Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekestein
Speaker 2: in de Wijk. Hugo Rijtsma. Dinsdag 24 maart. Welkom bij Boekestein
Speaker 2: in de Wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Elke
Speaker 2: dinsdag en donderdag beantwoorden we vragen van onze luisteraars... die
Speaker 2: u kunt sturen naar boekesteinindewijk.bnr.nl. En vandaag natuurlijk weer veel
Speaker 2: over de oorlog in de golf... maar ook de toekomst
Speaker 2: van de wereld. Dat straks. We beginnen bij Rob van Lees,
Speaker 2: die zegt... ik ben zeker geen voorstander van de ondoordachte
Speaker 2: actie van Trump tegen Iran... en ik heb ook mijn
Speaker 2: twijfels of Europa zich mee moet laten slepen in deze oorlog.
Speaker 2: Maar moeten wij het maar accepteren dat Iran gaat schieten...
Speaker 2: op onze civiele schepen in de straat van Hormuz... terwijl
Speaker 2: we helemaal niet direct bij deze oorlog betrokken zijn? Moeten
Speaker 2: wij het accepteren dat een land de halve wereld chanteert...
Speaker 2: vanwege zijn problemen met de VS en Israël? Vandaag is
Speaker 2: het Iran, maar misschien is het morgen weer een ander land...
Speaker 2: Ik geloof zeker in diplomatie, zegt Rob, maar daar horen
Speaker 2: ook strenge woorden bij. Europa kan nu volgens mij prima
Speaker 2: tegen Iran zeggen, we mengen ons niet in deze oorlog,
Speaker 2: maar je blijft met je poten van onze schepen af.
Speaker 2: Ik begrijp het idee van Irans asymmetrische oorlogsvoering, maar misschien
Speaker 2: moet het antwoord daarop dan ook onconventioneel zijn. Dus als
Speaker 2: onze civiele schepen worden beschoten, worden Iraanse schepen en infrastructuur
Speaker 2: daarmee misschien ook legitieme doelwitten
Speaker 3: Nou ja... Ik vrees dat het antwoord eigenlijk is dat
Speaker 3: je het in belangrijke mate moet accepteren. Want je moet
Speaker 3: ook de middelen daartoe hebben. Dat is natuurlijk altijd, ik bedoel,
Speaker 3: jullie kennen mijn mantra. Ik vraag altijd van, maar hoe dan?
Speaker 3: En dat geldt hier natuurlijk ook voor. Kijk, de Amerikanen
Speaker 3: op dit ogenblik zijn nog niet in staat om die
Speaker 3: straat te... schoon te houden, open te houden. Dat kunnen
Speaker 3: ze niet. Dan hebben ze gewoon de middelen niet voor.
Speaker 3: Je kan daar bijvoorbeeld niet zomaar een vliegtuigschip naar binnen sturen.
Speaker 3: Dat is uitermate kwetsbaar. Je kunt ook niet zomaar met
Speaker 3: een fragatte daar naar binnen gaan. Want die zijn ook
Speaker 3: uitermate kwetsbaar. Die zijn inderdaad niet ingericht op, laten we zeggen,
Speaker 3: die asymmetrische ordersvoering die daaruit bestaat. Dat je bijvoorbeeld met speedbooten...
Speaker 3: naar een groot oorlogsschip toe kunt varen en een mijn
Speaker 3: aan de rompen plakt, waardoor hij een probleem heeft. Dus
Speaker 3: dat is het hele punt. Daar zijn die schepen niet
Speaker 3: op ingericht. Het grappige is, dus al die high-tech waterstof,
Speaker 3: Dus het enige wat je kunt doen is een mitrailleur pakken...
Speaker 3: en proberen om zo'n boot te raken als hij naar
Speaker 3: je toe komt. En dat gebeurt dus ook. En daar
Speaker 3: zit dus een geweldig probleem in. Kijk, en nogmaals, als
Speaker 3: de Amerikanen niet kunnen... waarom denken wij dan dat wij
Speaker 3: dat wel zouden kunnen? En wat moet je dan kapot
Speaker 3: gaan bombarderen? En met welke wapensystemen zouden we dat moeten doen? Nou,
Speaker 3: we hebben niet zoveel hoor. Dan zou je misschien maar
Speaker 3: vliegtuigen naartoe moeten. Raketten hebben we überhaupt niet. in Europa,
Speaker 3: dat is toch wel het handigste om die te hebben. Ja,
Speaker 3: nou ja, hartelijk gefeliciteerd... met al die defensiebezuinigingen van de
Speaker 3: afgelopen decennia. Je wordt nu geconfronteerd met je eigen besluiten
Speaker 1: Strenge woorden hebben alleen zin als je dus de middelen hebt.
Speaker 1: Als een vader zijn zoon een pak op zijn broek geeft...
Speaker 1: dan doet hij dat omdat de vader sterke handen heeft.
Speaker 1: Die kan dat doen. Wij kunnen niet zoveel daar. En
Speaker 1: daarom is eigenlijk het enige wat we kunnen doen... is
Speaker 1: proberen dan te bemiddelen. Proberen onderdeel te zijn van een
Speaker 1: diplomatieke oplossing. Ja
Speaker 2: dat kan dan misschien wel. Of zou je... Ja, nee,
Speaker 2: dat is natuurlijk ook niet zinvol. Ik zit te denken,
Speaker 2: kan je niet op een of andere manier de schade verhalen?
Speaker 2: Maar Iran ligt natuurlijk al zo zwaar onder sancties.
Speaker 3: Het enige wat je kunt doen is wat wij ook
Speaker 3: doen met Russische schepen. Als ze onder een valse vlag
Speaker 3: varen om die schepen op te brengen. Maar dat schiet
Speaker 3: ook niet echt op. Je hebt gewoon echt een probleem.
Speaker 3: En asymmetrische oorlogsvoering is altijd een probleem. Kijk maar wat
Speaker 3: er is gebeurd in Irak 2003 na de Amerikaanse invasie om
Speaker 3: Salam Hussain eruit te trappen. Nou, dat is inderdaad gelukt.
Speaker 3: Uiteindelijk werd hij ook geëxecuteerd. Maar daarna begon de ellende,
Speaker 3: omdat je gewoon met een tegenstander te maken hebt die
Speaker 3: asymmetrisch optreedt. Afghanistan, idem dito. Dus het is gewoon echt
Speaker 3: ontzettend lastig om iets voor elkaar te krijgen.
Speaker 2: Ja. Dat was ook de laatste vraag waardoor ik ook
Speaker 2: weer dacht... dat begrijp ik eigenlijk ook nog steeds niet helemaal...
Speaker 2: waarom Oekraïne niet gewoon beslag zou kunnen laten leggen... op
Speaker 2: de Russische tegoeden. Om te zeggen, dit is de schade,
Speaker 2: die is veroorzaakt door Rusland. Dat is illegaal. Wij willen
Speaker 2: die schade verhaald zien. Daar ligt een bak geld van Rusland.
Speaker 2: Dus wij willen gewoon dat een rechter daar beslag op legt.
Speaker 2: En dat het dan vervolgens van ons is. Zoiets zou
Speaker 2: je ook misschien richting Iran kunnen doen. Maar eigenlijk belangrijker
Speaker 2: is nog de vraag... is zoiets in de Russische tegoeden
Speaker 2: kennelijk niet mogelijk
Speaker 3: Nou, daar is natuurlijk wel over gesproken... toen er over
Speaker 3: die 90 miljard werd gesproken... die richting Oekraïne moest gaan... en
Speaker 3: die gefinancierd zou moeten worden uit de... Uit de opdrangsten. Nou,
Speaker 3: niet eens uit de opdrangsten... maar gewoon uit de tegoeden
Speaker 3: van Rusland. En daar is natuurlijk een heel gedoe over geweest.
Speaker 3: Maar uiteindelijk zou inderdaad zo'n claim wel kunnen komen... van Oekraïne.
Speaker 3: Maar die kwam in dit geval eigenlijk van de Europese Unie.
Speaker 3: En dan kan het niet. Maar ik zou inderdaad de
Speaker 3: Oekraïners ook aanbevelen... om gewoon naar de rechten te stappen.
Speaker 3: En de vraag is even, naar welke rechten? Ik denk
Speaker 3: naar de Belgische rechten. Omdat daar het meeste geld vast zit.
Speaker 3: Om te zeggen, ik laat daar beslag op leggen... en
Speaker 3: dit geld wil ik uiteindelijk gaan gebruiken voor de herstelbetaling.
Speaker 3: Maar dat kan je eigenlijk pas doen na het einde
Speaker 3: van de oorlog, hoor.
Speaker 2: Volgens mij is het nu ook wel aantoonbaar... dat de
Speaker 2: Russen op een illegale manier huishouden in Oekraïne
Speaker 3: toch? Ja, maar ik denk dat ze dat pas gaan doen...
Speaker 3: als het ook bijvoorbeeld in het kader van een of
Speaker 3: ander akkoord dat er komt... waar daar moeten ook herstelbetalingen
Speaker 3: in
Speaker 2: zitten. Kennelijk is het dus toch niet zo simpel
Speaker 3: als je zou hopen. Als je aan de regels wilt houden,
Speaker 3: dat is natuurlijk het hele punt... dan is niks
Speaker 1: simpel. De Wever was ook vreselijk bang... België daar dan
Speaker 1: alleen verantwoordelijk voor werd gehouden. En dat is ook keihard
Speaker 1: terug weer gepakt
Speaker 2: Matthijs Vreken heeft een clubje getiteld Militaire Meesters... waarin ze
Speaker 2: met enige regelmaat krijgshistorische onderwerpen bespreken. Leuk. Zeker in deze tijden.
Speaker 2: En een vraag uit het clubje... Is het de volgende?
Speaker 2: Israël slaagt erin om al jarenlang intensief oorlog te voeren.
Speaker 2: Nu zelfs op meerdere fronten tegelijk. Toch hoor je zelden
Speaker 2: over grote geldproblemen, begrotingstekorten of financieringstress. Hoe financiert Israël dit eigenlijk?
Speaker 2: Waar komt het geld vandaan om dit zo lang vol
Speaker 2: te houden? En hoe verhoudt zich dat tot de landen zoekeren?
Speaker 2: Dat het sterk afhankelijk is van leningen en andere steun
Speaker 2: voor buitenaf?
Speaker 1: Ik heb een beetje uit zitten zoeken. Het begrotingstekort van
Speaker 1: Israël is... Het is nu 5,1 procent door die extra defensieuitgaven.
Speaker 1: Dat is hoog. De staatsschuld is niet zo vreselijk hoog
Speaker 1: als je het met Italië of Frankrijk of België vergelijkt.
Speaker 1: Namelijk 70 procent van het plutonationaal product. Dat is wel veel
Speaker 1: hoger dan voor de oorlog. Het begrotingskort was toen bijvoorbeeld 2
Speaker 1: tot 3 procent. Nou, ze geven heel veel geld uit aan
Speaker 1: de oorlog en defensie. Ze hebben door dat al die
Speaker 1: mensen in de krijgsmacht zitten... ook een lagere economische groei.
Speaker 1: Maar dat wordt als tijdelijk ingeschat. Minder investeringen en activiteit.
Speaker 1: Belastinginkomsten onder druk. En ze hebben natuurlijk die structurele druk
Speaker 1: op de begroting... omdat de rente op de schuld natuurlijk stijgt.
Speaker 1: En de sociale en politieke uitgaven ook hoog blijven. Maar
Speaker 1: Israël kan nog steeds geld lenen... op de financiële markt.
Speaker 1: Kan nog steeds obligaties uitgeven. Kan ook nog belasting verhogen.
Speaker 1: Indien nodig. Dus het moet toch wel gezegd worden... dat
Speaker 1: het nog niet acuut is. Nee
Speaker 3: het is gewoon goed financieel beheer. En ze krijgen dus
Speaker 3: ook nog een keer... 3 tot 4 miljard dollar per jaar... van
Speaker 3: de Verenigde Staten. Dat is jaarlijkse steun hoor. Die ze krijgen. En...
Speaker 3: En realiseer je je, kijk het is natuurlijk een behoorlijk
Speaker 3: gemilitariseerde samenleving. En heel erg veel landen die zijn ook
Speaker 3: afhankelijk van Israëlse wapensystemen. Dus over het gebied van technologie, cybersecurity,
Speaker 3: exporten van defensieproducten. Nou dat leidt tot behoorlijke inkomsten voor Israël.
Speaker 3: Dat gaat natuurlijk gewoon door en dat wordt eigenlijk alleen
Speaker 3: maar meer... nu de veiligheid in de wereld zo achteruit gaat.
Speaker 3: En daarnaast denk ik dat ze het financieel gewoon goed doen.
Speaker 3: Heel prudent
Speaker 1: En Israëlische wapens zijn ook heel erg goed. Ook de
Speaker 1: Nederlandse krijgsmacht koopt voor een deel Israëlische wapens
Speaker 2: En natuurlijk in de vergelijking met Oekraïne die hier wordt gemaakt.
Speaker 2: Oekraïne wordt helemaal kapot gebombardeerd. Wat heel erg slecht is
Speaker 2: voor je economie. En dat kan je van Israël toch
Speaker 2: niet zeggen... al hebben ze nu af en toe wat
Speaker 2: te verstouwen van de Iraanse kant. Ja, met die
Speaker 3: clustermeditie met name. Ja, dus het kan allemaal. En ze
Speaker 3: nemen voor lief dat je in oorlogstijd de schulden laat oplopen.
Speaker 3: Dus ja, als je dat gaat doen en vervolgens trek
Speaker 3: je de broek weer aan... dan ben je in staat
Speaker 3: om dit redelijk te overleven, denk ik. Ja.
Speaker 2: Hopelijk een goede bijdrage aan het krijgshistorische clubje. Deze antwoorden.
Speaker 2: Dan gaan we naar Paul Niele die zegt... China heeft
Speaker 2: mogelijk de sleutel in handen... als zij Rusland dwingen te
Speaker 2: stoppen in Oekraïne... onder voorwaarde dat de VS stoppen in Iran.
Speaker 2: En dan mogen Trump en Xi samen de Nobelprijs delen.
Speaker 2: Het voorstel van Paul Niele. Graag jullie reflectie.
Speaker 3: Nou, in ieder geval even dat punt van die Nobelprijs.
Speaker 3: Ik denk dat Trump die wel... Ja, die kan hij
Speaker 3: definitief op zijn buik schrijven. Dat is echt onmogelijk. Een
Speaker 3: paar keer is hij in een illegale militaire operatie begonnen.
Speaker 3: Of een oorlog. Het is maar net hoe ik het
Speaker 3: er allemaal zou willen noemen. Dus dat gaat hem nooit worden.
Speaker 3: En ik heb ook soms het gevoel dat hij denkt...
Speaker 3: als ik die Nobelprijs dan toch niet krijg, dan ga
Speaker 3: ik mijn oorlog voeren. Want dan maakt het wel niet
Speaker 3: meer uit. Ja, nee, maar dat kan hij wel vergeten. Ja,
Speaker 3: en dan moeten die twee aan elkaar worden gekoppeld. Amerika
Speaker 3: en China, Rusland en Oekraïne. Ik denk dat het gewoon
Speaker 3: los staat van elkaar. Dit is gewoon een onderneming van
Speaker 3: Trump op zotte voorwaarden. En ik denk dat je toch
Speaker 3: niet in de situatie kunt gaan komen... dat Amerika Rusland
Speaker 3: gaat dwingen om te stoppen in Oekraïne. En dan stoppen
Speaker 3: wij met de oorlog in Iran. Want Amerika moet gewoon
Speaker 3: stoppen met die oorlog in Iran. Want dat gaat economisch
Speaker 3: gewoon veel te veel
Speaker 1: kosten. En natuurlijk het grote probleem... China, die kiest eigenlijk
Speaker 1: toch een beetje voor Rusland, hè? Die weigert om daar een... Nou,
Speaker 3: een
Speaker 1: beetje
Speaker 1: Behoorlijk,
Speaker 3: ja. Rusland wordt zo'n vanzelfstaat van China
Speaker 1: Tja. Maar ook dus... China is dus niet bereid om
Speaker 1: de macht die het heeft... in te zetten om Rusland
Speaker 1: die oorlog te laten beëindigen. Omdat het kennelijk zo is
Speaker 1: dat China denkt... ja, wij moeten toch naar een andere
Speaker 1: wereld toe... en dan kan ik Rusland niet loslaten. Want
Speaker 1: die heb ik dan nodig.
Speaker 2: Ja. Maar Trump en Xi hebben binnenkort, al is hij
Speaker 2: wat uitgesteld... toch een afspraak met elkaar. Trump wil altijd
Speaker 2: graag een deal. Ik vind dit wel een mooie deal
Speaker 3: Ik denk dat hij, als hij een deal wil, gaat
Speaker 3: in de technologie kijken. Hij wil een deal hebben dat
Speaker 3: hij ongelimiteerde importen kan doen... kritieke grondstoffen, zoals zelfs zamaar.
Speaker 3: Dus dat is wat hij wil. Hij wil de technologierees
Speaker 3: van China winnen. En die oorlog is, ik denk, gewoon
Speaker 3: voor hem bijzaak. En bovendien realiseer wat hij in de
Speaker 3: nationale veiligheidsstrategie heeft gedaan, die eind vorig jaar is uitgekomen.
Speaker 3: Daar is hij met het onzalige idee gekomen van invloedssferen.
Speaker 3: Maar dat betekent dus eigenlijk gewoon dat China kan doen
Speaker 3: wat hij wil. Ik denk dat het voor hem geen
Speaker 3: enkel probleem is dat dat gewoon buiten zijn invloedsfeer valt.
Speaker 3: Wat er in Oekraïne gebeurt met China en Rusland. Want
Speaker 3: daar is hij niet echt in geïnteresseerd
Speaker 1: China's politie is natuurlijk door het geklunzen in het Midden-Oosten
Speaker 1: nog sterker geworden hè? Het is al zo dat ze
Speaker 1: met het licentiesysteem, met kritieke metalen... Ja, dat betekent dus
Speaker 1: gewoon dat China die hefboom heeft. Want Amerika moet dat hebben.
Speaker 1: Dus de vorige keer kreeg China het al voor elkaar...
Speaker 1: dat ze Amerikaanse chips kregen. Die schijnen overigens nu weer
Speaker 1: vast te zitten in een pijplijn ergens. Ik weet niet
Speaker 1: hoe het daarmee staat. Maar ik denk dat Xi zijn
Speaker 1: handen wrijft... Als er een deal komt, dan zal dat
Speaker 1: gunstig zijn voor China.
Speaker 3: Het is allemaal gunstig voor China. Wat er ook gebeurt.
Speaker 3: Deze president heeft zichzelf al zo in de moek gemaneuvreerd...
Speaker 3: en zo onmogelijk gemaakt... dat het denk ik altijd goed
Speaker 3: is voor China wat er gebeurt
Speaker 2: Even iets tussendoor. Welkom terug... Dan Kees IJsbranden, die zegt jullie...
Speaker 2: analyse en duiding voor de hedendaagse gebeurtenissen op geopolitiek vlak...
Speaker 2: kan ik al jarenlang erg waarderen. Graag daag ik jullie
Speaker 2: uit om eens verder vooruit te kijken. Ik zal het
Speaker 2: jullie daarbij makkelijk maken, zegt Kees. Zijn vragen zijn... 1. Hoe
Speaker 2: ziet de wereld er over een jaar uit? Daar ben
Speaker 2: ik ook wel in geïnteresseerd eigenlijk. Daarbij kijkend naar de
Speaker 2: positie van Trump na de midterms. Hoe staat het ervoor
Speaker 2: met de oorlog in Oekraïne en het Midden-Oosten? Welke andere
Speaker 2: nieuwe geopolitieke ontwikkelingen zien jullie ontstaan? En tot slot, waar
Speaker 2: lig je s'nachts nog wel eens wakker van? Nou, wie
Speaker 3: wil beginnen? Dat laatste is trouwens heel makkelijk. Ik lig
Speaker 3: nergens wakker van. Wat er ook gebeurt, ook al vergaat
Speaker 3: de wereld bijna. Er moet gewoon goed geslapen worden.
Speaker 1: Maar luister, ik kan de toekomst niet voorspellen. Daarvoor zijn
Speaker 1: er gewoon te veel onzekere factoren. Maar daar kom ik
Speaker 1: natuurlijk niet mee weg bij Kees IJsbranderij. Die wilde toch
Speaker 1: dat ik mijn nek in die galg stop. Dan kan
Speaker 1: hij me straks uitlachen. Maar goed, waar ik dus vakker
Speaker 1: van lig is die midterms. Hoewel ik de laatste tijd
Speaker 1: denk van... hij zal het toch niet gaan uiten, dat
Speaker 1: kan toch niet. Maar als hij dat dus wel doet
Speaker 1: en hij gaat dus echt tegen de grondwet in... dan
Speaker 1: komt Amerika een heel troebel vaarwaarder terecht. En dan heeft
Speaker 1: dat ook uitstraling naar de hele wereld... een van de
Speaker 1: grootste democratieën ter wereld... dan gewoon dus eigenlijk tegen de
Speaker 1: grondwet in gaat. Nou, bij Oekraïne hoop ik dat... dat
Speaker 1: in ieder geval Rusland niet wint. Dat het dus statisch
Speaker 1: blijft en dat Poetin daar een aanleiding ziet... om dan
Speaker 1: toch maar over een bestand te gaan praten. Of dat
Speaker 1: gaat gebeuren, weet ik niet. Nou, in het Midden-Oosten... als
Speaker 1: er een wonder gebeurt, dan is... komt er inderdaad een
Speaker 1: deal tussen Iran en Trump. Maar het lijkt me eigenlijk
Speaker 1: meer voor de hand liggend... dat Iran nog maanden gewoon
Speaker 1: de gelegenheid heeft... om asymmetrisch tekeer te gaan. Waardoor we
Speaker 1: rekening moeten houden... met een langdurige verhoging van de benzineprijs
Speaker 3: Ik ben het eens dat je niet met goede voorspellingen
Speaker 3: kunt komen. Ik bedoel, het kan ook morgen afgelopen zijn
Speaker 3: in Iran. Ja. Dus dat is allemaal mogelijk. Dus ik
Speaker 3: zou daar niet iets over durven zeggen. Het enige wat
Speaker 3: ik over Iran zou durven zeggen... is dat Trump eigenlijk
Speaker 3: al in belangrijke mate verloren heeft. Dus hij kan wel
Speaker 3: zeggen van... ik heb allemaal ballistische raketten kapotgemaakt... en de
Speaker 3: marine bestaat niet meer. Maar eigenlijk zijn doelstellingen... en zeker
Speaker 3: als het gaat over regime change... wat een aanvankelijke doelstelling was...
Speaker 3: Die zijn er niet meer. En dat is wel belangrijk
Speaker 3: omdat daarmee de positie van Trump... op het internationale toneel
Speaker 3: enorm wordt ondermijnd. En überhaupt wat hij nu heeft gedaan...
Speaker 3: in aanvulling op wat hij in Oekraïne heeft nagelaten... namelijk
Speaker 3: gewoon volledig steun geven en veel meer kijken naar Poetin...
Speaker 3: waar hij betere maatjes mee is dan met Zelenskyj. Ja,
Speaker 3: wat hier gebeurt, dus Oekraïne, Iran, plus die idiotie die
Speaker 3: we hebben gezien met betrekking tot Groenland. De documenten die
Speaker 3: zijn verschenen, zoals de nationale veiligheidsstrategie, maar ook de defensiestrategie.
Speaker 3: Als je dat allemaal werkelijk optelt, dan zie je nu gewoon,
Speaker 3: zeker door wat er nu gebeurt met de enorme economische
Speaker 3: impact die dat heeft, dat landen gewoon hun rug toe
Speaker 3: gaan keren naar Amerika. En dat zal langer blijven duren
Speaker 3: dan Trump. Want dit is nu de tweede keer dat Amerika...
Speaker 3: het Amerikaanse politieke systeem en dergelijke president heeft voortgebracht. En
Speaker 3: dat heeft enorme consequenties voor de maskositie van de Verenigde Staten.
Speaker 3: Die op zich onder Trump helemaal niet feitelijk hoeft te zwakken.
Speaker 3: Maar doordat je al je bondgenoten... van je hebt verwijderd,
Speaker 3: maar ook nog een keer je tegenstanders... eigenlijk hebt gemotiveerd
Speaker 3: om nog meer tegenstand te gaan bieden... zal je zien
Speaker 3: dat de Amerikanen eigenlijk kiezen voor een koers... waarbij ze
Speaker 3: steeds meer geïsoleerd worden in de internationale politiek. En dat
Speaker 3: is gewoon voor Amerika niet goed. Zo simpel is het.
Speaker 3: met het vinden van militaire oplossingen. Als je iets niet zint,
Speaker 3: dat heeft hij nou twee keer geprobeerd. En dat werkt
Speaker 3: dus gewoon niet. En daar zit dus echt een geweldig
Speaker 3: probleem in. Dus wat het geopolitieke hiervan is... is gewoon
Speaker 3: verdere isolatie van de Verenigde Staten... en een verdere afkalving
Speaker 3: van de positie van de Verenigde Staten... zowel in termen
Speaker 3: van soft power... dus is het nog een leuk land
Speaker 3: waarmee je wat kunt... maar ook economisch gezien zal uiteindelijk
Speaker 3: de Amerikanen... de Verenigde Staten zal hieronder gaan leiden. Dat
Speaker 3: kan bijna niet anders.
Speaker 2: Oké, dus Alex Jan ligt wakker van de midterms. Wij
Speaker 2: zien over een jaar een verloren oorlog in het Midden-Oosten.
Speaker 2: Een verzwakte Verenigde Staten. Ja, en misschien, dacht ik daarbij,
Speaker 2: misschien dan ook een versterkt Europa. Want of het genoeg is,
Speaker 2: moet nog blijken. Maar er worden natuurlijk ook best wel
Speaker 2: stappen gemaakt. Nou
Speaker 3: als het goed is, wel. Als het goed is, wel. Ja,
Speaker 3: als het goed is, zie je dus dat Europa zich
Speaker 3: verder gaat versterken. Dat dat ongehoord moeilijk is. Dat dat
Speaker 3: gepaard gaat met heel veel gedoe en gezeur en gezanig.
Speaker 3: Dat wil ik ook allemaal geloven. Want we zijn al
Speaker 3: eenmaal een soevereinde land... die op een aantal punten verder
Speaker 3: bij elkaar moeten komen... Maar op defensiegebied zijn er grote
Speaker 3: stappen genomen. Is het allemaal voldoende? Nee, het is allemaal
Speaker 3: nog niet voldoende. Op economisch gebied idem dito, maar het
Speaker 3: gebeurt wel. Dus Amerika heeft zich nu, Trump... Die heeft
Speaker 3: zich nu afgekeerd van de rijkste delen van de wereld.
Speaker 3: Ik was vorige week, zoals je weet, in Litouwen. Daar
Speaker 3: zei een vent, een generaal was dat, die nogal geporteerd
Speaker 3: was van Trump. Die zei, nou het is wel echt
Speaker 3: een financieel genie hoor, die Trump. Want hij heeft gezegd
Speaker 3: van het westelijke halverwond. Dat is waar ik mij op.
Speaker 3: Dus dat slaat ons helemaal nergens op. Dus ook hier
Speaker 3: zie je gewoon op dit punt... dat die MAGA-types beginnen
Speaker 3: nu ook te begrijpen... dat er iets ongehoord fout aan
Speaker 3: te gaan is. Nou
Speaker 2: Kees. Ik hoop dat je... Nou ja, je doet het
Speaker 2: er maar mee. Dank jullie wel weer. En tot morgen.
Speaker 2: Tot morgen. Tot morgen.