Speaker 1: BNR Nieuwsradio. Boekestein in
Speaker 2: de wijk. Hugo Rijtsma.
Speaker 3: our long-term national interest. Het mooie continent
Speaker 4: Europa. Iedereen wil er graag een stukje van hebben, lijkt
Speaker 4: het wel de laatste tijd. En een bijzonder effect daarvan
Speaker 4: is dat Europese landen naar elkaar toetrekken om zichzelf te verdedigen.
Speaker 4: Dat zie je van IJsland tot Zwitserland en van Noorwegen
Speaker 4: tot de belangrijkste Groot-Brittannië. Dat de brexit jaren achter zich
Speaker 4: laat en weer onze kant op kijkt. Daarover praten we
Speaker 4: bij Boekestijn en de Wijk op zoek naar de nieuwe
Speaker 4: wereldorde met Chris Rampling, de Britse ambassadeur in Nederland. Goeiemorgen,
Speaker 4: goeie avond. Het is leuk om hier te zijn. Een
Speaker 4: echte Europeaan die een prachtige mix van talen en accenten
Speaker 4: in zich verenigd. Ik probeer
Speaker 5: Ik zal nu in het Nederlands spreken voor jouw luisteraars.
Speaker 5: Maar vergeef mijn fouten alsjeblieft.
Speaker 4: Dat doen we bij voorbaat. Althans, inhoudelijke fouten. Over die
Speaker 4: dingen gesproken... misschien onderwijsbeleid ligt normaal buiten de scope van
Speaker 4: ons programma... maar wel feestelijk dat het VK nu weer
Speaker 4: toetreedt tot het Erasmusprogramma. Want dat is natuurlijk waar Europeanen
Speaker 4: elkaar ontmoeten.
Speaker 5: Ja, dat is een heel belangrijke ontwikkeling... van de huidige
Speaker 5: onderhandelingen tussen ons... En ja, van deze week zijn we
Speaker 5: opnieuw geslaagd tot het Erasmus-programma. En dat is heel belangrijk
Speaker 5: voor studenten, jonge mensen, maar ook voor volwassenen.
Speaker 4: En er is nu een forum tussen EU en VK
Speaker 4: bezig in Brussel... Je hebt ook de Britse minister daar gesproken...
Speaker 4: die mijn collega van het FD heeft gesproken, maar ik
Speaker 4: weet van niks. Is er nog nieuws uitgekomen?
Speaker 5: Ja, het is een belangrijke forum. De Europese Unie-WK-relatie was
Speaker 5: een heel belangrijk onderwerp... van het gesprek tussen de prime
Speaker 5: ministers dinsdag. Het was in de zaal. Maar ook voor
Speaker 5: de minister vandaag... in Nederland en gisteren in Brussel. En
Speaker 5: we zien een kans nu... om voorbij de ruzies van
Speaker 5: de brexitjaren te gaan
Speaker 4: Grotere stap dan zoiets als Erasmus... was natuurlijk de aankondiging
Speaker 4: van Dynamic Alignment. Dus dat het VK weer de regels
Speaker 4: van de interne... Europese interne markt zou gaan volgen. Wat
Speaker 4: natuurlijk ontzettend goed is voor de handel. Maar dat is
Speaker 4: echt wel een forse stap terug van de brexit, toch
Speaker 5: Nou, we maken goede vooruitgang in de onderhandelingen. Wat betreft Erasmus,
Speaker 5: de CO2-uitstoten... de vervoer van planten en voedsel... en ook
Speaker 5: de elektriciteitenhandel. En deze zijn belangrijke onderwerpen en de kansen
Speaker 5: en de voordelen voor onze burgers en voor onze zaken
Speaker 5: zijn echt. En dat is goed. Maar we zijn pragmatisch.
Speaker 5: We zien ook uitdagingen van vandaag, maar ook zien we
Speaker 5: een politieke kans om nauwer te komen. En dat is
Speaker 5: tussen onze premierministers de doel. En nu de vraag, is
Speaker 5: de huidige snelheid... is de huidige aanpak, is dat genoeg?
Speaker 5: En wat belangrijk voor ons was... was de toespraak van
Speaker 5: onze minister van Financiën... die drie voorwaarden voor alignment heeft gezegd. Eén,
Speaker 5: dat het belangrijk is... onze groei en investeringen in de
Speaker 5: relevante sector... is twee, dat de toekomstige richting is stabiel...
Speaker 5: en ook gezamenlijk wat betreft de waarden en ook de doelen.
Speaker 5: Maar ook dat het niet slecht, dat het goed voor
Speaker 5: onze nationale veiligheid... en zeer krachtigheid is. En dat is
Speaker 5: een heel belangrijke stap.
Speaker 6: En waarom is het nu mogelijk, die dynamic alignment? Er
Speaker 6: wordt over gesproken nu, hè? Ik herinner me nog goed
Speaker 6: van de brexit-onderhandelingen... dat dat dus onmogelijk was. Dat ging
Speaker 6: heel moeilijk, nu opeens wel. Komt dat gewoon doordat Trumps transactionalisme...
Speaker 6: een beetje koud op de
Speaker 5: schaal ligt? Nou, de belangrijkste doorbraak was vorig jaar. En
Speaker 5: de top tussen Van der Leyen en Stalmer... was heel
Speaker 5: belangrijk om vertrouwen te herstellen. En ook dat we een
Speaker 5: jaar van onderhandelingen kunnen vooruit gaan maken. Heel belangrijk. Natuurlijk
Speaker 5: is er een bredere vluchtige context. En het is lachelijk
Speaker 5: om dat te negeren. Maar wij zitten nu niet alleen
Speaker 5: met de vertrouwen van de onderhandelingen... maar we zien ook
Speaker 5: een politieke kans om nou een diepere relatie te hebben
Speaker 6: Er is ook het probleem op de Ierse Zee opgelost.
Speaker 5: Oh, die kwestie
Speaker 6: Daar hebben
Speaker 5: we nog podcastjes voor over gemaakt. Met Noord-Ierland en Zuid-Ierland.
Speaker 5: De eerste zee. We hebben deze opgelost door de overeenkomst
Speaker 5: twee jaar geleden. Het is altijd belangrijk om vooruitgang te
Speaker 5: maken in alle onderwerpen. Maar dat is niet de kern
Speaker 5: vaak dat het vorige jaren was
Speaker 7: Waar ik heel verrast door was... was de hele discussie
Speaker 7: om wetgeving van de Europese Unie te gaan aanvaarden... op
Speaker 7: een zodanige wijze dat het parlement daar niet helemaal... bij
Speaker 7: betrokken
Speaker 4: hoefde te
Speaker 7: raken. Ik vond dat heel verrassend. En dat zegt natuurlijk
Speaker 7: wel iets over de urgentie die er is... om tot
Speaker 7: elkaar te komen. Ik was daar ook heel blij mee.
Speaker 7: Maar hoe werkt dat eigenlijk? Wat is dat? Want ik
Speaker 7: zag ook dat er een relatie werd gelegd... met Hendrik
Speaker 7: de Achtste of iets
Speaker 5: dergelijks. En Rob, ik heb jou een paar dagen erover gehoord...
Speaker 5: Ik moet duidelijk zijn. Er is geen wetsvoorstel. Er is
Speaker 5: niks voor ons parlement. Oké. En dus is het... Het
Speaker 5: was een nieuwsbericht. Ja. En we willen als de Verenigde Koninkrijken...
Speaker 5: ook met onze Europese bondgenoten... omdat het heel belangrijk is...
Speaker 5: Het Verenigd Koninkrijk is niet nu een aanbieder. Maar het
Speaker 5: is een gezamenlijk project... om progressie te maken. Maar we
Speaker 5: zoeken een manier... om de belangrijke en relevante snelheid te vinden...
Speaker 5: dat wij kunnen de huidige uitdagingen... in een tijdelijke manier aanpakken.
Speaker 5: En ook kunnen we samen een beetje creatiever
Speaker 7: zijn. Maar betekent dit dat het bericht niet klopte? Want
Speaker 7: voor mij stond het ook in The Guardian en zo,
Speaker 7: dus in Britse kranten. Maar hoe zit dat dan in
Speaker 7: elkaar
Speaker 5: Ja, het was een nieuwsbericht. We zoeken een nieuwe... Een
Speaker 5: nieuwe manier. Een manier, ja... om vooruitgang te maken. Maar
Speaker 5: het is niet nu een wetsvoorstel in het
Speaker 4: parlement. Maar dus dit soort procedurele creativiteit komt er waarschijnlijk
Speaker 4: wel uit voort... dat het nog steeds een gevoelige zaak is.
Speaker 4: Ik begrijp daarin niet helemaal... aan de ene kant zien
Speaker 4: niet veel mensen brexit als een groot succes... in wat
Speaker 4: het allemaal beloofde te doen. Aan de andere kant zie
Speaker 4: je dat de architect van Brexit, Nigel Rice... staat volgens
Speaker 4: mij nog steeds de hoogste in de peilingen. Dus hoe
Speaker 4: moet ik dit nu begrijpen? Hoe leeft dit nu onder
Speaker 4: de Britse bevolking
Speaker 5: Ja, we hebben een shift gezien in het Verenigd Koninkrijk...
Speaker 5: tijdens tien jaar, tien lange jaren. Ik denk dat het
Speaker 5: is eigenlijk gezegd... En als mijn premier minister heeft gezegd...
Speaker 5: is het niet een grote lukking. Dus we hebben nu
Speaker 5: een medeheid. Het is niet helemaal duidelijk en helder... over
Speaker 5: de vraag van rejoining de Europese Unie. Maar wat helder
Speaker 5: is en waar er een duidelijke politieke mandaat is... is
Speaker 5: voor een nauwe relatie. En er is een twee derde,
Speaker 5: denk ik... van een heldere medeheid... is voor... een nauwe
Speaker 5: relatie met de Europese Unie. En dan zien we een kans.
Speaker 7: Betekent dat nou ook dat het Defence Security Pact... waarover
Speaker 7: vorig jaar is gesproken, dat is er niet gekomen? Ik
Speaker 7: vind dat echt buitengewoon spijtig, eerlijk gezegd. Want dit heb
Speaker 7: je echt nodig, gezien de nieuwe situatie... qua veiligheid in Europa.
Speaker 7: Dat heeft natuurlijk alles te maken met de transatlantische relatie...
Speaker 7: maar ook hoe het gaat in Oekraïne. Denk je dat
Speaker 7: daar nou weer een mogelijkheid is... op defensieveiligheidsgebied weer dat
Speaker 7: te revitaliseren... en daar weer te gaan samenwerken
Speaker 5: Zonder twijfel is er een mogelijkheid om onze defensie... Maar
Speaker 7: wat is dat dan voor nodig? De...
Speaker 5: Onze defensiecollaboratie is niet alleen tussen het WK en de
Speaker 5: Europese Unie. En we zien dat elke dag. Bilaterale tussen
Speaker 5: het Verenigd Koninkrijk en Nederland en binnen NAVO. Maar wat
Speaker 5: zien wij ook is een momentum en een dynamisme... om
Speaker 5: niet alleen meer te doen, maar de nationale barrières... neer
Speaker 5: te breken. En... de onderhandelingen over SAFE... mislukt.
Speaker 7: SAFE is voor alle duidelijkheid... het programma van 150 miljard... Europees geld...
Speaker 7: opgehaald op de internationale kapitaalmarkt... waar dat wordt aangewend... om,
Speaker 7: laten we zeggen... defensie te verbeteren.
Speaker 4: En waar
Speaker 7: het VK
Speaker 4: niet aan meedoet. En Canada wel. En het VK moet daar...
Speaker 7: denk ik, ook aan mee gaan doen. Maar hoe zou
Speaker 7: je dat weer voor elkaar kunnen krijgen?
Speaker 5: Ja, dus met SAFE was het een moeilijke onderhandeling. En
Speaker 5: het toont ook dat deze waken, de details zijn heel belangrijk.
Speaker 5: Het detail
Speaker 4: was hier dat Brussel vroeg een enorme som geld van
Speaker 4: de Britten om mee te doen, toch? Dat klopt, ja.
Speaker 4: Dat was een vrij fors detail, ja.
Speaker 5: En in de tussentijd hebben wij als het Verenigd Koninkrijk
Speaker 5: Nederland en Finland een commitment gemaakt om de Multilateral Defence
Speaker 5: Mechanism te bouwen
Speaker 2: En
Speaker 5: dat is een verschillende manier om geld... samen te brengen
Speaker 5: in een nieuwe financiële vehicle... en misschien een opbundeling van defensie-uitgaven.
Speaker 5: Dus we kunnen... En voor jouw vraag, Rob... Het is
Speaker 5: heel belangrijk dat we tussen het WK en de Europese Unie...
Speaker 5: een samen vooruitgang moeten vinden... Maar ik ben ervan overtuigd...
Speaker 5: dat het niet alleen tussen het WK en de Europese
Speaker 5: Unie is. Het is ook tussen de landen. En het
Speaker 5: is ook bijvoorbeeld op het gebied van critical technologies... misschien
Speaker 5: tussen regio's. En we zullen het everywhere, all at once.
Speaker 5: We moeten even een jingletje doen.
Speaker 1: BNR Nieuwsradio. Boekestein in de wijk.
Speaker 4: Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Dit is Boeken zijn
Speaker 4: aan de wijk. En dat programma is natuurlijk niet zonder
Speaker 4: Arend Jan Boeken zijn aan de wijk. Mijn naam is
Speaker 4: Hugo Rijtsma en we praten met ambassadeur Chris Rampling... over
Speaker 4: de toenadering tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie.
Speaker 4: En je zei net, het kan misschien ook buiten de
Speaker 4: instituties om. Want dat zie je eigenlijk veel meer. Bijvoorbeeld
Speaker 4: nu ook als er wordt gesproken over de straat van Hormuz...
Speaker 4: Dan doen de Britten daar mee, allerlei andere. Soms beginnetjes,
Speaker 4: als ik Rob en Arjan luister... wat een soort nieuwe
Speaker 4: veiligheidsarchitectuur voor Europa zou kunnen worden... dan zit Londen daar
Speaker 4: juist ook altijd bij. Dus daar kan wel
Speaker 5: veel. Ja, en ik zie... Defensie is niet alleen chunks
Speaker 5: of steel nu. Defensie is ook energieinfrastructuur. Het is ook technologie.
Speaker 5: Het is ook mensen. En... De competence voor vele landen
Speaker 5: is niet alleen in Brussel voor deze. Energiezekerheid was een
Speaker 5: heel belangrijk onderdeel van de gesprekken tussen de prime ministers
Speaker 5: dinsdag
Speaker 5: En er was een roundtable over energiezekerheid en ook over
Speaker 5: de situatie nu wat betreft consumenten. En we hebben een
Speaker 5: line link interconnector. De line link interconnector is een elektriciteit
Speaker 5: interconnector Tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland bijvoorbeeld. En hopelijk
Speaker 5: komt het goed voor 2030. Dus er zijn veel initiatieven. Het
Speaker 5: is heel belangrijk dat we nauwere en diepere relaties met
Speaker 5: de Europese Unie hebben. Maar het is niet alleen in
Speaker 5: deze context.
Speaker 7: Ik heb het gevoel ook dat het een beetje op
Speaker 7: en neer gaat. In mei 25 vorig jaar hebben we gezien
Speaker 7: dat er die common understanding was... tussen de Europese Unie
Speaker 7: en het Verenigd Koninkrijk. Ik heb het gevoel dat het
Speaker 7: daarna weer wat inzakte... en dat het nu weer momenten
Speaker 7: begint te krijgen. Is dat zo? We
Speaker 5: hebben nu een nieuwe momentum, zeker. En hoe komt
Speaker 7: dat dan, dat er nu ineens een nieuwe momentum is?
Speaker 5: Ik heb daar geen antwoord. We hebben een nieuwe regering
Speaker 5: in de Vereniging Koninkrijk. Niet nieuw, niet nieuw. Maar het
Speaker 5: was nieuw in 2025 en er was een nieuwe wind
Speaker 5: En het was heel belangrijk en het was niet helemaal makkelijk...
Speaker 5: om de voorbereidingen voor de top vorig jaar te doen.
Speaker 5: Maar het was een heel succesvolle top met een reset.
Speaker 5: Een huidige reset. Maar de reset is niet genoeg. De
Speaker 5: reset is worden. En het is spirit. En nu hebben
Speaker 5: we één succesvolle onderhandeling. En hopelijk hebben we meer. Dat
Speaker 5: is belangrijk. We hebben vertrouwen tussen de leden. Dat is
Speaker 5: niet een probleem. Maar het is onderhandelen tussen een derde
Speaker 5: land en de Europese Unie. Ik was in Brussel vier jaar...
Speaker 5: Het is niet makkelijk. En dat is belangrijk. Dat is
Speaker 5: belangrijk voor de Europese landen ook en voor de Europese belangen.
Speaker 6: Maar onderhandelingen tussen de NAVO en de EU kunnen ook
Speaker 6: heel lastig zijn. Rutte was woensdag, dacht ik, bij von
Speaker 6: der Leyen. Dat is
Speaker 2: een
Speaker 6: heel mooi verslag in de FT waar ik een beetje
Speaker 6: van schrok. Want daar stond dus Mark Ruttenham helemaal de
Speaker 6: Atlantische politie in. Van ja, we moeten toch vooral wapens
Speaker 6: in Amerika kopen. En we moeten ook die Amerikaanse defensie-industrie
Speaker 6: tevreden houden. Duitsland heeft een wat pragmatisch standpunt. Macron wil
Speaker 6: het helemaal niet. Wij moeten dit wel oplossen met elkaar.
Speaker 5: Het kwam ver dan sinds het verleden. Toen ik in
Speaker 5: Brussel was, 2014, was het niet zo sterk als nu. Dus ja...
Speaker 5: Ik heb deze week niet gezien, het is beter dan
Speaker 5: het was.
Speaker 7: Maar dat wordt ook wel afgedwongen door de internationale situatie,
Speaker 7: denk ik. Wat er nu gebeurt in het Midden-Oosten. We
Speaker 7: hebben eigenlijk... Oekraïne, dat wil maar niet echt opgelost worden.
Speaker 7: Het begint ook volgens mij een steeds grotere bedreiging te
Speaker 7: worden voor Europa. Als je nu ziet wat er deze
Speaker 7: week weer is gebeurd, waarbij... Er wordt gedreigd vanuit Rusland
Speaker 7: om droomfabrikanten... die ook in het Verenigd
Speaker 2: Koninkrijk zitten als doelwit te zien. Dat is gewoon een
Speaker 7: regelrechte
Speaker 2: dreiging
Speaker 7: In de testen van artikel 5 van het NAVO-verdrag... kunnen we
Speaker 7: lang en breed over Trump praten... maar die heeft toch
Speaker 7: ook getoond dat hij niet altijd even betrouwbaar is. Dus
Speaker 7: we worden ook wel gedwongen om samen te werken. Maar
Speaker 7: gaat dat nou hard genoeg? Ik heb het gevoel...
Speaker 5: Rob, ik ben 27 jaar in diplomatie en jullie meer in
Speaker 5: internationale relaties. Het is niet perfect, maar we hebben een
Speaker 5: heel sterke en heldere gezamenlijke visie van de dreigingen. En
Speaker 5: ook van het belang van tangible progress te maken. En
Speaker 5: dat is moeilijk. Dat is moeilijk op het economische gebied,
Speaker 5: op defensie. Maar ik zie en ik voel veel commitment
Speaker 5: om de belemmeringen te... En ik voel hier in Nederland ook...
Speaker 5: en dit is belangrijk, met Nederland en met andere landen...
Speaker 5: een gevoel dat Europa is Europa. En zoals jullie elke
Speaker 5: dag over praten... dat een sterkere Europa... heel belangrijk is.
Speaker 5: We zitten
Speaker 7: enorm te worstelen met hoe we dat dan zouden moeten doen.
Speaker 7: Moet er een Europese Veiligheidsraad komen? Ik zou daar persoonlijk
Speaker 7: een groot voorstander van zijn. Hoe ga je op defensiegebied
Speaker 7: nog nauwer samenwerken? Ik vind dus echt dat je zo
Speaker 7: snel mogelijk... zo'n Defence and Security Pact moet hebben... tussen
Speaker 7: de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk. Je moet dat
Speaker 7: allemaal vrij snel doen... Te meer ook omdat de Russen
Speaker 7: ook niet stilzitten... en de veiligheidssituatie wordt er niet
Speaker 5: beter op. En ik ben het met je eens, Rob,
Speaker 5: over de hybride bedreigingen. Dus deze week hebben we, en
Speaker 5: mijn defensieminister heeft gezegd... over de bedreiging van onderzeers, Russische
Speaker 3: onderzeers
Speaker 5: We zien elke dag cyberaanvallen en bedreigingen... We zien natuurlijk
Speaker 5: proxies en tussenpersonen van de Russen en soms van andere landen.
Speaker 5: Deze hybride bedreigingen zijn niet in het kader van NAVO
Speaker 5: of in het kader van de Europese Unie of in
Speaker 5: het nationale kader. Ze zijn ontwerpt om onze kwetsbaarheden te exploiteren.
Speaker 7: Het is dus heel belangrijk dat we samenwerken op dat gebied.
Speaker 7: Ik zie nu overal in Europa een discussie ontstaan... over
Speaker 7: een European-led NATO. Dus een NAVO die in toenemende mate
Speaker 7: ook door de Europeanen wordt geleid. Er zijn wat stapjes
Speaker 7: al genomen door dat belangrijke hoofdkwartier. Die worden nu door
Speaker 7: de Europeanen bemand en niet meer door de Amerikanen. Hoe
Speaker 7: loopt die discussie eigenlijk in Engeland...
Speaker 5: In Engeland.
Speaker 7: Over een
Speaker 5: Europeaan NAVO. Het was belangrijk voor onze premier dinsdag. We
Speaker 5: moeten een sterkere Europese NAVO bouwen. Maar Robiette, en ik
Speaker 5: zal niet voor Robiette spreken... maar voor Keir Starmer hebben
Speaker 5: wij een gezamenlijk uitzicht ook. Dat we meer moeten doen
Speaker 5: als Europa op het gebied van defensie.
Speaker 2: Dat is helder.
Speaker 5: Vast helder. En in capabilities, en in mensen, en in materieel...
Speaker 5: en in technologie, en in alles. Het is ook belangrijk
Speaker 5: dat we erkennen... dat onze religie sterker is met de Amerikanen.
Speaker 5: En dat Amerikanen in de VS, Amerikanen capabilities. Dus is
Speaker 5: het geen decoupling? Natuurlijk niet. Maar het is een heel
Speaker 5: belangrijk focus op een sterke Europa te bouwen
Speaker 7: Ja, nou ja, daar moeten we wel op de Amerikanen
Speaker 7: kunnen blijven vertrouwen. En daar verschillende meningen wat over. Maar goed,
Speaker 7: daar hoeven we nou niet over te praten. Dat hebben
Speaker 7: we al zo vaak gedaan.
Speaker 4: Maar dus zowel de economische logica als de veiligheidssituatie die dwingen...
Speaker 4: Europa en het VK dichter bij elkaar. Toch, jullie hebben
Speaker 4: het over het momentum dat misschien weer is hervonden. Er
Speaker 4: was juist ook kritiek, volgens mij laatst ook... van een
Speaker 4: rapport van de Foreign Affairs Committee... dat het momentum juist
Speaker 4: verloren was gegaan na de top van vorig jaar. Hoe
Speaker 4: komt dat dan? Zit er dan toch nog pijn van
Speaker 4: de brexit tussen Londen en Brussel... die maakt dat het
Speaker 4: toch allemaal wat moeilijker is... terwijl alles zo dwingt richting
Speaker 4: betere samenwerking?
Speaker 5: Ja, als ik je goed begrijp, Hugo... Onderhandelen tussen een
Speaker 5: derde land en de Europese Unie is niet makkelijk
Speaker 5: Maar we hebben een commitment, we hebben een goede wind,
Speaker 5: we hebben een visie, denk ik. En we vinden daar
Speaker 5: een pad vooruit. En we willen veel minder spreken over
Speaker 5: de ruzies van de brexitialen
Speaker 4: En als je er op de visserij uit kan komen,
Speaker 4: dan kan het op Defensie zeker lijken
Speaker 5: En dat is opgelost voor tien jaar, is het? Geloof het.
Speaker 5: En ook is het belangrijk dat... En misschien is dit
Speaker 5: jouw sociologische punt. Voor ons in het Verenigd Koninkrijk ook
Speaker 5: kijken we vooruit. En het debat over Remain or Leave
Speaker 5: is voorbij.
Speaker 4: Heel goed. Op de radio moeten we daarbij afronden. Op
Speaker 4: de podcast gaan we langer door met luisteraarsvragen. Luistert u
Speaker 4: op de radio, dan verwijs ik naar boekestein.nl of uw
Speaker 4: favoriete podcast-app. En ik dacht misschien in dit deel toch
Speaker 4: nog even een uitstapje. Want u bent ook ambassadeur geweest
Speaker 4: in Libanon. De situatie daar in de regio bepaalt natuurlijk
Speaker 4: ook nu voor een heel groot deel... economisch en veiligheid
Speaker 4: voor van alles en nog wat. Ook in Europa is
Speaker 4: daar net een bestand afgekondigd. Dat zal u goed doen. Ja. Ja,
Speaker 5: nou, de situatie in Libanon was een ramp. Ik was
Speaker 5: er 2018 tot 2020 en aan het einde tijdens ook de beroemde ontploffing.
Speaker 4: Oh, in de haven? Ja,
Speaker 5: in de haven. En nu is het een ramp. Ik
Speaker 5: verwelkom de start te voeren. En hopelijk blijft het. En
Speaker 5: is het duurzaam. Ik ken de huidige Libanese president. Ik
Speaker 5: kende
Speaker 2: hem
Speaker 5: redelijk goed. Hij is een sterke man. Met sterke principles.
Speaker 5: En met geen politieke achterbaan. En dat denk ik dat
Speaker 5: dat heel belangrijk is. Zou hij
Speaker 7: Spola onder de duim
Speaker 5: kunnen houden? Hij was de hoofd van het Libanese leger.
Speaker 5: Dus hij weet veel. Hij weet veel, maar hij moet
Speaker 5: het ook kunnen. Hij is helemaal niet erover, maar... Dat
Speaker 5: is denk ik
Speaker 7: wel een belangrijk probleem. Dat is ook in het laatste akkoord,
Speaker 7: zaakt het vuur, is dat zo bepaald... dat het Libanese leger,
Speaker 7: die moet voor de veiligheid zorgen. En dat is denk
Speaker 7: ik ook wel het eeuwige probleem. Is dat nou eigenlijk
Speaker 7: wel mogelijk? En kunnen ze dat? En kunnen ze op
Speaker 7: tegen Hezbollah? Want als je gewoon ziet wat er de
Speaker 7: afgelopen weken weer is gebeurd... Iedereen was wel weer verrast
Speaker 7: over de hoeveelheid dronesraketten... en zelfs kutraketten die Hezbollah kon afvuren.
Speaker 5: Dit is lang een wicked problem. Ja
Speaker 5: Dan
Speaker 7: kunnen
Speaker 5: ze eruit komen. Vanuit
Speaker 7: jouw perspectief kunnen ze eruit komen
Speaker 5: Dit is... Nou, de stak te voeren is een belangrijke stap. Natuurlijk.
Speaker 5: Het is een voorwaarde.
Speaker 2: Is...
Speaker 5: Ja, het is heel moeilijk. Maar... Ja, het is mogelijk
Speaker 6: Maar Spola heeft meer wapens dan het Libanese leger
Speaker 5: In het verleden, toen ik in Liban was, dat klopt.
Speaker 5: Ik weet niet de toestanden.
Speaker 7: Ja, dat weet ik ook niet helemaal. Ze hebben er
Speaker 7: wel veel
Speaker 5: We hebben het wel met het Libanese leger gedaan. Ook
Speaker 5: met de Amerikanen. Misschien tussen 2012 en de jaren twintig. Ja, hopelijk.
Speaker 5: Hopelijk komt het goed
Speaker 4: Kijk, ik ga even naar de luisteraarsvragen. Dan heb ik
Speaker 4: Nico Pronk over... hoe de Europese Defensie te organiseren... hebben
Speaker 4: we eigenlijk al een beetje behandeld. Thomas Dijker zegt de
Speaker 4: positie tegenover China... is een bron van verdeeldheid binnen de EU.
Speaker 4: Hoe staat het VK hierin, ook met het oog op
Speaker 4: de mega-ambassade... die China in Londen wil slash mag bouwen?
Speaker 5: Ja, Keir Starmer heeft onlangs de eerste bezoek... van een
Speaker 5: Britse prime minister voor acht jaar... gehad, denk ik. En
Speaker 5: dat was belangrijk. Zien we nu dat de Chinezen onze
Speaker 5: beste vrienden zijn? Nee, ze zijn grote uitdagingen. Bijvoorbeeld op
Speaker 5: het gebied van cyberaanvallen. En ook andere dingen. Maar we
Speaker 5: zien ook dat een relatie met China heel belangrijk is
Speaker 5: voor ons. En ook voor Europa. Dus we zien... We
Speaker 5: zijn een verantwoordelijk land. En in deze tijden is het
Speaker 5: belangrijk om een relatie te hebben met veel landen. En
Speaker 5: met China is er... Wel dat we samen kunnen doen
Speaker 5: terwijl we heel open-eyed zijn
Speaker 4: over de bedrijven. Maar je ziet dat meer, hè? Meer
Speaker 4: Europese landen brengen bezoeken aan China... omdat ze het belangrijk
Speaker 4: achten goede relaties te hebben met veel landen... in plaats
Speaker 4: van met dat ene land waar ze eerder vooral op
Speaker 4: gefocust waren
Speaker 5: Ja
Speaker 4: we hebben relaties met wel. Ik had nog iets leuks
Speaker 4: van Rick Verstegen. Lange vraag, kwam uit de mail... Rick zegt,
Speaker 4: de geschiedenis herhaalt zich niet, maar rijmt wel. De situatie
Speaker 4: waarin de overgebleven westerse democratieën zich nu bevinden... EU, VK, Canada, Australië, Japan,
Speaker 4: et cetera... doet bedenken aan de situatie waarin de Griekse
Speaker 4: stadstaten zich bevonden... tijdens de dreiging en latere aanval van
Speaker 4: Xerxes Persië. Soevereine kleine staten bedreigd door een militaire overmacht... Rusland, China,
Speaker 4: VS in ons geval... die onder hoge tijdsdruk en gehinderd
Speaker 4: door initiële interne verdeeldheid... en het niet willen zien van
Speaker 4: hun dreigend gevaar... hun verdediging moesten voorbereiden. Het redelijk succesvolle
Speaker 4: antwoord van de Grieken... geleid door Themistocles... zorgde dat ze
Speaker 4: hun vrijheid konden bewaren. Ik zie een blijk van herkenning
Speaker 4: bij Arachan. Door samen te werken met Rearm Europe. En
Speaker 4: de algemene herbewapening zijn we al goed bezig, denk ik.
Speaker 4: Er lijkt meer samenwerking en toenadering op het politiek vlak
Speaker 4: te komen. Maar toch ligt in de mogelijke verdeeldheid onze
Speaker 4: grootste zwakte. Hoe kunnen we deze eenheid het best bewaren
Speaker 4: en versterken? Welke lessen kunnen we ook leren van Themistocles Griekenland?
Speaker 4: Of hebben jullie nog andere briljante ideeën? Ik kijk hier
Speaker 4: voor het eerst eventjes naar Arend Jan. Ja, ik denk
Speaker 4: dat dat een vraag voor Arend Jan is.
Speaker 6: Samenwerking is natuurlijk heel goed... maar de Griekse stadsstaten hebben
Speaker 6: dat een tijdje gedaan... maar dat is helemaal hopeloos misgegaan.
Speaker 6: Griekenland versus Sparta. En toen zijn ze vervolgens alle twee
Speaker 6: ten onder gegaan... en ze hebben de Romeinen het overgenomen...
Speaker 6: Dus ik zou zeggen, wat de link die hij wil
Speaker 6: leggen is... de goede tijd van de Griekse stadsstaten samenwerken...
Speaker 6: zouden we nu ook weer moeten doen met Engeland en
Speaker 6: de Europese Unie. Zoiets. Ja
Speaker 7: Het is gewoon noodzakelijk om het te doen. Het is
Speaker 7: toch raar dat het Verenigde Koninkrijk daar buiten zou vallen.
Speaker 7: Dat moet een integraal onderdeel zijn van onze veiligheidsconstellatie. Dan
Speaker 7: moet je het niet eens hebben over de instituties als
Speaker 7: Europese Unie... maar het is een veiligheidsconstellatie die gewoon cruciaal
Speaker 7: is
Speaker 5: Ja, en dit is... Meestal is vandaag geen spreken over
Speaker 5: de Europese Unie en het WK samen. Maar vergeet niet
Speaker 5: dat tussen 2016 en nu... hebben we heel sterke relaties, ook
Speaker 5: op het gebied van de defensie... door NAVO, bilaterale, economische...
Speaker 5: De economische handel tussen Nederland en de Verenigde Koninkrijk... was
Speaker 5: heel zeer krachtig na brexit. Dus we starten niet van
Speaker 4: het begin... Dat scheelt. Dit was weer Boekestein en de Wijk.
Speaker 4: Namens Agence Boekestein en Rob de Wijk zeg ik dank
Speaker 4: voor het luisteren. Speciale dank aan Chris Rempling. Dankjewel. Ik
Speaker 4: heb het heel van genoten. Wij ook. Goed weekend.