1 00:00:01,360 --> 00:00:12,110 Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Avondnieuws. Lisbeth Staats en Niels Heithuis. 2 00:00:12,150 --> 00:00:13,870 Speaker 2: Fijn dat je luistert. Hier is het nieuws om mee 3 00:00:13,890 --> 00:00:17,810 Speaker 2: thuis te komen. De TU Eindhoven gaat zoveel studentenwoningen bouwen. Tenminste, 4 00:00:17,829 --> 00:00:20,330 Speaker 2: dat is het plan dat er geen tekort meer aan is. 5 00:00:20,370 --> 00:00:22,950 Speaker 2: Hoe krijgt de Technische Universiteit dat voor elkaar? Dat hoor 6 00:00:22,970 --> 00:00:27,220 Speaker 2: je deze komende twintig minuten. Europa heeft een manier bedacht 7 00:00:27,260 --> 00:00:30,660 Speaker 2: om Oekraïne toch leningen te geven... als Hongarije en Slovakije 8 00:00:30,680 --> 00:00:33,140 Speaker 2: blijven dwars liggen. En we gaan zo naar het debat 9 00:00:33,180 --> 00:00:35,240 Speaker 2: in Den Haag... over de oorlog in het Midden-Oosten. Maar 10 00:00:35,280 --> 00:00:37,279 Speaker 2: eerst de belangrijkste ontwikkelingen van vandaag. 11 00:00:38,580 --> 00:00:41,059 Speaker 3: In de oorlog in het Midden-Oosten een paar punten onder elkaar. 12 00:00:41,080 --> 00:00:44,310 Speaker 3: Iran blijft de straat van Hormuz blokkeren... om zo Israël 13 00:00:44,350 --> 00:00:47,330 Speaker 3: en de VS economisch onder druk te zetten. Dat zegt 14 00:00:47,350 --> 00:00:52,270 Speaker 3: de nieuwe Iraanse geestelijke leider... Morshtaba Khamenei in zijn eerste verklaring. 15 00:00:52,310 --> 00:00:56,410 Speaker 3: Israël heeft een evacuatiebevel afgegeven... voor een groot deel van Zuid-Libanon. 16 00:00:56,440 --> 00:01:00,560 Speaker 3: Er worden opnieuw bombardementen verwacht. De oorlog met Iran veroorzaakt 17 00:01:00,580 --> 00:01:04,260 Speaker 3: de grootste aanbodsverstoring... op de oliemarkt ooit. Dat stelt het 18 00:01:04,300 --> 00:01:06,100 Speaker 3: internationaal energieagentschap. 19 00:01:07,050 --> 00:01:09,289 Speaker 2: Ondertussen debatteert de Tweede Kamer al de hele dag over 20 00:01:09,310 --> 00:01:12,130 Speaker 2: de oorlog in het Midden-Oosten. Hoe moet Nederland zich opstellen 21 00:01:12,190 --> 00:01:15,790 Speaker 2: en hoe manoeuvreert het kabinet zich daar doorheen? Daar zijn 22 00:01:15,810 --> 00:01:18,089 Speaker 2: de meningen over verdeeld. De wereld zou beter 23 00:01:18,130 --> 00:01:21,330 Speaker 4: af zijn zonder dit regime. Maar dat betekent nog niet 24 00:01:21,350 --> 00:01:26,020 Speaker 4: dat elke militaire stap tegen dit regime automatisch verstandig, houdbaar 25 00:01:26,060 --> 00:01:29,940 Speaker 4: of rechtmatig is. Een ieder die denkt dat Donald Trump 26 00:01:29,980 --> 00:01:32,619 Speaker 4: of Bibi Netanyahu het maar ook maar één seconde te 27 00:01:32,640 --> 00:01:36,480 Speaker 4: doen is... Om het Iraanse volk heeft het volstrekt mis. 28 00:01:36,520 --> 00:01:39,300 Speaker 4: Het is de bevrijding van olie, niet van de mensen 29 00:01:39,340 --> 00:01:44,440 Speaker 5: in Iran. Het internationaal recht, superbelangrijk, volgens de minister-president. Maar 30 00:01:44,480 --> 00:01:47,580 Speaker 5: op dit soort momenten ook altijd een beetje lastig 31 00:01:48,210 --> 00:01:51,890 Speaker 3: Politiek verslaggever Michiel Jurjens is in Den Haag. Goedemiddag, Michiel. 32 00:01:51,950 --> 00:01:53,060 Speaker 6: Goedemiddag, Lisbeth 33 00:01:53,450 --> 00:01:57,030 Speaker 3: We horen al direct heel veel verschillende perspectieven en zienswijzen 34 00:01:57,070 --> 00:02:00,190 Speaker 3: op die oorlog. Wat moet dit debat eigenlijk opleveren? 35 00:02:01,210 --> 00:02:05,630 Speaker 6: Het is sowieso het eerste lange uitgebreide debat... tussen de 36 00:02:05,650 --> 00:02:08,850 Speaker 6: Tweede Kamer en het kabinet over de oorlog. Dus er 37 00:02:08,870 --> 00:02:12,350 Speaker 6: kan sowieso voor het eerst wat langer over gesproken worden nu. 38 00:02:12,400 --> 00:02:14,860 Speaker 6: En partijen willen ook echt wel graag laten zien en 39 00:02:14,900 --> 00:02:18,100 Speaker 6: horen waar zij staan. Als je het de hele dag 40 00:02:18,120 --> 00:02:20,880 Speaker 6: een beetje zo volgt... dan kom je eigenlijk grofweg drie 41 00:02:20,919 --> 00:02:24,580 Speaker 6: smaken tegen. Laat ik bij de linkse partijen beginnen. Die 42 00:02:24,620 --> 00:02:28,600 Speaker 6: zien een duidelijke schending van het internationaal recht... Zij zeggen 43 00:02:28,620 --> 00:02:31,280 Speaker 6: die aanvallen al vanaf het begin, bijna twee weken geleden, 44 00:02:31,300 --> 00:02:34,510 Speaker 6: waren illegaal. En zij zeggen tegen het kabinet, en de 45 00:02:34,530 --> 00:02:36,910 Speaker 6: ene partij doet dat dan weer harder en stelliger dan 46 00:02:36,950 --> 00:02:39,710 Speaker 6: de andere... spreek je daar ook over uit tegen de 47 00:02:39,770 --> 00:02:44,410 Speaker 6: Amerikanen en tegen Israël. Dan heb je de VVD en 48 00:02:44,450 --> 00:02:48,640 Speaker 6: partijen rechts daarvan die veel meer gefocust zijn op het 49 00:02:48,680 --> 00:02:52,959 Speaker 6: Iraanse gevaar. Partijen die begrip tonen voor de acties van 50 00:02:52,980 --> 00:02:56,560 Speaker 6: de Amerikanen... en de Israëliërs in Iran. Er zijn ook 51 00:02:56,580 --> 00:02:59,290 Speaker 6: partijen die nog verder gaan. De PVV en de groep 52 00:02:59,330 --> 00:03:04,030 Speaker 6: Markeshauer bijvoorbeeld. Die zeggen het kabinet zou juist vierkant achter 53 00:03:04,050 --> 00:03:07,810 Speaker 6: de VS en Israël moeten gaan staan. Die nuances die 54 00:03:07,870 --> 00:03:10,500 Speaker 6: er af en toe bij geplaatst worden... die zouden er 55 00:03:10,520 --> 00:03:13,340 Speaker 6: niet moeten zijn. Dan heb je daar tussenin nog partijen 56 00:03:13,380 --> 00:03:17,280 Speaker 6: als bijvoorbeeld het CDA... en ook de ChristenUnie. Henri Bontebal 57 00:03:17,320 --> 00:03:23,060 Speaker 6: zei eerder vandaag... die aanval schuurt met het internationaal recht. Schuren, 58 00:03:23,100 --> 00:03:26,060 Speaker 6: dat is ook weer anders dan een schending van. Maar 59 00:03:26,090 --> 00:03:29,230 Speaker 6: hij zei er dan bij, de internationale rechtsorde... die functioneert 60 00:03:29,270 --> 00:03:31,650 Speaker 6: sowieso niet goed op dit moment. En die probeerde dan 61 00:03:31,830 --> 00:03:33,570 Speaker 6: daar weer een bredere discussie over 62 00:03:33,590 --> 00:03:39,170 Speaker 3: te voeren. Maar dat betekent dus ook dat de coalitiepartijen... 63 00:03:38,210 --> 00:03:39,850 Speaker 3: het hier niet hardgrondig over eens zijn. 64 00:03:40,940 --> 00:03:43,080 Speaker 6: Dat is wel het beeld dat ontstaat. En dat is 65 00:03:43,100 --> 00:03:47,500 Speaker 6: ook wel weer opvallend inderdaad vandaag. Jan Paternotte van D66 66 00:03:47,720 --> 00:03:53,060 Speaker 6: noemde het in zijn bijdrage... ook toen hij daarop bevraagd werd, toonverschillen. 67 00:03:53,100 --> 00:03:55,920 Speaker 6: De PVV en de volgende andere partijen zeiden dan weer... 68 00:03:55,780 --> 00:03:58,880 Speaker 6: nou nee hoor, de coalitie is gewoon echt verdeeld hierover. 69 00:03:59,590 --> 00:04:03,750 Speaker 6: Er is inderdaad duidelijk een andere toon en een andere focus... 70 00:04:03,330 --> 00:04:07,670 Speaker 6: die door die drie partijen gekozen wordt. Het kabinet steunt 71 00:04:07,690 --> 00:04:09,750 Speaker 6: de oorlog niet, maar heeft er begrip voor. Dat is 72 00:04:09,790 --> 00:04:13,210 Speaker 6: het kabinets standpunt. Dan zei het CDA, laat ik bij 73 00:04:13,230 --> 00:04:16,870 Speaker 6: de kleinste coalitiepartij beginnen... dat het terecht is dat er 74 00:04:16,910 --> 00:04:21,510 Speaker 6: geen steun wordt uitgesproken. Maar er kwam vanuit het CDA 75 00:04:21,690 --> 00:04:25,130 Speaker 6: ook geen harde veroordeling van die acties... zoals dat er 76 00:04:25,180 --> 00:04:30,630 Speaker 6: vanuit linksere partijen wel was... De VVD steunt ook niet, 77 00:04:30,670 --> 00:04:34,870 Speaker 6: maar zegt dan wel... Ruben Brekelmans, de fractievoorzitter... als je 78 00:04:34,930 --> 00:04:37,969 Speaker 6: helemaal niets doet tegen het Iraanse regime... dan is dat 79 00:04:38,010 --> 00:04:41,820 Speaker 6: een nog grotere bedreiging voor het Iraanse volk... maar ook 80 00:04:41,860 --> 00:04:46,060 Speaker 6: voor Europa en voor Nederland zelf uiteindelijk. En Brekelmans zei 81 00:04:46,080 --> 00:04:48,580 Speaker 6: dan wel nog dat zijn partij, de VVD... aan de 82 00:04:48,620 --> 00:04:52,280 Speaker 6: kant van de Amerikanen en Israëliërs staat... En als je 83 00:04:52,300 --> 00:04:54,800 Speaker 6: dan vervolgens iets naar rechts, naar vak K, naar het 84 00:04:54,839 --> 00:04:56,900 Speaker 6: kabinet keek... dan zag je ook Rob Jetten toch weer 85 00:04:56,920 --> 00:04:59,470 Speaker 6: een beetje moeilijk kijken... toen Brekelmans dat 86 00:04:59,490 --> 00:04:59,970 Speaker 4: zei. En 87 00:05:00,010 --> 00:05:03,669 Speaker 6: dan heb je D66 nog, die echt hard zeggen... dit 88 00:05:03,710 --> 00:05:06,970 Speaker 6: is gewoon een schending van het internationale recht geweest. De 89 00:05:07,010 --> 00:05:10,400 Speaker 6: VS en Israël zijn zonder plan een oorlog begonnen. En 90 00:05:10,420 --> 00:05:14,539 Speaker 6: daar heeft de D66-fractie, anders dan het kabinet, ook geen 91 00:05:14,580 --> 00:05:16,940 Speaker 6: begrip voor. Dus dat zijn echt andere smaken die je 92 00:05:16,960 --> 00:05:17,300 Speaker 6: daar hoort. 93 00:05:17,500 --> 00:05:19,050 Speaker 3: En als het zo precair is, dan gaat het ook 94 00:05:19,089 --> 00:05:22,190 Speaker 3: heel erg over de woorden die je gebruikt. In dat kader, 95 00:05:22,210 --> 00:05:24,800 Speaker 3: waarom is het verschil dan nu tussen begrip voor de 96 00:05:24,839 --> 00:05:26,760 Speaker 3: aanvallen en steun zo belangrijk? 97 00:05:27,920 --> 00:05:31,859 Speaker 6: De woorden worden al de hele dag heel zorgvuldig gekozen. 98 00:05:31,880 --> 00:05:35,240 Speaker 6: Dat geldt voor het kabinet, maar ook voor de partijen zelf... 99 00:05:35,020 --> 00:05:37,940 Speaker 6: en zeker dus de coalitiepartijen. En Geert Wilders van de 100 00:05:37,960 --> 00:05:41,080 Speaker 6: PVV vroeg het ook aan Ruben Brekelmans van de VVD. 101 00:05:41,100 --> 00:05:43,360 Speaker 6: Waarom spreek je niet gewoon steun uit? En daarop zei 102 00:05:43,380 --> 00:05:44,230 Speaker 6: Brekelmans dit 103 00:05:44,560 --> 00:05:49,540 Speaker 7: Het woord steun zou impliceren dat wij ook hierbij betrokken 104 00:05:49,560 --> 00:05:52,100 Speaker 7: willen zijn. Want het is meteen de vraag die u stelt... 105 00:05:52,800 --> 00:05:55,279 Speaker 7: Hoe gaat u dan invulling geven aan die steun? Het 106 00:05:55,320 --> 00:05:59,289 Speaker 7: is een militaire interventie geweest... die de Verenigde Staten en 107 00:05:59,330 --> 00:06:04,390 Speaker 7: Israël hebben gepland... zonder enige betrokkenheid van Nederland of Europa. 108 00:06:04,450 --> 00:06:07,630 Speaker 7: En dan vind ik in dat geval het woord om 109 00:06:07,670 --> 00:06:09,559 Speaker 7: begrip te tonen hiervoor... vind ik meer gepast. 110 00:06:09,980 --> 00:06:14,060 Speaker 6: En dit antwoordt ook wel op zorgen die ook door 111 00:06:14,180 --> 00:06:17,760 Speaker 6: de rest van de Kamer worden uitgesproken. Het Nederlandse marinefregat, 112 00:06:17,800 --> 00:06:22,589 Speaker 6: de Evertse, is onderweg. Ja, dat is er al. Doet 113 00:06:22,950 --> 00:06:27,070 Speaker 6: hij het wel? Ja, er is gedoe, mag ik het 114 00:06:27,089 --> 00:06:30,300 Speaker 6: zo noemen, rondom een kanon op dat schip dat niet werkt. 115 00:06:30,310 --> 00:06:33,420 Speaker 6: Dat wordt dan door het AD uit mijn hoofd gemeld... 116 00:06:33,720 --> 00:06:37,140 Speaker 6: En Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA maakte daar ook een punt van. 117 00:06:37,180 --> 00:06:40,060 Speaker 6: Hoe zit dat? Die wil daar meer over weten. Ook 118 00:06:40,080 --> 00:06:43,059 Speaker 6: van de minister van Defensie, Dylan Jesselkus. Zij moet nog 119 00:06:43,100 --> 00:06:46,099 Speaker 6: aan het woord komen op het moment dat wij elkaar spreken. 120 00:06:46,140 --> 00:06:48,880 Speaker 6: Ik zag wel een korte reactie van Defensie. Die zeiden 121 00:06:48,900 --> 00:06:53,150 Speaker 6: dat het gaat om een offensief aanvalskanon. Dus dat is 122 00:06:53,210 --> 00:06:54,969 Speaker 6: echt bedoeld om op andere schepen 123 00:06:55,029 --> 00:06:55,109 Speaker 3: of 124 00:06:55,130 --> 00:06:57,230 Speaker 6: op land te schieten... als dat nodig zou zijn. 125 00:06:57,330 --> 00:06:59,630 Speaker 3: En dit is defensief, deze operatie? Ja. 126 00:06:59,950 --> 00:07:02,550 Speaker 6: Ja, en ik ben geen defensie-expert, dus ik wil er 127 00:07:02,570 --> 00:07:06,130 Speaker 6: ook een beetje bij wegblijven. Maar goed, over dat marinefregat, ja, 128 00:07:06,150 --> 00:07:09,600 Speaker 6: het is defensieve inzet. Maar toch, die angst blijft wel 129 00:07:09,640 --> 00:07:13,440 Speaker 6: dat Nederland op een of andere manier direct betrokken raakt. 130 00:07:13,500 --> 00:07:16,559 Speaker 6: Er is één fractie die het liefst zou zien dat 131 00:07:16,600 --> 00:07:20,000 Speaker 6: Nederland gewoon wel zelfs gaat meevechten met de Verenigde Staten 132 00:07:20,050 --> 00:07:21,810 Speaker 6: en Israël, en dat is de groep Markushauer. 133 00:07:22,460 --> 00:07:25,320 Speaker 3: En nu hebben we de Kamerfracties gehoord. Dan de beurt 134 00:07:25,360 --> 00:07:28,960 Speaker 3: aan het kabinet nog. Is het kabinets standpunt dan veranderd? 135 00:07:29,000 --> 00:07:32,670 Speaker 3: Of gaat dat nog steeds over begrip, maar geen steun? 136 00:07:34,040 --> 00:07:37,800 Speaker 6: Ja, precies wat jij zegt, Lisbeth. Rob Jetten, de premier, 137 00:07:37,840 --> 00:07:40,880 Speaker 6: is nu net een kwartier ongeveer aan het woord... op 138 00:07:40,900 --> 00:07:43,200 Speaker 6: het moment dat wij elkaar spreken. En hij zegt, wij 139 00:07:43,240 --> 00:07:47,330 Speaker 6: blijven oproepen tot deescalatie. Dat doen we samen met bondgenoten. 140 00:07:47,370 --> 00:07:49,650 Speaker 6: Hij zegt er dan wel bij, Europa heeft op dit 141 00:07:49,690 --> 00:07:52,510 Speaker 6: moment weinig invloed. En daar ging het ook wel weer 142 00:07:52,550 --> 00:07:54,880 Speaker 6: over in dit debat vandaag. Er werd af en toe 143 00:07:54,920 --> 00:07:59,120 Speaker 6: echt wel gesneerd van... Donald Trump en Benjamin Netanyahu zullen 144 00:07:59,140 --> 00:08:01,320 Speaker 6: niet aan het volgen zijn... wat hier vandaag in deze 145 00:08:01,360 --> 00:08:05,020 Speaker 6: zaal gezegd wordt. Dus zij jetten er ook wel bij. 146 00:08:05,060 --> 00:08:08,620 Speaker 6: En ondertussen, ja, inderdaad, begrip voor de aanvallen. Geen steun, 147 00:08:08,640 --> 00:08:12,020 Speaker 6: maar wel begrip. Want het kabinet ziet die dreiging vanuit 148 00:08:12,060 --> 00:08:16,510 Speaker 6: het Iraanse regime. Maar ziet ook dat die aanvallen niet 149 00:08:16,550 --> 00:08:20,300 Speaker 6: binnen de kaders... van het internationaal recht te plaatsen waren 150 00:08:21,010 --> 00:08:23,090 Speaker 3: Dank je wel, politiek verslaggever Michiel Jurins. 151 00:08:28,350 --> 00:08:32,189 Speaker 2: In Brussel blijft Zelensky aandrukken op het belang van de 152 00:08:32,230 --> 00:08:36,170 Speaker 2: lening van 90 miljard aan de ringen. Brussel zou die lening 153 00:08:36,190 --> 00:08:38,880 Speaker 2: het liefst zo snel mogelijk richting Kiev willen krijgen. Maar 154 00:08:38,900 --> 00:08:42,640 Speaker 2: we weten inmiddels twee landen liggen dwars, Hongarije en Slowakije. 155 00:08:42,679 --> 00:08:47,260 Speaker 2: Bij ons Europa-verslaggever Michal van der Toorn. die heeft het 156 00:08:47,280 --> 00:08:49,480 Speaker 2: wel gehad, denk ik, met die dwarsliggerij van Orbán. 157 00:08:49,500 --> 00:08:53,610 Speaker 8: Klopt, die twee liggen al een tijdje op ramkoers. En 158 00:08:53,670 --> 00:08:57,750 Speaker 8: in een interview met Politico heeft Zelensky gisteren gezegd... dat 159 00:08:57,770 --> 00:09:01,890 Speaker 8: het geld echt essentieel is, die 90 miljard... om de verdediging 160 00:09:01,929 --> 00:09:06,410 Speaker 8: van Oekraïne te garanderen. En dat Viktor Orbán zit te pesten, 161 00:09:06,429 --> 00:09:09,980 Speaker 8: dat het een poging is... om de agressie van Vladimir 162 00:09:10,020 --> 00:09:13,300 Speaker 8: Poetin te steunen. En hij zegt... Zegt ook, ja, deze 163 00:09:13,340 --> 00:09:15,720 Speaker 8: kritiek die ik op Orbán heb, is niks 164 00:09:15,740 --> 00:09:20,950 Speaker 9: persoonlijks. We hebben geld nodig voor onze interne productie. En 165 00:09:21,010 --> 00:09:24,530 Speaker 9: ik denk dat het heel belangrijk is voor ons en 166 00:09:24,580 --> 00:09:27,500 Speaker 9: voor Europa. Dus het is niet de conflict tussen Hongarije 167 00:09:27,520 --> 00:09:30,460 Speaker 9: en Utrecht. Het is de conflict tussen Europa en Hongarije. 168 00:09:39,800 --> 00:09:41,780 Speaker 2: Wat kan Europa doen om dat geld toch die kant 169 00:09:41,820 --> 00:09:42,679 Speaker 2: op te krijgen? 170 00:09:42,720 --> 00:09:47,020 Speaker 8: Nou, een paar dingen. Ten eerste Hongarije overhalen om de 171 00:09:47,059 --> 00:09:51,550 Speaker 8: blokkade op te heffen. Het gaat allemaal om die Drushba-pijpleiding. Tenminste, 172 00:09:51,570 --> 00:09:55,490 Speaker 8: Hongarije doet alsof dat het belangrijkste probleem is. Hongarije kreeg 173 00:09:55,510 --> 00:09:58,370 Speaker 8: heel veel Russische olie via die pijpleiding... maar sinds januari 174 00:09:58,410 --> 00:10:02,590 Speaker 8: is die... Volgens de Hongaren hebben de Oekraïners de leiding 175 00:10:02,610 --> 00:10:06,230 Speaker 8: kapot gemaakt. Kiev zegt dat Rusland verantwoordelijk is. En nu 176 00:10:06,270 --> 00:10:10,390 Speaker 8: blijkt dat Brussel een onderzoek gaat instellen. Dat schrijft onder 177 00:10:10,410 --> 00:10:13,550 Speaker 8: andere Reuters vandaag. En dat zou misschien wel het begin 178 00:10:13,580 --> 00:10:17,500 Speaker 8: kunnen zijn... van het herstel van die pijpleiding. En in 179 00:10:17,540 --> 00:10:19,740 Speaker 8: ieder geval het geruststellen van de Hongaren. Want de Hongarije 180 00:10:19,760 --> 00:10:25,080 Speaker 8: heeft gezegd... als Oekraïne betaalt om die pijpleiding te herstellen... 181 00:10:25,200 --> 00:10:27,010 Speaker 8: dan stemmen wij in met de 90 miljard euro 182 00:10:27,940 --> 00:10:29,600 Speaker 2: Maar goed, dat zou ook nog kunnen mislukken. 183 00:10:29,640 --> 00:10:31,960 Speaker 8: Dat zou ook nog kunnen mislukken, klopt, inderdaad. En de 184 00:10:32,000 --> 00:10:34,060 Speaker 8: vraag is nu, want Brussel gaat nu een onderzoek in 185 00:10:34,080 --> 00:10:36,840 Speaker 8: doen op z'n Europees. Eerst even kijken wat er precies gebeurt. 186 00:10:36,880 --> 00:10:39,179 Speaker 8: Dus het is maar de vraag of dat daadwerkelijk leidt 187 00:10:39,220 --> 00:10:40,479 Speaker 8: tot een echte deal. Maar het 188 00:10:40,500 --> 00:10:42,840 Speaker 2: is wel een begin. Ja, en dan? Er 189 00:10:42,880 --> 00:10:48,100 Speaker 8: zijn ook nog andere opties. Twee diplomaten tegen Politico zeggen vandaag... 190 00:10:47,700 --> 00:10:50,880 Speaker 8: dat de Baltische en Scandinavische landen een plan hebben... om 191 00:10:50,920 --> 00:10:54,650 Speaker 8: garant te staan voor het eerste halfjaar van de begroting 192 00:10:54,670 --> 00:10:57,030 Speaker 8: van Oekraïne. Dus de eerste halfjaar dat er een gat is... 193 00:10:58,640 --> 00:11:01,860 Speaker 8: Dus mochten Hongarije en Slovakije toch... ondanks de inspanningen van 194 00:11:01,880 --> 00:11:05,780 Speaker 8: Brussel voetbalstuk houden... dan gaan zij dat zelf doen, bilateraal. 195 00:11:05,820 --> 00:11:09,700 Speaker 8: Zo proberen zij dus om de blokkade heen te werken. 196 00:11:09,760 --> 00:11:12,420 Speaker 8: En zo zijn er wel meer landen die al hulp 197 00:11:12,460 --> 00:11:15,870 Speaker 8: aan hebben geboden. Bijvoorbeeld van Nederland. Minister van Financiën Ilko 198 00:11:15,900 --> 00:11:20,250 Speaker 8: Heijnen heeft al gezegd... 3,5 miljard per jaar steun aan de Oekraïne... 199 00:11:19,630 --> 00:11:28,350 Speaker 8: geeft Nederland tot 2029. En dit soort... Individuele en bilaterale financiering... 200 00:11:27,390 --> 00:11:29,880 Speaker 8: dat idee om dat via deze weg te doen... dat 201 00:11:29,910 --> 00:11:33,000 Speaker 8: is er al langer voor de top van december... waarin 202 00:11:33,020 --> 00:11:37,890 Speaker 8: deze lening is bedacht. Alleen het probleem... Toen, met die leningen, 203 00:11:37,929 --> 00:11:41,810 Speaker 8: die individuele leningen... was dat het de solidariteit van de 204 00:11:41,850 --> 00:11:44,050 Speaker 8: EU met Oekraïne... een klein beetje onderuit haalt. Want het 205 00:11:44,090 --> 00:11:45,230 Speaker 8: laat de verdeeldheid 206 00:11:45,250 --> 00:11:47,890 Speaker 2: heel erg zien. Het is geen gesloten front. Het is 207 00:11:47,929 --> 00:11:51,330 Speaker 8: geen gesloten front, dus dat wil Europa liever niet. Dat 208 00:11:51,350 --> 00:11:54,270 Speaker 8: snap ik. Maar goed, als Orbán weigert zijn verzet op 209 00:11:54,320 --> 00:11:56,319 Speaker 8: te geven... dan is het misschien wel de enige manier... 210 00:11:56,760 --> 00:11:59,020 Speaker 8: om vooruitgang te boeken en Oekraïne dat geld te geven. 211 00:11:59,040 --> 00:12:01,560 Speaker 2: Dus volgende week EU-top in Brussel. Komt dat te vroeg 212 00:12:01,600 --> 00:12:05,320 Speaker 2: voor die oorspronkelijke oplossing, namelijk de pijplijn repareren? 213 00:12:05,380 --> 00:12:08,800 Speaker 8: Ja, dat wel. Maar goed, er zou wel een deal 214 00:12:08,840 --> 00:12:11,460 Speaker 8: over kunnen komen. Die top gaat eigenlijk over wat anders, 215 00:12:11,500 --> 00:12:17,120 Speaker 8: namelijk over concurrentiekracht. Maar er speelt zoveel op het wereldtoneel 216 00:12:17,140 --> 00:12:19,100 Speaker 8: deze tijden... dat het ook heus wel over het Midden-Oosten 217 00:12:19,140 --> 00:12:22,319 Speaker 8: zou gaan, over energie... En alles is ook een beetje 218 00:12:22,340 --> 00:12:25,839 Speaker 8: met elkaar verbonden. Omdat de energieprijzen zo hoog zijn op 219 00:12:25,860 --> 00:12:31,640 Speaker 8: dit moment... zijn er bepaalde landen in Europa, bijvoorbeeld Hongarije... 220 00:12:30,800 --> 00:12:33,010 Speaker 8: die zeggen, moeten we toch niet wat meer uit Rusland 221 00:12:33,050 --> 00:12:36,070 Speaker 8: gaan halen. Dus zo is alles een beetje met elkaar verbonden. 222 00:12:36,090 --> 00:12:39,929 Speaker 8: En het probleem nog met die 90 miljard is... dat Hongarije 223 00:12:39,950 --> 00:12:42,690 Speaker 8: heeft al ingestemd met het idee. Op de top in december. 224 00:12:42,730 --> 00:12:46,110 Speaker 8: Alleen ze hebben dat weer teruggetrokken. Ze hebben toch wat protest, 225 00:12:46,130 --> 00:12:48,590 Speaker 8: wat ik net heb geschetst en wat bekend is... 226 00:12:48,650 --> 00:12:49,050 Speaker 2: Dus het is 227 00:12:49,110 --> 00:12:51,510 Speaker 8: een beetje moeilijk voor Europa... hoe we hier nou weer 228 00:12:51,530 --> 00:12:52,870 Speaker 8: mee omgegaan moeten worden. 229 00:12:52,910 --> 00:12:55,750 Speaker 2: En op die top, daar gaan ze overigens hebben... dat 230 00:12:55,770 --> 00:12:59,340 Speaker 2: een beetje voorbereid met die retreten, toch? In Al-Nabize 231 00:12:59,700 --> 00:13:02,620 Speaker 8: Ja, de leidersretreten in Al-Nabize op dat kasteel. Waar 232 00:13:02,660 --> 00:13:02,760 Speaker 2: het 233 00:13:02,780 --> 00:13:03,960 Speaker 8: hier veel over is gegaan. 234 00:13:04,000 --> 00:13:07,000 Speaker 2: En nu wordt dat dan geformaliseerd op die top. En 235 00:13:07,020 --> 00:13:09,530 Speaker 2: dan moeten ook besluiten vallen over die concurrentiekracht. 236 00:13:09,570 --> 00:13:12,650 Speaker 8: Ja, hoe we dat rapport, dat dikke rapport... wat Mario 237 00:13:12,670 --> 00:13:16,560 Speaker 8: Draghi heeft geschreven, nu toch echt... in uitvoering gaan brengen. 238 00:13:16,960 --> 00:13:19,380 Speaker 8: Dus dat is ook natuurlijk nog spannend. Want daar willen 239 00:13:19,420 --> 00:13:22,280 Speaker 8: alle landen hun plasje ook nog over doen 240 00:13:22,580 --> 00:13:24,840 Speaker 2: Dankjewel, Michal van der Toorn. En wil je meer Europees nieuws, 241 00:13:24,860 --> 00:13:27,660 Speaker 2: ga dan naar je podcast-app. Liefst die van BNR natuurlijk, 242 00:13:27,679 --> 00:13:31,220 Speaker 2: gewoon de BNR-app. En download dan Make Europe Great Again, 243 00:13:31,240 --> 00:13:40,459 Speaker 2: de podcast. Inflatie kan dit jaar flink toenemen door de Iran-oorlog. 244 00:13:40,480 --> 00:13:43,400 Speaker 2: Daarvoor waarschuwt het Centraal Planbureau. De prijzen voor olie en 245 00:13:43,450 --> 00:13:45,620 Speaker 2: gas zijn hard gestegen... na de aanvallen van de VS 246 00:13:45,660 --> 00:13:48,090 Speaker 2: en Israël op Iran... en het sluiten van de straat 247 00:13:48,110 --> 00:13:52,510 Speaker 2: van Hormuz als reactie daarop. CPB-directeur Pieter Hazekamp spreekt van 248 00:13:52,530 --> 00:13:53,350 Speaker 2: een crisis. 249 00:13:53,410 --> 00:13:56,250 Speaker 10: Het is een beetje Groundhog Day. Dit is de vierde 250 00:13:56,270 --> 00:13:59,690 Speaker 10: crisis in zes jaar tijd dat ik inmiddels directeur ben. 251 00:14:00,110 --> 00:14:03,369 Speaker 10: Van het Centraal Planbureau ben. Dus ja, we hebben te 252 00:14:03,390 --> 00:14:06,950 Speaker 10: maken met een zeer onzekere wereld. We hebben eerder corona gehad. 253 00:14:06,990 --> 00:14:09,510 Speaker 10: We hebben eerder een energiecrisis gehad. We hebben de tarieven 254 00:14:09,550 --> 00:14:12,069 Speaker 10: van Trump gehad. En nu hebben we de oorlog in 255 00:14:12,090 --> 00:14:14,930 Speaker 10: het Midden-Oosten. En dat heeft natuurlijk gevolgen. Maar welke die 256 00:14:14,970 --> 00:14:19,340 Speaker 10: precies zijn, is echt nog veel te vroeg om te duiden. 257 00:14:20,140 --> 00:14:22,680 Speaker 3: En als de prijzen blijven stijgen, zoals verwacht aan het 258 00:14:22,700 --> 00:14:24,860 Speaker 3: begin van de maand... dan kan de inflatie een kwart 259 00:14:24,900 --> 00:14:28,060 Speaker 3: hoger uitvallen dan in de gewone raming van het CPB. 260 00:14:28,120 --> 00:14:30,930 Speaker 3: In die gewone raming is de impact van de Iranoorlog 261 00:14:30,950 --> 00:14:32,230 Speaker 3: nog niet meegenomen. 262 00:14:32,270 --> 00:14:35,730 Speaker 2: Het CPB waarschuwt overigens ook voor de overheidsfinanciën. Het begrotingstekort 263 00:14:35,750 --> 00:14:39,310 Speaker 2: groeit namelijk doordat niet alle uitgaven... voor klimaat, defensie en 264 00:14:39,350 --> 00:14:43,140 Speaker 2: zorg zijn gedekt. Het begrotingstekort zou op lange termijn Europese 265 00:14:43,180 --> 00:14:47,780 Speaker 2: afspraken kunnen overschrijden... Het tekort mag niet verder oplopen dan 3% 266 00:14:47,820 --> 00:14:50,620 Speaker 2: van het bruto binnenlands product. En lijkt dat dus wel 267 00:14:50,660 --> 00:14:51,100 Speaker 2: te gaan doen. 268 00:14:52,430 --> 00:14:57,170 Speaker 3: In Eindhoven wordt vol ingezet op nieuwe studentenwoningen. De gemeente, 269 00:14:57,210 --> 00:15:01,930 Speaker 3: de Technische Universiteit Eindhoven, de hogeschool... en verschillende woonorganisaties slaan 270 00:15:01,980 --> 00:15:05,080 Speaker 3: de handen in elkaar... om de komende acht jaar bijna 5500 271 00:15:05,140 --> 00:15:09,920 Speaker 3: nieuwe sociale studentenwoningen te bouwen. En dat is van groot 272 00:15:09,960 --> 00:15:13,180 Speaker 3: belang om talent aan te trekken voor de Brainport-regio. Dat 273 00:15:13,220 --> 00:15:16,500 Speaker 3: zegt de universiteit zelf. Bij ons is vicevoorzitter van het 274 00:15:16,540 --> 00:15:23,430 Speaker 3: College van Bestuur... van de Technische Universiteit in Eindhoven, Patrick Groothuis. Goedemiddag. Goedemiddag. 275 00:15:23,450 --> 00:15:28,480 Speaker 3: Ruim vijfduizend nieuwe studentenwoningen dus. Moet dat een eind maken 276 00:15:28,540 --> 00:15:32,160 Speaker 3: aan het eeuwig hospiteren... briefjes ophangen bij de Albert Heijn 277 00:15:32,200 --> 00:15:34,880 Speaker 3: op sociale media... zoeken naar een kamer? 278 00:15:35,640 --> 00:15:38,600 Speaker 11: Het zal altijd wel gezocht blijven worden naar een kamer. 279 00:15:38,620 --> 00:15:42,060 Speaker 11: Maar wat we hiermee doen is in eerste instantie het 280 00:15:42,100 --> 00:15:46,330 Speaker 11: huidige tekort... wat erg voelbaar is ook in Eindhoven terug 281 00:15:46,370 --> 00:15:52,109 Speaker 11: te brengen. Het huidige tekort is ongeveer 1500 studentenwoningen. En vanwege 282 00:15:52,150 --> 00:15:55,190 Speaker 11: de ambities van de regio die vraagt om meer talent... 283 00:15:55,410 --> 00:15:59,050 Speaker 11: hebben we geprognosticeerd dat als we niks doen... dat dat 284 00:15:59,090 --> 00:16:04,290 Speaker 11: tekort toeneemt naar 5400. En met deze ambitie lossen we dus 285 00:16:04,330 --> 00:16:06,870 Speaker 11: een heel groot deel... van het probleem op de komende jaren. 286 00:16:06,910 --> 00:16:11,390 Speaker 3: Oké, dus die 5400 komt daar vandaan? Dat als jullie niks doen, 287 00:16:11,430 --> 00:16:15,420 Speaker 3: dat tekort ontstaat? Dus dat is het doel om woningen 288 00:16:15,440 --> 00:16:15,800 Speaker 3: te bouwen? 289 00:16:17,140 --> 00:16:17,740 Speaker 2: Dat klopt, 290 00:16:17,760 --> 00:16:18,390 Speaker 3: ja 291 00:16:19,040 --> 00:16:23,930 Speaker 2: Wat is hier anders aan dan dat een woningbouwcorporatie... of 292 00:16:23,950 --> 00:16:28,150 Speaker 2: een particuliere aanbieder zegt... ik zet studentenhuisvesting neer. Wat is 293 00:16:28,170 --> 00:16:30,720 Speaker 2: precies bijzonder aan de constructie 294 00:16:31,370 --> 00:16:35,880 Speaker 11: Nou, het bijzondere aan de constructie... is dat we hierin 295 00:16:35,940 --> 00:16:41,860 Speaker 11: echt samen optrekken... als kennisinstellingen, woningcorporaties en de gemeente. Want 296 00:16:41,900 --> 00:16:44,660 Speaker 11: het is tegenwoordig niet meer zo simpel... om even een 297 00:16:44,700 --> 00:16:48,010 Speaker 11: paar duizend woningen te bouwen. Waar we tegenaan lopen is 298 00:16:48,030 --> 00:16:51,170 Speaker 11: dat er overal tekorten zijn. Er is een tekort aan grond, 299 00:16:51,240 --> 00:16:53,680 Speaker 11: er is een tekort aan geld, er is een tekort 300 00:16:53,760 --> 00:16:57,800 Speaker 11: aan mensen. En wat we hier doen is echt onze 301 00:16:57,820 --> 00:17:02,380 Speaker 11: krachten verenigen. En daarmee maken we gewoon meer mogelijk dan 302 00:17:02,420 --> 00:17:05,140 Speaker 11: wanneer we het gewoon maar overlaten aan de markt of 303 00:17:05,200 --> 00:17:06,920 Speaker 11: overlaten aan de woningcorporatie 304 00:17:07,400 --> 00:17:10,090 Speaker 2: Maar je zult nog steeds plek nodig hebben en ook 305 00:17:10,109 --> 00:17:11,850 Speaker 2: bouwluien die niet gaan bouwen en vergunningen. 306 00:17:13,140 --> 00:17:17,649 Speaker 11: Ja, dat soort trajecten blijft natuurlijk noodzakelijk. Dat verandert niet. 307 00:17:17,670 --> 00:17:20,290 Speaker 11: Maar wat we wel kunnen doen... is bijvoorbeeld een deel 308 00:17:20,310 --> 00:17:23,870 Speaker 11: van onze campus ter beschikking stellen... om ook op te bouwen. 309 00:17:23,910 --> 00:17:26,840 Speaker 11: En twee weken geleden hebben we bekendgemaakt... dat we dat 310 00:17:26,980 --> 00:17:30,160 Speaker 11: ook aanvullend gaan doen... En dan komt het aantal woningen 311 00:17:30,200 --> 00:17:33,270 Speaker 11: wat op onze campus staat... komt richting de 3000. Dus wij 312 00:17:33,310 --> 00:17:37,209 Speaker 11: vinden ook als kennisinstellingen... dat we daar een verantwoordelijkheid te 313 00:17:37,250 --> 00:17:39,910 Speaker 11: nemen hebben. Onder andere door grond ter beschikking te stellen 314 00:17:39,950 --> 00:17:40,690 Speaker 11: als het kan. 315 00:17:40,730 --> 00:17:44,340 Speaker 3: Een voorbeeld van samenwerken dus. En hoe worden die woningen betaald? 316 00:17:45,330 --> 00:17:47,690 Speaker 11: Die woningen worden uiteindelijk voor een groot deel natuurlijk gewoon 317 00:17:47,710 --> 00:17:51,880 Speaker 11: betaald door de huuropbrengsten. Tegelijkertijd constateren we op dit moment 318 00:17:51,910 --> 00:17:55,359 Speaker 11: dat er een zogenaamde onrendabele top zit op het bouwen 319 00:17:55,400 --> 00:17:59,780 Speaker 11: van huisvesting. En vooral van huisvesting waar een sociale component 320 00:17:59,859 --> 00:18:03,740 Speaker 11: in zit. En dat geldt ook voor studentenwoningen. Wij vinden 321 00:18:03,780 --> 00:18:07,330 Speaker 11: als instelling en ook als maatschappij... dat studenten betaalbaar moeten 322 00:18:07,350 --> 00:18:11,590 Speaker 11: kunnen wonen... en ook leuk moeten kunnen wonen. En dat 323 00:18:11,650 --> 00:18:16,090 Speaker 11: leidt ertoe dat je natuurlijk graag ook met coöperaties samenwerkt. 324 00:18:16,109 --> 00:18:19,270 Speaker 11: Maar we kunnen niet bouwen zonder die onrendabele top af 325 00:18:19,310 --> 00:18:24,740 Speaker 11: te dekken. En die wordt deels afgedekt door het instrumentarium 326 00:18:24,780 --> 00:18:29,900 Speaker 11: uit Den Haag... met subsidiemogelijkheden. En deels ook vanuit... En 327 00:18:29,960 --> 00:18:31,510 Speaker 11: ook uit de Beethoven-middelen. 328 00:18:31,550 --> 00:18:34,330 Speaker 3: Oké. Maar de samenwerking en hoe jullie de handen in 329 00:18:34,350 --> 00:18:36,330 Speaker 3: elkaar hebben geslagen... is dat een voorbeeld voor de rest 330 00:18:36,350 --> 00:18:38,730 Speaker 3: van Nederland? Want ja, daar moet ook heel veel sociale 331 00:18:38,770 --> 00:18:40,350 Speaker 3: woningbouw gerealiseerd worden. 332 00:18:41,140 --> 00:18:43,380 Speaker 11: Nou, ik denk dat we hebben laten zien en zullen 333 00:18:43,440 --> 00:18:47,460 Speaker 11: laten zien is hoe de Brainport werkt. Dus echt samen 334 00:18:47,520 --> 00:18:51,379 Speaker 11: optrekken en samenwerken om het doel te bereiken. Dus dat 335 00:18:51,400 --> 00:18:55,869 Speaker 11: doen we ook door als universiteit bijvoorbeeld drie FTE's structureel 336 00:18:55,910 --> 00:18:59,350 Speaker 11: in te zetten om te helpen, om het los te maken. 337 00:18:59,390 --> 00:19:01,690 Speaker 11: En dat is denk ik wel uniek. We zijn vasthoudend, 338 00:19:01,730 --> 00:19:04,389 Speaker 11: we trekken echt samen op en we zetten echt samen 339 00:19:04,410 --> 00:19:06,600 Speaker 11: de schouders eronder om het probleem op te lossen. 340 00:19:07,340 --> 00:19:09,920 Speaker 3: Iedereen die nu twaalf is en luistert, die kan in 341 00:19:09,980 --> 00:19:13,490 Speaker 3: Eindhoven gaan studeren. En daar meteen een kamer vinden. Dank 342 00:19:13,530 --> 00:19:15,960 Speaker 11: alvast. We zijn echt allemaal welkom. We hebben het hard 343 00:19:16,000 --> 00:19:17,120 Speaker 11: nodig in de regio 344 00:19:17,780 --> 00:19:20,949 Speaker 3: Dank Patrick Groothuis, vicevoorzitter van het college van bestuur... van 345 00:19:20,990 --> 00:19:22,710 Speaker 3: de Technische Universiteit Eindhoven.