WEBVTT - Trump heeft al verloren in Iran

0:00:02.980 --> 0:00:09.610
<v Speaker 1>Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekestein

0:00:09.619 --> 0:00:13.110
<v Speaker 2>in de Wijk. Hugo Rijtsma. Dinsdag 24 maart. Welkom bij Boekestein

0:00:13.150 --> 0:00:15.390
<v Speaker 2>in de Wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Elke

0:00:15.410 --> 0:00:18.410
<v Speaker 2>dinsdag en donderdag beantwoorden we vragen van onze luisteraars... die

0:00:18.470 --> 0:00:23.229
<v Speaker 2>u kunt sturen naar boekesteinindewijk.bnr.nl. En vandaag natuurlijk weer veel

0:00:23.270 --> 0:00:26.450
<v Speaker 2>over de oorlog in de golf... maar ook de toekomst

0:00:26.489 --> 0:00:30.970
<v Speaker 2>van de wereld. Dat straks. We beginnen bij Rob van Lees,

0:00:31.010 --> 0:00:34.290
<v Speaker 2>die zegt... ik ben zeker geen voorstander van de ondoordachte

0:00:34.330 --> 0:00:36.169
<v Speaker 2>actie van Trump tegen Iran... en ik heb ook mijn

0:00:36.210 --> 0:00:39.990
<v Speaker 2>twijfels of Europa zich mee moet laten slepen in deze oorlog.

0:00:40.030 --> 0:00:43.860
<v Speaker 2>Maar moeten wij het maar accepteren dat Iran gaat schieten...

0:00:43.560 --> 0:00:45.780
<v Speaker 2>op onze civiele schepen in de straat van Hormuz... terwijl

0:00:45.820 --> 0:00:48.760
<v Speaker 2>we helemaal niet direct bij deze oorlog betrokken zijn? Moeten

0:00:48.780 --> 0:00:51.780
<v Speaker 2>wij het accepteren dat een land de halve wereld chanteert...

0:00:51.380 --> 0:00:53.880
<v Speaker 2>vanwege zijn problemen met de VS en Israël? Vandaag is

0:00:53.920 --> 0:00:56.360
<v Speaker 2>het Iran, maar misschien is het morgen weer een ander land...

0:00:58.750 --> 0:01:02.570
<v Speaker 2>Ik geloof zeker in diplomatie, zegt Rob, maar daar horen

0:01:02.610 --> 0:01:05.250
<v Speaker 2>ook strenge woorden bij. Europa kan nu volgens mij prima

0:01:05.270 --> 0:01:07.650
<v Speaker 2>tegen Iran zeggen, we mengen ons niet in deze oorlog,

0:01:07.690 --> 0:01:10.110
<v Speaker 2>maar je blijft met je poten van onze schepen af.

0:01:10.150 --> 0:01:14.520
<v Speaker 2>Ik begrijp het idee van Irans asymmetrische oorlogsvoering, maar misschien

0:01:14.530 --> 0:01:17.840
<v Speaker 2>moet het antwoord daarop dan ook onconventioneel zijn. Dus als

0:01:17.880 --> 0:01:22.160
<v Speaker 2>onze civiele schepen worden beschoten, worden Iraanse schepen en infrastructuur

0:01:22.200 --> 0:01:24.710
<v Speaker 2>daarmee misschien ook legitieme doelwitten

0:01:25.740 --> 0:01:29.459
<v Speaker 3>Nou ja... Ik vrees dat het antwoord eigenlijk is dat

0:01:29.500 --> 0:01:32.319
<v Speaker 3>je het in belangrijke mate moet accepteren. Want je moet

0:01:32.360 --> 0:01:35.500
<v Speaker 3>ook de middelen daartoe hebben. Dat is natuurlijk altijd, ik bedoel,

0:01:35.530 --> 0:01:39.990
<v Speaker 3>jullie kennen mijn mantra. Ik vraag altijd van, maar hoe dan?

0:01:40.030 --> 0:01:43.070
<v Speaker 3>En dat geldt hier natuurlijk ook voor. Kijk, de Amerikanen

0:01:43.110 --> 0:01:45.030
<v Speaker 3>op dit ogenblik zijn nog niet in staat om die

0:01:45.050 --> 0:01:49.870
<v Speaker 3>straat te... schoon te houden, open te houden. Dat kunnen

0:01:49.910 --> 0:01:51.870
<v Speaker 3>ze niet. Dan hebben ze gewoon de middelen niet voor.

0:01:51.910 --> 0:01:56.810
<v Speaker 3>Je kan daar bijvoorbeeld niet zomaar een vliegtuigschip naar binnen sturen.

0:01:56.830 --> 0:02:00.820
<v Speaker 3>Dat is uitermate kwetsbaar. Je kunt ook niet zomaar met

0:02:00.840 --> 0:02:02.900
<v Speaker 3>een fragatte daar naar binnen gaan. Want die zijn ook

0:02:02.920 --> 0:02:07.220
<v Speaker 3>uitermate kwetsbaar. Die zijn inderdaad niet ingericht op, laten we zeggen,

0:02:07.240 --> 0:02:12.520
<v Speaker 3>die asymmetrische ordersvoering die daaruit bestaat. Dat je bijvoorbeeld met speedbooten...

0:02:13.850 --> 0:02:18.100
<v Speaker 3>naar een groot oorlogsschip toe kunt varen en een mijn

0:02:18.139 --> 0:02:24.340
<v Speaker 3>aan de rompen plakt, waardoor hij een probleem heeft. Dus

0:02:24.660 --> 0:02:29.000
<v Speaker 3>dat is het hele punt. Daar zijn die schepen niet

0:02:29.040 --> 0:02:33.100
<v Speaker 3>op ingericht. Het grappige is, dus al die high-tech waterstof,

0:02:35.620 --> 0:02:38.120
<v Speaker 3>Dus het enige wat je kunt doen is een mitrailleur pakken...

0:02:37.900 --> 0:02:40.410
<v Speaker 3>en proberen om zo'n boot te raken als hij naar

0:02:40.430 --> 0:02:43.210
<v Speaker 3>je toe komt. En dat gebeurt dus ook. En daar

0:02:43.230 --> 0:02:46.610
<v Speaker 3>zit dus een geweldig probleem in. Kijk, en nogmaals, als

0:02:46.630 --> 0:02:49.650
<v Speaker 3>de Amerikanen niet kunnen... waarom denken wij dan dat wij

0:02:49.690 --> 0:02:54.900
<v Speaker 3>dat wel zouden kunnen? En wat moet je dan kapot

0:02:54.910 --> 0:03:00.620
<v Speaker 3>gaan bombarderen? En met welke wapensystemen zouden we dat moeten doen? Nou,

0:03:00.639 --> 0:03:02.120
<v Speaker 3>we hebben niet zoveel hoor. Dan zou je misschien maar

0:03:02.160 --> 0:03:05.720
<v Speaker 3>vliegtuigen naartoe moeten. Raketten hebben we überhaupt niet. in Europa,

0:03:05.760 --> 0:03:09.060
<v Speaker 3>dat is toch wel het handigste om die te hebben. Ja,

0:03:09.360 --> 0:03:12.680
<v Speaker 3>nou ja, hartelijk gefeliciteerd... met al die defensiebezuinigingen van de

0:03:12.700 --> 0:03:16.399
<v Speaker 3>afgelopen decennia. Je wordt nu geconfronteerd met je eigen besluiten

0:03:17.389 --> 0:03:20.790
<v Speaker 1>Strenge woorden hebben alleen zin als je dus de middelen hebt.

0:03:20.950 --> 0:03:23.810
<v Speaker 1>Als een vader zijn zoon een pak op zijn broek geeft...

0:03:23.590 --> 0:03:26.510
<v Speaker 1>dan doet hij dat omdat de vader sterke handen heeft.

0:03:26.530 --> 0:03:29.520
<v Speaker 1>Die kan dat doen. Wij kunnen niet zoveel daar. En

0:03:29.560 --> 0:03:31.190
<v Speaker 1>daarom is eigenlijk het enige wat we kunnen doen... is

0:03:31.210 --> 0:03:34.790
<v Speaker 1>proberen dan te bemiddelen. Proberen onderdeel te zijn van een

0:03:34.810 --> 0:03:36.230
<v Speaker 1>diplomatieke oplossing. Ja

0:03:36.550 --> 0:03:38.670
<v Speaker 2>dat kan dan misschien wel. Of zou je... Ja, nee,

0:03:38.690 --> 0:03:40.690
<v Speaker 2>dat is natuurlijk ook niet zinvol. Ik zit te denken,

0:03:40.710 --> 0:03:43.130
<v Speaker 2>kan je niet op een of andere manier de schade verhalen?

0:03:43.150 --> 0:03:46.020
<v Speaker 2>Maar Iran ligt natuurlijk al zo zwaar onder sancties.

0:03:46.750 --> 0:03:48.770
<v Speaker 3>Het enige wat je kunt doen is wat wij ook

0:03:48.790 --> 0:03:55.700
<v Speaker 3>doen met Russische schepen. Als ze onder een valse vlag

0:03:55.720 --> 0:04:01.740
<v Speaker 3>varen om die schepen op te brengen. Maar dat schiet

0:04:01.760 --> 0:04:05.180
<v Speaker 3>ook niet echt op. Je hebt gewoon echt een probleem.

0:04:05.220 --> 0:04:09.090
<v Speaker 3>En asymmetrische oorlogsvoering is altijd een probleem. Kijk maar wat

0:04:09.130 --> 0:04:14.110
<v Speaker 3>er is gebeurd in Irak 2003 na de Amerikaanse invasie om

0:04:14.150 --> 0:04:16.940
<v Speaker 3>Salam Hussain eruit te trappen. Nou, dat is inderdaad gelukt.

0:04:17.000 --> 0:04:20.419
<v Speaker 3>Uiteindelijk werd hij ook geëxecuteerd. Maar daarna begon de ellende,

0:04:20.480 --> 0:04:23.260
<v Speaker 3>omdat je gewoon met een tegenstander te maken hebt die

0:04:23.320 --> 0:04:27.539
<v Speaker 3>asymmetrisch optreedt. Afghanistan, idem dito. Dus het is gewoon echt

0:04:27.640 --> 0:04:32.020
<v Speaker 3>ontzettend lastig om iets voor elkaar te krijgen.

0:04:32.120 --> 0:04:36.990
<v Speaker 2>Ja. Dat was ook de laatste vraag waardoor ik ook

0:04:37.010 --> 0:04:40.370
<v Speaker 2>weer dacht... dat begrijp ik eigenlijk ook nog steeds niet helemaal...

0:04:39.930 --> 0:04:44.840
<v Speaker 2>waarom Oekraïne niet gewoon beslag zou kunnen laten leggen... op

0:04:44.880 --> 0:04:47.720
<v Speaker 2>de Russische tegoeden. Om te zeggen, dit is de schade,

0:04:47.760 --> 0:04:50.400
<v Speaker 2>die is veroorzaakt door Rusland. Dat is illegaal. Wij willen

0:04:50.420 --> 0:04:53.760
<v Speaker 2>die schade verhaald zien. Daar ligt een bak geld van Rusland.

0:04:53.779 --> 0:04:55.880
<v Speaker 2>Dus wij willen gewoon dat een rechter daar beslag op legt.

0:04:55.940 --> 0:04:58.540
<v Speaker 2>En dat het dan vervolgens van ons is. Zoiets zou

0:04:58.560 --> 0:05:00.960
<v Speaker 2>je ook misschien richting Iran kunnen doen. Maar eigenlijk belangrijker

0:05:01.000 --> 0:05:05.010
<v Speaker 2>is nog de vraag... is zoiets in de Russische tegoeden

0:05:05.230 --> 0:05:06.180
<v Speaker 2>kennelijk niet mogelijk

0:05:06.650 --> 0:05:09.550
<v Speaker 3>Nou, daar is natuurlijk wel over gesproken... toen er over

0:05:09.570 --> 0:05:12.970
<v Speaker 3>die 90 miljard werd gesproken... die richting Oekraïne moest gaan... en

0:05:13.010 --> 0:05:18.870
<v Speaker 3>die gefinancierd zou moeten worden uit de... Uit de opdrangsten. Nou,

0:05:18.910 --> 0:05:23.049
<v Speaker 3>niet eens uit de opdrangsten... maar gewoon uit de tegoeden

0:05:23.089 --> 0:05:26.600
<v Speaker 3>van Rusland. En daar is natuurlijk een heel gedoe over geweest.

0:05:26.630 --> 0:05:33.220
<v Speaker 3>Maar uiteindelijk zou inderdaad zo'n claim wel kunnen komen... van Oekraïne.

0:05:33.260 --> 0:05:36.700
<v Speaker 3>Maar die kwam in dit geval eigenlijk van de Europese Unie.

0:05:36.740 --> 0:05:40.440
<v Speaker 3>En dan kan het niet. Maar ik zou inderdaad de

0:05:40.460 --> 0:05:43.580
<v Speaker 3>Oekraïners ook aanbevelen... om gewoon naar de rechten te stappen.

0:05:43.620 --> 0:05:45.540
<v Speaker 3>En de vraag is even, naar welke rechten? Ik denk

0:05:45.560 --> 0:05:49.640
<v Speaker 3>naar de Belgische rechten. Omdat daar het meeste geld vast zit.

0:05:49.860 --> 0:05:52.820
<v Speaker 3>Om te zeggen, ik laat daar beslag op leggen... en

0:05:52.870 --> 0:05:55.850
<v Speaker 3>dit geld wil ik uiteindelijk gaan gebruiken voor de herstelbetaling.

0:05:55.870 --> 0:05:57.490
<v Speaker 3>Maar dat kan je eigenlijk pas doen na het einde

0:05:57.510 --> 0:05:58.070
<v Speaker 3>van de oorlog, hoor.

0:05:58.950 --> 0:06:00.830
<v Speaker 2>Volgens mij is het nu ook wel aantoonbaar... dat de

0:06:00.870 --> 0:06:02.910
<v Speaker 2>Russen op een illegale manier huishouden in Oekraïne

0:06:03.150 --> 0:06:06.219
<v Speaker 3>toch? Ja, maar ik denk dat ze dat pas gaan doen...

0:06:06.000 --> 0:06:09.220
<v Speaker 3>als het ook bijvoorbeeld in het kader van een of

0:06:09.260 --> 0:06:11.880
<v Speaker 3>ander akkoord dat er komt... waar daar moeten ook herstelbetalingen

0:06:11.920 --> 0:06:12.020
<v Speaker 3>in

0:06:12.040 --> 0:06:14.720
<v Speaker 2>zitten. Kennelijk is het dus toch niet zo simpel

0:06:14.760 --> 0:06:18.690
<v Speaker 3>als je zou hopen. Als je aan de regels wilt houden,

0:06:18.730 --> 0:06:20.990
<v Speaker 3>dat is natuurlijk het hele punt... dan is niks

0:06:21.029 --> 0:06:25.560
<v Speaker 1>simpel. De Wever was ook vreselijk bang... België daar dan

0:06:25.580 --> 0:06:28.200
<v Speaker 1>alleen verantwoordelijk voor werd gehouden. En dat is ook keihard

0:06:28.220 --> 0:06:30.250
<v Speaker 1>terug weer gepakt

0:06:32.880 --> 0:06:39.400
<v Speaker 2>Matthijs Vreken heeft een clubje getiteld Militaire Meesters... waarin ze

0:06:39.440 --> 0:06:46.609
<v Speaker 2>met enige regelmaat krijgshistorische onderwerpen bespreken. Leuk. Zeker in deze tijden.

0:06:46.670 --> 0:06:50.170
<v Speaker 2>En een vraag uit het clubje... Is het de volgende?

0:06:50.210 --> 0:06:53.830
<v Speaker 2>Israël slaagt erin om al jarenlang intensief oorlog te voeren.

0:06:53.870 --> 0:06:56.510
<v Speaker 2>Nu zelfs op meerdere fronten tegelijk. Toch hoor je zelden

0:06:56.550 --> 0:07:02.510
<v Speaker 2>over grote geldproblemen, begrotingstekorten of financieringstress. Hoe financiert Israël dit eigenlijk?

0:07:02.529 --> 0:07:04.409
<v Speaker 2>Waar komt het geld vandaan om dit zo lang vol

0:07:04.430 --> 0:07:07.170
<v Speaker 2>te houden? En hoe verhoudt zich dat tot de landen zoekeren?

0:07:07.210 --> 0:07:11.440
<v Speaker 2>Dat het sterk afhankelijk is van leningen en andere steun

0:07:11.480 --> 0:07:13.240
<v Speaker 2>voor buitenaf?

0:07:13.280 --> 0:07:16.260
<v Speaker 1>Ik heb een beetje uit zitten zoeken. Het begrotingstekort van

0:07:16.320 --> 0:07:22.040
<v Speaker 1>Israël is... Het is nu 5,1 procent door die extra defensieuitgaven.

0:07:22.060 --> 0:07:26.580
<v Speaker 1>Dat is hoog. De staatsschuld is niet zo vreselijk hoog

0:07:26.620 --> 0:07:29.020
<v Speaker 1>als je het met Italië of Frankrijk of België vergelijkt.

0:07:29.040 --> 0:07:33.560
<v Speaker 1>Namelijk 70 procent van het plutonationaal product. Dat is wel veel

0:07:33.600 --> 0:07:37.860
<v Speaker 1>hoger dan voor de oorlog. Het begrotingskort was toen bijvoorbeeld 2

0:07:37.780 --> 0:07:41.210
<v Speaker 1>tot 3 procent. Nou, ze geven heel veel geld uit aan

0:07:41.230 --> 0:07:44.360
<v Speaker 1>de oorlog en defensie. Ze hebben door dat al die

0:07:44.400 --> 0:07:47.640
<v Speaker 1>mensen in de krijgsmacht zitten... ook een lagere economische groei.

0:07:47.660 --> 0:07:53.440
<v Speaker 1>Maar dat wordt als tijdelijk ingeschat. Minder investeringen en activiteit.

0:07:53.460 --> 0:07:57.230
<v Speaker 1>Belastinginkomsten onder druk. En ze hebben natuurlijk die structurele druk

0:07:57.250 --> 0:08:00.770
<v Speaker 1>op de begroting... omdat de rente op de schuld natuurlijk stijgt.

0:08:00.810 --> 0:08:04.890
<v Speaker 1>En de sociale en politieke uitgaven ook hoog blijven. Maar

0:08:04.930 --> 0:08:07.510
<v Speaker 1>Israël kan nog steeds geld lenen... op de financiële markt.

0:08:07.530 --> 0:08:12.130
<v Speaker 1>Kan nog steeds obligaties uitgeven. Kan ook nog belasting verhogen.

0:08:12.170 --> 0:08:17.660
<v Speaker 1>Indien nodig. Dus het moet toch wel gezegd worden... dat

0:08:17.940 --> 0:08:20.520
<v Speaker 1>het nog niet acuut is. Nee

0:08:20.740 --> 0:08:24.420
<v Speaker 3>het is gewoon goed financieel beheer. En ze krijgen dus

0:08:24.440 --> 0:08:29.100
<v Speaker 3>ook nog een keer... 3 tot 4 miljard dollar per jaar... van

0:08:29.220 --> 0:08:34.730
<v Speaker 3>de Verenigde Staten. Dat is jaarlijkse steun hoor. Die ze krijgen. En...

0:08:35.550 --> 0:08:38.550
<v Speaker 3>En realiseer je je, kijk het is natuurlijk een behoorlijk

0:08:38.590 --> 0:08:43.660
<v Speaker 3>gemilitariseerde samenleving. En heel erg veel landen die zijn ook

0:08:43.720 --> 0:08:49.360
<v Speaker 3>afhankelijk van Israëlse wapensystemen. Dus over het gebied van technologie, cybersecurity,

0:08:49.420 --> 0:08:56.020
<v Speaker 3>exporten van defensieproducten. Nou dat leidt tot behoorlijke inkomsten voor Israël.

0:08:56.040 --> 0:08:58.150
<v Speaker 3>Dat gaat natuurlijk gewoon door en dat wordt eigenlijk alleen

0:08:58.170 --> 0:09:04.210
<v Speaker 3>maar meer... nu de veiligheid in de wereld zo achteruit gaat.

0:09:04.690 --> 0:09:08.110
<v Speaker 3>En daarnaast denk ik dat ze het financieel gewoon goed doen.

0:09:08.130 --> 0:09:08.830
<v Speaker 3>Heel prudent

0:09:09.410 --> 0:09:12.920
<v Speaker 1>En Israëlische wapens zijn ook heel erg goed. Ook de

0:09:12.980 --> 0:09:16.840
<v Speaker 1>Nederlandse krijgsmacht koopt voor een deel Israëlische wapens

0:09:17.840 --> 0:09:21.000
<v Speaker 2>En natuurlijk in de vergelijking met Oekraïne die hier wordt gemaakt.

0:09:21.070 --> 0:09:24.190
<v Speaker 2>Oekraïne wordt helemaal kapot gebombardeerd. Wat heel erg slecht is

0:09:24.210 --> 0:09:27.130
<v Speaker 2>voor je economie. En dat kan je van Israël toch

0:09:27.150 --> 0:09:28.790
<v Speaker 2>niet zeggen... al hebben ze nu af en toe wat

0:09:28.809 --> 0:09:32.770
<v Speaker 2>te verstouwen van de Iraanse kant. Ja, met die

0:09:32.830 --> 0:09:39.670
<v Speaker 3>clustermeditie met name. Ja, dus het kan allemaal. En ze

0:09:39.690 --> 0:09:44.270
<v Speaker 3>nemen voor lief dat je in oorlogstijd de schulden laat oplopen.

0:09:44.330 --> 0:09:46.650
<v Speaker 3>Dus ja, als je dat gaat doen en vervolgens trek

0:09:46.690 --> 0:09:50.190
<v Speaker 3>je de broek weer aan... dan ben je in staat

0:09:50.230 --> 0:09:51.890
<v Speaker 3>om dit redelijk te overleven, denk ik. Ja.

0:09:54.020 --> 0:10:00.140
<v Speaker 2>Hopelijk een goede bijdrage aan het krijgshistorische clubje. Deze antwoorden.

0:10:00.160 --> 0:10:04.040
<v Speaker 2>Dan gaan we naar Paul Niele die zegt... China heeft

0:10:04.070 --> 0:10:08.710
<v Speaker 2>mogelijk de sleutel in handen... als zij Rusland dwingen te

0:10:08.730 --> 0:10:14.569
<v Speaker 2>stoppen in Oekraïne... onder voorwaarde dat de VS stoppen in Iran.

0:10:14.610 --> 0:10:19.790
<v Speaker 2>En dan mogen Trump en Xi samen de Nobelprijs delen.

0:10:19.830 --> 0:10:23.209
<v Speaker 2>Het voorstel van Paul Niele. Graag jullie reflectie.

0:10:24.330 --> 0:10:26.970
<v Speaker 3>Nou, in ieder geval even dat punt van die Nobelprijs.

0:10:27.010 --> 0:10:30.230
<v Speaker 3>Ik denk dat Trump die wel... Ja, die kan hij

0:10:30.270 --> 0:10:34.000
<v Speaker 3>definitief op zijn buik schrijven. Dat is echt onmogelijk. Een

0:10:34.160 --> 0:10:37.480
<v Speaker 3>paar keer is hij in een illegale militaire operatie begonnen.

0:10:37.540 --> 0:10:38.820
<v Speaker 3>Of een oorlog. Het is maar net hoe ik het

0:10:38.840 --> 0:10:41.390
<v Speaker 3>er allemaal zou willen noemen. Dus dat gaat hem nooit worden.

0:10:42.429 --> 0:10:45.410
<v Speaker 3>En ik heb ook soms het gevoel dat hij denkt...

0:10:44.990 --> 0:10:47.010
<v Speaker 3>als ik die Nobelprijs dan toch niet krijg, dan ga

0:10:47.030 --> 0:10:49.620
<v Speaker 3>ik mijn oorlog voeren. Want dan maakt het wel niet

0:10:49.650 --> 0:10:59.060
<v Speaker 3>meer uit. Ja, nee, maar dat kan hij wel vergeten. Ja,

0:10:59.100 --> 0:11:04.900
<v Speaker 3>en dan moeten die twee aan elkaar worden gekoppeld. Amerika

0:11:04.950 --> 0:11:09.209
<v Speaker 3>en China, Rusland en Oekraïne. Ik denk dat het gewoon

0:11:09.230 --> 0:11:12.170
<v Speaker 3>los staat van elkaar. Dit is gewoon een onderneming van

0:11:12.200 --> 0:11:17.500
<v Speaker 3>Trump op zotte voorwaarden. En ik denk dat je toch

0:11:17.540 --> 0:11:21.740
<v Speaker 3>niet in de situatie kunt gaan komen... dat Amerika Rusland

0:11:21.780 --> 0:11:24.860
<v Speaker 3>gaat dwingen om te stoppen in Oekraïne. En dan stoppen

0:11:24.880 --> 0:11:28.090
<v Speaker 3>wij met de oorlog in Iran. Want Amerika moet gewoon

0:11:28.110 --> 0:11:30.510
<v Speaker 3>stoppen met die oorlog in Iran. Want dat gaat economisch

0:11:30.530 --> 0:11:31.290
<v Speaker 3>gewoon veel te veel

0:11:31.309 --> 0:11:38.250
<v Speaker 1>kosten. En natuurlijk het grote probleem... China, die kiest eigenlijk

0:11:38.270 --> 0:11:42.229
<v Speaker 1>toch een beetje voor Rusland, hè? Die weigert om daar een... Nou,

0:11:42.250 --> 0:11:42.390
<v Speaker 3>een

0:11:42.429 --> 0:11:42.929
<v Speaker 1>beetje

0:11:43.450 --> 0:11:43.890
<v Speaker 1>Behoorlijk,

0:11:43.910 --> 0:11:47.880
<v Speaker 3>ja. Rusland wordt zo'n vanzelfstaat van China

0:11:48.360 --> 0:11:52.240
<v Speaker 1>Tja. Maar ook dus... China is dus niet bereid om

0:11:52.280 --> 0:11:55.700
<v Speaker 1>de macht die het heeft... in te zetten om Rusland

0:11:55.740 --> 0:11:58.260
<v Speaker 1>die oorlog te laten beëindigen. Omdat het kennelijk zo is

0:11:58.280 --> 0:12:00.939
<v Speaker 1>dat China denkt... ja, wij moeten toch naar een andere

0:12:00.980 --> 0:12:04.320
<v Speaker 1>wereld toe... en dan kan ik Rusland niet loslaten. Want

0:12:04.340 --> 0:12:05.160
<v Speaker 1>die heb ik dan nodig.

0:12:07.670 --> 0:12:12.030
<v Speaker 2>Ja. Maar Trump en Xi hebben binnenkort, al is hij

0:12:12.050 --> 0:12:15.390
<v Speaker 2>wat uitgesteld... toch een afspraak met elkaar. Trump wil altijd

0:12:15.429 --> 0:12:18.939
<v Speaker 2>graag een deal. Ik vind dit wel een mooie deal

0:12:19.790 --> 0:12:22.010
<v Speaker 3>Ik denk dat hij, als hij een deal wil, gaat

0:12:22.050 --> 0:12:24.910
<v Speaker 3>in de technologie kijken. Hij wil een deal hebben dat

0:12:24.960 --> 0:12:30.930
<v Speaker 3>hij ongelimiteerde importen kan doen... kritieke grondstoffen, zoals zelfs zamaar.

0:12:30.950 --> 0:12:36.150
<v Speaker 3>Dus dat is wat hij wil. Hij wil de technologierees

0:12:36.170 --> 0:12:39.540
<v Speaker 3>van China winnen. En die oorlog is, ik denk, gewoon

0:12:39.559 --> 0:12:42.860
<v Speaker 3>voor hem bijzaak. En bovendien realiseer wat hij in de

0:12:42.900 --> 0:12:47.020
<v Speaker 3>nationale veiligheidsstrategie heeft gedaan, die eind vorig jaar is uitgekomen.

0:12:47.040 --> 0:12:52.490
<v Speaker 3>Daar is hij met het onzalige idee gekomen van invloedssferen.

0:12:54.170 --> 0:12:57.370
<v Speaker 3>Maar dat betekent dus eigenlijk gewoon dat China kan doen

0:12:57.390 --> 0:13:00.550
<v Speaker 3>wat hij wil. Ik denk dat het voor hem geen

0:13:00.590 --> 0:13:04.020
<v Speaker 3>enkel probleem is dat dat gewoon buiten zijn invloedsfeer valt.

0:13:04.059 --> 0:13:07.880
<v Speaker 3>Wat er in Oekraïne gebeurt met China en Rusland. Want

0:13:07.920 --> 0:13:11.020
<v Speaker 3>daar is hij niet echt in geïnteresseerd

0:13:12.320 --> 0:13:15.070
<v Speaker 1>China's politie is natuurlijk door het geklunzen in het Midden-Oosten

0:13:15.110 --> 0:13:18.180
<v Speaker 1>nog sterker geworden hè? Het is al zo dat ze

0:13:18.220 --> 0:13:21.600
<v Speaker 1>met het licentiesysteem, met kritieke metalen... Ja, dat betekent dus

0:13:21.640 --> 0:13:25.730
<v Speaker 1>gewoon dat China die hefboom heeft. Want Amerika moet dat hebben.

0:13:25.750 --> 0:13:30.270
<v Speaker 1>Dus de vorige keer kreeg China het al voor elkaar...

0:13:29.230 --> 0:13:33.010
<v Speaker 1>dat ze Amerikaanse chips kregen. Die schijnen overigens nu weer

0:13:33.050 --> 0:13:35.610
<v Speaker 1>vast te zitten in een pijplijn ergens. Ik weet niet

0:13:35.630 --> 0:13:38.210
<v Speaker 1>hoe het daarmee staat. Maar ik denk dat Xi zijn

0:13:38.250 --> 0:13:41.300
<v Speaker 1>handen wrijft... Als er een deal komt, dan zal dat

0:13:41.340 --> 0:13:42.959
<v Speaker 1>gunstig zijn voor China.

0:13:42.980 --> 0:13:45.530
<v Speaker 3>Het is allemaal gunstig voor China. Wat er ook gebeurt.

0:13:45.730 --> 0:13:49.250
<v Speaker 3>Deze president heeft zichzelf al zo in de moek gemaneuvreerd...

0:13:48.670 --> 0:13:51.750
<v Speaker 3>en zo onmogelijk gemaakt... dat het denk ik altijd goed

0:13:51.790 --> 0:13:54.050
<v Speaker 3>is voor China wat er gebeurt

0:13:55.559 --> 0:14:06.120
<v Speaker 2>Even iets tussendoor. Welkom terug... Dan Kees IJsbranden, die zegt jullie...

0:14:05.960 --> 0:14:10.819
<v Speaker 2>analyse en duiding voor de hedendaagse gebeurtenissen op geopolitiek vlak...

0:14:10.520 --> 0:14:13.610
<v Speaker 2>kan ik al jarenlang erg waarderen. Graag daag ik jullie

0:14:13.670 --> 0:14:16.890
<v Speaker 2>uit om eens verder vooruit te kijken. Ik zal het

0:14:16.910 --> 0:14:22.930
<v Speaker 2>jullie daarbij makkelijk maken, zegt Kees. Zijn vragen zijn... 1. Hoe

0:14:22.990 --> 0:14:26.410
<v Speaker 2>ziet de wereld er over een jaar uit? Daar ben

0:14:26.450 --> 0:14:29.880
<v Speaker 2>ik ook wel in geïnteresseerd eigenlijk. Daarbij kijkend naar de

0:14:29.920 --> 0:14:33.660
<v Speaker 2>positie van Trump na de midterms. Hoe staat het ervoor

0:14:33.700 --> 0:14:36.900
<v Speaker 2>met de oorlog in Oekraïne en het Midden-Oosten? Welke andere

0:14:36.950 --> 0:14:40.670
<v Speaker 2>nieuwe geopolitieke ontwikkelingen zien jullie ontstaan? En tot slot, waar

0:14:40.730 --> 0:14:45.590
<v Speaker 2>lig je s'nachts nog wel eens wakker van? Nou, wie

0:14:45.630 --> 0:14:48.610
<v Speaker 3>wil beginnen? Dat laatste is trouwens heel makkelijk. Ik lig

0:14:48.670 --> 0:14:53.640
<v Speaker 3>nergens wakker van. Wat er ook gebeurt, ook al vergaat

0:14:53.660 --> 0:14:56.880
<v Speaker 3>de wereld bijna. Er moet gewoon goed geslapen worden.

0:14:57.060 --> 0:15:02.910
<v Speaker 1>Maar luister, ik kan de toekomst niet voorspellen. Daarvoor zijn

0:15:02.950 --> 0:15:06.560
<v Speaker 1>er gewoon te veel onzekere factoren. Maar daar kom ik

0:15:06.620 --> 0:15:09.160
<v Speaker 1>natuurlijk niet mee weg bij Kees IJsbranderij. Die wilde toch

0:15:09.180 --> 0:15:13.140
<v Speaker 1>dat ik mijn nek in die galg stop. Dan kan

0:15:13.160 --> 0:15:15.760
<v Speaker 1>hij me straks uitlachen. Maar goed, waar ik dus vakker

0:15:15.780 --> 0:15:19.110
<v Speaker 1>van lig is die midterms. Hoewel ik de laatste tijd

0:15:19.140 --> 0:15:22.050
<v Speaker 1>denk van... hij zal het toch niet gaan uiten, dat

0:15:22.110 --> 0:15:24.570
<v Speaker 1>kan toch niet. Maar als hij dat dus wel doet

0:15:24.610 --> 0:15:28.650
<v Speaker 1>en hij gaat dus echt tegen de grondwet in... dan

0:15:28.690 --> 0:15:31.670
<v Speaker 1>komt Amerika een heel troebel vaarwaarder terecht. En dan heeft

0:15:31.710 --> 0:15:34.540
<v Speaker 1>dat ook uitstraling naar de hele wereld... een van de

0:15:34.580 --> 0:15:39.100
<v Speaker 1>grootste democratieën ter wereld... dan gewoon dus eigenlijk tegen de

0:15:39.120 --> 0:15:46.100
<v Speaker 1>grondwet in gaat. Nou, bij Oekraïne hoop ik dat... dat

0:15:46.180 --> 0:15:50.619
<v Speaker 1>in ieder geval Rusland niet wint. Dat het dus statisch

0:15:50.640 --> 0:15:53.080
<v Speaker 1>blijft en dat Poetin daar een aanleiding ziet... om dan

0:15:53.100 --> 0:15:55.640
<v Speaker 1>toch maar over een bestand te gaan praten. Of dat

0:15:55.680 --> 0:16:00.610
<v Speaker 1>gaat gebeuren, weet ik niet. Nou, in het Midden-Oosten... als

0:16:00.640 --> 0:16:05.270
<v Speaker 1>er een wonder gebeurt, dan is... komt er inderdaad een

0:16:05.290 --> 0:16:08.630
<v Speaker 1>deal tussen Iran en Trump. Maar het lijkt me eigenlijk

0:16:08.650 --> 0:16:13.560
<v Speaker 1>meer voor de hand liggend... dat Iran nog maanden gewoon

0:16:13.580 --> 0:16:17.580
<v Speaker 1>de gelegenheid heeft... om asymmetrisch tekeer te gaan. Waardoor we

0:16:17.620 --> 0:16:21.450
<v Speaker 1>rekening moeten houden... met een langdurige verhoging van de benzineprijs

0:16:22.580 --> 0:16:26.930
<v Speaker 3>Ik ben het eens dat je niet met goede voorspellingen

0:16:26.950 --> 0:16:29.570
<v Speaker 3>kunt komen. Ik bedoel, het kan ook morgen afgelopen zijn

0:16:29.610 --> 0:16:32.630
<v Speaker 3>in Iran. Ja. Dus dat is allemaal mogelijk. Dus ik

0:16:32.650 --> 0:16:37.230
<v Speaker 3>zou daar niet iets over durven zeggen. Het enige wat

0:16:37.250 --> 0:16:40.300
<v Speaker 3>ik over Iran zou durven zeggen... is dat Trump eigenlijk

0:16:40.360 --> 0:16:44.020
<v Speaker 3>al in belangrijke mate verloren heeft. Dus hij kan wel

0:16:44.060 --> 0:16:50.760
<v Speaker 3>zeggen van... ik heb allemaal ballistische raketten kapotgemaakt... en de

0:16:50.780 --> 0:16:55.240
<v Speaker 3>marine bestaat niet meer. Maar eigenlijk zijn doelstellingen... en zeker

0:16:55.280 --> 0:16:58.750
<v Speaker 3>als het gaat over regime change... wat een aanvankelijke doelstelling was...

0:16:59.650 --> 0:17:02.390
<v Speaker 3>Die zijn er niet meer. En dat is wel belangrijk

0:17:02.450 --> 0:17:06.610
<v Speaker 3>omdat daarmee de positie van Trump... op het internationale toneel

0:17:06.690 --> 0:17:13.780
<v Speaker 3>enorm wordt ondermijnd. En überhaupt wat hij nu heeft gedaan...

0:17:12.200 --> 0:17:17.139
<v Speaker 3>in aanvulling op wat hij in Oekraïne heeft nagelaten... namelijk

0:17:17.160 --> 0:17:22.830
<v Speaker 3>gewoon volledig steun geven en veel meer kijken naar Poetin...

0:17:22.350 --> 0:17:26.030
<v Speaker 3>waar hij betere maatjes mee is dan met Zelenskyj. Ja,

0:17:26.070 --> 0:17:30.790
<v Speaker 3>wat hier gebeurt, dus Oekraïne, Iran, plus die idiotie die

0:17:30.810 --> 0:17:35.180
<v Speaker 3>we hebben gezien met betrekking tot Groenland. De documenten die

0:17:35.200 --> 0:17:40.639
<v Speaker 3>zijn verschenen, zoals de nationale veiligheidsstrategie, maar ook de defensiestrategie.

0:17:40.680 --> 0:17:43.790
<v Speaker 3>Als je dat allemaal werkelijk optelt, dan zie je nu gewoon,

0:17:44.510 --> 0:17:47.870
<v Speaker 3>zeker door wat er nu gebeurt met de enorme economische

0:17:47.910 --> 0:17:50.810
<v Speaker 3>impact die dat heeft, dat landen gewoon hun rug toe

0:17:50.850 --> 0:17:58.740
<v Speaker 3>gaan keren naar Amerika. En dat zal langer blijven duren

0:17:58.780 --> 0:18:03.260
<v Speaker 3>dan Trump. Want dit is nu de tweede keer dat Amerika...

0:18:02.380 --> 0:18:07.379
<v Speaker 3>het Amerikaanse politieke systeem en dergelijke president heeft voortgebracht. En

0:18:07.420 --> 0:18:11.310
<v Speaker 3>dat heeft enorme consequenties voor de maskositie van de Verenigde Staten.

0:18:11.350 --> 0:18:16.869
<v Speaker 3>Die op zich onder Trump helemaal niet feitelijk hoeft te zwakken.

0:18:16.890 --> 0:18:21.260
<v Speaker 3>Maar doordat je al je bondgenoten... van je hebt verwijderd,

0:18:21.280 --> 0:18:25.200
<v Speaker 3>maar ook nog een keer je tegenstanders... eigenlijk hebt gemotiveerd

0:18:25.260 --> 0:18:28.919
<v Speaker 3>om nog meer tegenstand te gaan bieden... zal je zien

0:18:28.960 --> 0:18:32.899
<v Speaker 3>dat de Amerikanen eigenlijk kiezen voor een koers... waarbij ze

0:18:32.940 --> 0:18:37.630
<v Speaker 3>steeds meer geïsoleerd worden in de internationale politiek. En dat

0:18:37.670 --> 0:18:41.169
<v Speaker 3>is gewoon voor Amerika niet goed. Zo simpel is het.

0:18:45.430 --> 0:18:49.480
<v Speaker 3>met het vinden van militaire oplossingen. Als je iets niet zint,

0:18:49.500 --> 0:18:52.540
<v Speaker 3>dat heeft hij nou twee keer geprobeerd. En dat werkt

0:18:52.560 --> 0:18:55.000
<v Speaker 3>dus gewoon niet. En daar zit dus echt een geweldig

0:18:55.040 --> 0:19:00.720
<v Speaker 3>probleem in. Dus wat het geopolitieke hiervan is... is gewoon

0:19:00.760 --> 0:19:04.699
<v Speaker 3>verdere isolatie van de Verenigde Staten... en een verdere afkalving

0:19:04.740 --> 0:19:08.280
<v Speaker 3>van de positie van de Verenigde Staten... zowel in termen

0:19:08.300 --> 0:19:11.560
<v Speaker 3>van soft power... dus is het nog een leuk land

0:19:11.580 --> 0:19:16.879
<v Speaker 3>waarmee je wat kunt... maar ook economisch gezien zal uiteindelijk

0:19:16.900 --> 0:19:21.030
<v Speaker 3>de Amerikanen... de Verenigde Staten zal hieronder gaan leiden. Dat

0:19:21.070 --> 0:19:21.810
<v Speaker 3>kan bijna niet anders.

0:19:23.490 --> 0:19:27.780
<v Speaker 2>Oké, dus Alex Jan ligt wakker van de midterms. Wij

0:19:27.840 --> 0:19:31.220
<v Speaker 2>zien over een jaar een verloren oorlog in het Midden-Oosten.

0:19:31.260 --> 0:19:35.290
<v Speaker 2>Een verzwakte Verenigde Staten. Ja, en misschien, dacht ik daarbij,

0:19:35.330 --> 0:19:38.970
<v Speaker 2>misschien dan ook een versterkt Europa. Want of het genoeg is,

0:19:39.010 --> 0:19:41.710
<v Speaker 2>moet nog blijken. Maar er worden natuurlijk ook best wel

0:19:41.730 --> 0:19:42.770
<v Speaker 2>stappen gemaakt. Nou

0:19:42.930 --> 0:19:45.869
<v Speaker 3>als het goed is, wel. Als het goed is, wel. Ja,

0:19:45.910 --> 0:19:48.890
<v Speaker 3>als het goed is, zie je dus dat Europa zich

0:19:48.930 --> 0:19:53.379
<v Speaker 3>verder gaat versterken. Dat dat ongehoord moeilijk is. Dat dat

0:19:53.410 --> 0:19:57.100
<v Speaker 3>gepaard gaat met heel veel gedoe en gezeur en gezanig.

0:19:57.140 --> 0:19:58.760
<v Speaker 3>Dat wil ik ook allemaal geloven. Want we zijn al

0:19:58.800 --> 0:20:01.540
<v Speaker 3>eenmaal een soevereinde land... die op een aantal punten verder

0:20:01.560 --> 0:20:04.810
<v Speaker 3>bij elkaar moeten komen... Maar op defensiegebied zijn er grote

0:20:04.830 --> 0:20:07.430
<v Speaker 3>stappen genomen. Is het allemaal voldoende? Nee, het is allemaal

0:20:07.470 --> 0:20:11.100
<v Speaker 3>nog niet voldoende. Op economisch gebied idem dito, maar het

0:20:11.160 --> 0:20:18.340
<v Speaker 3>gebeurt wel. Dus Amerika heeft zich nu, Trump... Die heeft

0:20:18.359 --> 0:20:21.310
<v Speaker 3>zich nu afgekeerd van de rijkste delen van de wereld.

0:20:21.350 --> 0:20:26.510
<v Speaker 3>Ik was vorige week, zoals je weet, in Litouwen. Daar

0:20:26.530 --> 0:20:33.939
<v Speaker 3>zei een vent, een generaal was dat, die nogal geporteerd

0:20:33.980 --> 0:20:36.280
<v Speaker 3>was van Trump. Die zei, nou het is wel echt

0:20:36.320 --> 0:20:39.720
<v Speaker 3>een financieel genie hoor, die Trump. Want hij heeft gezegd

0:20:39.740 --> 0:20:42.470
<v Speaker 3>van het westelijke halverwond. Dat is waar ik mij op.

0:20:47.140 --> 0:20:52.859
<v Speaker 3>Dus dat slaat ons helemaal nergens op. Dus ook hier

0:20:52.900 --> 0:20:57.379
<v Speaker 3>zie je gewoon op dit punt... dat die MAGA-types beginnen

0:20:57.420 --> 0:20:59.820
<v Speaker 3>nu ook te begrijpen... dat er iets ongehoord fout aan

0:20:59.859 --> 0:21:00.860
<v Speaker 3>te gaan is. Nou

0:21:01.440 --> 0:21:05.659
<v Speaker 2>Kees. Ik hoop dat je... Nou ja, je doet het

0:21:05.680 --> 0:21:12.070
<v Speaker 2>er maar mee. Dank jullie wel weer. En tot morgen.

0:21:12.230 --> 0:21:13.250
<v Speaker 2>Tot morgen. Tot morgen.