WEBVTT - Het grote raadsel van China 0:00:03.040 --> 0:00:10.780 Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekestein in de Wijk. Hugo Rijtsma. 0:00:10.800 --> 0:00:12.580 Welkom bij Boekestein in de Wijk. Op zoek naar de 0:00:12.600 --> 0:00:16.280 nieuwe wereldorde. Het is donderdag 12 februari. Elke dinsdag en donderdag 0:00:16.300 --> 0:00:26.480 beantwoorden we vragen van onze luisteraars. Callens vraagt hoe het 0:00:26.520 --> 0:00:30.110 moet met die beloofde Europese troepmacht voor Oekraïne na een 0:00:30.150 --> 0:00:32.750 staak tot vuren. Waarbij we natuurlijk niet al te veel 0:00:32.790 --> 0:00:37.450 moeten rekenen op Amerikaanse ruggesteun. En hij zegt Oekraïne heeft 0:00:37.490 --> 0:00:40.750 ondertussen zelf bewezen met de nodige steun een stevig militair 0:00:40.770 --> 0:00:44.570 apparaat te kunnen uitbouwen. Jullie gaven zelf ook al meermaals 0:00:44.630 --> 0:00:47.190 aan dat wij vooral van hun kunnen leren op het 0:00:47.210 --> 0:00:51.030 vlak van militaire expertise... Als we nou een stevige Europese 0:00:51.070 --> 0:00:55.530 militaire gordel ontwikkelen... net buiten Oekraïne met militaire logistiek... we 0:00:55.570 --> 0:01:00.390 blijven uiteraard militair flink investeren in defensie... op het moment 0:01:00.430 --> 0:01:03.530 van dreiging is er vervolgens dankzij de nabijheid... mogelijkheid van 0:01:03.550 --> 0:01:07.830 snelle bevoorrading. Hoe kijken jullie hiernaar als mogelijke tegemoetkoming... met 0:01:07.870 --> 0:01:10.970 het oog op een verdrag dat de oorlog kan stoppen... 0:01:10.690 --> 0:01:15.310 en ons tegelijk evengoed wapent tegen een toekomstige crisis 0:01:16.230 --> 0:01:16.660 Het is niet 0:01:16.690 --> 0:01:17.090 helemaal 0:01:17.110 --> 0:01:21.640 achterlijk gedacht hoor. Daar zal Piet alvast dankbaar voor zijn 0:01:22.350 --> 0:01:25.970 Wat ik denk is dat dit gaat... Hier gaat het 0:01:25.990 --> 0:01:29.390 op neerkomen. Omdat we namelijk... Ik ben ontzettend bang dat 0:01:29.430 --> 0:01:33.770 die Amerikaanse veiligheidsgaranties... toch uitblijven. Dan stelt ons de Europese 0:01:33.810 --> 0:01:36.940 constructie ook niks voor. En in zo'n situatie die steeds 0:01:36.950 --> 0:01:41.039 gevaarlijker wordt... voor de oostflank van ons... dan ga je 0:01:41.080 --> 0:01:44.600 investeren in je eigen oostflank. Dat is natuurlijk heel akelig 0:01:44.620 --> 0:01:47.860 voor Oekraïne. Laten we eerlijk zijn, hè. Maar ik vrees 0:01:47.900 --> 0:01:50.680 dat dat hierop gaat uitdraaien. Wat denk jij Rob 0:01:51.180 --> 0:01:54.100 Nou ja, maar wat hij dus zegt is wij kunnen 0:01:54.140 --> 0:01:57.300 dan dat spul ook gaan exporteren naar Oekraïne. Toch? Dat 0:01:57.360 --> 0:02:01.110 is wat hij zegt. Dus dat is niet akelig voor Oekraïne. 0:02:01.150 --> 0:02:05.490 Maar kijk, het zou wel passen in het plan. Kijk, 0:02:05.550 --> 0:02:08.739 als je nu kijkt wat er op tafel ligt, met 0:02:08.780 --> 0:02:11.840 betrekking tot een mogelijk staak met vuren en een akkoord 0:02:11.900 --> 0:02:15.990 wat eruit voort moet vloeien, is dat de basis van 0:02:16.030 --> 0:02:20.110 de afschrikking tegen Rusland en de verdediging van tegen Rusland 0:02:20.130 --> 0:02:23.190 door Oekraïne zelf wordt georganiseerd. Dat betekent dus dat ze 0:02:23.270 --> 0:02:26.190 een gigantische kruis nog moeten hebben van 800.000 man. Die is 0:02:26.250 --> 0:02:30.309 veel en veel groter dan wat ze voor de oorlog hadden. 0:02:30.350 --> 0:02:33.250 En eigenlijk denk ik ongeveer groter dan wat ze nu 0:02:33.290 --> 0:02:37.859 op dit ogenblik hebben. Dus dat is gigantisch. Zij zijn 0:02:37.919 --> 0:02:40.920 op dit ogenblik in staat om heel erg veel wapens 0:02:40.960 --> 0:02:50.200 zelf te produceren. Onderschat niet wat die Oekraïnse defensieindustrie op 0:02:50.220 --> 0:02:54.040 dit ogenblik doet. 90% van de drones worden gewoon op 0:02:54.060 --> 0:02:58.430 dit ogenblik hun eigen fabrieken gemaakt. Maar dat geldt eigenlijk 0:02:58.490 --> 0:03:01.630 ook voor heel veel andere spullen tot en met munitie 0:03:01.690 --> 0:03:08.220 aan toe. Maar... Maar uiteindelijk zullen die 800.000 soldaten toch wel 0:03:08.310 --> 0:03:10.810 op een of andere manier nog van veel meer voorraden 0:03:10.850 --> 0:03:14.750 moeten worden gezien. En veel meer wapens moeten worden gezien. 0:03:14.770 --> 0:03:17.250 En daar kan natuurlijk Europa een hele belangrijke rol in spelen. 0:03:17.270 --> 0:03:19.510 Dus wat je nu ziet, en daarom is dit niet 0:03:19.530 --> 0:03:27.080 een rare vraag en een raar idee... echte samenwerking ontstaan 0:03:27.139 --> 0:03:31.930 tussen die boomende defensieindustrie in Oekraïne... die voor Europa ook 0:03:31.950 --> 0:03:36.990 heel erg belangrijk is om zijn eigen defensie op te krikken... 0:03:35.850 --> 0:03:39.450 en het feit dat je dus ook productie gaat brengen 0:03:41.810 --> 0:03:49.510 buiten Oekraïne. Er komen dus nu ook exportcentra... van Oekraïne 0:03:49.590 --> 0:03:55.290 in Europa. Om ervoor te zorgen dat Oekraïnse wapenstemen... daar 0:03:55.310 --> 0:03:59.490 naartoe worden verkocht. Maar tegelijkertijd wordt er ook gezamenlijk geproduceerd 0:03:59.510 --> 0:04:03.050 in Europa. En dat speel gaat dan weer naar Oekraïne toe. 0:04:03.090 --> 0:04:08.270 Dus je krijgt een... In die gordel, die militaire gordel 0:04:08.290 --> 0:04:14.120 zoals hij hem dan noemt, die Piet Callens, wordt inderdaad geïnvesteerd. 0:04:14.140 --> 0:04:16.860 Maar het werkt beide kanten op. Het werkt zowel van 0:04:16.900 --> 0:04:20.060 Oekraïne naar Europa toe, om het maar even zo te zeggen. 0:04:20.300 --> 0:04:22.500 En van Europa, of Europese Unie, of hoe je het 0:04:22.520 --> 0:04:26.320 ook zou willen noemen, naar Oekraïne toe. Dus het is 0:04:26.380 --> 0:04:29.100 eigenlijk nog mooier dan wat hij zegt. Het werkt namelijk 0:04:29.120 --> 0:04:30.110 van beide kanten. Ja. 0:04:31.440 --> 0:04:34.370 En Europese troepen hoeven dan eigenlijk niet per se het 0:04:34.400 --> 0:04:36.890 land in om daar dan weer eigenlijk in een kwetsbare 0:04:36.910 --> 0:04:37.989 positie te zitten misschien? 0:04:38.029 --> 0:04:43.210 Nee, dat klopt. Want het plan wat nu op tafel 0:04:43.230 --> 0:04:47.469 zou liggen is dat de Oekraïners met die enorme troepenmacht 24 0:04:47.450 --> 0:04:49.550 uur lang aan de slag gaan om de Russen buiten te... 0:04:50.190 --> 0:04:56.000 Als dat niet lukt, dan komen de Europeanen eraan met die 20.000. 0:04:55.740 --> 0:04:58.219 Dat heb je natuurlijk niet zo gek veel. Die vechten 0:04:58.260 --> 0:05:03.419 dan mee. Gedurende pakweg 72 uur en daarna komen de Amerikanen. 0:05:03.440 --> 0:05:05.310 Maar ja, dan moeten ze wel komen 0:05:06.450 --> 0:05:09.270 Zouden we niet nog meer generatoren kunnen brengen naar Kiev? 0:05:10.510 --> 0:05:11.130 Dat heeft hier niks 0:05:11.150 --> 0:05:13.390 mee te maken, maar voor mij verwacht 0:05:13.589 --> 0:05:16.510 het hoor. We doen dat nu al, geloof ik. Veel 0:05:16.600 --> 0:05:17.830 NGO's 0:05:17.860 --> 0:05:19.700 doen dat ook, ja, zeker 0:05:19.980 --> 0:05:21.900 Het ellende is zo 0:05:21.920 --> 0:05:24.779 groot daar. Ja, het is vreselijk. Het is een hele 0:05:24.820 --> 0:05:31.500 koude winter. Kees Veeling zegt in zijn afscheidsspeech... dat president 0:05:31.560 --> 0:05:36.360 Biden het over het tech-industrieel complex... en hij waarschuwde voor 0:05:36.400 --> 0:05:40.890 de invloed van de bedrijven... In de Gouden Eeuw, zegt Kees, 0:05:40.940 --> 0:05:43.000 kon je denk ik ook beter in de directiekamer van 0:05:43.040 --> 0:05:45.600 het VOC luisteren dan bij een of andere hertog als 0:05:45.640 --> 0:05:48.700 je dingen wilde verklaren. En Kees vraagt zich af of 0:05:48.740 --> 0:05:53.020 we om de nieuwe wereldorde te verklaren misschien op een 0:05:53.040 --> 0:05:56.050 andere manier moeten gaan kijken. Traditioneel hebben we het dan 0:05:56.089 --> 0:05:59.349 over landen en leiders en ideologieën, maar veel macht is 0:05:59.370 --> 0:06:03.890 nu terechtgekomen bij grote investeringsbedrijven. Hij noemt BlackRock, Vanguard, State 0:06:03.930 --> 0:06:07.680 Street en natuurlijk de grote techbedrijven. Daarnaast zijn er een 0:06:07.720 --> 0:06:10.779 groot aantal enorm rijke mensen met veel macht... die dan 0:06:10.839 --> 0:06:14.719 ook weer sociale media beheersen, wat veel invloed geeft. En 0:06:14.760 --> 0:06:17.580 Kees vraagt, is het niet tijd om meer naar de 0:06:17.620 --> 0:06:20.860 belangen van dit soort machten te kijken... en via hun 0:06:20.880 --> 0:06:24.299 invloed de wereldorde te duiden? Of ben ik dan een 0:06:24.339 --> 0:06:25.250 complotdenker 0:06:26.180 --> 0:06:29.169 Ja, dat gebeurt ook wel. Een jongen als Pieter Tiel, 0:06:29.190 --> 0:06:32.330 die is natuurlijk ook een techjongen... en die is ook 0:06:32.390 --> 0:06:38.810 iemand die... een bepaalde ideologische visie heeft op de wereld. 0:06:38.850 --> 0:06:40.760 Namelijk een niet-democratische 0:06:41.750 --> 0:06:43.540 En Fens is echt een protege van hem 0:06:43.890 --> 0:06:48.010 En Pieter Thiel is trouwens ook, dat las ik gisteren... 0:06:47.210 --> 0:06:50.270 ook afgereisd naar Rusland om daar een beetje te babbelen. 0:06:50.550 --> 0:06:54.690 Dat is ook gezellig wat er allemaal gebeurt. Nee, maar 0:06:54.730 --> 0:06:54.900 kijk 0:06:55.890 --> 0:07:00.219 traditioneel... Kijken we naar landen, leiders en ideologieën. Nou, in 0:07:00.240 --> 0:07:03.710 de internationale betrekking krijg je ook naar niet-staatelijke actoren. Dat 0:07:03.750 --> 0:07:07.570 kunnen terroristische organisaties zijn, maar dat kunnen ook industrieën zijn. 0:07:07.610 --> 0:07:12.270 En realiseer je dat de angst voor de multinational, die 0:07:12.300 --> 0:07:17.640 is al decennia oud. Dus dit zijn multinationals, alleen het 0:07:17.660 --> 0:07:20.200 probleem is nu, en daar zit denk ik het punt in. 0:07:21.110 --> 0:07:24.570 Dat er multinationals zijn uit de Verenigde Staten. Dat de 0:07:24.600 --> 0:07:28.140 Verenigde Staten op dit moment qua aard aan het veranderen zijn. 0:07:28.420 --> 0:07:33.660 Dus Biden heeft ook vooral gewaarschuwd voor de kleptocratie. Waarbij 0:07:33.680 --> 0:07:38.520 hij dus een vermenging krijgt van Trump met de techjongens 0:07:38.560 --> 0:07:45.690 of de grote... Basen van de multinationals. Waardoor dus inderdaad 0:07:45.910 --> 0:07:49.570 die bedrijven een steeds grotere politieke invloed krijgen. En kijk 0:07:49.590 --> 0:07:51.990 maar wat Elon Musk heeft gedaan. Bijvoorbeeld 0:07:52.010 --> 0:07:52.190 in het 0:07:52.210 --> 0:07:55.980 Verenigd Koninkrijk. Waarin hij de liefde heeft betuigd voor Farage. 0:07:56.000 --> 0:08:00.520 Wat vervolgens weer niet zo veel liefde heeft opgeleverd. Maar 0:08:00.580 --> 0:08:03.020 dat heeft hij ook gedaan in de richting van Duitsland. 0:08:03.040 --> 0:08:08.060 Met een alternatief voor Duitsland. Met zijn X-account. Dus... Wat 0:08:08.260 --> 0:08:10.510 je nu ziet, en daarom is die opmerking van Arjan, 0:08:10.530 --> 0:08:14.950 daar moet je nog even iets meer over zeggen straks, belangrijk, 0:08:14.990 --> 0:08:20.100 namelijk dat die bedrijven nu ook worden gebruikt om ideologieën 0:08:20.140 --> 0:08:24.770 te exporteren. Maar dan praten we vooral over de... de 0:08:24.810 --> 0:08:28.990 techbedrijven die de sociale media doen. Maar normaal gesproken is 0:08:29.010 --> 0:08:32.970 het niet erg... dat die grote bedrijven ook naar Europa komen. 0:08:32.990 --> 0:08:37.890 Want dat zijn investeringen, dat betekent werkgelegenheid... dat betekent nieuwe infrastructuur. 0:08:37.929 --> 0:08:41.550 Infrastructuur betekent dus ook gewoon... hoe je het ook wendt 0:08:41.590 --> 0:08:45.480 of keert, datacenters zijn ook gewoon goed voor ons... Behalve 0:08:45.500 --> 0:08:50.020 natuurlijk als er voor politieke doeleinden worden gemanipuleerd. Dus er 0:08:50.040 --> 0:08:54.699 zitten een hele hoop positieve punten aan, aan die investeringen. 0:08:54.740 --> 0:08:58.000 Het wordt pas heel erg negatief als het politiek wordt 0:08:58.360 --> 0:09:02.069 Exact. Je kan een vergelijking maken. Weet je, Eisenhower heeft 0:09:02.090 --> 0:09:05.750 met de naam het Militair Industrieel Complex gemunt. Dat was 0:09:05.770 --> 0:09:10.270 gewoon een havik, een ijzervreter, een beroemde generaal. En toen 0:09:10.290 --> 0:09:14.510 hij dus opstapte of heeft hij daar een speech over gehouden... 0:09:14.190 --> 0:09:16.290 en hij zei van ja, er komt wel heel erg 0:09:16.410 --> 0:09:21.650 veel macht zitten bij de wapenindustrie. En dat zijn lobbyisten 0:09:21.690 --> 0:09:28.089 in Washington en zo. Nou, de mensen die dat deden toen... 0:09:27.350 --> 0:09:31.390 dat waren nou niet mensen als Pieter Thiel-achtige mensen... die 0:09:31.429 --> 0:09:34.599 tegen de democratie of zo waren. Dat geloof ik niet. 0:09:34.640 --> 0:09:37.900 Dat is het gekke met die Pieter Thiel natuurlijk wel. 0:09:37.920 --> 0:09:39.860 Dat hij dus echt terug wil... We gaan naar de 0:09:39.880 --> 0:09:44.460 situatie voor de Amerikaanse revolutie. Waarbij dus echt een monarcaal 0:09:44.520 --> 0:09:47.020 element ook weer wordt teruggebracht. 0:09:47.059 --> 0:09:50.579 Volgens mij had je ooit wel een meneer Ford die 0:09:50.620 --> 0:09:52.920 auto's bouwde. Die in ieder geval geporteerd was van een 0:09:52.940 --> 0:09:54.940 meneer Hitler. Zeker, dat is 0:09:55.000 --> 0:09:57.200 een hele goede parallel 0:09:58.100 --> 0:10:00.600 Die stroom in die staat bekend. Dat is niet alleen 0:10:00.800 --> 0:10:04.230 Peter Thiel, maar ook die softwareontwikkelaar Jarvin. Dat is echt 0:10:04.260 --> 0:10:11.949 een ideoloog. Maar er zijn er veel meer die dat doen. 0:10:11.990 --> 0:10:20.380 Dat heet techno-autoritarisme. Zo heet dat. Moeilijk woord. Maar eigenlijk 0:10:20.420 --> 0:10:25.380 wat je dus doet is politieke controle uitvoeren met technologische middelen. 0:10:26.170 --> 0:10:31.110 En je realiseert dat Mark Zuckerberg ook die richting is opgegaan. 0:10:31.150 --> 0:10:37.530 Want al in 2012 experimenteerde hij met een programma om de 0:10:37.550 --> 0:10:42.559 gemoedstoestand van mensen te beïnvloeden. Dus die lui die hebben 0:10:42.580 --> 0:10:46.679 dus wel degelijk een idee van ik kan ook beïnvloeden 0:10:46.720 --> 0:10:53.490 met mijn technologie. Iemand die daar het meest nadrukkelijk over 0:10:53.530 --> 0:10:59.000 is geweest dat is Mark Andreessen. Die heeft een techno-optimistisch 0:10:59.010 --> 0:11:02.260 manifest geschreven. Dat kan je gewoon downloaden van internet. Ik 0:11:02.280 --> 0:11:05.179 raad iedereen aan om dat te doen. En dat is 0:11:05.240 --> 0:11:09.760 echt een voorbeeld hiervan. En die zegt van technologie en 0:11:09.780 --> 0:11:14.310 de technologische vooruitgang is het belangrijkste... Oorzaak voor uitgang van 0:11:14.330 --> 0:11:18.440 de mensheid. Nou, technologie heeft inderdaad een hele belangrijke rol gespeeld. 0:11:18.480 --> 0:11:21.559 Maar technologie is ook de oplossing van elk probleem. Kan 0:11:21.600 --> 0:11:26.280 beschaving brengen, kan de welvaart vergroten... en kan sociale vraagstukken oplossen. 0:11:26.340 --> 0:11:28.500 En vindt dan ook dat je de bevolking in een 0:11:28.520 --> 0:11:34.550 bepaalde richting moet duwen. Ja, hij gaat echt veel minder 0:11:34.590 --> 0:11:39.980 ver dan mensen als Jarvin en zo... Ja, die betoog 0:11:40.000 --> 0:11:43.679 dat mensen die geen maatschappelijk nut hebben... daarvan moet biodiesel 0:11:43.700 --> 0:11:49.559 worden gemaakt. Waarop minibussen kunnen rijden. Nou ja, weet je, dat... 0:11:49.440 --> 0:11:52.250 Maar dat soort types heb je dus wel 0:11:53.620 --> 0:11:58.510 Bram van de Biman vraagt... We hebben altijd morele bezwaar 0:11:58.530 --> 0:12:01.970 gehad tegen de Turkse autocratie... maar klampen we ons nu 0:12:01.990 --> 0:12:06.429 wel angstig vast aan een Trump... die geen democratie... Rare zin. 0:12:07.309 --> 0:12:10.470 Je snapt hem wel. Die de democratie net zo hard ondergraaft. 0:12:10.530 --> 0:12:13.670 Is het niet realistischer om onze belangen te binden aan 0:12:13.690 --> 0:12:17.310 de sterke man die wel aan onze voortuin grenst? Turkije 0:12:17.330 --> 0:12:20.720 heeft een enorme oorlogsindustrie opgebouwd. Kan misschien helpen onze afhankelijkheid 0:12:20.760 --> 0:12:23.679 van Amerikaanse wapens versneld af te bouwen. Bovendien liggen onze 0:12:23.700 --> 0:12:29.640 grootste zorgen, Poetin, Midden-Oosten, aan die kant van ons continent 0:12:29.660 --> 0:12:31.380 en niet aan die van Amerika. 0:12:33.429 --> 0:12:38.010 Natuurlijk ook zo. Turkije blijft wel belangrijk voor de NAVO. 0:12:38.050 --> 0:12:42.520 Ook een NAVO zonder Amerika. Dat is vrij simpel. En 0:12:42.559 --> 0:12:44.620 als de NAVO niet meer zouden bestaan... dan zouden we 0:12:44.679 --> 0:12:50.560 met de Europese Unie, denk ik... veel hechtere banden gaan onderhouden... 0:12:49.940 --> 0:12:53.240 om ervoor te zorgen dat de veiligheid in dat deel 0:12:53.260 --> 0:12:57.679 van de wereld... toch zoveel mogelijk kan worden gegarandeerd. Althans, 0:12:57.700 --> 0:13:00.630 dat de stabiliteit zoveel mogelijk kan worden gegarandeerd. Ik denk 0:13:00.650 --> 0:13:03.430 dat we dat dus inderdaad gaan doen. Heb je problemen 0:13:03.450 --> 0:13:06.510 met Turkije? Ja, dat zal wel. Maar het hele probleem 0:13:06.550 --> 0:13:10.369 is natuurlijk instabiliteit in een bepaalde regio. En dan is 0:13:10.390 --> 0:13:12.510 het allerhens aan dek, dus ook die van Turkije... om 0:13:12.550 --> 0:13:14.170 te voorkomen dat dat daadwerkelijk gebeurt. 0:13:15.940 --> 0:13:20.300 Turkije is ook afhankelijk van de Amerikaanse wapens. Ja, maar 0:13:20.320 --> 0:13:23.080 dat zijn wij ook. Iedereen. Dat zijn wij ook. Je 0:13:23.100 --> 0:13:26.920 zou overigens wel, maar dat is wel een probleempje. Wij 0:13:26.940 --> 0:13:29.900 moeten nu zelf die wapens gaan ontwikkelen samen met Kiev. 0:13:29.960 --> 0:13:32.420 Ik denk dat de Turken dat ook graag zouden willen. 0:13:32.440 --> 0:13:35.300 Want die zijn ook bepaald niet... Die maken ook mooie drones, toch? 0:13:35.340 --> 0:13:37.330 Bayraktar, die als je in de begin van de oorlog 0:13:37.350 --> 0:13:47.420 zo'n belangrijke rol speelde. Ja. Oké, nou, dus gaan we doen. Ja. Top. 0:13:47.440 --> 0:13:51.219 Dan gaan we gewoon door naar Lucas Golterman. Want die 0:13:51.240 --> 0:13:54.920 had ook een vraag. Hij hoort wisselende verhalen over de 0:13:54.980 --> 0:13:58.320 economische macht van opkomend China. Aan de ene kant wordt 0:13:58.340 --> 0:14:01.880 er gesteld dat ze een onvermijdbare wereldmacht aan het worden zijn. 0:14:01.920 --> 0:14:06.880 Een kanshebber van dominatie van de nieuwe wereldorde. Tegelijk hoor 0:14:06.900 --> 0:14:12.340 ik verhalen van leegstaande bebouwing. Slechterijde economievergrijzing. Zelfs Ruben Terlouw, 0:14:12.360 --> 0:14:15.559 zijn nieuwe reizen, ja mooi programma is dat, daarin wordt 0:14:15.600 --> 0:14:18.980 gesteld dat de kansen nu in bijvoorbeeld Vietnam liggen. Omdat 0:14:19.020 --> 0:14:21.920 in China de groei eigenlijk al voorbij is. Kunnen jullie 0:14:21.940 --> 0:14:24.670 dit voor Lucas een beetje duiden 0:14:25.380 --> 0:14:27.420 Wat in ieder geval interessant is, is dat het hele 0:14:27.470 --> 0:14:32.790 verhaal over die generaal Zang. Want je had dus met 0:14:32.950 --> 0:14:40.400 andere woorden, Xi heeft dus gewoon een generaal. En dat 0:14:40.440 --> 0:14:41.780 was ook nog eens een keer een jongen met wie 0:14:41.800 --> 0:14:45.160 hij samen op school heeft gezeten en zo. En er 0:14:45.200 --> 0:14:48.400 wordt eindeloos over geschreven nu. We weten nog steeds niet 0:14:48.420 --> 0:14:51.160 goed wat er nou allemaal aan de hand is. Sommige 0:14:51.180 --> 0:14:53.560 mensen zeggen van ja, als je zo'n ruzie hebt met 0:14:53.580 --> 0:14:56.880 je krijgsmacht... dan moeten we maar even niet denken dat 0:14:56.920 --> 0:15:02.160 Taiwan erg gevaarlijk wordt binnenkort. Anderen zeggen van ja, maar 0:15:02.180 --> 0:15:05.790 dat kan juist soeverein. Dat hij misschien wel zang heeft 0:15:05.830 --> 0:15:10.290 afgezet omdat hij tegen... een Taiwan-blokkade of invasie was. En 0:15:10.310 --> 0:15:12.140 dat ik Xi dat heel graag wil, omdat hij dat 0:15:12.180 --> 0:15:16.180 voortdurend herhaalt. Het is in ieder geval zo dat... Er 0:15:16.200 --> 0:15:22.220 staat een smet op het blazoen van China. Dat je 0:15:22.240 --> 0:15:24.670 geen goede relatie hebt met de krijgsmacht. Dat is trouwens 0:15:24.690 --> 0:15:28.410 ook een oud-Chinees verschijnsel. Dat is wel iets meer aan 0:15:28.650 --> 0:15:28.960 de hand 0:15:29.470 --> 0:15:35.500 En dat heeft ook te maken met... fraudeleuze handelingen vermoedelijk... 0:15:35.100 --> 0:15:40.260 van mensen die gerelateerd zijn... aan de familie van Xie. 0:15:40.300 --> 0:15:43.260 Maar goed, ik bedoel, dat is... ja, uiteindelijk is dat toch... 0:15:43.140 --> 0:15:46.900 een randverschijnsel, vind ik. Want er is echt structureel iets... 0:15:46.820 --> 0:15:51.380 aan de hand van... aan de hand met de economie... 0:15:51.000 --> 0:15:58.160 van China. Inderdaad, die huizenbubbel... is natuurlijk verschrikkelijk slecht. Als 0:15:58.180 --> 0:16:01.390 je gaat kijken... dan is het vertrouwen... van de gemiddelde 0:16:01.410 --> 0:16:04.690 Chinees weg in de eigen economie... Dus dat betekent dat 0:16:04.710 --> 0:16:06.910 ze de hand op de knip houden. Ze groeien nog steeds, 0:16:06.930 --> 0:16:09.850 maar dat komt omdat de export gigantisch is. Dus die 0:16:09.890 --> 0:16:14.490 Chinezen produceren als gekken en zijn dat aan het exporteren. 0:16:14.570 --> 0:16:18.760 En datgene wat de Chinezen zelf niet willen uitgeven... dat 0:16:18.800 --> 0:16:23.640 kunnen ze compenseren met de inkomsten uit die exporten. De 0:16:23.680 --> 0:16:28.450 grote vraag is hoeveel inwoners China nu eigenlijk heeft... Dat 0:16:28.510 --> 0:16:31.920 weet niemand. Er wordt iedere keer gezegd, ja, het is 1,4 miljard. 0:16:31.940 --> 0:16:35.060 De anderen willen zeggen, ja, het is 1,2 miljard. Maar inmiddels 0:16:35.100 --> 0:16:36.820 wordt er al gezegd... het zou dan ook wel eens 0:16:36.840 --> 0:16:40.480 een keer minder dan 800 miljoen kunnen zijn. Wat? Ik heb 0:16:40.500 --> 0:16:45.520 ook al gezien dat sommigen zeggen... het zou misschien ook 0:16:45.540 --> 0:16:49.630 wel eens een keer 600 miljoen kunnen zijn. En de reden 0:16:49.650 --> 0:16:59.020 is heel simpel, Hugo... Dat weet men niet. Het is 0:16:59.080 --> 0:17:03.220 gewoon een inschatting. Die ooit iemand heeft gemaakt. En dat 0:17:03.240 --> 0:17:05.780 begint al rond te zingen. Maar we weten dat dus 0:17:05.820 --> 0:17:11.939 gewoon niet. Dat systeem zit demografisch in de problemen. Het 0:17:11.980 --> 0:17:16.300 zit economisch in de problemen. Het zit in de problemen. 0:17:16.340 --> 0:17:21.430 Omdat op elk probleem gereageerd wordt met meer repressie. Denk 0:17:21.470 --> 0:17:24.459 even aan wat er met covid gebeurt. Het halve land 0:17:24.480 --> 0:17:26.440 is door ons terecht gegaan. En daar zijn ze niet 0:17:26.480 --> 0:17:31.550 goed uitgekomen. Maar ja, hoe ernstig is dat nou eigenlijk? Kijk, 0:17:31.590 --> 0:17:34.909 zo'n neergaande bevolking kun je natuurlijk ook compenseren door meer technologie. 0:17:35.790 --> 0:17:39.030 En ik blijf gewoon bij de constatering dat als het 0:17:39.070 --> 0:17:44.040 gaat om de technologische revolutie die op dit ogenblik plaatsvindt, 0:17:44.060 --> 0:17:53.640 de datarevolutie, stel internetrobotisering, ultrastellenchips, nou ja, quantum computing, de 0:17:53.660 --> 0:17:58.790 hele blik spoel. China leidt gewoon op dat gebied. Dus 0:17:58.830 --> 0:18:01.169 als ze dat verstandig aanpakken, dan zouden ze dus in 0:18:01.210 --> 0:18:04.800 staat moeten zijn... om die verminderde bevolking toch echt gewoon 0:18:04.840 --> 0:18:09.000 te kunnen compenseren... door middel van technologie, waardoor toch de 0:18:09.020 --> 0:18:14.350 productiviteit er zo op gang blijft. Dus ik moet echt 0:18:14.390 --> 0:18:18.389 nog zien wat hier gaat gebeuren. En ook die cijfers 0:18:18.430 --> 0:18:22.840 over die economie, ze zijn gegroeid... Ja, nou ja, goed, 0:18:22.859 --> 0:18:26.000 het is toch een communistisch land. En het eerste slachtoffer 0:18:26.040 --> 0:18:28.429 dat er valt in een communistisch land... dat zijn de statistieken. 0:18:28.450 --> 0:18:34.109 Want die moeten natuurlijk in het voordeel van de... De partij. Ja, 0:18:34.150 --> 0:18:38.660 die moeten worden bijgebogen. Dus ja, het gaat niet goed. 0:18:38.680 --> 0:18:40.919 Maar het is ontzettend moeilijk om te zeggen... 0:18:42.390 --> 0:18:44.010 Hoeveel Chinezen er zijn 0:18:44.540 --> 0:18:44.800 Hoeveel 0:18:44.820 --> 0:18:48.560 Chinezen er zijn. Hoe slecht het met de economie echt gaat. 0:18:48.640 --> 0:18:51.859 En wat dat gaat betekenen voor de toekomst. Dat weten 0:18:51.880 --> 0:18:55.160 we gewoon heel erg. Dat is heel erg moeilijk om 0:18:55.180 --> 0:18:58.199 te zeggen. Kortom, hartstikke goede vraag. Maar er is niet 0:18:59.010 --> 0:19:01.119 een 100% goed antwoord op te geven. Ze 0:19:01.140 --> 0:19:04.040 vergrijzen als een gek, hè? Ze vergrijzen als een gek. 0:19:04.100 --> 0:19:07.500 Ik denk dat we binnenkort ook handelsdelegaties krijgen... vanuit ons 0:19:07.540 --> 0:19:12.360 eigen vergrijzende land naar China... hoe je die helft moet organiseren. 0:19:12.400 --> 0:19:17.300 Over tien jaar staat er gewoon een robotje voor mijn deur, huisdeur... 0:19:16.540 --> 0:19:18.750 en die komt dan steunkousen aantrekken 0:19:19.820 --> 0:19:23.810 Ja, maar het betekent natuurlijk wel... dat er kansen liggen 0:19:23.850 --> 0:19:28.050 in andere landen. Bijvoorbeeld Vietnam, dat is... Dat heeft aan 0:19:28.090 --> 0:19:30.830 te maken met het feit dat China al te duur wordt. 0:19:30.869 --> 0:19:35.730 Dus de loonkosten in Vietnam liggen minder. Maar ook omdat 0:19:35.770 --> 0:19:41.170 een aantal exporten die op Amerika zijn gericht... gewoon via 0:19:41.210 --> 0:19:44.170 Vietnam lopen en via andere landen lopen... om de heffingen 0:19:44.210 --> 0:19:47.980 te ontzeilen. 0:19:48.100 --> 0:19:51.080 All right. Dank jullie wel weer voor vandaag. Met namens 0:19:51.100 --> 0:19:54.600 de vragenstellers. En tot morgen. Tot morgen.