WEBVTT - Tweede-orde effecten van de oorlog in Iran 0:00:03.060 --> 0:00:10.320 In just the 0:00:10.340 --> 0:00:16.080 last 72 hours, America's bomber force has struck nearly 200 targets deep 0:00:16.120 --> 0:00:19.459 inside of Iran. And in just the last hour, US 0:00:19.480 --> 0:00:24.349 B-2 bombers dropped dozens of 2,000-pound penetrator bombs targeting deeply 0:00:24.390 --> 0:00:28.080 buried ballistic missile launchers. Dan, als ik net terugkijk over 0:00:28.100 --> 0:00:32.060 de laatste 24 uur van de operatie, vergelijkend met waar we 0:00:32.080 --> 0:00:36.370 aan het starten waren, zijn de ballistische missie-attacks 90% vergroten 0:00:36.390 --> 0:00:42.389 sinds dag 1. Drone-attacks zijn 83% vergroten sinds dag 1. Having said this, 0:00:42.430 --> 0:00:44.069 we remain vigilant. 0:00:44.110 --> 0:00:46.520 Amerika voert de aanvallen op in Iran, terwijl de Iraanse 0:00:46.550 --> 0:00:50.120 capaciteit om te reageren afneemt, zei admiraal Bradley Cooper, die 0:00:50.140 --> 0:00:52.940 de operatie leidt donderdagavond op het hoofdkwartier in Florida. We 0:00:52.960 --> 0:00:55.060 bespreken de voortgang van de oorlog bij Boekestein en de wijk, 0:00:55.080 --> 0:00:57.800 op zoek naar de nieuwe wereldorde, met onze gast Martijn Kitsen, 0:00:57.820 --> 0:01:01.620 hoogleraar aan de Nederlandse Defensieacademie en bijzonder hoogleraar krijgswetenschappen aan 0:01:01.640 --> 0:01:06.560 de Universiteit Leiden. Martijn Cooper zei eerder deze week al... 0:01:06.480 --> 0:01:08.760 dat de Amerikanen en de Israëli's nu vrijwel boven Iran 0:01:08.780 --> 0:01:12.700 konden vliegen. En nu dat er eigenlijk een nieuwe fase ingaat... 0:01:12.360 --> 0:01:15.320 waarin naast de luchtafweer, de raketten, ook de productie... de 0:01:15.620 --> 0:01:18.220 wapenindustrie wordt bestookt. Is dit ook een beetje jouw beeld? 0:01:18.260 --> 0:01:21.180 En ook dat Iran steeds minder kan terugdoen 0:01:21.860 --> 0:01:26.560 Ja, als je kijkt vanaf dag één ontwikkelt dat beeld zich. 0:01:26.580 --> 0:01:28.539 Dus ik heb ook goede reden om aan te nemen 0:01:28.580 --> 0:01:32.340 dat die cijfers kloppen... zoals die worden gepresenteerd door de Amerikanen. 0:01:32.930 --> 0:01:37.790 Je ziet echt beduidend minder lanceringen van wapens. Zeker richting Israël. Ja, 0:01:37.830 --> 0:01:41.330 nu ook richting de golfstaten. Dus het arsenaal wordt getroffen. 0:01:41.370 --> 0:01:45.820 Maar we weten, Iran heeft heel veel. Ja, en tegelijkertijd 0:01:45.860 --> 0:01:50.280 ook regimedoelen blijven worden aangevallen. Dat luchtoverwicht is overigens wel 0:01:50.340 --> 0:01:54.250 een ding. Het is zeker geen... Bepaalde delen van Iran 0:01:54.270 --> 0:01:57.150 is de zogeheten air superiority. Dus daar kunnen ze vrij vliegen. 0:01:57.170 --> 0:01:59.190 Maar ze hebben geen air supremacy. Ze zijn niet helemaal 0:01:59.210 --> 0:02:01.610 de baas. Het is ook een heel groot land. Iran 0:02:01.640 --> 0:02:04.960 heeft een heel mobiel en wendbaar luchtverdeling systeem. Er zijn 0:02:04.980 --> 0:02:09.600 nog steeds wel plekken waar Iran zeker vliegtuigen zou kunnen neerhalen. 0:02:09.620 --> 0:02:11.820 Maar dit is dan ook de ABC van hoe je 0:02:11.840 --> 0:02:16.690 zo'n militaire operatie start. Dit kan je van tevoren wel bedenken. 0:02:16.730 --> 0:02:17.330 Ja, tuurlijk. 0:02:17.510 --> 0:02:18.130 Jullie 0:02:18.169 --> 0:02:19.609 wel 0:02:21.110 --> 0:02:24.669 Ik ben altijd weer helemaal verbaasd over de discussies die 0:02:24.690 --> 0:02:27.030 we met z'n allen voeren. Want natuurlijk begin je met 0:02:27.070 --> 0:02:30.490 het onderdrukken van de luchtverdediging... en het kapotmaken van de 0:02:30.510 --> 0:02:36.180 lanceren installaties en de commandocentrales... Dat doe je gewoon. Dat 0:02:36.220 --> 0:02:37.120 is altijd zo 0:02:37.660 --> 0:02:40.060 Wat ik me deze week weer over verbaasd is. Die 0:02:40.100 --> 0:02:44.320 onderzeer die dat schip bij Sri Lanka torpedeert. Dat is 0:02:44.340 --> 0:02:46.420 voor mij wel echt te laten zien. Dat de Amerikanen 0:02:46.460 --> 0:02:49.750 militair gezien. Dit heel zorgvuldig hebben voorbereid. Dat schip is 0:02:49.770 --> 0:02:52.690 ook al heel lang geschaduwd waarschijnlijk. Maar dat het dan 0:02:52.730 --> 0:02:54.890 in de media gaat over die torpedo die is gebruikt. 0:02:54.910 --> 0:02:56.930 Waarvan Hexen zei. Juist voor de eerste keer sinds de 0:02:56.950 --> 0:02:58.750 Tweede Wereldoorlog. We weten dat dat gewoon niet zo is. 0:02:58.770 --> 0:03:01.049 Dat andere landen dat wel hebben gedaan. Maar dan gaat 0:03:01.070 --> 0:03:04.600 het over een torpedo. Terwijl er een veel groter... issue 0:03:05.020 --> 0:03:07.000 Daarom hebben jullie dus ook veel uit te leggen in 0:03:07.020 --> 0:03:11.000 de media. Dit is het ABC. Wat is het DEF? 0:03:11.020 --> 0:03:12.160 Wat komt er nu verder dan 0:03:12.480 --> 0:03:15.720 Nou, dan ga je over op bijvoorbeeld de regimescenesoperatie. Dat 0:03:15.760 --> 0:03:16.750 gebeurt ook al. Dat 0:03:16.780 --> 0:03:18.110 is niet het doel, hebben we laatst 0:03:18.130 --> 0:03:20.149 geleerd. Nee, maar dat is natuurlijk wel wat je gaat doen. 0:03:20.169 --> 0:03:23.510 Want je wilt dat de controle kwijtraakt van die Ayatollahs 0:03:23.570 --> 0:03:29.770 en dat hele machtsapparaat over hun eigen machtsinstrument, inclusief de keismacht. 0:03:29.790 --> 0:03:32.400 Ja, want het is niet het doel. Volgens mij is 0:03:32.419 --> 0:03:36.830 het dus wel het doel, omdat De Israëlian-Amerikanen hebben het 0:03:36.880 --> 0:03:39.960 onmogelijk gemaakt... om een andere doel voor deze campagne te hebben. 0:03:40.020 --> 0:03:46.340 Omdat ze hebben in het begin... ze hebben dat regime aangevallen... 0:03:45.720 --> 0:03:50.000 en daarmee duidelijk gemaakt dat ze niet willen onderhandelen. Ik 0:03:50.020 --> 0:03:52.120 had het met Frans Ossingen daarover. Die zei van, ja, 0:03:52.140 --> 0:03:54.980 coercive diplomacy is onmogelijk. Je kunt nu niet meer onderhandelen. 0:03:55.000 --> 0:03:58.380 Want je hebt gezegd dat ze het regime willen uitschakelen. 0:03:58.780 --> 0:04:01.210 Dus of ze willen of niet... Ja, kijk, Trump is 0:04:01.270 --> 0:04:04.690 in staat natuurlijk om... Ik geloof, de Iraniërs hadden nu 0:04:04.710 --> 0:04:07.410 weer gezegd... we willen onderhandelen als Trump zegt, ja, je 0:04:07.430 --> 0:04:09.340 bent te laat. Maar als Trump er genoeg van heeft, 0:04:09.420 --> 0:04:11.260 is het wat dat betreft heel onvoorspelbaar. 0:04:11.280 --> 0:04:11.360 Maar 0:04:11.380 --> 0:04:13.660 ik ben het eens met Rob. Het gaat nu om, 0:04:13.740 --> 0:04:16.690 eens kijken, kun je een opstand in de 0:04:16.710 --> 0:04:18.890 hand... Wat je ziet op de grond, daaruit blijkt dat 0:04:18.930 --> 0:04:20.890 nog steeds... het voorzienseem eigenlijk wel het doel is. 0:04:21.490 --> 0:04:23.510 Ja, als ik kijk naar de doelen die worden aangevallen. 0:04:23.550 --> 0:04:28.630 Ook politiehoofdkwartier wordt zorgvuldig uitgekozen. Ze gaan nu steeds meer 0:04:28.670 --> 0:04:31.370 ook Iran in. Dus eerst die campagne richt zeer op 0:04:31.410 --> 0:04:34.909 de zuidrand van Iran. En op het stuk bij Teheran, Noordwesten. 0:04:34.930 --> 0:04:37.650 Ze gaan nu meer naar het binnenland. Ja, het regime 0:04:37.670 --> 0:04:40.550 heeft een... Iran is een groot onderdrukkend apparaat. Je kunt 0:04:40.570 --> 0:04:43.330 nooit al die basits, die militie. Het zijn gewoon jongens 0:04:43.370 --> 0:04:47.250 en soms ook meiden met een AK-47 op een scootertje. Ja, 0:04:47.270 --> 0:04:49.979 die ga je niet allemaal met boemen uitschakelen. Maar je 0:04:50.020 --> 0:04:52.900 kunt wel zoveel mogelijk doen om dat regime te verzwakken. 0:04:52.940 --> 0:04:56.550 Maar zie jij dat al? Ik bedoel, echt, denk ik, 0:04:56.570 --> 0:05:00.770 cruciaal is dat de basis... en de elementen van de 0:05:00.810 --> 0:05:05.830 revolutionaire garde... of de wapens neergooien of gaan overlopen. Zie 0:05:05.850 --> 0:05:06.919 jij dat gebeuren nu 0:05:07.290 --> 0:05:12.470 Nee, nog niet. Maar dat is wel interessant. Je hebt het... 0:05:11.690 --> 0:05:14.150 We weten, het kan heel snel gaan. En dat vliegwiel-effect 0:05:14.170 --> 0:05:15.590 wil je bereiken met zo'n campagne. Als 0:05:15.670 --> 0:05:15.830 je 0:05:15.870 --> 0:05:18.940 kijkt bijvoorbeeld... De val van Saigon, dat was echt enkele 0:05:18.980 --> 0:05:23.479 dagen na de beslissende slag in 1975. Recenter natuurlijk Syrië gezien, 0:05:23.500 --> 0:05:26.720 de val van Assad, maar ook de val van de Taliban. 0:05:26.760 --> 0:05:32.080 Of sorry, de val van de Afghaanse regering in 2021. Want 0:05:32.110 --> 0:05:33.909 je ziet, dit kan heel snel gaan. Je wil dat 0:05:33.930 --> 0:05:37.729 moment bewerkstelligen. En wat hier ook nog speelspeelt in autoritaire staten, 0:05:37.770 --> 0:05:40.660 is er vaak een heel groot verschil tussen wat mensen zeggen. zeggen, 0:05:40.700 --> 0:05:43.420 wat ze gedragen en wat ze eigenlijk denken. Maar 0:05:43.460 --> 0:05:46.500 Martijn, ik ga ze even helemaal aan de andere kant vinden. 0:05:46.760 --> 0:05:46.990 Doe 0:05:47.000 --> 0:05:47.140 dat 0:05:47.320 --> 0:05:47.409 ik 0:05:47.450 --> 0:05:48.090 had het 0:05:48.110 --> 0:05:50.230 niet anders verwacht. 0:05:50.770 --> 0:05:54.490 De historische precedent dat je via airpower regime change komt... 0:05:54.350 --> 0:05:56.969 daar komt heel weinig voor. Met Kosovo kan je misschien 0:05:56.990 --> 0:06:02.500 nog een beetje zeggen. Maar luister eens, wat we nu proberen... 0:06:01.860 --> 0:06:03.660 eigenlijk heb je boots on the ground nodig. Dan praten 0:06:03.680 --> 0:06:06.119 ze over de Koerden. Weet je hoe zeer de Koerden... 0:06:05.980 --> 0:06:11.219 vermoedigd gehaat worden door de Iraniërs. Dat zijn geen echte Iraniërs. 0:06:11.260 --> 0:06:13.930 Er zitten allemaal etnische minderheden. Ik denk dat hij op 0:06:13.940 --> 0:06:17.289 een gegeven moment een burgeroorlog komt... waarbij ze elkaar afmaken. 0:06:17.330 --> 0:06:20.070 En dan, Netanjahu kan het allemaal geen klap schelen wat 0:06:20.089 --> 0:06:22.650 daar gebeurt... want hij wil gewoon een verzwakt Iran. Maar 0:06:22.670 --> 0:06:26.839 dan ligt het op het bordje van Trump... En dan 0:06:26.860 --> 0:06:28.420 gaat men zeggen, het was misschien toch niet zo'n goed 0:06:28.460 --> 0:06:29.460 idee wat u gedaan heeft. 0:06:29.500 --> 0:06:32.760 Nee, ja, kijk, gezien Change, wat Change wil, in ieder 0:06:32.779 --> 0:06:35.490 geval het gezien omverwerpen. Maar wat er daarna komt, ja, 0:06:35.520 --> 0:06:39.710 misschien ook Trump vandaag. Hij had een uitspraak van, ja, grondtroepen, 0:06:39.730 --> 0:06:42.990 dat is zonde van onze moeite. Dat gaan we niet doen. 0:06:43.529 --> 0:06:45.930 Maar het zijn niet alleen die Koerden, hè. Er is ook, 0:06:45.970 --> 0:06:47.650 we zien al cyberoperaties, 0:06:47.750 --> 0:06:47.830 de 0:06:48.070 --> 0:06:51.030 Vets-app die is gehackt. Er is een informatieoperatie. Dus ik 0:06:51.050 --> 0:06:54.040 geloof wel dat er meer is buiten ons zicht. Alleen 0:06:54.230 --> 0:06:54.270 ja, 0:06:54.290 --> 0:06:57.520 daar heb ik ook geen informatie over. Als ik die 0:06:57.560 --> 0:07:00.740 Koerde was, dan zou ik ook wel twee keer nadenken. 0:07:00.779 --> 0:07:03.630 In Syrië zijn ze verraden door de VS, 0:07:03.650 --> 0:07:03.810 zien 0:07:03.830 --> 0:07:04.390 ze dat. 0:07:04.430 --> 0:07:04.830 Ze zijn 0:07:04.870 --> 0:07:06.810 altijd verraden. 0:07:06.930 --> 0:07:07.270 Ook na 0:07:07.290 --> 0:07:07.570 Saddam 0:07:07.610 --> 0:07:09.210 Hussein. Het is wel 0:07:09.300 --> 0:07:14.370 een pelletje gepleegd, hè? Met Koerdische leiders en Trump. En 0:07:14.390 --> 0:07:16.430 er zijn er ook een paar de grens over gegaan. 0:07:16.470 --> 0:07:20.330 Ja, inderdaad. Kijk, een beetje gemengde berichten die we krijgen. 0:07:20.370 --> 0:07:23.510 Maar toch, als je gaat afpellen, daar zit echt wat degelijk, 0:07:23.540 --> 0:07:25.920 zoals Rob zegt, er zit wat onder. Er zijn gesprekken geweest. 0:07:26.040 --> 0:07:27.940 Er loopt een operatie, waarschijnlijk met de CIA. 0:07:32.980 --> 0:07:35.390 Maar wat wil hij nou eigenlijk? Kijk, want hij heeft 0:07:35.410 --> 0:07:38.710 al gezegd... het Venezuela-scenario vind ik een mooi scenario. Maar goed, 0:07:38.750 --> 0:07:41.650 dat kan niet meer. Maar waar hij op doelt, en 0:07:41.680 --> 0:07:46.220 dat heeft hij later ook gezegd... ik wil eigenlijk met 0:07:46.240 --> 0:07:49.000 de goede elementen binnen het regime... wil ik zaken doen. 0:07:49.250 --> 0:07:53.850 Wat anders krijg je een herhaling van 2003, de Irak-oorlog, waarbij 0:07:53.870 --> 0:07:57.430 je het hele machtsapparaat, het bureaucratische apparaat, ontmantelt en dan 0:07:57.450 --> 0:07:59.610 stort de hele boel in. Dus dat wil je niet. 0:07:59.730 --> 0:08:04.690 Dus je kunt wel overal gaan bombarderen op al die veiligheidstroepen, 0:08:04.710 --> 0:08:07.490 maar uiteindelijk heb je wel iets nodig om daar de 0:08:07.510 --> 0:08:11.550 stabiliteit te bewaren in dat land. Ik vraag me af, 0:08:11.590 --> 0:08:16.470 heb jij enig zicht hoe dan die afweging zou kunnen lopen? 0:08:16.490 --> 0:08:17.800 Want je wil dus ook niet dat de hele boel 0:08:17.830 --> 0:08:20.390 in elkaar stort. Want dan gebeurt er wat Arjan zegt 0:08:20.800 --> 0:08:23.940 Ja, nee, ik heb hier ook voor die oorlog al 0:08:24.080 --> 0:08:26.990 over nagedacht. Omdat we zagen dit gewoon echt al aankomen. 0:08:27.570 --> 0:08:30.850 En als ik kijk, ik denk dat het gaat om 0:08:30.870 --> 0:08:34.459 met name de extremisten, de top van het regime, nu 0:08:34.510 --> 0:08:37.510 uit te schakelen. Maar ik denk dat Trump inderdaad wel 0:08:37.530 --> 0:08:42.020 bereid is om met wat meer middenlevel mensen, om daar 0:08:42.040 --> 0:08:42.900 een deal mee te sluiten. Ja, 0:08:42.920 --> 0:08:44.920 dat denk ik dus ook. Want hij heeft natuurlijk ook 0:08:44.960 --> 0:08:49.300 al gezegd, ja, die Reza Pahlavi lijkt me een aardige man. 0:08:49.340 --> 0:08:53.200 Maar ik zoek eigenlijk voor iemand, als die tenminste bestaat, 0:08:53.240 --> 0:08:57.100 zei hij erbij, die al populair is in Iran zelf. 0:08:57.620 --> 0:09:00.020 Maar is dat mid-level dan pro-westers, sir? Ik heb daar 0:09:00.040 --> 0:09:01.600 niet heel veel aanwijzingen voor gezien. Ik denk dat de 0:09:01.620 --> 0:09:05.410 pro-westerse sentimenten in Iran op zich wel aanwezig zijn. Dat 0:09:05.470 --> 0:09:08.850 is altijd zo geweest. Maar niet in het regime. Nee, 0:09:08.890 --> 0:09:09.990 dat kan ik me niet voorstellen. 0:09:10.030 --> 0:09:14.110 Nee, maar er kan een verschil zijn tussen wat mensen denken... 0:09:14.050 --> 0:09:16.740 En wat ze doen. Zeker bij Trump. Ja, maar ook 0:09:16.760 --> 0:09:18.420 bij de Iraniërs. 0:09:18.460 --> 0:09:18.920 Het is 0:09:19.000 --> 0:09:21.689 ook echt... Een kenmerk van mensen in een autoritair regime 0:09:22.300 --> 0:09:27.300 En ja, we moeten daar ook eigenlijk naar kijken. Dus 0:09:27.340 --> 0:09:29.610 die optie die Rob ook aangeeft, die zou ik echt 0:09:29.640 --> 0:09:32.589 zeker niet afschrijven. Je zoekt een weg. Op een gegeven 0:09:32.610 --> 0:09:35.090 moment is het gewoon klaar. En dan moet die oorlog weinigen. 0:09:35.130 --> 0:09:36.560 En dan is dit gewoon een reëel senaat. Ja 0:09:36.710 --> 0:09:39.050 ik zou ook niet een gok durven doen hoe dit 0:09:39.070 --> 0:09:43.510 nou afloopt. Of dit eindigt in een totale puinhoop. Of 0:09:43.530 --> 0:09:46.069 dat er inderdaad een soort regime aan de macht komt 0:09:46.090 --> 0:09:51.650 waarmee Amerika kan werken. Of dat Pallavi terugkomt. Ik bedoel, 0:09:51.690 --> 0:09:53.839 het is totaal onduidelijk 0:09:54.190 --> 0:09:56.750 Pallavi heeft ruzie gemaakt met de Koerden, hoorde ik van 0:09:56.900 --> 0:10:00.480 een jongen in Londen die in de Gideon Rackman podcast zit. 0:10:01.250 --> 0:10:04.710 En dat is dus moeilijk. Wij horen heel veel van 0:10:04.770 --> 0:10:07.790 Iraniërs in onze talkshows... dat Pahlavi een te gekke man 0:10:07.809 --> 0:10:10.190 is en zo. Maar dat is een wat gekleurde perceptie 0:10:10.230 --> 0:10:10.940 van deze mensen 0:10:11.210 --> 0:10:15.790 Ik denk dat er onder de Iraniërs buiten Iran... op 0:10:15.809 --> 0:10:19.050 dit ogenblik een gevoel is van het gaat helemaal veranderen. 0:10:19.070 --> 0:10:22.630 We zijn blij met die aanval. Maar niemand kan mij 0:10:22.670 --> 0:10:25.810 vertellen wat dan het resultaat 0:10:25.830 --> 0:10:28.470 hiervan is. Ik heb deze week ook best wel wat 0:10:28.530 --> 0:10:33.370 Iraniërs gesproken die hier wonen. Ik hoor ook dit geluid eigenlijk, 0:10:33.390 --> 0:10:36.380 maar ik vraag me af... hoe wijdverbreid is dat in 0:10:36.440 --> 0:10:39.520 Iran zelf? Ik moest ook weer even denken aan onze... 0:10:40.559 --> 0:10:44.640 Meneer Hamid Karzai. Die we in 2001 natuurlijk in Afghanistan naar 0:10:44.660 --> 0:10:44.880 voren 0:10:44.900 --> 0:10:47.220 schoonmaakten. 0:10:47.440 --> 0:10:51.520 Dat was ook in westerse ogen heel acceptabel. Maar lokaal 0:10:51.780 --> 0:10:52.870 had men daar toch andere ideeën 0:10:52.929 --> 0:10:53.890 over 0:10:54.890 --> 0:10:55.429 Zeker. 0:11:00.000 --> 0:11:02.010 Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Dit is Boekensein in 0:11:02.050 --> 0:11:03.650 de Wijk. En dat programma is natuurlijk niet zonder Arjan 0:11:03.670 --> 0:11:05.329 Boekensein en Rob de Wijk. Mijn naam is Hugo Reitsma. 0:11:05.350 --> 0:11:08.370 We praten met hoogleraar krijgswetenschapper Martijn Kitsen... over de voortgang 0:11:08.390 --> 0:11:11.650 van de Amerikaanse-Israëlse aanvallen op Iran. En Martijn, we hebben 0:11:11.670 --> 0:11:13.650 nu een beetje geprobeerd te kijken... hoe dat dan van 0:11:13.670 --> 0:11:16.770 Amerikaanse en Israëlse kant verder zou kunnen gaan... gegeven wat 0:11:16.790 --> 0:11:20.200 dan de doelstellingen zouden kunnen zijn. Hoe is dat voor Iran? 0:11:20.240 --> 0:11:23.000 Is het een kwestie van dit uitzitten? En als ze 0:11:23.040 --> 0:11:26.020 er aan het eind, als de rook is opgetrokken, nog zitten... 0:11:25.520 --> 0:11:27.160 dan hebben ze gewonnen? 0:11:28.250 --> 0:11:30.930 Nou ja, ze hebben zich natuurlijk hier al jaren op voorbereid. 0:11:31.010 --> 0:11:34.150 En wat we nu zien is dat ze nog steeds 0:11:34.170 --> 0:11:37.730 bij machten zijn om aanvallen uit te voeren. Ook vandaag 0:11:37.770 --> 0:11:41.910 weer aanvallen op de golfstaten. Alleen het klopt, wat de 0:11:41.929 --> 0:11:45.030 Amerikanen zeggen, die aanvallen worden heel snel met heel veel 0:11:45.050 --> 0:11:48.599 minder drones en raketten. Maar we moeten ook even voorbij 0:11:48.620 --> 0:11:52.000 dit wapentuig kijken. Want we hebben Iran, we weten, die 0:11:52.020 --> 0:11:55.010 hebben een sterke cyberattack. Het zou zomaar kunnen als ze 0:11:55.030 --> 0:11:57.790 op een gegeven moment wat meer verder zijn... dat ze 0:11:57.990 --> 0:12:00.590 cyberaanvallen gaan zien. Ik sluit ook terroristische aanvallen in het 0:12:00.670 --> 0:12:06.290 westen niet uit. Meerdere landen hebben al waarschuwingen afgekondigd. En 0:12:06.330 --> 0:12:08.310 die strategische diepte... Kijk, voor nu is het regime aan 0:12:08.350 --> 0:12:11.050 het overleven. Voor hun is het essentieel. Maar op een 0:12:11.070 --> 0:12:13.650 gegeven moment kan dit wat meer... natuurlijk voor hun ook 0:12:13.670 --> 0:12:18.569 een strategische dimensie krijgen... waarmee ze ook in onze maatschappijen... 0:12:18.230 --> 0:12:20.820 Ik denk niet dat Nederland bovenaan staat hoor. Maar met 0:12:20.840 --> 0:12:23.220 name de Verenigde Staten natuurlijk en Israël... dat ze proberen 0:12:23.260 --> 0:12:24.360 daar dingen te 0:12:24.380 --> 0:12:27.020 maken. En via natuurlijk de handelstromen die ze blokkeren, met 0:12:27.059 --> 0:12:30.870 name olie... kunnen ze de prijzen opdrijven en iedereen, ook ons, raken. 0:12:30.950 --> 0:12:31.020 Ik 0:12:31.070 --> 0:12:31.380 zag ook 0:12:31.400 --> 0:12:35.870 wat percentages voorbij komen over de luchtvrachtcapaciteit... wereldwijd die nu stelt, 0:12:35.910 --> 0:12:38.550 iets van 18 procent... Ik had de bron even niet direct paraat, 0:12:38.570 --> 0:12:40.970 maar dit soort dingen, dat telt natuurlijk wel op. 0:12:40.990 --> 0:12:43.099 Ja, en dat is een grote vraag, wat gaat er gebeuren? 0:12:43.130 --> 0:12:46.140 Want inderdaad, die aanvallen met die raketten en die drones, 0:12:46.179 --> 0:12:50.240 die nemen enorm af. Dus dat is goed nieuws, zeg maar, 0:12:50.260 --> 0:12:53.460 voor de rolstaten. Maar wat betekent dat bijvoorbeeld voor de tankers? 0:12:53.520 --> 0:12:55.390 Ik heb nu al gezien, en ik denk dat het 0:12:55.410 --> 0:12:59.109 een onderwaterdrone is, waarmee een tanker is aangevallen voor de 0:12:59.150 --> 0:13:03.840 kust van Koerwijd. heeft niet veel schade aangericht. Maar als 0:13:03.860 --> 0:13:07.300 je gewoon kijkt wat de Oekraïners hebben gedaan... met onderwaterdrones, 0:13:07.340 --> 0:13:09.480 dan heb je wel echt een probleem... als je een 0:13:09.540 --> 0:13:11.280 Russisch schip hebt. En er gaat vanochtend, het ging nog 0:13:11.300 --> 0:13:11.960 niks door 0:13:12.000 --> 0:13:15.109 die zeestruiken aan tankers. Het is allemaal nog geparkeerd aan 0:13:15.290 --> 0:13:15.510 weerszijden 0:13:15.750 --> 0:13:18.689 Er spelen twee dingen. A, dus de Iraanse dreiging dat 0:13:18.710 --> 0:13:20.870 ze een raket of wat dan ook sturen, of een drone... 0:13:21.220 --> 0:13:23.989 Wat overigens nog niet echt gebeurd is bij Hormoes. En 0:13:24.030 --> 0:13:27.150 het tweede is natuurlijk die verzekeringspremie. Die krank zijn de hoges. 0:13:27.170 --> 0:13:29.689 En het leuke, er stond in de FT vanmorgen gevroegd... 0:13:29.350 --> 0:13:32.950 dat Trump had gezegd, dan doe ik die premies wel. Nou, 0:13:32.970 --> 0:13:36.949 dan heeft hij het geld dus niet voor. Hij miste 150 miljard. 0:13:36.990 --> 0:13:38.360 Dus dat levert ook niks op 0:13:38.690 --> 0:13:41.830 Nee, Arit, alleen een kleine correctie even. We hebben deze 0:13:41.850 --> 0:13:45.170 week de eerste... Rob zei net onderwaterdrone mogelijk bij Koert... 0:13:44.970 --> 0:13:48.110 maar we hebben deze week ook echt een onbemande boot gezien... 0:13:47.890 --> 0:13:48.330 die een 0:13:48.370 --> 0:13:51.870 tanker in de straat heeft aangevallen. Dat is maar één 0:13:51.910 --> 0:13:56.690 keer geweest. Iran heeft echt duizenden van die dingen aangemaakt. 0:13:57.250 --> 0:14:00.430 Of de Amerikanen bombarderen ze heel goed... maar ik denk 0:14:00.470 --> 0:14:02.630 dat we dit wel echt veel vaker gaan zien 0:14:02.710 --> 0:14:07.460 Ja, en dan kan je dus die... Die olietoevoer vanuit 0:14:07.500 --> 0:14:09.110 de golf kan je behoorlijk frustreren 0:14:09.900 --> 0:14:12.090 India heeft nu al een acuut probleem, zeg ik. Maar 0:14:12.590 --> 0:14:14.309 als dit langer duurt... Je mag Russisch 0:14:14.390 --> 0:14:17.180 olie nu kopen van Trump, India 0:14:18.330 --> 0:14:21.360 Ja, maar ook inderdaad, het zijn die tweede-orde-effecten. Als we 0:14:21.390 --> 0:14:27.420 strategisch doorkijken, wat jullie ook altijd doen... China, Azië, olie 0:14:27.460 --> 0:14:29.140 die uit de regen komt, die daar niet meer komt. 0:14:29.180 --> 0:14:33.160 Het heeft wel allemaal effecten. En als dit langer gaat duren, 0:14:33.180 --> 0:14:35.160 dan gaan we er hier ook op andere manieren last 0:14:35.180 --> 0:14:35.820 van krijgen. 0:14:36.460 --> 0:14:40.120 En ook in Europa met betrekking tot Oekraïne. Wat dus 0:14:40.160 --> 0:14:43.990 inderdaad zo is, dat ze die Patriot, die PAK-3-raketten vrij 0:14:44.010 --> 0:14:48.370 snel uitschieten. Hoewel dat natuurlijk nu wel sterk verminderd wordt... 0:14:48.230 --> 0:14:53.010 omdat het aantal politische raketten terug gaat lopen wat worden aangevallen... 0:14:53.280 --> 0:14:56.100 Maar er is wel grote zorg op dit ogenblik... dat 0:14:57.300 --> 0:15:00.290 die specifieke raketten voor de Patriots niet meer... Die willen 0:15:00.310 --> 0:15:00.490 ze uit 0:15:00.510 --> 0:15:04.870 Zuid-Korea gaan aanvoeren. Dat geeft wel aan dat er een 0:15:04.890 --> 0:15:05.479 probleem is 0:15:05.670 --> 0:15:07.960 Dat is echt een probleem. En dat heeft grote consequenties 0:15:07.980 --> 0:15:13.410 voor het conflicteren... In Oekraïne, dus in Europa. Maar Martijn, 0:15:13.430 --> 0:15:15.750 heb jij nou enig idee... of je je überhaupt over 0:15:15.790 --> 0:15:17.790 na is gedacht toen ze 0:15:17.850 --> 0:15:21.580 hiermee begonnen? Nee, weet je, Rob, net zoals jij... ik 0:15:22.000 --> 0:15:25.120 kom ook regelmatig wel in Amerika, ook in het Pentagon... 0:15:24.580 --> 0:15:28.180 en ik spreek mensen daar. Wat ik de laatste jaren 0:15:28.200 --> 0:15:33.220 heb gezien, is dat militair... Kijk, die militairen weten wel 0:15:33.260 --> 0:15:36.960 wat ze militair gezien moeten doen. Maar de politieke leiding 0:15:37.000 --> 0:15:40.800 daar vraagt soms heel acuut dingen van ze. Een paar 0:15:41.280 --> 0:15:43.220 weken geleden hadden we ook al zo'n scare... dat iedereen 0:15:43.240 --> 0:15:48.180 dacht van, Trump gaat Iran aanvallen. Maar als je militair 0:15:48.220 --> 0:15:51.040 gezien op dat moment naar de regio keek... Ja, ik 0:15:51.070 --> 0:15:52.620 zei meteen, dat gaat hij niet doen, want dat kan 0:15:52.640 --> 0:15:53.359 gewoon niet. Wat er is 0:15:53.680 --> 0:15:55.310 Ze hebben onvoldoende 0:15:55.330 --> 0:15:58.030 middelen. Ze hebben onvoldoende middelen. Ze kunnen zich niet verdedigen. 0:15:58.050 --> 0:16:00.990 Ze kunnen ook niet voldoende aanvallen. En wat ik nu 0:16:01.030 --> 0:16:04.590 een beetje duidelijk heb gekregen... is dat militair gezien tegen 0:16:04.610 --> 0:16:07.850 Trump is gezegd... ja, we kunnen nu gewoon niet aanvallen. 0:16:07.930 --> 0:16:11.880 En ik denk dat het voor de militairen steeds zoeken is... 0:16:11.740 --> 0:16:14.880 van oké, hoe kunnen we militair effectief opereren... en doen 0:16:14.900 --> 0:16:18.540 wat onze president wil... maar wel op een militaire verantwoording. 0:16:18.760 --> 0:16:19.040 De 0:16:19.200 --> 0:16:24.590 hoogste militair heeft dat kennelijk dus ook... Ja, die heeft 0:16:24.650 --> 0:16:26.430 echt gewaarschuwd. 0:16:26.470 --> 0:16:30.460 En een vraag daarover. Het aantal interceptoren dat Israël heeft 0:16:30.480 --> 0:16:33.840 is dus staatsgeheim. Dat kan ik nergens achterhalen. Het lijkt 0:16:33.880 --> 0:16:37.160 me niet dat het oneindig is. Ook het aantal interceptoren 0:16:37.220 --> 0:16:40.239 in de golfstaat is ook niet oneindig. En dan hoor 0:16:40.280 --> 0:16:42.880 ik slimme mensen beweren van... nou, ze doen eerst hun 0:16:42.920 --> 0:16:46.210 domme raketten hieraan en dan later de slimmere. En ze 0:16:46.230 --> 0:16:48.230 hebben heel veel drones, dus we zijn nog lang niet klaar. 0:16:48.890 --> 0:16:51.830 Hoe zit dat? Ja, ik denk, het is ook Iraanse grootspraak. 0:16:51.850 --> 0:16:54.450 Het is wat Iran zegt, wat ze ook moeten zeggen, 0:16:54.470 --> 0:16:57.650 zou ik zeggen. Maar ik geloof, Arend Jan, als ik 0:16:57.690 --> 0:17:00.430 kijk naar die militaire operaties deze week... daar is een 0:17:00.450 --> 0:17:05.170 heel deel speciaal van ontworpen om die voorraden aan te grijpen. 0:17:05.210 --> 0:17:08.170 Zowel van de Amerikanen als van de Israëliën. De Amerikanen, 0:17:08.190 --> 0:17:13.150 die B-2's, die steltbommenwerpers... de eerste doelen hebben waarschijnlijk allemaal 0:17:13.190 --> 0:17:16.830 te maken... met die ondergrondse opslagplaats van ballistische raketten. Hetzelfde 0:17:16.850 --> 0:17:20.399 voor het B-1 ook. Dus ik denk echt dat die 0:17:20.420 --> 0:17:25.620 voorraden zijn geslonken. En over die betere wapens. Het schijnt zo, 0:17:25.660 --> 0:17:28.140 ik heb nog steeds geen bevestiging ervan gezien... dat vorige 0:17:28.160 --> 0:17:33.270 week zaterdag al een hypersoonwapen is ingezet door Iran. En 0:17:33.290 --> 0:17:35.970 natuurlijk zeggen ze, we hebben hier veel meer van. Aan 0:17:36.150 --> 0:17:38.320 de andere kant, we hebben natuurlijk vorig jaar ook al 0:17:38.340 --> 0:17:42.040 een oorlog gehad. En daar is al behoorlijk wat met 0:17:42.060 --> 0:17:45.060 hun capaciteit gebeurd. Dus ik verwacht niet dat ze op 0:17:45.080 --> 0:17:46.800 dit gebied nog heel veel kunnen. 0:17:46.859 --> 0:17:51.000 Ja, dat denk ik ook niet. Maar dus, oké, de 0:17:51.040 --> 0:17:54.440 Amerikaanse militairen zijn ook niet blij hoe dit gaat lopen. 0:17:54.480 --> 0:17:56.439 Trump heeft op een fluitje geblazen van jullie moeten het 0:17:56.460 --> 0:17:59.280 toch doen, want ik heb gewoon... Ik vind gewoon dat 0:17:59.320 --> 0:18:02.580 er moet worden aangevallen. Dat betekent dus, en er is 0:18:02.619 --> 0:18:07.939 ook ontzettend gerommeld met doelstellingen. Eerst ging het over regime change. 0:18:07.960 --> 0:18:13.930 Vervolgens kwam het Witte Huis met een lijstje van vier doelstellingen. 0:18:13.970 --> 0:18:18.900 Daar stond regime change niet bij. Jij en ik weten 0:18:18.920 --> 0:18:21.889 heel goed dat het ABC weer het ABC van militaire 0:18:21.910 --> 0:18:24.950 operaties is. Je moet een strategie hebben, je moet doelstellingen hebben... 0:18:24.710 --> 0:18:28.330 en je moet je middelen op die doelstellingen baseren. En 0:18:28.350 --> 0:18:30.490 de strategie is hoe je er komt. Dat heeft hij 0:18:30.520 --> 0:18:34.560 heel simpel gezegd. Zou dit nou eigenlijk zijn, zo'n strategie? 0:18:34.600 --> 0:18:36.340 En wat betekent dat dan voor de afloop van het conflict? 0:18:37.200 --> 0:18:40.520 Ja, ik denk wel dat zo'n strategie er is. Als 0:18:40.560 --> 0:18:45.050 ik kijk naar hoe die militairen te werk gaan. Maar 0:18:45.070 --> 0:18:46.310 die strategie... Ja, 0:18:46.350 --> 0:18:49.369 maar dat is hoe je altijd te werk gaat. Dus 0:18:49.410 --> 0:18:53.690 je wil altijd vrij kunnen vliegen boven vijandelijk gebied. Dus 0:18:53.710 --> 0:18:56.350 dat is gewoon wat je moet doen. Maar dat is 0:18:56.369 --> 0:18:58.889 nog niet de doelstelling. Dat is een onderdeel van hoe 0:18:58.930 --> 0:19:00.730 je er komt. Maar wat is dan echt de doelstelling 0:19:00.750 --> 0:19:01.710 en wanneer stop je dan... 0:19:05.350 --> 0:19:08.649 Ja, ik denk dat ze weer een politiek gezien... dat 0:19:08.670 --> 0:19:11.170 ze de truc hebben uitgehaald... dat ze een soort van 0:19:11.230 --> 0:19:14.270 generiek doel hebben geformuleerd. En we weten ook al uit Afghanistan, 0:19:14.310 --> 0:19:17.030 uit eigen ervaring... dat dat gewoon echt iets is wat 0:19:17.050 --> 0:19:18.750 je niet moet doen. Maar dat ze hebben gezegd, we 0:19:18.770 --> 0:19:23.300 willen in principe het regime omverwerpen... en we willen als 0:19:23.340 --> 0:19:27.640 subdoel Iran zoveel mogelijk degraderen. Dus zorgen dat ze geen 0:19:27.660 --> 0:19:29.780 militaire kracht meer hebben. Iets wat we in de aankondiging 0:19:29.820 --> 0:19:33.760 ook al terug hoorden komen... En dat wordt gekeken nu, 0:19:34.000 --> 0:19:36.080 hoe effectief is het allemaal? Volgens mij is het heel 0:19:36.100 --> 0:19:40.000 effectief nu, die hele militaire campagne. En gaan ze gewoon 0:19:40.020 --> 0:19:42.700 door tot het moment dat ze kijken... misschien kan er, 0:19:42.740 --> 0:19:44.530 als Trump een deal kan sluiten... en nogmaals, we hebben 0:19:44.550 --> 0:19:46.119 het erover gehad, ik zie het hem zo doen 0:19:46.450 --> 0:19:48.929 Ik ook. En dan misschien een snelle deal, dus dat 0:19:48.950 --> 0:19:51.830 dit niet nog weken gaat duren. Want dan gaan die tweede-orde-effecten, 0:19:51.850 --> 0:19:53.530 zoals jullie dat noemen, gaan al oplopen. 0:19:53.550 --> 0:19:55.690 Maar dan moet ik weer even denken aan de Gaza-oorlog... 0:19:56.430 --> 0:19:58.910 Waarbij wij meerdere malen hebben gezegd. Er zijn nu eigenlijk 0:19:58.950 --> 0:20:01.369 geen doelen meer bereikbaar. Want alles is kapot en je 0:20:01.390 --> 0:20:03.189 komt niet veel verder. En Hamas kan je ook niet 0:20:03.210 --> 0:20:08.629 verder de grond inslaan. En toch is er continu gebombardeerd. 0:20:08.650 --> 0:20:11.690 Dat zien we op dit ogenblik al gebeuren in Libanon. 0:20:11.710 --> 0:20:15.310 Zo'n proces zou zich natuurlijk ook kunnen voordoen. Met betekenis 0:20:15.350 --> 0:20:20.810