: Politiek verslaggever Leendert Beekman... van onze Haagse redactie natuurlijk. Goedemiddag allen. Goedemiddag.

32
00:01:40,380 --> 00:01:43,819
Speaker 2: Lisa Westerveld, misschien even bij u beginnen. U schreef na

33
00:01:43,840 --> 00:01:48,170
Speaker 2: het stuk van Lemya Arawaya op X... Dank voor je

34
00:01:48,190 --> 00:01:52,010
Speaker 2: goede werk, Lemya. En voor dit essay waarmee je afscheid

35
00:01:52,050 --> 00:01:54,270
Speaker 2: neemt van de Haagse politiek... laat het een wake-up call

36
00:01:54,310 --> 00:01:57,550
Speaker 2: zijn voor ons allemaal. Wat is die wake-up call volgens u?

37
00:01:59,160 --> 00:02:02,450
Speaker 4: Nou, dat hoe we met elkaar omgaan en hoe we

38
00:02:02,490 --> 00:02:06,530
Speaker 4: uiterst rechts normaliseren in de Tweede Kamer door taalgebruik, maar

39
00:02:06,570 --> 00:02:09,290
Speaker 4: ook door de omgang met elkaar. En dat vind ik

40
00:02:09,330 --> 00:02:11,550
Speaker 4: ook zorgelijk. En helemaal als je bedenkt dat dit komt

41
00:02:11,590 --> 00:02:15,670
Speaker 4: van een van de meest scherpste journalisten, dan denk ik

42
00:02:15,710 --> 00:02:17,570
Speaker 4: laten we met elkaar eens goed nadenken over hoe we

43
00:02:17,590 --> 00:02:20,400
Speaker 4: met elkaar omgaan en hoe we dus uiterst rechts langzamerhand

44
00:02:20,440 --> 00:02:22,230
Speaker 4: steeds meer aan het normaliseren zijn

45
00:02:22,620 --> 00:02:24,780
Speaker 2: Jurgen, wat heeft jou het meest aangesproken in dat stuk?

46
00:02:27,630 --> 00:02:30,270
Speaker 5: Eigenlijk net wat Lijmio zei, de toon die zo veranderd

47
00:02:30,290 --> 00:02:34,180
Speaker 5: is de afgelopen jaren... en de normalisering, dat eigenlijk het

48
00:02:34,190 --> 00:02:39,260
Speaker 5: beledigen van andere bevolkingsgroepen... van mensen met een andere etnische achtergrond...

49
00:02:38,840 --> 00:02:42,519
Speaker 5: of mensen met een migratieachtergrond... dat dat gewoon salantvaaig is geworden.

50
00:02:42,540 --> 00:02:47,440
Speaker 5: En dat vind ik echt verontrustend. Dat we vroeger, waar

51
00:02:47,460 --> 00:02:49,739
Speaker 5: je erop aangesproken werd... dat je nu gewoon alles kan

52
00:02:49,760 --> 00:02:53,410
Speaker 5: zeggen onder het mond van vrijheid van meningsuiting... En als

53
00:02:53,460 --> 00:02:55,500
Speaker 5: ik ook kijk naar de voorzitter van de Tweede Kamer...

54
00:02:55,300 --> 00:02:57,780
Speaker 5: over uitlating in het hele verleden heeft gedaan... over zwarte

55
00:02:57,800 --> 00:03:00,700
Speaker 5: mensen onder andere. En dat gewoon normaal de voorzitter van

56
00:03:00,720 --> 00:03:02,600
Speaker 5: de Tweede Kamer wordt. Ja, dat vind ik ook heel raar.

57
00:03:02,639 --> 00:03:05,820
Speaker 2: Je bedoelt de vorige Tweede Kamervoorzitter, toch? Bosma.

58
00:03:05,840 --> 00:03:07,020
Speaker 5: De vorige, ja, Bosma

59
00:03:07,750 --> 00:03:10,930
Speaker 2: Je hebt je trouwens vorige week ook bij de collega's

60
00:03:10,950 --> 00:03:14,930
Speaker 2: van WNL... al uitgesproken tegen dat taalgebruik in de Tweede Kamer.

61
00:03:14,970 --> 00:03:16,970
Speaker 2: Is daar een directe aanleiding om dat nu te doen?

62
00:03:19,070 --> 00:03:22,470
Speaker 5: Ik vind gewoon dat we zijn bezig in een maatschappij

63
00:03:22,490 --> 00:03:25,550
Speaker 5: die sterk aan het polariseren is. We kijken naar de

64
00:03:25,590 --> 00:03:27,870
Speaker 5: politiek voor een oplossing en de politiek gooit alleen maar

65
00:03:27,889 --> 00:03:30,490
Speaker 5: olie op het vuur. En ik vind dat we daar

66
00:03:30,570 --> 00:03:33,250
Speaker 5: echt met z'n allen even goed naar moeten kijken. Want

67
00:03:35,260 --> 00:03:37,380
Speaker 5: het is ook een maatschappij waar mijn kinderen dadelijk en

68
00:03:37,400 --> 00:03:40,820
Speaker 5: mijn kleinkinderen in moeten leven. Die allemaal een kleur hebben.

69
00:03:40,880 --> 00:03:44,610
Speaker 5: En als het normaal wordt om mensen van kleur te schofferen... Ja,

70
00:03:44,650 --> 00:03:46,090
Speaker 5: dan vraag ik me af wat voor maatschappij ik voor

71
00:03:46,110 --> 00:03:47,390
Speaker 5: mijn kinderen achterlaat zo meteen

72
00:03:47,750 --> 00:03:51,310
Speaker 2: Ja, je zegt de politiek. Is dat dan ook gericht aan...

73
00:03:51,250 --> 00:03:53,880
Speaker 2: De politiek, ja. Ja, dat is vrij algemeen natuurlijk. Maar

74
00:03:53,910 --> 00:03:55,520
Speaker 2: geldt dat dan ook voor... Nou ja, de politiek

75
00:03:55,720 --> 00:03:57,720
Speaker 5: het is gericht aan de Tweede Kamer. Het is gericht

76
00:03:57,760 --> 00:03:59,600
Speaker 5: aan hoe men met elkaar omgaat in de Tweede Kamer.

77
00:03:59,640 --> 00:04:02,360
Speaker 5: En kijk, mevrouw Esterik, die zei het net ook zo mooi.

78
00:04:02,380 --> 00:04:05,560
Speaker 5: Ze merkt het zelf ook, wat er gebeurt met het taalgebruik.

79
00:04:05,650 --> 00:04:09,760
Speaker 5: En hoe extreem rechts, of ja... Uiters rechts of diep rechts,

80
00:04:09,780 --> 00:04:12,770
Speaker 5: hoe je het wil noemen. Hoe dat genormaliseerd wordt. Hoe

81
00:04:12,810 --> 00:04:14,470
Speaker 5: dat normaal is. En je ziet ook het groei van

82
00:04:14,490 --> 00:04:17,330
Speaker 5: het aantal zetels. Zoals Lamweer dat zegt. En dat heeft

83
00:04:17,350 --> 00:04:19,390
Speaker 5: te maken met de toon van het debat. Als het

84
00:04:19,410 --> 00:04:22,309
Speaker 5: slecht gaat met mensen en je helpt een gezamenlijke fijn

85
00:04:22,330 --> 00:04:26,150
Speaker 5: te vinden. Dan gaan mensen zich daar heel snel achter schuilen.

86
00:04:26,170 --> 00:04:30,250
Speaker 5: Terwijl beeldvorming de grootste fuck-up is die waarmee we te

87
00:04:30,270 --> 00:04:32,630
Speaker 5: maken hebben. We zitten namelijk een beeld te vormen steeds.

88
00:04:32,650 --> 00:04:36,130
Speaker 5: Alsof alles maar ligt aan migranten. Alsof alles maar ligt

89
00:04:36,190 --> 00:04:39,340
Speaker 5: aan asielzoekers. Alles ligt aan vluchtelingen. Die hebben er niets

90
00:04:39,360 --> 00:04:43,510
Speaker 5: mee te maken. Gisteren weer zo'n mafketel op Instagram... die

91
00:04:43,529 --> 00:04:47,150
Speaker 5: gewoon zit te beweren dat 75% van de volkswoningen... of

92
00:04:47,170 --> 00:04:50,770
Speaker 5: van de sociale huurwoningen naar mensen met een status gaat.

93
00:04:50,810 --> 00:04:53,850
Speaker 5: Of naar Afrikanen gaat, of hoe het ook al zijn.

94
00:04:53,910 --> 00:04:56,360
Speaker 5: Weet je, mensen zeggen ongenuanceerd dingen. En dat wordt gewoon

95
00:04:56,380 --> 00:05:01,540
Speaker 5: klakkeloos ook herhaald door politici soms. Dat wordt gewoon doorgepompt.

96
00:05:01,800 --> 00:05:04,049
Speaker 5: En ik maak me er echt zorgen om

97
00:05:04,380 --> 00:05:06,520
Speaker 2: Leendert, wat merk jij van de verharding in de Tweede Kamer?

98
00:05:07,260 --> 00:05:10,740
Speaker 6: Nou, dat wordt steeds steviger. En het wordt ook steeds luider.

99
00:05:10,760 --> 00:05:12,660
Speaker 6: En het is ook een soort van... Ja, dat klinkt

100
00:05:12,680 --> 00:05:14,380
Speaker 6: een beetje pijnlijk, maar het is wel wat het is.

101
00:05:14,420 --> 00:05:17,000
Speaker 6: Het is ook een soort van normaal geworden. En waar

102
00:05:17,040 --> 00:05:18,780
Speaker 6: hebben we het dan over? Nou, vorige week zat ik

103
00:05:18,800 --> 00:05:22,350
Speaker 6: naar een wetgevingsoverleg te kijken. En dat wetgevingsoverleg ging over

104
00:05:22,370 --> 00:05:25,750
Speaker 6: het asiel- en migratiepact... van de Europese Unie. En ik

105
00:05:25,790 --> 00:05:28,670
Speaker 6: zal even een kleine compilatie laten horen... van de bijdrage

106
00:05:28,710 --> 00:05:31,130
Speaker 6: van Vondeling van de PVV. En dan heb je een

107
00:05:31,150 --> 00:05:33,589
Speaker 6: klein beetje een beeld van wat er dan gezegd wordt...

108
00:05:33,370 --> 00:05:35,349
Speaker 6: tijdens zo'n debat in de Tweede Kamer.

109
00:05:35,890 --> 00:05:39,390
Speaker 7: Mensenhandel, fraude, overlast en criminaliteit gaan hand in hand met

110
00:05:39,430 --> 00:05:42,530
Speaker 7: deze asielchaos. Waarom worden keer op keer de rechten van

111
00:05:42,550 --> 00:05:46,909
Speaker 7: Nederlanders ondergeschikt gemaakt aan die van gelukszoekers en criminelen? Tegelijkertijd

112
00:05:46,950 --> 00:05:51,710
Speaker 7: importeren we puur kwaad. Islamitisch kwaad. Christelen uit de immigranten

113
00:05:51,750 --> 00:05:54,450
Speaker 7: uit Canada zouden dit niet doen. Het is de sloop

114
00:05:54,470 --> 00:05:58,410
Speaker 7: van onze identiteit en cultuur... en buigen voor sharia-praktijken. De

115
00:05:58,450 --> 00:06:00,620
Speaker 7: moeders en vaders zien hun dochters niet meer alleen naar

116
00:06:00,630 --> 00:06:03,960
Speaker 7: school durven laten gaan. Heel Nederland betaalt de prijs van

117
00:06:03,980 --> 00:06:06,179
Speaker 7: het naïeve en laffe open grenzenbeleid.

118
00:06:06,240 --> 00:06:10,200
Speaker 6: Het is natuurlijk heel duidelijk. Dit is uitgesproken racisme, discriminatie.

119
00:06:10,920 --> 00:06:12,620
Speaker 6: Maar dit is niet het enige. Er is ook veel

120
00:06:12,680 --> 00:06:19,260
Speaker 6: wantrouwen in de Kamer. Veel vooroordelen spelen er, stereotypingen over migranten.

121
00:06:19,290 --> 00:06:22,150
Speaker 6: En die stem wordt dus luider. En dat is onder

122
00:06:22,190 --> 00:06:24,330
Speaker 6: andere op uiterste rechts. En hoe komt dat dan? We

123
00:06:24,350 --> 00:06:27,430
Speaker 6: hebben bijvoorbeeld FVD in de Kamer. Maar we hebben ook

124
00:06:27,470 --> 00:06:31,550
Speaker 6: een hoop afsplitsers. We hebben groep Markushouwer bijvoorbeeld, groep Keizer.

125
00:06:31,589 --> 00:06:35,830
Speaker 6: BBB wil ook wel met die stereotypen spelen. En dan

126
00:06:35,850 --> 00:06:40,380
Speaker 6: gaat het over normalisatie. En Lemja, mijn oud-collega hier, schreef

127
00:06:40,400 --> 00:06:41,560
Speaker 6: daar ook over.

128
00:06:41,620 --> 00:06:44,320
Speaker 3: Na de val van het kabinet met de PVV... veranderde

129
00:06:44,360 --> 00:06:46,900
Speaker 3: niet ineens alles terug naar het oude. Er is een

130
00:06:46,940 --> 00:06:51,270
Speaker 3: deur opengezet. Eén die jarenlang potdicht was geweest. Het nieuwe

131
00:06:51,290 --> 00:06:54,870
Speaker 3: kabinet Jetten neemt wetten over van PVV-minister Faber om het

132
00:06:54,890 --> 00:06:58,390
Speaker 3: aantal asielzoekers in Nederland terug te dringen. De VVD steunde

133
00:06:58,430 --> 00:07:01,910
Speaker 3: een motie van Forum voor Democratie om Antifa, een vage

134
00:07:01,930 --> 00:07:07,130
Speaker 3: paraplu-term voor linkse activistische bewegingen, aan te merken als terroristische organisatie.

135
00:07:07,170 --> 00:07:11,130
Speaker 3: Een na-extreemrechtse relle, waar gezwaaid werd met prinsenvlaggen, wilde een

136
00:07:11,170 --> 00:07:15,330
Speaker 3: minister van VVD-huizen aanvankelijk niet benoemen wat het was. ondanks

137
00:07:15,380 --> 00:07:16,040
Speaker 3: aandringen van zijn

138
00:07:16,080 --> 00:07:21,220
Speaker 6: adviseurs. Waar Lemya het hier over heeft, gaat over het normaliseren...

139
00:07:20,120 --> 00:07:21,940
Speaker 6: van hetgene wat je in de Kamer hoort. En ook

140
00:07:21,960 --> 00:07:26,580
Speaker 6: het normaliseren van partijen die dergelijke standpunten bezigen. En dan

141
00:07:26,610 --> 00:07:28,770
Speaker 6: wil ik even teruggaan nog heel kort... naar het debat

142
00:07:28,790 --> 00:07:32,310
Speaker 6: over de regeringsverklaring. Tijdens dat debat werd er een deal gesloten...

143
00:07:32,530 --> 00:07:36,810
Speaker 6: Over normalisatie gesproken met het kabinet Jette van D66. En

144
00:07:36,830 --> 00:07:40,970
Speaker 6: dat werd gedaan met groep Markushouwer. Gidi Markushouwer die zelf

145
00:07:40,990 --> 00:07:43,270
Speaker 6: nog zijn bijdrage moest gaan doen... maar toen hij dat

146
00:07:43,310 --> 00:07:47,710
Speaker 6: deed kregen we eigenlijk gewoon onversneden PVV-taal te horen. En

147
00:07:47,740 --> 00:07:50,800
Speaker 6: het kabinet Jette kiest er dus voor... dat ging over

148
00:07:50,820 --> 00:07:54,460
Speaker 6: de verhoging van die AOW-leeftijd... maar kiest er dus voor

149
00:07:54,520 --> 00:07:58,540
Speaker 6: om de eerste deal te gaan sluiten... met die groep Markushouwer.

150
00:07:58,580 --> 00:08:02,180
Speaker 6: En dat zegt veel. D66, een partij waarbij ze altijd

151
00:08:02,220 --> 00:08:07,480
Speaker 6: gezegd hebben... wij zijn tegen het normaliseren van extreem rechtsgedachte goed.

152
00:08:07,520 --> 00:08:10,460
Speaker 6: En dan ga je toch met Groep Markushouwer... als het

153
00:08:10,490 --> 00:08:11,989
Speaker 6: politiek zo uitkomt, in zee.

154
00:08:12,030 --> 00:08:15,170
Speaker 2: Ja, dat is opvallend. Het gaat natuurlijk om de AOW-deal.

155
00:08:15,190 --> 00:08:16,810
Speaker 2: Is dat dan niet relatief onschuldig? Ja, dat ging om

156
00:08:16,850 --> 00:08:17,990
Speaker 2: die AOW-deal. Lisa Westerveld?

157
00:08:19,150 --> 00:08:21,410
Speaker 4: Ja, nou ja, het zegt welke kant ze op gaan.

158
00:08:21,450 --> 00:08:24,170
Speaker 4: Want we zien het voortdurend. Morgen dan stemmen wij over

159
00:08:24,210 --> 00:08:27,420
Speaker 4: die wet... die gaat over het Europese Migratiepact... die is

160
00:08:27,460 --> 00:08:29,780
Speaker 4: betaald in de Nederlandse wet. En daar staat onder meer

161
00:08:29,840 --> 00:08:33,340
Speaker 4: in dat bij grensdetentie... dat gezinnen met kinderen dus in

162
00:08:33,380 --> 00:08:36,850
Speaker 4: detentie geplaatst kunnen worden. Moet je je eens voorstellen, in

163
00:08:36,880 --> 00:08:38,990
Speaker 4: Nederland vinden we al lang... dat jongeren, ook in de

164
00:08:39,010 --> 00:08:41,150
Speaker 4: gesloten jeugdzorg, dat dat dicht moet... want we weten dat

165
00:08:41,170 --> 00:08:45,370
Speaker 4: het schadelijk is... En TV heeft in 2014, staatssecretaris toen van

166
00:08:45,390 --> 00:08:49,240
Speaker 4: de VVD... grensintentie voor gezinnen met kinderen afgeschaft. En nu

167
00:08:49,280 --> 00:08:52,260
Speaker 4: komt die optie weer terug in de wet onder kabinet Jetten.

168
00:08:52,280 --> 00:08:55,500
Speaker 4: Dus eigenlijk worden die deals zien wij voortdurend gesloten... met

169
00:08:55,540 --> 00:08:59,520
Speaker 4: rechtse en uiterstrechtse partijen, dus op allerlei onderwerpen. Dus dat

170
00:08:59,540 --> 00:09:02,309
Speaker 4: voorbeeld van een regeringsverklaring klinkt misschien onschuldig... maar het laat

171
00:09:02,330 --> 00:09:04,770
Speaker 4: wel zien welke kant, het was misschien een voorbode... welke

172
00:09:04,790 --> 00:09:06,839
Speaker 4: kant het kabinet toch telkens weer opgaat

173
00:09:07,170 --> 00:09:10,230
Speaker 8: Maar mevrouw Westerveld, als dat klimaat zo veranderd is de

174
00:09:10,250 --> 00:09:14,040
Speaker 8: afgelopen jaren... Wat doet het dan met andere partijen... die

175
00:09:14,080 --> 00:09:18,400
Speaker 8: zichzelf niet als uiterst rechts identificeren? Warm je dan op

176
00:09:18,440 --> 00:09:21,250
Speaker 8: als een soort kikker? Ga je er zonder dat je

177
00:09:21,270 --> 00:09:22,190
Speaker 8: het wil aan meedoen?

178
00:09:24,370 --> 00:09:26,410
Speaker 4: Als je niet uitkijkt soms wel, want woorden worden heel

179
00:09:26,450 --> 00:09:29,130
Speaker 4: makkelijk overgenomen. Dat zien we dus ook heel erg, vind ik,

180
00:09:29,170 --> 00:09:34,360
Speaker 4: in het debat over asielmigratie. Als het gaat over migranten

181
00:09:34,380 --> 00:09:36,800
Speaker 4: die naar Nederland komen... dan gaat het heel vaak over

182
00:09:36,840 --> 00:09:39,579
Speaker 4: de vluchtelingenstroom. Of als we het hebben over een aantal

183
00:09:39,620 --> 00:09:42,280
Speaker 4: mensen dat nog bij de IND wachten... totdat ze meer

184
00:09:42,320 --> 00:09:45,840
Speaker 4: zekerheid krijgen over hun toekomst. Dan hebben we het over

185
00:09:45,880 --> 00:09:49,300
Speaker 4: de voorraad. Dus er wordt gesproken over de voorraad wegwerken...

186
00:09:48,760 --> 00:09:51,220
Speaker 4: terwijl we het hebben over mensen die eigenlijk wachten op

187
00:09:51,240 --> 00:09:53,980
Speaker 4: een besluit... dat genomen wordt over hun toekomst. En dat

188
00:09:54,000 --> 00:09:56,960
Speaker 4: soort woorden, als je niet voortdurend alert bent... en in

189
00:09:56,980 --> 00:09:58,680
Speaker 4: die zin vond ik ook het stuk van Lemmia en

190
00:09:58,700 --> 00:10:01,120
Speaker 4: Wake Up Call... als je niet voortdurend alert bent, dan

191
00:10:01,160 --> 00:10:05,030
Speaker 4: ga je bijna daar ongemerkt aan meedoen. Helemaal als ook

192
00:10:05,050 --> 00:10:09,130
Speaker 4: nog rechtse partijen, uiterst rechtse partijen... worden genormaliseerd, dat er

193
00:10:09,170 --> 00:10:11,890
Speaker 4: deals mee gesloten moeten worden. Terwijl ook dit kabinet wel

194
00:10:11,929 --> 00:10:16,670
Speaker 4: anders kan. Want je kan ook via ons, met de ChristenUnie,

195
00:10:16,690 --> 00:10:19,369
Speaker 4: met Volt... met andere partijen, kan je ook tot een

196
00:10:19,390 --> 00:10:20,130
Speaker 4: meerderheid komen. Maar

197
00:10:20,150 --> 00:10:24,250
Speaker 8: zegt u dan eigenlijk, dit gebeurt mij ook... zonder dat

198
00:10:24,270 --> 00:10:26,640
Speaker 8: ik het wil misschien, of bewust doe... maar ik maak

199
00:10:26,679 --> 00:10:31,079
Speaker 8: ook mogelijk dat dat uiterst rechtse gedachtegoed... genormaliseerd wordt. Nee,

200
00:10:31,120 --> 00:10:32,559
Speaker 8: ik hoop het niet. En ik hoop dat iedereen mij

201
00:10:32,580 --> 00:10:35,230
Speaker 4: erop aanspreekt als ik het wel doe. Maar dan maak

202
00:10:35,300 --> 00:10:36,310
Speaker 4: je er dan over met andere

203
00:10:36,350 --> 00:10:36,800
Speaker 8: partijen

204
00:10:37,290 --> 00:10:41,540
Speaker 4: die dat ook niet willen doen. Ja, en ik let

205
00:10:41,559 --> 00:10:43,760
Speaker 4: er ook zelf heel erg op als ik teksten schrijf

206
00:10:43,780 --> 00:10:46,670
Speaker 4: of zo... dat we niet ongemerkt woorden overnemen die je

207
00:10:46,690 --> 00:10:48,870
Speaker 4: eigenlijk helemaal niet zou willen. Maar soms zit het ook

208
00:10:48,910 --> 00:10:51,630
Speaker 4: in wetgeving. Kijk bijvoorbeeld naar de wet die ging over

209
00:10:51,650 --> 00:10:54,859
Speaker 4: strafbaarstelling en illegaliteit. Waar gaat het over? Eigenlijk over mensen

210
00:10:54,890 --> 00:10:57,520
Speaker 4: die niet de juiste papieren hebben. Soms mensen die al

211
00:10:57,559 --> 00:11:00,540
Speaker 4: tientallen jaren in Nederland wonen... die ook niet weg kunnen,

212
00:11:00,580 --> 00:11:03,300
Speaker 4: die bijvoorbeeld uitgebuit worden... maar die er niets aan kunnen doen.

213
00:11:03,320 --> 00:11:05,819
Speaker 4: Maar als je het hebt over strafbaarstelling, illegaliteit... en dat

214
00:11:05,860 --> 00:11:08,809
Speaker 4: is gewoon de term die ervoor bestaat... dan denken al

215
00:11:08,850 --> 00:11:12,090
Speaker 4: heel snel mensen die wat minder dicht zitten op de politiek... oh,

216
00:11:12,130 --> 00:11:14,950
Speaker 4: het gaat dus over criminelen die wat ergs hebben gedaan.

217
00:11:14,970 --> 00:11:17,910
Speaker 4: Terwijl het gewoon gaat over normale mensen... die soms al

218
00:11:17,929 --> 00:11:19,530
Speaker 4: dus tientallen jaren in Nederland wonen.

219
00:11:19,550 --> 00:11:22,650
Speaker 2: Maar zie je niet toch ook bij GroenLinks-PvdA... een wijziging

220
00:11:22,690 --> 00:11:25,730
Speaker 2: in de toon als het om migratie gaat? Je hoort

221
00:11:25,750 --> 00:11:29,420
Speaker 2: toch politici niet veel meer zeggen... dat asielzoekers gewoon welkom

222
00:11:29,460 --> 00:11:30,480
Speaker 2: zijn in Nederland bijvoorbeeld.

223
00:11:32,750 --> 00:11:36,370
Speaker 4: Wij hebben in ons afgelopen verkiezingsprogramma ook aangegeven... dat we

224
00:11:36,410 --> 00:11:38,980
Speaker 4: willen dat er beter gestuurd wordt op migratie. Maar als

225
00:11:39,000 --> 00:11:41,740
Speaker 4: je dan kijkt naar wat allerlei wetenschappers... maar ook andere

226
00:11:41,760 --> 00:11:44,699
Speaker 4: deskundigen erover te zeggen hebben... dan kan je asielmigratie veel

227
00:11:44,740 --> 00:11:48,780
Speaker 4: minder goed sturen... dan bijvoorbeeld arbeidsmigratie. Omdat er in heel

228
00:11:48,800 --> 00:11:50,989
Speaker 4: veel landen, zien we nou ook weer om ons heen...

229
00:11:50,670 --> 00:11:55,610
Speaker 4: daar komen vluchtelingen onze kant op omdat er oorlogen plaatsvinden.

230
00:11:55,630 --> 00:11:58,569
Speaker 4: Dus de... Maar

231
00:11:58,590 --> 00:11:58,770
Speaker 2: de

232
00:11:58,809 --> 00:11:58,989
Speaker 4: toon

233
00:11:59,030 --> 00:11:59,150
Speaker 1: is

234
00:11:59,190 --> 00:12:02,090
Speaker 4: veranderd? Nee, ik zou niet zeggen dat de toon is veranderd.

235
00:12:02,130 --> 00:12:04,390
Speaker 4: Want wij blijven vinden dat mensen die vluchten voor oorlog

236
00:12:04,429 --> 00:12:08,179
Speaker 4: en geweld... dat we ze in Nederland moeten opvangen. Maar

237
00:12:08,200 --> 00:12:10,900
Speaker 4: we blijven ook heel realistisch... en wel luisteren naar deskundigen

238
00:12:10,940 --> 00:12:14,500
Speaker 4: en wetenschappers. Maar ik wil blijven staan voor kwetsbare mensen.

239
00:12:14,559 --> 00:12:18,440
Speaker 8: Jurgen Rijman, je bent spreker, adviseur ook... om diversiteit en

240
00:12:18,460 --> 00:12:22,200
Speaker 8: inclusie in het bedrijfsleven te bevorderen. Stel, de Tweede Kamer

241
00:12:22,240 --> 00:12:24,920
Speaker 8: belt je om advies. Wat zou je eerste punt zijn?

242
00:12:27,290 --> 00:12:31,370
Speaker 5: Mijn eerste punt zou zijn, laat u even met z'n

243
00:12:31,410 --> 00:12:35,190
Speaker 5: allen gaan reflecteren waar onze vooregenomenheid vandaan komt. Want het

244
00:12:35,210 --> 00:12:38,229
Speaker 5: probleem is dat we door beeldvorming een bepaalde vooregenomenheid hebben.

245
00:12:38,270 --> 00:12:42,250
Speaker 5: En die is zo vastgeroest bij mensen, dat ze daardoor

246
00:12:42,290 --> 00:12:44,970
Speaker 5: ook heel makkelijk vervallen in racistische taal. Of dat ze

247
00:12:45,010 --> 00:12:47,930
Speaker 5: dingen gaan zeggen zonder dat ze dat racistisch bedoelen. Want

248
00:12:47,960 --> 00:12:49,800
Speaker 5: je hoort van, ja maar ik ben helemaal geen racist.

249
00:12:49,840 --> 00:12:51,540
Speaker 5: Maar dat wil niet zeggen dat je geen racistische taal

250
00:12:51,559 --> 00:12:54,780
Speaker 5: kan uitspreken. Dus we moeten beginnen om te kijken waar

251
00:12:54,800 --> 00:12:57,600
Speaker 5: onze beeldvorming vandaan komt. En waarom dat ontstaat. Waarom hebben

252
00:12:57,620 --> 00:12:59,780
Speaker 5: we zo'n beeld van vluchtelingen? Waarom hebben we zo'n beeld

253
00:12:59,820 --> 00:13:02,679
Speaker 5: van moslims? Dat komt omdat alleen maar de extreme steeds

254
00:13:02,700 --> 00:13:05,640
Speaker 5: worden uitvergroot. Maar al die goede verhalen die verteld worden,

255
00:13:05,660 --> 00:13:08,280
Speaker 5: die horen we helemaal niet. Bovendien hebben we een probleem

256
00:13:08,300 --> 00:13:10,710
Speaker 5: met asielinstroom. Dat moeten we ook erkennen dat er een

257
00:13:10,750 --> 00:13:13,170
Speaker 5: probleem is. Want wij zijn het enige land ter wereld

258
00:13:13,190 --> 00:13:15,190
Speaker 5: waar je geen hond op straat hebt. Maar we laten

259
00:13:15,230 --> 00:13:19,770
Speaker 5: mensen slapen in tenten voor de deur. van het asielzoekerscentrum.

260
00:13:19,809 --> 00:13:20,090
Speaker 5: Dus u

261
00:13:20,130 --> 00:13:22,870
Speaker 8: zegt... beeldvorming, daar moeten

262
00:13:22,890 --> 00:13:28,329
Speaker 5: we in onze vooreingenomenheid... We moeten onze beeldvorming moeten gaan begrijpen...

263
00:13:27,590 --> 00:13:30,429
Speaker 5: hoe die leidt tot onze vooreingenomenheid. En dat geldt naar allen,

264
00:13:30,450 --> 00:13:32,470
Speaker 5: want dat geldt ook voor andere groepen in Nederland. Dat

265
00:13:32,490 --> 00:13:35,439
Speaker 5: geldt niet alleen maar voor de witte, jegens de zwarte mens...

266
00:13:35,000 --> 00:13:36,840
Speaker 5: maar dat geldt ook voor de zwarte, jegens de witte mens.

267
00:13:36,860 --> 00:13:39,979
Speaker 5: We hebben gewoon een bepaalde beeldvorming die onze mindfick geeft...

268
00:13:39,740 --> 00:13:42,980
Speaker 5: waardoor we elkaar op een bepaalde manier benaderen... die voor

269
00:13:43,040 --> 00:13:43,980
Speaker 5: polarisatie zorgt.

270
00:13:44,059 --> 00:13:47,960
Speaker 8: Oké, Leendert, dat essay van Lemya Harawai... is ook een

271
00:13:48,000 --> 00:13:49,709
Speaker 8: oproep aan de journalistiek.

272
00:13:49,760 --> 00:13:50,120
Speaker 6: Ja, zeker.

273
00:13:50,140 --> 00:13:51,150
Speaker 8: Tenminste... Aan

274
00:13:51,170 --> 00:13:52,250
Speaker 6: de Haagse journalistiek,

275
00:13:52,330 --> 00:13:54,350
Speaker 8: ja. Nou, voel jij je aangesproken?

276
00:13:54,390 --> 00:13:58,700
Speaker 6: Ja, natuurlijk voel ik me aangesproken. Want we hebben een collega...

277
00:13:58,160 --> 00:14:03,430
Speaker 6: of we hadden een collega rondlopen bij NRC... Om het

278
00:14:03,550 --> 00:14:08,050
Speaker 6: eerste punt eventjes te noemen. Zij zorgden voor diversiteit, ook

279
00:14:08,070 --> 00:14:08,970
Speaker 6: hier in Den Haag.

280
00:14:09,070 --> 00:14:09,350
Speaker 1: Lemja

281
00:14:09,370 --> 00:14:10,830
Speaker 6: bedoel je? Lemja, ja.

282
00:14:10,870 --> 00:14:10,970
Speaker 1: Het

283
00:14:11,010 --> 00:14:17,240
Speaker 6: is eigenlijk een zeer niet-divers groepje journalisten... waar wij hier rondlopen.

284
00:14:17,280 --> 00:14:20,820
Speaker 6: En dat geeft ook een andere kijk op zaken. En

285
00:14:21,000 --> 00:14:25,600
Speaker 6: Lemja was ook degene die bijvoorbeeld bij persconferenties met Schoof...

286
00:14:25,040 --> 00:14:28,710
Speaker 6: bijvoorbeeld na de Nacht van Aschabar... totaal andere vragen stelde

287
00:14:28,750 --> 00:14:32,230
Speaker 6: dan de gemiddelde Haagse collega's. Dat ging toen over of

288
00:14:32,250 --> 00:14:35,190
Speaker 6: er wel of geen racisme was in

289
00:14:35,210 --> 00:14:35,390
Speaker 2: het

290
00:14:35,410 --> 00:14:39,330
Speaker 6: kabinet. Dus dat is één. En het tweede is, ook

291
00:14:39,370 --> 00:14:43,200
Speaker 6: wij als parlementaire pers... zijn het steeds normaler gaan vinden.

292
00:14:43,220 --> 00:14:46,540
Speaker 6: Zal ik maar even tussen aanhalingstekens zeggen wat hier... op

293
00:14:46,560 --> 00:14:49,240
Speaker 6: zijn tijd in Den Haag gebeurt. En ook voor de

294
00:14:49,260 --> 00:14:51,740
Speaker 6: parlementaire pers ligt er een opdracht... om je daar in

295
00:14:51,780 --> 00:14:53,590
Speaker 6: ieder geval tegen uit te spreken... op het moment dat

296
00:14:53,610 --> 00:14:56,690
Speaker 6: je vindt, dit gaat te ver. En dat is de

297
00:14:56,730 --> 00:15:01,670
Speaker 6: afgelopen periode... bij het normaliseren van het extreemrechtse gedachtegoed... daar

298
00:15:01,690 --> 00:15:04,170
Speaker 6: is de parlementaire pers... dan kan zichzelf in ieder geval

299
00:15:04,200 --> 00:15:08,840
Speaker 6: in de spiegel kijken... hoe hebben wij dat zelf ook

300
00:15:08,880 --> 00:15:09,980
Speaker 6: onze rol daarin gespeeld.

301
00:15:11,140 --> 00:15:14,859
Speaker 2: Dank je wel, Leendert vanuit Den Haag. Ook dank aan

302
00:15:14,900 --> 00:15:18,700
Speaker 2: Jurgen Rijman, comedian en man die aandacht vraagt... voor het

303
00:15:18,740 --> 00:15:23,650
Speaker 2: feit dat racisme genormaliseerd raakt. En Kamerlid voor GroenLinks-BVDA, Lisa Westerveld.

304
00:15:30,880 --> 00:15:35,010
Speaker 8: Ja, even iets heel anders dan, Niels. Het is bijna 1 april.

305
00:15:35,070 --> 00:15:38,510
Speaker 8: En daar spelen de verschillende merken weer flink op in.

306
00:15:38,550 --> 00:15:41,790
Speaker 8: Wat dacht je? Van een champagne uit de kraan met

307
00:15:41,840 --> 00:15:46,100
Speaker 8: een nieuwe koeker-qv. In de no-time tap je perfect gekoelde,

308
00:15:46,120 --> 00:15:49,140
Speaker 8: bruisende champagne... rechtstreeks uit je koekerkraan.

309
00:15:49,160 --> 00:15:49,840
Speaker 2: Van een woensdag

310
00:15:49,860 --> 00:15:52,920
Speaker 8: verkrijgbaar. Ja, ja. Ja. En er is per woensdag ook

311
00:15:52,940 --> 00:15:56,290
Speaker 8: een alternatief voor het scheren van je baard. Namelijk het

312
00:15:56,350 --> 00:16:00,510
Speaker 8: Tessels Scheerskuum. Skuum voor op je kop, meldt het bedrijf.

313
00:16:00,530 --> 00:16:00,870
Speaker 2: Een

314
00:16:00,930 --> 00:16:04,730
Speaker 8: rijk schuimend scheerschuim, stoer van karakter... en vol natuurlijke ingrediënten,

315
00:16:05,070 --> 00:16:07,260
Speaker 8: zoals onze Tessels skuimkoppen. En dat

316
00:16:07,320 --> 00:16:09,920
Speaker 2: is...

317
00:16:08,640 --> 00:16:11,600
Speaker 8: Nou ja, sorry, ik drink niet dagelijks een skuimkoppen.

318
00:16:11,640 --> 00:16:13,860
Speaker 2: Nee, maar je scheert je er al helemaal niet mee,

319
00:16:13,880 --> 00:16:14,370
Speaker 2: lijkt mij. Nee

320
00:16:14,480 --> 00:16:16,640
Speaker 8: het gaat om drank, voor alle duidelijkheid.

321
00:16:18,220 --> 00:16:22,020
Speaker 2: Of, ik heb er ook een. Iedere dag trouw meedoen

322
00:16:22,040 --> 00:16:24,030
Speaker 2: met Nederland in Beweging. Dat kan ook per 1 april in

323
00:16:24,070 --> 00:16:27,750
Speaker 2: Monkey Town. Indoor speelpaleis voor kinderen. Ouderen kunnen dan meedoen

324
00:16:27,810 --> 00:16:30,510
Speaker 2: aan de seniorenochtenden. Samen met Helga Commandeur.

325
00:16:30,550 --> 00:16:33,380
Speaker 1: Niet iedereen voelt zich thuis in zo'n hippe sportschool. En

326
00:16:33,400 --> 00:16:35,860
Speaker 1: naar Monkey Town? Daar ga je toch al. Met je

327
00:16:35,880 --> 00:16:36,940
Speaker 1: kleinkinderen bijvoorbeeld.

328
00:16:37,200 --> 00:16:38,940
Speaker 2: Ja, heel geweldig. Dat is toch iets om dan met

329
00:16:38,960 --> 00:16:40,600
Speaker 2: de kleinkinderen lekker naar Monkey Town te gaan?

330
00:16:40,620 --> 00:16:40,880
Speaker 1: Je bent

331
00:16:40,900 --> 00:16:44,119
Speaker 4: lekker in beweging. De kinderen kunnen je mooi spelen. We

332
00:16:44,140 --> 00:16:45,880
Speaker 4: hebben niet alleen de spiertjes

333
00:16:45,900 --> 00:16:49,000
Speaker 2: los, maar ook de lachspieren. Het is een hele nep

334
00:16:49,020 --> 00:16:52,040
Speaker 2: commercial in elkaar gedraaid. Als het per 1 april is, dat

335
00:16:52,080 --> 00:16:53,750
Speaker 2: het inderdaad een graf is. Ook met Hema hebben ze

336
00:16:53,760 --> 00:16:54,350
Speaker 2: iets bedacht.

337
00:16:54,380 --> 00:16:58,040
Speaker 8: Ja, zeg het met rookworst. Daar kun je een rookworst

338
00:16:58,070 --> 00:17:02,250
Speaker 8: laten bedrukken. Met een persoonlijke boodschap en hem dan cadeau doen.

339
00:17:02,310 --> 00:17:03,570
Speaker 8: Gefeliciteerd bijvoorbeeld.

340
00:17:03,750 --> 00:17:04,570
Speaker 2: Dat ga ik bestellen voor jou.

341
00:17:05,369 --> 00:17:05,729
Speaker 8: Leuk.

342
00:17:06,310 --> 00:17:07,830
Speaker 2: Tot slot.

343
00:17:07,890 --> 00:17:11,770
Speaker 8: Bij het LUMC Leiden ziekenhuis is er sprake van echte onderbroekenlol.

344
00:17:11,810 --> 00:17:15,510
Speaker 8: Daar is het voor medewerkers vanaf deze woensdag verplicht... om

345
00:17:15,570 --> 00:17:18,939
Speaker 8: neutraal LUMC-ondergoed te dragen. Dat

346
00:17:18,980 --> 00:17:20,070
Speaker 2: wordt gecontroleerd waarschijnlijk

347
00:17:20,420 --> 00:17:23,280
Speaker 8: Een aantal patiënten neemt volgens het ziekenhuis aanstoot... aan het

348
00:17:23,300 --> 00:17:28,240
Speaker 8: feit dat er soms doorschijnend ondergoed zichtbaar is. Dus let op,

349
00:17:28,280 --> 00:17:29,720
Speaker 8: blijf scherp. Ook de komende dagen.