1 00:00:05,920 --> 00:00:20,110 Speaker 1: Dit is een BNR-podcast. BNR Nieuwsradio. Extra 2 00:00:20,270 --> 00:00:25,350 Speaker 2: nieuwsuitzending. Bas van Werven. op Iran. 3 00:00:25,450 --> 00:00:30,710 Speaker 3: A short time ago, the United States military began... major 4 00:00:30,750 --> 00:00:33,890 Speaker 3: combat operations in Iran... 5 00:00:39,510 --> 00:00:43,490 Speaker 4: To the members of the Islamic Revolutionary Guard, the armed 6 00:00:43,520 --> 00:00:44,850 Speaker 4: forces and all of the police, I say tonight 7 00:01:06,700 --> 00:01:13,830 Speaker 3: De 8 00:01:13,870 --> 00:01:18,449 Speaker 2: oorlog is gestart. Amerika en Israël hebben vanmorgen vroeg de 9 00:01:18,470 --> 00:01:22,069 Speaker 2: Iraanse hoofdstad Teheran aangevallen. Er zijn explosies te horen te 10 00:01:22,090 --> 00:01:26,150 Speaker 2: zien geweest. Ook in andere steden in Iran zijn er 11 00:01:26,170 --> 00:01:31,860 Speaker 2: doelwitten aangewezen. We hoorden eerder vanmorgen al president Trump verklaren... 12 00:01:31,520 --> 00:01:34,280 Speaker 2: dat het om twee dingen te doen is. Regime change... 13 00:01:34,540 --> 00:01:38,020 Speaker 2: en de beëindiging van het Atroon-programma. Nou, Ayatollah Khamenei en 14 00:01:38,060 --> 00:01:41,399 Speaker 2: president Pazeskian... die zouden dan moeten wijken. Heel duidelijk was 15 00:01:41,420 --> 00:01:45,080 Speaker 2: de opdracht... blijf thuis tegen Iraniërs, wat je net ook hoorde. 16 00:01:45,140 --> 00:01:47,840 Speaker 2: Laat ons eerst onze gang gaan. En daarna willen we 17 00:01:47,860 --> 00:01:50,680 Speaker 2: jullie vragen om mee te helpen... om het regime omver 18 00:01:50,700 --> 00:01:54,640 Speaker 2: te werpen. Nou, Iran reageert met tegenaanvallen. En ook dat 19 00:01:54,690 --> 00:01:59,170 Speaker 2: wisten we allemaal. Nou, in de studio buitenlandcommentator Bernard Hammelburg... 20 00:01:58,350 --> 00:02:00,990 Speaker 2: en de religiewetenschapper Martine van den Berg. Welkom. Fijn dat 21 00:02:01,010 --> 00:02:03,530 Speaker 2: jullie er zo op deze zaterdag even bij kunnen zijn. 22 00:02:04,770 --> 00:02:08,070 Speaker 2: Eigenlijk is het iets wat we al zagen aankomen 23 00:02:08,410 --> 00:02:13,570 Speaker 5: Meilever. Eigenlijk speelt het al sinds Trump een tijd geleden zei... 24 00:02:12,990 --> 00:02:18,350 Speaker 5: na die moordpartij op het Iraanse volk... help is on 25 00:02:18,370 --> 00:02:24,440 Speaker 5: the way. En het sturen van een enorme vlooteenheid die 26 00:02:24,480 --> 00:02:27,059 Speaker 5: richting uit... Wisten we al dat hij dat van plan was. 27 00:02:27,080 --> 00:02:30,500 Speaker 5: Maar hij zei steeds en heeft dat ook wel geprobeerd... 28 00:02:29,680 --> 00:02:31,280 Speaker 5: om te kijken of ze op de een of andere manier... 29 00:02:31,120 --> 00:02:35,060 Speaker 5: een diplomatieke oplossing konden vinden. We wisten allemaal, zagen eigenlijk 30 00:02:35,120 --> 00:02:38,049 Speaker 5: allemaal aankomen... dat dat niet zou lukken. En dus heeft 31 00:02:38,070 --> 00:02:41,730 Speaker 5: hij de daad bij het woord gevoegd. Samen met de 32 00:02:41,750 --> 00:02:46,450 Speaker 5: Israëliërs op een enorme hoeveelheid doelen. Blijkelijk op het uitschakelen 33 00:02:46,490 --> 00:02:52,160 Speaker 5: van die raketinstallaties... en al van de lanceerinrichtingen. Precies. En 34 00:02:52,220 --> 00:02:55,520 Speaker 5: het atoomprogramma, hoewel dat laatste wat wonderlijk is... want hij 35 00:02:55,540 --> 00:02:59,080 Speaker 5: zei een tijdje geleden dat hij dat al had vernietigd. Obliterated. 36 00:02:59,120 --> 00:03:03,350 Speaker 5: Maar in elk geval, het antwoord daarvan was door Iran... 37 00:03:03,000 --> 00:03:06,070 Speaker 5: was ook voorspeld en is dus ook gebeurd... van een 38 00:03:06,110 --> 00:03:08,870 Speaker 5: raketaanval op zeven verschillende landen... 39 00:03:13,730 --> 00:03:16,310 Speaker 2: Op het ogenblik gebeurt dat ook. En dat moet toch 40 00:03:16,370 --> 00:03:20,050 Speaker 2: heel raar voelen. Religiewetenschap, Martine van der Weer. Welkom, Martine. 41 00:03:20,070 --> 00:03:22,950 Speaker 2: Fijn dat je er bent. Maar je hebt goede roots, 42 00:03:22,970 --> 00:03:25,070 Speaker 2: zou ik maar zeggen, in Israël. Wat hoor jij zo'n 43 00:03:25,090 --> 00:03:28,770 Speaker 2: beetje uit de regio? Want mensen moeten toch ook, ook 44 00:03:28,790 --> 00:03:32,250 Speaker 2: al wisten we dit, vervoelden we het wel schrikken. Alle 45 00:03:32,270 --> 00:03:33,670 Speaker 2: sirenes gaan af. We hoorden het net al even in 46 00:03:33,710 --> 00:03:36,930 Speaker 2: het bandje. In Haifa, Tel Aviv, overal sirenes afgaan. 47 00:03:37,700 --> 00:03:40,340 Speaker 6: Ja, ik denk dat de Israëli's hier zich al wat 48 00:03:40,380 --> 00:03:43,840 Speaker 6: langer op voorbereiden. Dat begon eigenlijk al voor januari, voordat 49 00:03:44,040 --> 00:03:47,700 Speaker 6: Trump deze uitspraak deed. Was het al duidelijk dat wat 50 00:03:47,720 --> 00:03:52,119 Speaker 6: betreft Israël... de Iran-oorlog maar deels gelukt was en dat 51 00:03:52,160 --> 00:03:54,820 Speaker 6: er nog een actie nodig was. Dus de Israëli's hielden 52 00:03:54,840 --> 00:03:56,940 Speaker 6: hier al rekening mee. En ik zag al in november 53 00:03:56,980 --> 00:04:02,380 Speaker 6: dat de bevolking werd voorbereid... op een eventuele nieuwe oorlog. 54 00:04:02,410 --> 00:04:04,370 Speaker 6: Dus de mensen hebben wel de tijd gehad om eraan 55 00:04:04,390 --> 00:04:06,610 Speaker 6: dat idee te wennen... dat het dus niet genoeg was 56 00:04:06,650 --> 00:04:11,000 Speaker 6: in juni... En vervolgens zie je dan dat mensen dus 57 00:04:11,020 --> 00:04:14,170 Speaker 6: hun schuilkamers gaan voorbereiden... zorgen dat er water en voedsel is. 58 00:04:14,190 --> 00:04:17,390 Speaker 6: Dat soort dingen zijn eigenlijk allang gebeurd. Maar vervolgens gebeurde 59 00:04:17,409 --> 00:04:20,090 Speaker 6: het niet. En toen kwam natuurlijk toch weer de hoop van... nou, 60 00:04:20,110 --> 00:04:22,570 Speaker 6: misschien valt het wel mee, et cetera. En in die 61 00:04:22,610 --> 00:04:26,409 Speaker 6: zin was het natuurlijk toch tot het eind spannend. Je 62 00:04:26,450 --> 00:04:28,859 Speaker 6: kunt natuurlijk achteraf wel heel makkelijk zeggen... nou ja, het 63 00:04:28,880 --> 00:04:29,070 Speaker 6: was 64 00:04:29,120 --> 00:04:30,060 Speaker 7: duidelijk, want als 65 00:04:30,070 --> 00:04:35,120 Speaker 6: Amerika met zoveel... militaire vuurkracht 66 00:04:35,220 --> 00:04:36,140 Speaker 7: aankomt... 67 00:04:36,200 --> 00:04:38,180 Speaker 6: dan is het een beetje jammer om dan alsnog weg 68 00:04:38,200 --> 00:04:40,180 Speaker 6: te gaan. Maar goed, we weten ook allemaal dat Trump 69 00:04:40,200 --> 00:04:43,979 Speaker 6: onvoorspelbaar is... en dat hij slechte ratings heeft. De Amerikaanse 70 00:04:44,000 --> 00:04:46,990 Speaker 6: bevolking is natuurlijk helemaal niet blij met deze actie 71 00:00:05,000 --> 00:00:05,000 Speaker 7: 70 72 00:04:48,160 --> 00:04:49,680 Speaker 6: procent schijnt er niet achter te 73 00:04:49,700 --> 00:04:50,539 Speaker 7: staan. 74 00:04:50,580 --> 00:04:53,610 Speaker 6: Dus in die zin heeft hij zich toch laten overtuigen 75 00:04:53,620 --> 00:04:56,590 Speaker 6: door Netanyahu. En dat is ook een beetje de stemming 76 00:04:56,630 --> 00:04:58,810 Speaker 6: in Israël van... oh, we hebben het weer voor elkaar. 77 00:04:58,830 --> 00:05:00,870 Speaker 6: We hebben de Amerikanen voor ons karretje gespannen 78 00:05:01,430 --> 00:05:04,640 Speaker 2: En toch moet het eng zijn als je... Ook in Teheran. 79 00:05:04,660 --> 00:05:08,120 Speaker 2: Er worden net al bij ANP inderdaad Iraniërs op de vlucht. Uiteraard. 80 00:05:08,160 --> 00:05:11,570 Speaker 2: Teheran denkt ook van... Enorme rijen bij de benzinestations. Je 81 00:05:12,210 --> 00:05:16,230 Speaker 5: ziet ook daar de paniek. En terecht. Die mensen weten 82 00:05:16,270 --> 00:05:22,750 Speaker 5: dat dit menens is. Eén model was een korte klap 83 00:05:22,790 --> 00:05:27,570 Speaker 5: door Amerika... in de hoop dat dan alsnog diplomatiek overleg kwam. 84 00:05:27,610 --> 00:05:30,550 Speaker 5: En als dat zou mislukken, dan een lange klap. Hij 85 00:05:30,589 --> 00:05:34,289 Speaker 5: is dus in één keer doorgestoken naar die langere actie. 86 00:05:34,350 --> 00:05:38,370 Speaker 5: En dat gaat een tijd duren. En dat is, precies 87 00:05:38,390 --> 00:05:41,990 Speaker 5: zoals Martine zegt... Dat is politiek ook een gevaar voor 88 00:05:42,010 --> 00:05:46,310 Speaker 5: de Israëlische regering. Ook voor de Amerikanen, want een groot 89 00:05:46,350 --> 00:05:49,979 Speaker 5: deel van de Amerikanen... wil dat eigenlijk liever niet. Het 90 00:05:50,010 --> 00:05:55,219 Speaker 5: is ook een strijd met het model dat Trump heeft geschetst... 91 00:05:54,520 --> 00:05:55,529 Speaker 5: toen hij president werd 92 00:05:55,760 --> 00:05:56,539 Speaker 2: Hij wou al 93 00:05:56,600 --> 00:05:59,719 Speaker 5: op de politieagent van de wereld te zijn. Er gaan 94 00:05:59,760 --> 00:06:02,900 Speaker 5: geen oorlogen meer beginnen. En nu zegt hij, dit wordt 95 00:06:02,920 --> 00:06:05,580 Speaker 5: niet zomaar een oorlog, maar een grote. En er gaan 96 00:06:05,600 --> 00:06:07,020 Speaker 5: ook Amerikanen sneuvelen. 97 00:06:08,430 --> 00:06:11,110 Speaker 2: En dat is iets waar we even op dat moment... 98 00:06:10,770 --> 00:06:13,969 Speaker 2: Prachtig mooi bruggetje om naar Amerika-consument Jan Posma... in Washington 99 00:06:13,990 --> 00:06:18,779 Speaker 2: te schakelen. Jan, goedemorgen. Goedenacht is het voor jou inmiddels. 100 00:06:19,300 --> 00:06:23,719 Speaker 2: Vroege ochtend. Ook met dit nieuws wakker geworden. Trump gezien 101 00:06:23,760 --> 00:06:28,229 Speaker 2: in een van tevoren getapede videoboodschap. Waar hij inderdaad aangeeft, jongens, 102 00:06:28,270 --> 00:06:31,510 Speaker 2: wat er gebeurt... we gaan een regime change in. We 103 00:06:31,529 --> 00:06:33,690 Speaker 2: willen dat, want dat is de bedreiging voor de wereld... 104 00:06:33,910 --> 00:06:36,630 Speaker 2: dat er nooit een atoomwapen komt in handen van dit 105 00:06:36,670 --> 00:06:39,830 Speaker 2: regime in Iran. Dat is dan de reden dat we aanvallen. 106 00:06:39,890 --> 00:06:43,410 Speaker 2: Maar er gaan ook Amerikaanse slachtoffers vallen. Hoe wordt dat? 107 00:06:43,450 --> 00:06:46,390 Speaker 2: Het is midden in de nacht bij jou... maar krijg 108 00:06:46,420 --> 00:06:49,810 Speaker 2: je al wat reacties bij jou in het land? Nee, 109 00:06:49,850 --> 00:06:50,800 Speaker 2: reacties hebben we nog niet 110 00:06:50,950 --> 00:06:51,029 Speaker 8: Het 111 00:06:51,050 --> 00:06:51,090 Speaker 2: is 112 00:06:51,130 --> 00:06:54,680 Speaker 8: hier inderdaad zes uur ochtends. Dus Amerika wordt echt nog 113 00:06:54,710 --> 00:06:59,680 Speaker 8: wakker met dit nieuws. Maar dat Donald Trump dit zegt, inderdaad. 114 00:06:59,800 --> 00:07:03,880 Speaker 8: Mogelijk Amerikaanse helden die ook verloren kunnen gaan, zo zei 115 00:07:03,960 --> 00:07:07,690 Speaker 8: hij het. Maar dit is een noble mission, we doen 116 00:07:07,700 --> 00:07:11,650 Speaker 8: dit voor onze kinderen. Dit is wel oorlogstaal die we 117 00:07:11,670 --> 00:07:13,490 Speaker 8: ook van Donald Trump... nog niet eerder op deze manier 118 00:07:13,510 --> 00:07:14,030 Speaker 8: gehoord hebben. 119 00:07:14,050 --> 00:07:14,250 Speaker 4: Het ging 120 00:07:14,290 --> 00:07:18,470 Speaker 8: altijd over, als er inzet in andere landen was... ging 121 00:07:18,490 --> 00:07:21,150 Speaker 8: dat niet over Amerikaanse slachtoffers. En dat hij dat nu 122 00:07:21,190 --> 00:07:23,530 Speaker 8: van tevoren al zegt... Maar hij zet het heel erg 123 00:07:23,570 --> 00:07:29,040 Speaker 8: neer als een nationaal veiligheidsprobleem voor Amerika. Iran heeft raketten 124 00:07:29,080 --> 00:07:33,060 Speaker 8: die mogelijk Amerika straks ook zouden kunnen raken. En hij zegt, 125 00:07:33,100 --> 00:07:36,640 Speaker 8: daarom moeten wij wel ingrijpen en daarom is dit geoorloofd. 126 00:07:36,680 --> 00:07:40,080 Speaker 2: Het militaire, inderdaad. Martine zei net al, er is een enorme... 127 00:07:40,860 --> 00:07:43,520 Speaker 2: En ik ook. Enorme armada's samengetrokken. Daar in de stad 128 00:07:43,540 --> 00:07:47,430 Speaker 2: van Hormuz onder meer. Ook opgestoomd vanuit de Indische Oceaan 129 00:07:47,450 --> 00:07:50,369 Speaker 2: nog naar richting Iran. Dat wisten we al. Daar staat 130 00:07:50,410 --> 00:07:53,370 Speaker 2: een hele hoop firepower. Met name, we hoorden het net 131 00:07:53,410 --> 00:07:57,910 Speaker 2: al in het bandje, fighter jets. Jets die over Teheran vliegen. 132 00:07:57,950 --> 00:08:01,050 Speaker 2: Voorlopig dus geen boots on the ground. De enige casualties 133 00:08:01,070 --> 00:08:03,430 Speaker 2: die je zou kunnen gaan verwachten... is inderdaad van de 134 00:08:03,450 --> 00:08:06,780 Speaker 2: raketjes die Iran terugstuurt. Wat hebben we voor idee nu 135 00:08:06,820 --> 00:08:08,620 Speaker 2: over hoe dit militair gaat, Jan? 136 00:08:12,060 --> 00:08:14,040 Speaker 8: Ja, ik vind dat nog best moeilijk in te schatten. 137 00:08:14,060 --> 00:08:17,560 Speaker 8: Wij horen inderdaad, waar Bernard ook net aan memoreert... dit 138 00:08:17,600 --> 00:08:18,680 Speaker 8: gaat nog wel even duren. 139 00:08:18,700 --> 00:08:18,860 Speaker 2: Dit 140 00:08:18,900 --> 00:08:21,600 Speaker 8: zou nog wel vier dagen kunnen duren. Is in ieder 141 00:08:21,620 --> 00:08:25,190 Speaker 8: geval wat hier dan in Amerikaanse media nu ontgaat. Anonieme 142 00:08:25,210 --> 00:08:28,750 Speaker 8: bronnen die dat dan vertellen. Nou ja, dat moeten we 143 00:08:28,770 --> 00:08:31,130 Speaker 8: ook afwachten. Het is nu gaande. Wat ik hier nu 144 00:08:31,150 --> 00:08:34,530 Speaker 8: ook net lees, er zouden geen Britten hebben meegedaan. Dat 145 00:08:34,750 --> 00:08:37,380 Speaker 8: is ook dan iets wat we horen van bronnen. Dus 146 00:08:37,410 --> 00:08:41,280 Speaker 8: echt een Amerikaans-Israelische aanval... Maar we weten gewoon ook nog 147 00:08:41,320 --> 00:08:43,600 Speaker 8: heel veel niet. We weten bijvoorbeeld ook niet of bepaalde 148 00:08:43,620 --> 00:08:47,120 Speaker 8: Britse basis zijn gebruikt... of dat het echt alleen via 149 00:08:47,140 --> 00:08:51,079 Speaker 8: die Amerikaanse vliegdekschepen is gegaan. De USS Ford, die ligt 150 00:08:51,120 --> 00:08:54,960 Speaker 8: daar natuurlijk in de buurt. Het grootste vliegdekschip ter wereld. 151 00:08:55,000 --> 00:08:57,960 Speaker 8: We weten wat voor armada daar allemaal ligt. Ik denk 152 00:08:57,980 --> 00:09:00,440 Speaker 8: de Amerikanen, die kunnen ook heel veel in hun eentje. 153 00:09:01,059 --> 00:09:05,140 Speaker 8: En ja... Terwijl Trump, denk ik wel, heeft getimed op 154 00:09:05,179 --> 00:09:09,100 Speaker 8: een moment... die toch veel mensen zal hebben verrast. We 155 00:09:09,120 --> 00:09:11,720 Speaker 8: wisten dat het zou komen, maar dat het vandaag zou komen. 156 00:09:12,559 --> 00:09:15,350 Speaker 8: Gisteren hoorden we nog dat Rubio komende week naar Israël 157 00:09:15,370 --> 00:09:18,410 Speaker 8: zou gaan. Nou, ik dacht toen bij mezelf... dan zou 158 00:09:18,429 --> 00:09:21,089 Speaker 8: het dus nog wel even uitgesteld kunnen worden. Maar Trump 159 00:09:21,110 --> 00:09:24,050 Speaker 8: heeft in ieder geval dat moment gekozen dat alles daar was. 160 00:09:24,090 --> 00:09:25,960 Speaker 8: Hij kon het doen, hij kon het al een week doen. 161 00:09:26,000 --> 00:09:27,600 Speaker 8: En ja, doet het dan op het moment dat hij 162 00:09:27,620 --> 00:09:29,140 Speaker 8: zelf kiest. En kennelijk uitgebreid 163 00:09:29,160 --> 00:09:29,380 Speaker 5: voorbereid. 164 00:09:29,400 --> 00:09:30,020 Speaker 8: Het blijft bij 165 00:09:30,280 --> 00:09:34,020 Speaker 5: ons, Jan Posma. Er staat nog veel meer aan militair potentieel. 166 00:09:34,080 --> 00:09:38,140 Speaker 5: Er is een gigantische militaire basis in Jordanië, in Qatar, 167 00:09:38,200 --> 00:09:46,309 Speaker 5: in Bahrein. Allemaal enorm veel Amerikaans verschil. Inclusief die gevreesde F-22-vliegtuigen. 168 00:09:48,190 --> 00:09:52,570 Speaker 5: Dat is echt een hele gemene die speciaal bedoeld voert bombardementen. 169 00:09:52,610 --> 00:09:57,070 Speaker 5: En vandaar ook dat Iran op al die plekken waar 170 00:09:57,090 --> 00:10:01,390 Speaker 5: dat zit aanvallen uitvoert. Die zijn dus duidelijk gericht tegen 171 00:10:01,410 --> 00:10:02,870 Speaker 5: die Amerikaanse basis. 172 00:10:02,950 --> 00:10:04,449 Speaker 2: En die zijn er inderdaad. In Abu Dhabi, in de 173 00:10:04,490 --> 00:10:08,380 Speaker 2: Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Bahrein, Kuwait. Daar gaan luchtalarmen ook af. 174 00:10:08,410 --> 00:10:12,100 Speaker 2: Maar ook in Israël. En daar is onze correspondent Ralf Dekkers. 175 00:10:12,130 --> 00:10:14,380 Speaker 2: Die zit in zijn schuilruimte, geloof ik, Ralf. Goedemorgen. 176 00:10:16,320 --> 00:10:21,040 Speaker 9: Ja, inderdaad al de derde, vierde, vijfde keer deze ochtend. 177 00:10:21,100 --> 00:10:23,220 Speaker 9: Net voor de eerste keer ook. We lopen net hier 178 00:10:23,240 --> 00:10:25,920 Speaker 9: twee minuten geleden de schuilruimte binnen. Ook voor de eerste 179 00:10:25,940 --> 00:10:28,840 Speaker 9: keer dat we nu echt explosies horen. Of dat is 180 00:10:28,860 --> 00:10:32,000 Speaker 9: van raketten die worden neergehaald, of dat er iets is neergekomen. 181 00:10:32,040 --> 00:10:35,949 Speaker 9: Dat kan ik moeilijk zien vanuit deze ruimte. Maar ja, 182 00:10:35,990 --> 00:10:42,250 Speaker 9: inderdaad, 35 ballistische raketten zouden al vanuit Iran deze ochtend richting 183 00:10:42,450 --> 00:10:48,030 Speaker 9: Israël zijn afgevuurd. En dat is ongetwijfeld slechts het begin 184 00:10:48,570 --> 00:10:48,830 Speaker 2: Ja, 185 00:10:48,870 --> 00:10:48,990 Speaker 9: want 186 00:10:49,030 --> 00:10:52,310 Speaker 2: dat is wat iedereen vreest. Martien is er net al, 187 00:10:52,350 --> 00:10:55,330 Speaker 2: iedereen is er wel op voorbereid. Er werd al water 188 00:10:55,370 --> 00:10:59,990 Speaker 2: ingeslagen en voedsel en gehamsterd. En we maakten ons al klaar, 189 00:11:00,010 --> 00:11:00,330 Speaker 2: klopt dat? 190 00:11:02,950 --> 00:11:06,860 Speaker 9: Ja, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Amerikanen zijn Israëli's ook 191 00:11:06,890 --> 00:11:08,679 Speaker 9: in meerderheid voorstander van die 192 00:11:08,720 --> 00:11:09,120 Speaker 4: militaire 193 00:11:09,140 --> 00:11:12,860 Speaker 9: operatie tegen Iran. Hier is toch een beetje het gevoel, 194 00:11:12,880 --> 00:11:15,160 Speaker 9: we hebben nu drie oorlogen er al op zitten, laten 195 00:11:15,179 --> 00:11:18,340 Speaker 9: we die vierde en hopelijk laatste ook maar doen in 196 00:11:18,360 --> 00:11:21,059 Speaker 9: de hoop dat het dan voor lange tijd rustig zal 197 00:11:21,080 --> 00:11:24,000 Speaker 9: blijven in het land. Maar er is ook een zekere vrees. 198 00:11:24,360 --> 00:11:29,090 Speaker 9: Afgelopen juni werd 85% van de raketten uit Iran neergehaald. 199 00:11:29,110 --> 00:11:31,710 Speaker 9: Maar dat betekent toch dat 15% neerkomt. En die hebben 200 00:11:31,750 --> 00:11:33,890 Speaker 9: toch vrij grote schade destijds aangericht. Daar 201 00:11:33,910 --> 00:11:36,290 Speaker 2: komen we straks mee terug, Ralf Dekkers. We gaan naar 202 00:11:36,309 --> 00:11:39,870 Speaker 2: Patrick Bolder, defensie-expert... van het Haagse Center voor Statistische Studies. 203 00:11:39,910 --> 00:11:45,390 Speaker 2: Luiterland-kolonel buiten dienst van de luchtmacht. Patrick, goedemorgen. Goedemiddag. Goedemiddag 204 00:11:45,450 --> 00:11:49,640 Speaker 2: is het trouwens. Dank dat je ook bent gekomen. Over 205 00:11:49,660 --> 00:11:52,900 Speaker 2: dat militaire, daar kan jij misschien licht op schijnen. Amerikanen 206 00:11:52,920 --> 00:11:58,170 Speaker 2: hebben daar twee hele grote oorlogswonings liggen. Vliegtuigschepen allebei. Israëli's 207 00:11:58,190 --> 00:12:01,390 Speaker 2: hebben een groot debiet aan vliegtuigen, dat weten we. Tot 208 00:12:01,450 --> 00:12:05,990 Speaker 2: en met F-35's. Dat refereert net al even alle bases 209 00:12:06,030 --> 00:12:09,920 Speaker 2: van Amerikanen in de buurt daar. Die zijn ook goed bewapend. 210 00:12:09,940 --> 00:12:12,160 Speaker 2: Maar het lukt toch, en dat vind ik dan wel 211 00:12:12,200 --> 00:12:15,420 Speaker 2: weer significant, de Iraniërs om heel veel op dit moment 212 00:12:15,440 --> 00:12:17,460 Speaker 2: van hun raketten af te schieten. Terwijl je zou zeggen, 213 00:12:17,480 --> 00:12:19,840 Speaker 2: het eerste wat je doet, zou mijn idee zijn, maar 214 00:12:19,860 --> 00:12:22,330 Speaker 2: ik ben leek, film je in, is dat je die 215 00:12:22,370 --> 00:12:24,270 Speaker 2: lanceringsrelatie van die Iraniërs kapotknalt. 216 00:12:26,550 --> 00:12:29,390 Speaker 10: Nou, dat klopt voor een deel wel, Bas. Je gaat 217 00:12:29,410 --> 00:12:33,130 Speaker 10: proberen eerst de commandofaciliteiten te vernietigen... zodat de coherentie uit 218 00:12:33,170 --> 00:12:36,650 Speaker 10: die Iraanse verdediging en die Iraanse aanval eruit is. Dat 219 00:12:36,700 --> 00:12:39,000 Speaker 10: de eenheden elkaar niet meer kunnen bereiken. Dat ze ook 220 00:12:39,020 --> 00:12:42,360 Speaker 10: niet meer het opperste commando kunnen bereiken. Dan ga je 221 00:12:42,400 --> 00:12:46,819 Speaker 10: de luchtverdediging aanvallen van Iran... zodat je vrijheid van handelen hebt. 222 00:12:46,880 --> 00:12:51,170 Speaker 10: En dan ga je pas de raketten aanvallen... Want je 223 00:12:51,190 --> 00:12:53,210 Speaker 10: wil niet dat die alsnog worden afgeschoten. Dus het is 224 00:12:53,230 --> 00:12:56,010 Speaker 10: wel gefaseerd. En dat wil je wel zo kort mogelijk 225 00:12:56,050 --> 00:12:59,900 Speaker 10: achter elkaar doen. Maar Iran heeft ook alles verspreid de 226 00:12:59,920 --> 00:13:01,959 Speaker 10: afgelopen maanden. Die wisten dat er een aanval zat aan 227 00:13:01,980 --> 00:13:04,260 Speaker 10: te komen. Dat het zo snel zou gebeuren, dat hadden 228 00:13:04,280 --> 00:13:06,300 Speaker 10: ze natuurlijk ook niet verwacht. Ik zelf ook niet eerlijk gezegd. 229 00:13:07,830 --> 00:13:09,520 Speaker 10: Maar dat is wel allemaal moeilijk te treffen. En het 230 00:13:09,540 --> 00:13:12,800 Speaker 10: zijn ook nog eens allemaal raketlancierinstallaties. Die staan op wielen, 231 00:13:12,840 --> 00:13:15,090 Speaker 10: dus die hebben geen vaste locaties. Die kan je in 232 00:13:15,110 --> 00:13:18,110 Speaker 10: de bergen verschuilen en dan haal je ze eruit. Dus 233 00:13:18,150 --> 00:13:19,290 Speaker 10: dat is allemaal niet zo eenvoudig. 234 00:13:20,000 --> 00:13:22,530 Speaker 2: En dat lijkt me lastig. En dat hebben ze ook geleerd, 235 00:13:22,550 --> 00:13:27,650 Speaker 2: de Iraniërs, volgens mij. Sinds die twaalfdagelijkse oorlog vorig jaar zomer... 236 00:13:26,730 --> 00:13:30,520 Speaker 2: zijn er al dat soort mobiele lanceerplatforms gekomen. Maar wat 237 00:13:30,559 --> 00:13:33,400 Speaker 2: kunnen ze daarmee afschieten? Zijn dat die Shahed-drones of zijn 238 00:13:33,420 --> 00:13:36,560 Speaker 2: dat ballistische raketten? Of is het eigenlijk alles wat ze willen? 239 00:13:36,580 --> 00:13:39,589 Speaker 2: Want ze hebben een enorm debiet aan luchtwapens. 240 00:13:41,679 --> 00:13:45,630 Speaker 10: Het zijn vooral lange afstandsraketten, de ballistische raketten... waar nu 241 00:13:45,690 --> 00:13:48,870 Speaker 10: ook Israël mee getroffen wordt. Shaheds, die zullen ze daar 242 00:13:48,910 --> 00:13:53,230 Speaker 10: niet afvuren. Die zullen ze misschien gebruiken om de Amerikaanse 243 00:13:53,350 --> 00:13:55,530 Speaker 10: USS Abraham Lincoln... die daar in de buurt ligt, om 244 00:13:55,550 --> 00:13:58,160 Speaker 10: die te proberen te belagen. Dat zal heel lastig zijn, 245 00:13:58,179 --> 00:14:03,060 Speaker 10: want die heeft natuurlijk allerlei... luchtverdedigingscapaciteiten ook om zich heen varen. 246 00:14:03,559 --> 00:14:06,160 Speaker 10: Maar wat nu gebruikt wordt voor de Amerikaanse basis in 247 00:14:06,210 --> 00:14:11,179 Speaker 10: de golf... regio en voor Israël. Dat zijn allemaal ballistische raketten... 248 00:14:10,380 --> 00:14:13,650 Speaker 10: waarvan ook een heleboel nieuw zijn natuurlijk... omdat die ook 249 00:14:13,670 --> 00:14:17,990 Speaker 10: een half jaar geleden grotendeels vernietigd zijn. En de grootspraak 250 00:14:18,010 --> 00:14:22,150 Speaker 10: van Trump toen... want we hebben het Iraans atoomprogramma jaren teruggezet... 251 00:14:21,710 --> 00:14:24,430 Speaker 10: en het is vernietigd, obliterated. Dat blijkt dus niet zo 252 00:14:24,450 --> 00:14:27,030 Speaker 10: te zijn, want anders waren die aanvallen ook niet gebeurd. 253 00:14:27,070 --> 00:14:29,140 Speaker 10: En dat geeft al een beetje weer hoe ingewikkeld die 254 00:14:29,160 --> 00:14:32,320 Speaker 10: hele informatieverzameling is... met name voor ons, die daar toch 255 00:14:32,360 --> 00:14:36,900 Speaker 10: vrij ver vandaan zitten. We zullen het moeten doen met snippetjesinformatie... 256 00:14:36,350 --> 00:14:39,070 Speaker 10: En logisch nadenken wat er gebeurt. Ja, het logische nadenken 257 00:14:39,110 --> 00:14:42,860 Speaker 10: is wel... je probeert eerst de commando-eenheid eruit te halen. 258 00:14:42,900 --> 00:14:46,900 Speaker 10: De eenheid van commando, moet ik zeggen. de luchtverdediging, en 259 00:14:46,920 --> 00:14:48,570 Speaker 10: dan ga je de volgende doelen aanpakken 260 00:14:49,160 --> 00:14:53,290 Speaker 5: Patrick Bernhard, een klein vraagje. Gesteld nou dat dat allemaal lukt, 261 00:14:53,310 --> 00:14:57,230 Speaker 5: je schakelt die lancereninstallaties en de raketten uit, wat we 262 00:14:57,250 --> 00:14:59,410 Speaker 5: dan hebben geleerd, en daar heb jij het eigenlijk zelf 263 00:14:59,450 --> 00:15:02,040 Speaker 5: ook al een beetje, binnen de kortste keren hebben ze 264 00:15:02,080 --> 00:15:05,940 Speaker 5: het weer. Dus hoe definieer je nu een overwinning? Zelfs 265 00:15:05,980 --> 00:15:08,740 Speaker 5: als je alle doelen, militaire doelen die je voor ogen 266 00:15:08,760 --> 00:15:09,020 Speaker 5: hebt 267 00:15:09,320 --> 00:15:09,780 Speaker 5: bereikt. 268 00:15:11,880 --> 00:15:14,540 Speaker 10: Nou ja, dat is inderdaad de vraag, Bernard. Maar wat 269 00:15:14,580 --> 00:15:16,660 Speaker 10: zijn eigenlijk de doelen die hij wil bereiken? Dat is 270 00:15:16,680 --> 00:15:18,960 Speaker 10: ook een beetje onduidelijk, dat is regimeverandering. Wie zou dat 271 00:15:18,980 --> 00:15:23,740 Speaker 10: moeten overnemen? Er is geen effectieve oppositie met enige kennis 272 00:15:23,760 --> 00:15:26,340 Speaker 10: van de bureaucratie. Hoe ga je een land runnen? We 273 00:15:26,360 --> 00:15:29,720 Speaker 10: hebben dat gezien in Irak in 2003. Dat land is in 274 00:15:29,740 --> 00:15:32,660 Speaker 10: een burgeroorlog vervallen. Is dat het beeld wat de Amerikanen 275 00:15:32,680 --> 00:15:36,310 Speaker 10: en de Israëli's hebben voor Iran? Nou, misschien de Israëli's wel. 276 00:15:36,350 --> 00:15:38,650 Speaker 10: Kan je alles zomaar vernietigen? Gaat dat lukken? We weten 277 00:15:38,670 --> 00:15:43,920 Speaker 10: dat de Iraniërs... hun raketarsenaal, maar ook hun nucleaire arsenaal... 278 00:15:43,120 --> 00:15:47,510 Speaker 10: hebben voorzien van allerlei betonnen bovendekkingen... aardewallen erboven om dat 279 00:15:47,590 --> 00:15:51,830 Speaker 10: onschadelijker te maken... voor allerlei aanvallen. Die veertien bunkerbusters hebben 280 00:15:51,850 --> 00:15:56,430 Speaker 10: waarschijnlijk toch niet... die grote klap geleverd die Trump dacht 281 00:15:56,450 --> 00:15:58,540 Speaker 10: en zei dat er geleverd was. Dus het is ook 282 00:15:58,580 --> 00:16:01,100 Speaker 10: heel erg moeilijk om alles zomaar te vernietigen. En dat 283 00:16:01,140 --> 00:16:02,920 Speaker 10: is ook het grote gevaar voor de Amerikanen als die 284 00:16:02,980 --> 00:16:06,140 Speaker 10: er straks ingaan... Met Boots on the Ground. En eigenlijk 285 00:16:06,180 --> 00:16:08,860 Speaker 10: preludeert Trump daar wel op voor. Als hij zegt, er 286 00:16:08,880 --> 00:16:13,270 Speaker 10: zullen ook Amerikanen sneuvelen. Ja, dat wordt een bloedbad natuurlijk. 287 00:16:13,290 --> 00:16:17,310 Speaker 10: Dat wordt verschrikkelijk. En de gevolgen voor de regio zijn 288 00:16:17,350 --> 00:16:18,990 Speaker 10: nu al heel groot. Want die zullen alleen maar groter 289 00:16:19,010 --> 00:16:19,120 Speaker 10: worden 290 00:16:19,250 --> 00:16:21,480 Speaker 5: ben ik bang. Nog een klein aanvullend vraagje. We hebben 291 00:16:21,500 --> 00:16:25,180 Speaker 5: het altijd over die revolutionaire garde. Dat is het eliteleger 292 00:16:25,220 --> 00:16:29,400 Speaker 5: van Amerika, van Iran. Het zijn er een miljoen of zoiets. 293 00:16:29,440 --> 00:16:31,320 Speaker 5: En dan heb je ook nog die, ik geloof Basha 294 00:16:31,360 --> 00:16:35,870 Speaker 5: heten ze. Die een beetje SA-achtige groepering 295 00:16:35,890 --> 00:16:36,190 Speaker 7: zou ik maar 296 00:16:36,230 --> 00:16:41,050 Speaker 5: zeggen. Hoe sterk zijn die en is het überhaupt mogelijk 297 00:16:41,090 --> 00:16:41,850 Speaker 5: om die te verslaan? 298 00:16:43,570 --> 00:16:50,910 Speaker 10: Ja, allemaal goede vragen, Bernard. Ja, het zijn 150.000 tot 200.000 Republikeinse garders... 299 00:16:50,630 --> 00:16:53,750 Speaker 10: dan echt onder leiding en ook ideologisch steun... die dat 300 00:16:53,770 --> 00:16:56,410 Speaker 10: bewindt van Kramernij. En dan heb je ook die Bashir, 301 00:16:56,430 --> 00:16:58,290 Speaker 10: die geheime politie... of die, nou, het is niet meer 302 00:16:58,320 --> 00:17:01,060 Speaker 10: zo geheim... maar die die studenten allemaal hebben doodgeschoten, laat 303 00:17:01,080 --> 00:17:02,580 Speaker 10: ik het zo maar even zeggen. Dat zijn ook nog 304 00:17:02,620 --> 00:17:06,460 Speaker 10: eens een keer 100.000 man. Ook volledig in die hele doctrine 305 00:17:06,500 --> 00:17:09,980 Speaker 10: van Khomeini. En dan heb je het over bijna 300.000 man. Ja, 306 00:17:10,000 --> 00:17:13,610 Speaker 10: die vernietig je niet zomaar... Die schaak je niet zomaar uit. 307 00:17:13,640 --> 00:17:15,970 Speaker 10: Als het losse groepjes zijn, dan zijn dat een soort 308 00:17:16,010 --> 00:17:19,609 Speaker 10: van guerrillas worden dat als je daartegen wil vechten. Nou, succes. 309 00:17:19,650 --> 00:17:21,790 Speaker 10: Die kan je gewoon niet verslaan. Martine 310 00:17:22,230 --> 00:17:25,189 Speaker 6: Ja, dus ik hoorde vanochtend op de Israëlische televisie het 311 00:17:25,350 --> 00:17:29,449 Speaker 6: interessante getal van 20% van de Iraniërs zijn op de 312 00:17:29,490 --> 00:17:32,600 Speaker 6: een of andere manier verbonden aan het regime. Nou, er 313 00:17:32,619 --> 00:17:38,139 Speaker 6: zijn 90 miljoen Iraniërs. Dus als 20% daarvan... Dat gaat niet 314 00:17:38,160 --> 00:17:40,050 Speaker 6: alleen over mensen die daadwerkelijk een functie hebben... maar ook 315 00:17:40,090 --> 00:17:43,729 Speaker 6: iedereen daaromheen, mensen die daardoor betaald worden, et cetera. Dus 316 00:17:43,770 --> 00:17:48,780 Speaker 6: dat zijn... 18 miljoen mensen. 18 miljoen, heel goed. En dat 317 00:17:48,820 --> 00:17:53,050 Speaker 6: geeft ook aan dat je dat niet zomaar omverwerpt... Wat 318 00:17:53,090 --> 00:17:55,670 Speaker 6: ik ook hoorde, zowel in de speech van Trump als 319 00:17:55,690 --> 00:17:59,300 Speaker 6: van Netanyahu... was de oproep aan de Iraniërs om weer 320 00:17:59,340 --> 00:18:03,159 Speaker 6: de straat op te gaan. Trump zei, wacht eerst even 321 00:18:03,180 --> 00:18:03,890 Speaker 6: tot 322 00:18:03,910 --> 00:18:05,150 Speaker 4: dit stukje voorbij is. 323 00:18:05,190 --> 00:18:09,330 Speaker 6: Maar Netanyahu zei, ga de straat op en zorg. dat 324 00:18:09,369 --> 00:18:13,530 Speaker 6: je het recht in handen neemt. Dus waar ze blijkbaar 325 00:18:13,550 --> 00:18:15,910 Speaker 6: een beetje op rekenen als het gaat over regime change... 326 00:18:15,670 --> 00:18:18,060 Speaker 6: dat is niet een mooi plannetje zoals in Venezuela... maar 327 00:18:18,100 --> 00:18:21,520 Speaker 6: dat is dat Iraniërs zelf het recht in handen nemen. 328 00:18:21,540 --> 00:18:25,179 Speaker 6: Dat is natuurlijk heel idealistisch en mooi. Daarover kwam ook 329 00:18:25,220 --> 00:18:28,149 Speaker 6: een discussie vanochtend op de Israëlische tv. Dat zeiden van ja, 330 00:18:28,210 --> 00:18:32,070 Speaker 6: maar wie komt er dan? En toen zei iemand de 331 00:18:32,090 --> 00:18:35,530 Speaker 6: heel verhelderende woorden... het kan ons eigenlijk niet schelen... Ook 332 00:18:35,570 --> 00:18:38,030 Speaker 6: al komen er een paar generaals aan het hoofd van 333 00:18:38,090 --> 00:18:41,840 Speaker 6: Iran staan. Het woord democratie viel niet. Het was duidelijk 334 00:18:41,859 --> 00:18:44,960 Speaker 6: dat het ging om regime change. Want dit regime moet weg. 335 00:18:44,980 --> 00:18:48,600 Speaker 6: Maar elk ander regime is blijkbaar acceptabel. Zolang Israël maar 336 00:18:48,619 --> 00:18:53,570 Speaker 6: degene is die in het Midden-Oosten de machtigste partij is. 337 00:18:53,970 --> 00:18:56,710 Speaker 6: En dat vond ik heel inzichtelijk. Dus de idealen van 338 00:18:56,750 --> 00:18:58,990 Speaker 6: de Arabische lente... daar zijn we wel echt 339 00:18:59,030 --> 00:18:59,450 Speaker 2: heel ver 340 00:18:59,490 --> 00:19:00,790 Speaker 6: van verwijderd inmiddels. 341 00:19:00,810 --> 00:19:01,250 Speaker 2: Het gaat 342 00:19:01,270 --> 00:19:02,220 Speaker 6: niet meer over democratie 343 00:19:02,590 --> 00:19:06,080 Speaker 2: Met de kans, wat Patrick terecht duidt net, denk ik... 344 00:19:05,960 --> 00:19:07,580 Speaker 2: is dat je ook de kans loopt dat als je 345 00:19:07,600 --> 00:19:10,220 Speaker 2: dat niet invult... dat je een burgeroorlog krijgt 346 00:19:10,260 --> 00:19:10,359 Speaker 5: van 347 00:19:10,380 --> 00:19:11,159 Speaker 2: die 18 miljoen 348 00:19:11,420 --> 00:19:12,080 Speaker 5: tegen de rest. Ja 349 00:19:12,200 --> 00:19:12,600 Speaker 2: dat is nog 350 00:19:12,640 --> 00:19:15,350 Speaker 5: iets wat ik me ook altijd afvraag, voor zover ik... 351 00:19:15,790 --> 00:19:17,830 Speaker 5: het weet, en ik ken het land een beetje, zoals 352 00:19:17,850 --> 00:19:23,010 Speaker 5: je weet... het staat nergens dat de oppositie pro-westers is. 353 00:19:23,030 --> 00:19:29,410 Speaker 5: Pro-Amerikaans of pro-Israëli's. Dat staat helemaal nergens. Pro-Iraans. Ze zijn pro-Iraans, ja. 354 00:19:29,450 --> 00:19:32,930 Speaker 5: Dus ik moet ook nog maar zien dat wanneer je 355 00:19:32,950 --> 00:19:37,679 Speaker 5: de huidige machthebbers... onthoofd, wegkrijgt, wegschiet, ga zo maar door... 356 00:19:37,540 --> 00:19:40,500 Speaker 5: wat er voor in de plaats komt, nou zo prettig 357 00:19:40,580 --> 00:19:42,660 Speaker 5: is voor ons. Dat moet je nog maar helemaal afwachten. 358 00:19:42,700 --> 00:19:44,679 Speaker 5: Als dat lukt. Maar Patrick, nog even een vraag aan jou. 359 00:19:44,700 --> 00:19:45,160 Speaker 5: Want 360 00:19:45,200 --> 00:19:48,130 Speaker 2: ik zag vanmorgen Jeremy Bowen... dat is een soort slap 361 00:19:48,150 --> 00:19:53,790 Speaker 2: aftreksel van Bernhard Hammelburg... Nou, even aan mijn lichtende voorbeelden, man. 362 00:19:53,810 --> 00:19:57,859 Speaker 2: Ik maak een grapje. Patrick had een hele analyse. Ze 363 00:19:58,100 --> 00:20:01,100 Speaker 2: denken vier, vijf dagen. Dat hebben we vaker gehoord. Militaire 364 00:20:01,119 --> 00:20:06,060 Speaker 2: leiders hebben altijd zo'n optimistische scoop. En die zei, wacht eventjes. 365 00:20:06,200 --> 00:20:10,689 Speaker 2: De Iraniërs hebben zoveel luchtwapens... als je die moet targeten, 366 00:20:10,750 --> 00:20:13,190 Speaker 2: als je ze uit de lucht gaat halen... die ballistische raketten, 367 00:20:13,230 --> 00:20:16,180 Speaker 2: ze blijven maar aangevoerd worden... Een dag of vijf, zes 368 00:20:16,200 --> 00:20:18,540 Speaker 2: kan je het nog uit de lucht halen. Daarna ben 369 00:20:18,580 --> 00:20:23,270 Speaker 2: jij je fire powers Israël en Amerika kwijt. En heeft 370 00:20:23,330 --> 00:20:25,490 Speaker 2: Iran vrij spel. En de hond is het eens. 371 00:20:27,100 --> 00:20:31,240 Speaker 10: Ja, dat klopt. En daarom moet je niet raketten uit 372 00:20:31,280 --> 00:20:33,340 Speaker 10: de lucht halen op het moment dat ze gelanceerd zijn. 373 00:20:33,359 --> 00:20:36,000 Speaker 10: Maar je moet zorgen dat je de lanceerinstallaties kunt vernietigen. 374 00:20:36,040 --> 00:20:38,840 Speaker 10: Alleen wat ik al zei, dat zijn allemaal mobiele installaties. 375 00:20:38,940 --> 00:20:42,890 Speaker 10: En je vuurt de raketten af. En je rijdt terug 376 00:20:42,930 --> 00:20:44,990 Speaker 10: naar je berg waar je je in verstopt. Of in 377 00:20:45,030 --> 00:20:48,189 Speaker 10: de kelder van een gebouw. Weet ik veel waar. En 378 00:20:48,310 --> 00:20:51,110 Speaker 10: reken maar op dat die Iraniërs daar behoorlijk op voorbereid zijn. 379 00:20:51,130 --> 00:20:53,390 Speaker 10: Dat hebben ze wel geleerd een half 380 00:20:53,430 --> 00:20:53,830 Speaker 5: jaar geleden. 381 00:20:53,869 --> 00:20:53,989 Speaker 10: Een 382 00:20:54,030 --> 00:20:57,210 Speaker 5: praktische vraag, Patrick. Nu je dat zo zegt. Hoe lang 383 00:20:57,250 --> 00:21:00,500 Speaker 5: doet zo'n raket erover om zijn doel te bereiken? Want 384 00:21:00,520 --> 00:21:03,640 Speaker 5: je zegt die vrachtauto's kunnen nog wegrijden. Ik heb altijd 385 00:21:03,660 --> 00:21:05,320 Speaker 5: de indruk dat daar wel een minuut of tien of 386 00:21:05,340 --> 00:21:06,540 Speaker 5: twintig overheen kan gaan. 387 00:21:07,600 --> 00:21:11,419 Speaker 10: Ja, zeker. Je bedoelt dat die raket onderweg is. Ja, precies. 388 00:21:11,480 --> 00:21:14,520 Speaker 10: Ik denk, ik ga al tien, vijftien minuten. En dat 389 00:21:14,560 --> 00:21:17,550 Speaker 10: geldt eigenlijk ook wel een beetje voor Pagrijn, misschien iets langer. 390 00:21:17,570 --> 00:21:20,389 Speaker 10: Dus je vuurt een raket af. Voordat die al in 391 00:21:20,410 --> 00:21:25,959 Speaker 10: het zicht is van de radarinstallaties, kan jij je... launchen, 392 00:21:26,140 --> 00:21:29,820 Speaker 10: weer inklappen en wegrijden. En het is niet zo dat 393 00:21:29,840 --> 00:21:32,020 Speaker 10: je een archeriegranaat ziet aankomen... en je brengt er meteen 394 00:21:32,040 --> 00:21:35,190 Speaker 10: tegen vuur op uit. Dit duurt wel even. Dus ja, 395 00:21:35,230 --> 00:21:37,530 Speaker 10: die dingen zijn... als je dat slim doet, en dat 396 00:21:37,570 --> 00:21:40,050 Speaker 10: zullen ze inmiddels wel doorhebben... Ja, dan is dat heel 397 00:21:40,070 --> 00:21:42,080 Speaker 10: moeilijk om te treffen. Ja, duidelijk Patrick. 398 00:21:42,100 --> 00:21:45,419 Speaker 2: We gaan nog eventjes... De laatste nieuws. Israël telt tot 399 00:21:45,460 --> 00:21:49,020 Speaker 2: nu toe 35 ballistische raketten uit Iran. Het grootste deel is 400 00:21:49,060 --> 00:21:51,540 Speaker 2: onderschept of neergekomen in het open gebied. Zo zeggen de 401 00:21:51,560 --> 00:21:54,300 Speaker 2: Israëliërs zelf. Ralf, jij zit nog steeds in Tel Aviv 402 00:21:54,320 --> 00:21:56,580 Speaker 2: in de schuilruimte. Hoor je nog steeds sirenes boven je? 403 00:22:01,130 --> 00:22:04,260 Speaker 9: Nee, het is nu weer even stil, maar net even inhaken. 404 00:22:04,280 --> 00:22:08,940 Speaker 9: Het is inderdaad, wij krijgen tegenwoordig hier een bericht al 405 00:22:08,980 --> 00:22:12,280 Speaker 9: vijf à tien minuten van tevoren van ga in de buurt 406 00:22:12,340 --> 00:22:16,540 Speaker 9: van een schuilkelder, ga richting een schuilkelder, want er komt 407 00:22:16,580 --> 00:22:19,949 Speaker 9: binnenkort een luchtalarm. Dat betekent dat ze inderdaad al tijdig 408 00:22:19,970 --> 00:22:23,890 Speaker 9: zo'n raket hebben gezien dat die in Iran gelanceerd is. 409 00:22:23,910 --> 00:22:25,389 Speaker 9: Dan heb je dus in ieder geval hier in Israël 410 00:22:25,410 --> 00:22:26,449 Speaker 9: nog vijf tot tien minuten de 411 00:22:26,490 --> 00:22:26,889 Speaker 2: tijd om 412 00:22:26,950 --> 00:22:29,950 Speaker 9: een veilige plek op te zoeken. Tja, vreselijk. 413 00:22:30,150 --> 00:22:32,960 Speaker 2: Even Jan Posma in Amerika nog steeds. Jan, het is 414 00:22:32,980 --> 00:22:37,180 Speaker 2: nog diep in de ochtend bij jou. Half zeven bijna. Zaterdagmorgen. 415 00:22:37,220 --> 00:22:39,609 Speaker 2: Niet ieder Amerikaan is wakker, tenzij ze rondjes gaan lopen 416 00:22:39,650 --> 00:22:42,350 Speaker 2: en hollen. Maar er komen nu wel wat politieke reacties, 417 00:22:42,369 --> 00:22:42,730 Speaker 2: begrijp ik? 418 00:22:44,530 --> 00:22:47,369 Speaker 8: Nou, dat nog niet direct. Maar je kan wel goed 419 00:22:47,390 --> 00:22:50,109 Speaker 8: een beeld geven van wat de reacties zo ongeveer zullen 420 00:22:50,150 --> 00:22:54,580 Speaker 8: zijn hier. Iedereen is natuurlijk tegen Iran. Dat is wel duidelijk. 421 00:22:54,600 --> 00:22:58,640 Speaker 8: Ik denk dat de noodzaak ook wel duidelijk is. Maar 422 00:22:58,680 --> 00:23:00,760 Speaker 8: het hele verhaal wat er dan aan vast zit, daar 423 00:23:00,780 --> 00:23:04,830 Speaker 8: zijn we grote zorgen over. Wat vindt bijvoorbeeld de MAGA-vleugel 424 00:23:05,030 --> 00:23:07,929 Speaker 8: van de Republikeinse partijen van? Want dit is niet Amerika first. 425 00:23:08,790 --> 00:23:11,530 Speaker 8: Regime change, dat is wel echt wat anders dan bijvoorbeeld 426 00:23:11,570 --> 00:23:15,169 Speaker 8: die actie in Venezuela... wat jullie net ook al noemden, 427 00:23:15,190 --> 00:23:21,010 Speaker 8: wat eigenlijk een soort tussenvorm was... waarbij ook Amerikaanse slachtoffers 428 00:23:21,450 --> 00:23:25,389 Speaker 8: eigenlijk bijna uitgesloten waren. Dit is wel echt een ander verhaal. 429 00:23:25,430 --> 00:23:29,840 Speaker 8: En dan heb je gelijk die open wond hier, de Irak-oorlog, Afghanistan-oorlog... 430 00:23:30,700 --> 00:23:33,700 Speaker 8: Dat is wel echt iets waar die magafleugels zich zorgen 431 00:23:33,740 --> 00:23:36,300 Speaker 8: om maken. Maar ook bijvoorbeeld de democraten. Die wilden de 432 00:23:36,340 --> 00:23:41,210 Speaker 8: komende week stemmen over het inperken van Trumps oorlogsmacht in Iran. 433 00:23:41,270 --> 00:23:44,130 Speaker 8: In het huis had daar een meerderheid voor kunnen zijn. 434 00:23:44,410 --> 00:23:47,649 Speaker 8: Want sommige republikeinen wilden daarin ook mee stemmen. Dat is 435 00:23:47,690 --> 00:23:50,179 Speaker 8: opvallend toch. Maar je zag ook bijvoorbeeld dat er een 436 00:23:50,200 --> 00:23:53,720 Speaker 8: paar democraten juist weer tegen... zo'n inperking waren, omdat ze 437 00:23:53,760 --> 00:23:56,600 Speaker 8: dus zeggen... er moet wel wat gebeuren tegen Iran. Dus 438 00:23:56,619 --> 00:23:59,460 Speaker 8: het is echt best wel een ingewikkeld onderwerp hier... waar 439 00:23:59,480 --> 00:24:02,500 Speaker 8: ook wel echt verdeeldheid over is. Maar ik denk wel 440 00:24:02,540 --> 00:24:04,750 Speaker 8: dat je één ding heel duidelijk kan zeggen. Er is 441 00:24:04,770 --> 00:24:09,510 Speaker 8: hier hele grote scepticis als het gaat over een langdurige oorlog. 442 00:24:09,570 --> 00:24:12,670 Speaker 8: Iedereen heeft nog die vorige oorlogen in het hoofd... waar 443 00:24:12,690 --> 00:24:18,520 Speaker 8: Trump natuurlijk ooit in 2016 ook verkiezingen mee won. Dat nooit meer. 444 00:24:18,560 --> 00:24:21,379 Speaker 8: En wat ik ook nog wel wou toevoegen... Wat Martine 445 00:24:21,420 --> 00:24:25,699 Speaker 8: net zei, inderdaad, van democratie wordt niet genoemd hier in Iran. 446 00:24:25,960 --> 00:24:28,520 Speaker 8: Op de Israëlische TV was dat volgens mij. Dat klinkt 447 00:24:28,540 --> 00:24:32,699 Speaker 8: ook erg hoe Trump zaken benadert op dit moment. Bijvoorbeeld 448 00:24:32,720 --> 00:24:36,540 Speaker 8: de situatie in Venezuela. Daar zei hij ook heel duidelijk van. Ja, 449 00:24:36,600 --> 00:24:39,360 Speaker 8: het gaat ons om zakelijke belangen. Het gaat ons erom 450 00:24:39,400 --> 00:24:40,800 Speaker 8: dat het daar rustig blijft. 451 00:24:41,020 --> 00:24:41,419 Speaker 2: Of dat er 452 00:24:41,440 --> 00:24:45,220 Speaker 8: democratie wordt. Dat werd niet genoemd. Dus ja, je hoort 453 00:24:45,260 --> 00:24:47,680 Speaker 8: enige overeenkomsten daar. Martine 454 00:24:48,220 --> 00:24:52,860 Speaker 6: Ja, ik zie hier... Op de Israëlische TV met één oog. 455 00:24:52,910 --> 00:24:58,060 Speaker 6: Een totaal verwoest huis van Khamenei. Daar is helemaal niks 456 00:24:58,080 --> 00:25:02,820 Speaker 6: meer van over. Dat is één grote grijze blur. Maar goed, 457 00:25:02,840 --> 00:25:06,340 Speaker 6: we weten dus niet waar Khamenei is. Dus of hij 458 00:25:06,359 --> 00:25:09,399 Speaker 6: geraakt is, weet ik niet. Ik krijg hier ook onbevestigde berichten. 459 00:25:09,440 --> 00:25:11,859 Speaker 6: Dat zeg ik er dan maar meteen bij. Dat de 460 00:25:11,900 --> 00:25:16,340 Speaker 6: generaal van de revolutionaire garde gedood is. Dus 461 00:25:16,380 --> 00:25:17,680 Speaker 7: dat is de hoogste in 462 00:25:17,700 --> 00:25:21,679 Speaker 6: command van de revolutionaire garde. Wat overigens niet de enige 463 00:25:21,700 --> 00:25:27,330 Speaker 6: militaire unit is. Je hebt ook een Iraans leger, tot 464 00:25:27,369 --> 00:25:31,639 Speaker 6: grote verwarring van... van de zaak. Maar goed, het is 465 00:25:31,680 --> 00:25:35,260 Speaker 6: duidelijk dat de bedoeling van deze ochtendaanval was... om zoveel 466 00:25:35,280 --> 00:25:41,430 Speaker 6: mogelijk leiders... Ik weet nooit goed hoe ik dat netjes 467 00:25:41,450 --> 00:25:41,830 Speaker 6: moet zeggen. 468 00:25:41,869 --> 00:25:42,850 Speaker 5: Uit te schakelen. 469 00:25:42,890 --> 00:25:45,310 Speaker 6: Uit te schakelen. Ik noem 470 00:25:45,470 --> 00:25:47,750 Speaker 5: het gewoon liquideren. Ja, precies. Het is 471 00:25:47,850 --> 00:25:54,680 Speaker 6: natuurlijk gewoon een liquidatie. En het tweede doel dan wordt genoemd... 472 00:25:54,359 --> 00:25:57,500 Speaker 6: om zoveel mogelijk van die raketinstallaties weg te krijgen. En 473 00:25:57,540 --> 00:26:00,320 Speaker 6: het derde doel is het land zodanig destabiliseren... en dat 474 00:26:00,359 --> 00:26:03,139 Speaker 6: gebeurt ook op dit moment met grotere cyberattacks... waardoor dus 475 00:26:03,180 --> 00:26:06,940 Speaker 6: heel veel sites in Iran niet meer bereikbaar zijn... het 476 00:26:06,980 --> 00:26:09,980 Speaker 6: land zo te destabiliseren dat de mensen die de straat 477 00:26:10,020 --> 00:26:12,600 Speaker 6: op willen... dat ook inderdaad kunnen doen. Maar goed, het 478 00:26:12,640 --> 00:26:16,419 Speaker 6: is een dapper plan. Maar de uitvoering, we hebben er 479 00:26:16,460 --> 00:26:18,440 Speaker 6: net al een aantal keren over gehad... daar zit er 480 00:26:18,460 --> 00:26:19,350 Speaker 6: nog wel het haak in de ogen aan 481 00:26:19,400 --> 00:26:22,489 Speaker 2: Wellicht wat chaotisch. We zagen over internet gesproken... dat de 482 00:26:22,530 --> 00:26:25,890 Speaker 2: Iraanse regering al meteen het internet tot nul teruggebracht heeft. 483 00:26:25,930 --> 00:26:27,909 Speaker 2: Maar er zijn, zoals we weten, wel Starlink-apparaten. 484 00:26:28,250 --> 00:26:28,530 Speaker 6: Er 485 00:26:28,550 --> 00:26:31,530 Speaker 2: zaten ook koffers van Nederlandse diplomaten. Heel erg niet aangekomen. 486 00:26:31,550 --> 00:26:34,570 Speaker 2: Maar dit terzijde. Patrick Bolder, hartelijk dank. Defensiespecialist van het 487 00:26:34,590 --> 00:26:38,409 Speaker 2: Haag Centrum voor Sterren en Studies... voor ons meenemen in 488 00:26:38,430 --> 00:26:43,750 Speaker 2: dit eerste halfuurtje... van deze speciale uitzending... over de aanvallen 489 00:26:43,770 --> 00:26:47,210 Speaker 2: van de Amerikanen en Israëli's op Teheran... en het antwoord 490 00:26:47,250 --> 00:26:51,060 Speaker 2: van Iran op andere landen... waar in de regio allemaal 491 00:26:51,080 --> 00:26:55,340 Speaker 2: Amerikaanse basis zijn. We gaan er zo verder over spreken, uiteraard... 492 00:26:56,020 --> 00:26:57,919 Speaker 2: Dan kijken we ook naar hoe er in Iran er 493 00:26:57,940 --> 00:27:01,940 Speaker 2: gekeken wordt. En dat doen we onder meer met Sander Terphuis, Nederlands-Iranier. 494 00:27:02,000 --> 00:27:04,859 Speaker 2: Uiteraard Bernard Hammelburg in de studio. Martine van den Berg 495 00:27:04,900 --> 00:27:08,820 Speaker 2: is nog steeds bij ons. Dus we kunnen heerlijk nog doorfilosofieren... 496 00:27:08,000 --> 00:27:11,659 Speaker 2: en kijken hoe dit conflict zich verder ontwikkelt. Blijf luisteren. 497 00:27:22,450 --> 00:27:23,510 Speaker 1: Bas van Werven. 498 00:27:23,550 --> 00:27:26,409 Speaker 2: Ja, dat is een extra nieuwsuitzending uiteraard... over een conflict 499 00:27:26,430 --> 00:27:31,110 Speaker 2: dat vanmorgen begon. Rond half acht vanmorgen toen kwam dit nieuws. 500 00:27:31,150 --> 00:27:36,449 Speaker 3: A short time ago, the United States military began... major 501 00:27:36,490 --> 00:27:45,210 Speaker 3: combat operations in Iran. 502 00:27:45,290 --> 00:28:03,230 Speaker 4: Achai vach Yotai, Ezochei Israël. To the 503 00:28:03,410 --> 00:28:08,500 Speaker 3: members of the Islamic Revolutionary Guard, the armed forces and 504 00:28:08,560 --> 00:28:12,120 Speaker 3: all of the police, I say tonight that you must 505 00:28:12,160 --> 00:28:16,320 Speaker 3: lay down your weapons and have complete immunity or in 506 00:28:16,340 --> 00:28:18,820 Speaker 3: the alternative face certain death. 507 00:28:19,530 --> 00:28:23,310 Speaker 2: Al dus Donald Trump vanmorgen, half acht, vijf uur geleden. 508 00:28:23,350 --> 00:28:25,629 Speaker 2: En toen hoorden we dit bericht dus ineens. Er is 509 00:28:25,670 --> 00:28:30,340 Speaker 2: wat dat betreft een all-out aanval van Israëliërs en Amerikanen 510 00:28:30,390 --> 00:28:33,179 Speaker 2: op Iran. Daar hebben we het de afgelopen half uur 511 00:28:33,220 --> 00:28:38,360 Speaker 2: over gehad. In de studio naast mij onze buitenlandcommentator Bernhard Hammelburg... 512 00:28:37,580 --> 00:28:40,780 Speaker 2: en religiewetenschapper Martine van den Berg. Met heel veel roots 513 00:28:40,820 --> 00:28:44,110 Speaker 2: en eigenlijk in het goede ingebed, zou ik maar zeggen... 514 00:28:46,670 --> 00:28:49,410 Speaker 2: We kijken natuurlijk allemaal naar de ontwikkeling. Het is vrij vers. 515 00:28:49,470 --> 00:28:51,890 Speaker 2: Er komen nu ook al wat reacties. Ik vroeg Jan Posma, 516 00:28:51,910 --> 00:28:54,650 Speaker 2: die nog steeds bij ons is. Onze correspondent in Amerika al. Ja, 517 00:28:54,670 --> 00:28:56,850 Speaker 2: daar is het zes uur ochtend. Dus daar zijn nog 518 00:28:56,870 --> 00:28:59,950 Speaker 2: niet heel veel reacties. We krijgen wel wat reacties nu. 519 00:28:59,970 --> 00:29:02,870 Speaker 2: Met name vanuit Europa en Australië uiteraard. Ursula von der 520 00:29:02,890 --> 00:29:05,830 Speaker 2: Leyen heeft gezegd dat het Europese blok... nu een groot 521 00:29:05,870 --> 00:29:10,450 Speaker 2: aantal sancties heeft ingeroepen tegen het Iraanse regime. En heeft gezegd, 522 00:29:10,490 --> 00:29:16,460 Speaker 2: we zorgen ervoor dat er zoveel mogelijk druk wordt uitgeoefend... 523 00:29:14,600 --> 00:29:20,660 Speaker 2: op het regime. de burgerbevolking te beschermen... en het internationaal 524 00:29:20,700 --> 00:29:24,840 Speaker 2: recht te beschermen. George Meloni heeft gezegd... wij zijn uiteraard 525 00:29:24,880 --> 00:29:30,050 Speaker 2: solidair met de Iraanse burgerbevolking... en we willen nog steeds 526 00:29:30,070 --> 00:29:33,830 Speaker 2: van het Iraanse regime... dat er burgerlijke en politieke rechten komen... 527 00:29:34,170 --> 00:29:38,520 Speaker 2: Anthony Albanese heeft gezegd... ons land, Australië, staat naast het 528 00:29:38,560 --> 00:29:43,740 Speaker 2: belangrijke en trotse volk van Iran... in hun strijd tegen 529 00:29:43,780 --> 00:29:49,140 Speaker 2: de oppressie. De Russische buitenlandse minister... of het ministerie van 530 00:29:49,160 --> 00:29:53,360 Speaker 2: Buitenlandse Zaken... uiteraard heeft gezegd... we vinden dit totaal gekkenhuis 531 00:29:53,400 --> 00:29:56,980 Speaker 2: wat u hier doet. Dit is roekeloos. U overtreedt het 532 00:29:57,030 --> 00:30:01,110 Speaker 2: internationaal recht. Iran heeft overigens al opgeroepen... om de Veiligheidsraad 533 00:30:01,150 --> 00:30:05,630 Speaker 2: bij elkaar te krijgen. En de Britten hebben gezegd... wij 534 00:30:05,650 --> 00:30:09,770 Speaker 2: willen geen verdere escalatie... naar een groter regionaal conflict. En 535 00:30:09,790 --> 00:30:12,990 Speaker 2: daarbij nog even opgemerkt... wij zijn niet betrokken bij deze aanvallen. 536 00:30:13,150 --> 00:30:18,540 Speaker 2: Tot zover even... Opgetekend uit de wereld. En in Amerika 537 00:30:18,580 --> 00:30:20,300 Speaker 2: wachten we nog steeds op reacties. Maar laten we even 538 00:30:20,340 --> 00:30:25,010 Speaker 2: gaan naar Sander Terphuis. Hij is bij ons op afstand. Jurist, mensenrechtenverdediger. 539 00:30:25,330 --> 00:30:28,450 Speaker 2: Komt uit Iran. Is Nederlandse-Iranier. Zo zeg ik het toch goed, 540 00:30:28,590 --> 00:30:29,890 Speaker 2: meneer Terphuis. Goedemorgen. 541 00:30:29,950 --> 00:30:31,479 Speaker 11: Ja hoor, helemaal correct. Goedendag. 542 00:30:35,240 --> 00:30:36,640 Speaker 2: Wat hoort u op dit moment? We hoorden net van 543 00:30:36,660 --> 00:30:42,230 Speaker 2: de ANPL mensen die chaos weg proberen te vluchten. Benzinestations 544 00:30:42,270 --> 00:30:47,830 Speaker 2: die overbevolkt zijn met wachtenden. Wat hoort u terug uit 545 00:30:47,850 --> 00:30:48,850 Speaker 2: Teheran 546 00:30:49,890 --> 00:30:53,790 Speaker 11: Ik hoorde vanochtend vroeg wel wat een en ander uit Teheran... 547 00:30:53,230 --> 00:30:55,550 Speaker 11: en ook uit het Noordoosten, waar ook een ander deel 548 00:30:55,590 --> 00:30:59,150 Speaker 11: van mijn familie woont... Maar die verbinding werd helaas vrij 549 00:30:59,170 --> 00:31:04,620 Speaker 11: snel afgebroken. Het internet is weer afgesloten. Telefoon, telecommunicatie is 550 00:31:04,640 --> 00:31:08,720 Speaker 11: weer door het regime afgesloten. Dus het krijgen van contact 551 00:31:08,740 --> 00:31:13,960 Speaker 11: wordt steeds moeilijker. Maar het voelde wel alsof de Iraanse 552 00:31:14,020 --> 00:31:17,040 Speaker 11: vervolking dat aanvoelde. Zo moet ik het formuleren. Vannacht hoorde 553 00:31:17,060 --> 00:31:20,400 Speaker 11: ik al berichten van... Ja, want de Iraanse delegatie in 554 00:31:20,420 --> 00:31:23,140 Speaker 11: Geneve had natuurlijk allemaal mooie woorden. Er was nog een 555 00:31:23,180 --> 00:31:26,730 Speaker 11: ronde enzovoort. Maar de Amerikaanse delegatie had slechts volstaan met 556 00:31:26,790 --> 00:31:30,690 Speaker 11: één woord... namelijk disappointed. Die vonden maar niks. En de 557 00:31:30,710 --> 00:31:33,930 Speaker 11: Iraanse minister van Buitenland Zaken maakte een heel verhaal van... 558 00:31:33,510 --> 00:31:35,510 Speaker 11: Dus het ging al gerucht van het kan hopelijk wel 559 00:31:35,530 --> 00:31:38,130 Speaker 11: tot een aanval leiden. Maar wat u zegt, mensen zijn 560 00:31:38,150 --> 00:31:39,709 Speaker 11: toch wel echt in paniek. Dat is wat ik vanochtend 561 00:31:39,730 --> 00:31:42,550 Speaker 11: vroeg hoorde van... Wij zoeken zoveel mogelijk kelders op. Dat 562 00:31:42,570 --> 00:31:43,210 Speaker 11: was wel duidelijk 563 00:31:43,770 --> 00:31:45,830 Speaker 2: Nou zei Trump vanmorgen in zijn toespraak... die acht minuten 564 00:31:45,850 --> 00:31:47,090 Speaker 2: duurde van de vorige tijd, was dit. 565 00:32:06,120 --> 00:32:11,580 Speaker 3: Nou, wat dat 566 00:32:11,600 --> 00:32:16,770 Speaker 2: betreft, meneer Terpuis, het is een soort doe-het-zelf-oplossing van regime change. 567 00:32:16,830 --> 00:32:18,650 Speaker 2: Wij bombarderen eerst de zaak plat en daarna moet je 568 00:32:18,670 --> 00:32:21,590 Speaker 2: het zelf gaan doen. Maar zitten Iraniërs wel te wachten? 569 00:32:21,610 --> 00:32:25,270 Speaker 2: We zeiden net al eventjes hier aan tafel in de studio, 570 00:32:25,310 --> 00:32:29,260 Speaker 2: wacht even, Iran is geen westers land. is ook geen 571 00:32:29,660 --> 00:32:33,590 Speaker 2: Saoedisch land of een Arabisch land. Het is een Euraziatisch land. 572 00:32:33,630 --> 00:32:36,610 Speaker 2: En dat is het. En anders is het niet. Zitten 573 00:32:36,670 --> 00:32:40,060 Speaker 2: Iraniërs te wachten op deze acties van de Amerikanen en 574 00:32:40,080 --> 00:32:40,540 Speaker 2: de Israëli's? 575 00:32:42,100 --> 00:32:45,700 Speaker 11: Hoe pijnlijk het ook gek klinkt, moet ik dit volmondig 576 00:32:45,720 --> 00:32:50,300 Speaker 11: met ja beantwoorden. Ik heb een collega die mij vanochtend vroeg... 577 00:32:49,900 --> 00:32:53,180 Speaker 11: van ja, maar je vaderland, je moederland wordt er gevallen. 578 00:32:53,220 --> 00:32:56,580 Speaker 11: Ik zei ja, dat klinkt ook heel basaal en heel gek. 579 00:32:56,600 --> 00:33:04,360 Speaker 11: Maar alsjeblieft doen, mensen. Nogmaals, 47 jaar onderdrukking, onvrijheid, marteling... verkrachting, executies. 580 00:33:04,380 --> 00:33:06,440 Speaker 11: Dit moet echt aflopen. U heeft het zelf ook gezien, 581 00:33:06,480 --> 00:33:12,800 Speaker 11: afgelopen weken. Duizenden doden. Een regime dat eindigt... Eigen bevolkingafslag, 582 00:33:12,820 --> 00:33:16,150 Speaker 11: come on. En nogmaals, hoe gek het ook klinkt, het 583 00:33:16,330 --> 00:33:19,190 Speaker 11: moet uit Iran zelf komen. En ik hoop echt dat 584 00:33:19,210 --> 00:33:22,370 Speaker 11: de bevolking ook de power en het vermogen heeft om 585 00:33:22,410 --> 00:33:26,030 Speaker 11: hierna samen te zorgen voor een veilige en vrije verkiezingen. 586 00:33:26,700 --> 00:33:29,630 Speaker 11: Maar wat Trump nu doet, en ik moet ook zeggen... 587 00:33:29,350 --> 00:33:31,510 Speaker 11: misschien worden mijn linkse vrienden er niet erg blij van... 588 00:33:31,430 --> 00:33:34,230 Speaker 11: maar ik zeg het toch even. Kijk, het regime van 589 00:33:34,270 --> 00:33:37,130 Speaker 11: Obama heeft toen zelf een atoomdeal mogelijk gemaakt... en op 590 00:33:37,150 --> 00:33:41,630 Speaker 11: die manier dit schandelijke regime aan de macht gehouden. En 591 00:33:41,840 --> 00:33:44,800 Speaker 11: Joe Biden heeft dat ook niet doorgepakt. Dus hoe dat 592 00:33:44,820 --> 00:33:47,540 Speaker 11: went of keert, Trump doet een heleboel foute dingen. Maar 593 00:33:47,580 --> 00:33:51,140 Speaker 11: in dit geval, als het aankomt op een vrij Iran... 594 00:33:50,560 --> 00:33:56,070 Speaker 11: en een vrije bevolking, Persen, wij zijn Persen... dan zou 595 00:33:56,090 --> 00:33:58,520 Speaker 11: ik zeggen, just do it, en doorpakken nu 596 00:33:58,650 --> 00:34:01,030 Speaker 2: Nou, dit gaat u het volgende partijcongres van de PvdA 597 00:34:01,050 --> 00:34:04,350 Speaker 2: moeten uitleggen, denk ik, meneer Terpuis, maar dat er zijn. 598 00:34:04,370 --> 00:34:06,470 Speaker 2: Laten we even naar iets, een keel rekensom die Martine 599 00:34:06,490 --> 00:34:08,820 Speaker 2: van den Berg hier mooi maakte. Die zei, wacht even, 90 600 00:34:08,650 --> 00:34:12,480 Speaker 2: miljoen Iraniërs. Als je kijkt naar het aandeel revolutionaire gardenen, 601 00:34:12,520 --> 00:34:14,680 Speaker 2: en eigenlijk alles wat afhankelijk is van de moelaars, dat 602 00:34:15,219 --> 00:34:19,450 Speaker 2: is 20% van de bevolking, 18 miljoen mensen. En niet zomaar om. 603 00:34:19,489 --> 00:34:23,569 Speaker 2: Ook niet als je goed bedoelt... Joe Average op straat 604 00:34:23,610 --> 00:34:28,010 Speaker 2: met een teerhand, toch? 605 00:34:28,050 --> 00:34:36,520 Speaker 11: Meneer Terpenhuis? Ja, excuus. Die percentages kloppen, dat klopt helemaal. 606 00:34:36,560 --> 00:34:43,060 Speaker 11: Maar u moet zich voorstellen dat bij dat regime aanhang... 607 00:34:42,739 --> 00:34:46,230 Speaker 11: of hun manschappen, zeg maar, hun kant... daar zit ook 608 00:34:46,270 --> 00:34:48,830 Speaker 11: een klein deel, en dat ga ik vanavond ook in 609 00:34:48,850 --> 00:34:51,509 Speaker 11: een uitgebreide podcast vertellen... daar zit een klein deel, die 610 00:34:51,530 --> 00:34:55,489 Speaker 11: zijn echte fanatici, die zijn vanuit ideologisch gedreven... Die hebben 611 00:34:55,510 --> 00:35:00,620 Speaker 11: dat ook... bijvoorbeeld Ghamanei is de rechterhand geweest altijd van Khomeini... 612 00:35:00,260 --> 00:35:03,120 Speaker 11: de stichter van het islamitische regime. Dus die zullen echt 613 00:35:03,140 --> 00:35:05,799 Speaker 11: in trouw blijven. En er is ook een deel van 614 00:35:05,840 --> 00:35:09,260 Speaker 11: de revolutionaire garde... die het gewoon geweldig leven hebben in Iran. 615 00:35:09,360 --> 00:35:11,600 Speaker 11: Omdat ze de record van de Iraanse economie ook in 616 00:35:11,620 --> 00:35:15,009 Speaker 11: de hand hebben. Die zullen trouw blijven. Maar een heleboel 617 00:35:15,070 --> 00:35:17,070 Speaker 11: zitten er ook gewoon pragmatici bij. Die denken, nou, we 618 00:35:17,090 --> 00:35:19,270 Speaker 11: hebben het op zich wel goed voor elkaar. Dus van 619 00:35:19,290 --> 00:35:22,290 Speaker 11: die 18 miljoen die u noemde... Daar is ook, nu horen wij, 620 00:35:22,330 --> 00:35:24,450 Speaker 11: en dat is het laatste bericht dat ik kreeg, dat 621 00:35:24,489 --> 00:35:27,150 Speaker 11: er al heel wat huizen worden gekocht, bij wijze van spreken, 622 00:35:27,210 --> 00:35:30,760 Speaker 11: in Moskou, in Dubai enzovoort, dat men al ook eigenlijk 623 00:35:30,780 --> 00:35:34,100 Speaker 11: heeft een beetje voorgesorteerd op het moment dat men het land... 624 00:35:35,780 --> 00:35:38,000 Speaker 11: Dus ik weet niet wat er van de 18 miljoen uiteindelijk overblijft. 625 00:35:38,020 --> 00:35:41,910 Speaker 11: Maar als dit doorzet... En nog iets, zelden is het 626 00:35:41,950 --> 00:35:44,650 Speaker 11: Iraanse regime in al die jaren zo verzwakt geweest. Want 627 00:35:44,670 --> 00:35:47,790 Speaker 11: ze hebben geen of nauwelijks vrienden meer in het Midden-Oosten. Kijk, 628 00:35:48,010 --> 00:35:53,270 Speaker 11: wat voor steun krijgen ze nu? Voorheen was dat bijvoorbeeld Hezbollah... 629 00:35:52,610 --> 00:35:59,120 Speaker 11: die vanuit Libanon vele raketten kon afschieten. Houthis in Jemen enzovoort. 630 00:36:00,320 --> 00:36:03,260 Speaker 11: En die zijn allemaal weg. Dus als hij dit goed uitpakt, 631 00:36:03,280 --> 00:36:05,700 Speaker 11: de Iraanse regime... Trouwens, mensen gaan nu ook wel de 632 00:36:05,739 --> 00:36:08,520 Speaker 11: straat op. Dus die is er ook. Dus ik denk 633 00:36:08,540 --> 00:36:11,350 Speaker 11: dat als hij dit echt stevig doorzet... kan het ook 634 00:36:11,370 --> 00:36:15,270 Speaker 11: voor het Pezers nieuwjaar, 21 maart, dan is dat Pezers nieuwjaar... 635 00:36:14,730 --> 00:36:16,570 Speaker 11: dan kunnen we echt een feest gaan veren. 636 00:36:16,750 --> 00:36:21,410 Speaker 5: Meneer Terphuis, Bernard hier. Ik heb een kort vraagje dat 637 00:36:21,450 --> 00:36:23,520 Speaker 5: ik altijd heb. Daar hebben wij ook wel eens over gesproken. 638 00:36:23,540 --> 00:36:27,339 Speaker 5: Waar staat dat de oppositie, als die aan de macht 639 00:36:27,380 --> 00:36:33,200 Speaker 5: zou komen... pro-Amerikaans of pro-Israelis of pro-Westers is. Mijn indruk 640 00:36:33,239 --> 00:36:36,940 Speaker 5: is altijd dat die ook voor een belangrijk deel bestaat... 641 00:36:36,520 --> 00:36:40,299 Speaker 5: uit de revolutionaire van destijds. En dat die wel een 642 00:36:40,320 --> 00:36:46,060 Speaker 5: zwaar bezwaar hebben... tegen dit vreselijk onderdrukkende leiderschap. Maar dat 643 00:36:46,100 --> 00:36:48,390 Speaker 5: dat niet zegt dat ze pro-ons zijn. 644 00:36:50,670 --> 00:36:53,489 Speaker 11: Ja, dat is een goeie. Kijk, er is ook wel 645 00:36:53,510 --> 00:36:55,950 Speaker 11: eens gezegd, meneer Habbelburg, we hebben er uitgebreid over gesproken 646 00:36:55,989 --> 00:36:58,790 Speaker 11: in het verleden, dat kan ook zo zijn dat die 647 00:36:58,810 --> 00:37:01,450 Speaker 11: revolutionaire garde, en dat bedoel ik ook met dat deel 648 00:37:01,489 --> 00:37:06,950 Speaker 11: pragmatici in het regime van Iran, in hun entourage, dat 649 00:37:06,989 --> 00:37:09,950 Speaker 11: zij zelfs voor zouden kunnen kiezen om gamanij af te 650 00:37:09,989 --> 00:37:15,050 Speaker 11: zetten en een paar van dat soort extremistische radicale denkers 651 00:37:15,090 --> 00:37:17,489 Speaker 11: af te zetten. En ook zo een beetje signaal aan 652 00:37:17,510 --> 00:37:19,790 Speaker 11: de ene kant aan het Iraanse volk te laten zien 653 00:37:19,810 --> 00:37:23,319 Speaker 11: van kijk, We gaan nu echt wel een verandering mogelijk maken. 654 00:37:23,340 --> 00:37:26,040 Speaker 11: Dat is een variant. Maar alleen diep in het hart 655 00:37:26,080 --> 00:37:28,239 Speaker 11: van de persen. En daar kan je toch ook echt 656 00:37:28,260 --> 00:37:31,700 Speaker 11: wel jong generatie ook zeker daartoe rekenen. Die zeggen, ja 657 00:37:31,719 --> 00:37:35,469 Speaker 11: niet zozeer pro-Israël. Want ja, dat is ook gewoon bepaalde 658 00:37:35,510 --> 00:37:39,230 Speaker 11: gevoelens bij sommigen. Maar die zeggen, wij willen vrij zijn. 659 00:37:41,010 --> 00:37:43,189 Speaker 11: Mijn nichtje zegt bijvoorbeeld, als ik naar de universiteit ga. 660 00:37:43,230 --> 00:37:45,230 Speaker 11: Ik wil ook zonder hoofddoek. Ik wil met mijn wapperende 661 00:37:45,270 --> 00:37:47,480 Speaker 11: haren op de fiets. Waarom zou het niet in mogen? 662 00:37:47,880 --> 00:37:50,080 Speaker 11: Het is niet zoals in Pro-Amerika of wat dan ook... 663 00:37:49,960 --> 00:37:54,840 Speaker 11: maar gewoon freedom et al. Vrijheid voor iedereen. Dat gevoel 664 00:37:54,890 --> 00:37:57,810 Speaker 11: leeft het wel echt wel wel degelijk. En u weet, 665 00:37:57,830 --> 00:38:01,310 Speaker 11: meneer Hammelburg... ik denk dat 30% van Iraners is nu 666 00:38:01,350 --> 00:38:05,280 Speaker 11: onder 25 jaar... Dus een groot deel van de jonge generatie 667 00:38:05,300 --> 00:38:09,020 Speaker 11: wil gewoon vrij zijn. En weg met al die angst. Kijk, 668 00:38:09,060 --> 00:38:12,200 Speaker 11: een leven in vrijheid is het ultieme geluk. Dat weet 669 00:38:12,239 --> 00:38:15,340 Speaker 11: ik uit mijn eigen ervaring. Een leven in angst, dat 670 00:38:15,520 --> 00:38:17,799 Speaker 11: is het ultieme pech hebben eigenlijk. Zo moet ik het 671 00:38:17,820 --> 00:38:18,260 Speaker 11: zien 672 00:38:18,719 --> 00:38:20,740 Speaker 2: Dank, Sander Terphuis. Oh, nee, er is nog een vraag, 673 00:38:20,780 --> 00:38:21,270 Speaker 2: Martine 674 00:38:21,770 --> 00:38:25,089 Speaker 6: Ja, nou, ik kijk even naar het verleden. We hebben 675 00:38:25,110 --> 00:38:28,550 Speaker 6: natuurlijk in Irak gezien hoe dat dan gaat... als zo'n 676 00:38:28,590 --> 00:38:32,830 Speaker 6: regimechange plaatsvindt. En ook het huidige Syrië... Ik ken een 677 00:38:32,850 --> 00:38:36,509 Speaker 6: aantal Syriërs in Nederland die nog niet staan te juichen... 678 00:38:36,190 --> 00:38:36,770 Speaker 6: omdat er zoveel 679 00:38:36,830 --> 00:38:37,469 Speaker 4: vrijheid is. Ze zijn 680 00:38:37,489 --> 00:38:40,510 Speaker 6: nog steeds heel erg bang om terug te gaan. Dus 681 00:38:40,530 --> 00:38:45,650 Speaker 6: ik vraag me inderdaad wel af... wat is de kans 682 00:38:45,690 --> 00:38:49,370 Speaker 6: dat dat vreedzaam verloopt... en er niet allerlei subgroepen de 683 00:38:49,410 --> 00:38:50,890 Speaker 6: wapens opnemen tegen elkaar. 684 00:38:55,310 --> 00:38:58,089 Speaker 11: ook een serieus risico, een serieus gevaar. Want u weet het, 685 00:38:58,130 --> 00:39:01,359 Speaker 11: in Iran hebben wij de Koerden, de Turken, daarbinnen nog 686 00:39:01,380 --> 00:39:05,500 Speaker 11: de Baluchis, een aantal van alleen maar minderheden. En die 687 00:39:05,520 --> 00:39:10,510 Speaker 11: zijn ook behoorlijk vernederd en afgeslacht door dit regime, dus 688 00:39:10,550 --> 00:39:13,009 Speaker 11: die zitten allemaal op wraak te wachten. Het enige wat 689 00:39:13,050 --> 00:39:14,910 Speaker 11: ik hoop, en dat ook met mijn familie en vrienden, 690 00:39:15,450 --> 00:39:17,950 Speaker 11: met wie ik spreek, Die zeggen van het zou prachtig 691 00:39:17,989 --> 00:39:19,870 Speaker 11: zijn als de zoon van de Shah... die is ook 692 00:39:19,890 --> 00:39:22,170 Speaker 11: nog niet genoemd, maar er is al Pahlavi... die toch 693 00:39:22,190 --> 00:39:24,690 Speaker 11: naar Iran komt en die boven alle partijen staat... en 694 00:39:24,710 --> 00:39:27,390 Speaker 11: die als een soort tussenpauze dient, dat dan weer wel. 695 00:39:27,430 --> 00:39:29,830 Speaker 11: En die dat dan met de steun van het Westen... 696 00:39:29,410 --> 00:39:33,210 Speaker 11: en daarom hoop ik echt de Europese leiders nu opstaan... 697 00:39:32,410 --> 00:39:37,489 Speaker 11: om daar een beetje vergelijkbaar met de tijd in Joegoslavië... 698 00:39:36,430 --> 00:39:40,129 Speaker 11: om daar vrije en veilige verkiezingen te houden... zodat ook 699 00:39:40,170 --> 00:39:44,140 Speaker 11: al die minderheden zich vertegenwoordiger voelen... in een nieuw Iraans parlement... 700 00:39:44,280 --> 00:39:48,880 Speaker 11: En met een geweldige grondwet, wat de rechten van iedereen herkent. 701 00:39:48,920 --> 00:39:51,620 Speaker 11: Daar was ik zelf gaande bereid om mee te schrijven. 702 00:39:51,660 --> 00:39:54,239 Speaker 11: Dat het op die manier een nieuw elan, een nieuw 703 00:39:54,280 --> 00:39:59,640 Speaker 11: tijdperk inricht. Met inderdaad ruimte voor minderheden, met respect voor mensenrechten. 704 00:39:59,680 --> 00:40:02,080 Speaker 11: Als dit gebeurt, dan zou het goed gaan. Anders wordt 705 00:40:02,100 --> 00:40:05,930 Speaker 11: dat inderdaad denk ik ook een onderlinge massaslachting. Misschien met 706 00:40:05,969 --> 00:40:08,910 Speaker 11: al die minderheden bij elkaar. Dat is een serieuze vrees. 707 00:40:08,930 --> 00:40:09,150 Speaker 11: Goed gedaan. 708 00:40:12,969 --> 00:40:14,660 Speaker 2: de zoon van de Shah, dat is niet de man 709 00:40:14,680 --> 00:40:17,020 Speaker 2: die het land kan leiden. Als ik het 710 00:40:17,040 --> 00:40:20,200 Speaker 5: mag zeggen, dat geloof ik ook niet. Ik geloof dat 711 00:40:20,219 --> 00:40:23,040 Speaker 5: hij het best goed bedoelt, hoor. En ik geloof ook 712 00:40:23,140 --> 00:40:25,720 Speaker 5: echt niet dat hij zich wil presenteren... als de nieuwe 713 00:40:25,760 --> 00:40:29,210 Speaker 5: koning of keizer. Hij zegt zelf, ik wil bijdragen aan 714 00:40:29,230 --> 00:40:32,430 Speaker 5: een democratiseringsproces. En ik zie wel of ik daar wel 715 00:40:32,450 --> 00:40:34,750 Speaker 5: of niet een rol in heb. Dat klinkt heel sympathiek. 716 00:40:34,770 --> 00:40:37,600 Speaker 5: Maar mijn indruk is dat zijn aanhang toch nog steeds... 717 00:40:37,610 --> 00:40:41,180 Speaker 5: heel gering is, omdat heel veel mensen de associatie krijgen... 718 00:40:40,860 --> 00:40:44,320 Speaker 5: met het Franse regime, en dat beviel ze ook niet. Nee, precies. 719 00:40:44,600 --> 00:40:44,940 Speaker 5: Maar dat is 720 00:40:44,980 --> 00:40:48,000 Speaker 2: wat u ook zegt, meneer Terp. Dit zou een transitie, 721 00:40:48,040 --> 00:40:51,970 Speaker 2: een soort tussenpauze kunnen zijn... gesteund vanuit de partijen om 722 00:40:51,989 --> 00:40:55,190 Speaker 11: tot een goed einde te brengen. Ik denk, de woord 723 00:40:55,230 --> 00:40:58,960 Speaker 11: aanhang is misschien ook niet helemaal juist gekozen, gezien inderdaad 724 00:40:59,000 --> 00:41:03,360 Speaker 11: de gevoelens bij, als je bijvoorbeeld met mijn oudere familieleden 725 00:41:03,380 --> 00:41:06,330 Speaker 11: zou spreken, dan hadden ze die SAVAK erbij, u kent het, 726 00:41:06,350 --> 00:41:10,730 Speaker 11: die vreselijke... En dat wordt meteen dan op één adem genoemd. 727 00:41:10,750 --> 00:41:13,009 Speaker 11: En dan zeggen ze weg ermee. Maar het interessante is. 728 00:41:13,050 --> 00:41:15,509 Speaker 11: En ik praat echt wel veel met mensen die aan 729 00:41:16,010 --> 00:41:19,310 Speaker 11: de universiteit studeren. Nieuwe generatie. Die zeggen inderdaad laat hem 730 00:41:19,330 --> 00:41:21,610 Speaker 11: maar komen. Want hij is goed hoog opgeleid. En in 731 00:41:21,640 --> 00:41:25,520 Speaker 11: Amerika gestudeerd. Hij spreekt goed middellijke talen. Gewoon dat soort aspecten. 732 00:41:25,560 --> 00:41:28,280 Speaker 11: En dan inderdaad dienen als tussenpaals boven de partijen. En 733 00:41:28,300 --> 00:41:31,860 Speaker 11: hij heeft ook zelfs letterlijk gezegd. Ik hoef geen troon. 734 00:41:31,940 --> 00:41:34,280 Speaker 11: Ik hoef niet dit. Ik hoef niet dat. Maar tijdelijk 735 00:41:34,300 --> 00:41:36,839 Speaker 11: dienen voor Persië. Voor mijn land. En dan ben ik weg. 736 00:41:37,760 --> 00:41:41,380 Speaker 2: Sander Terpuis, Mensenrechtenvereniging Afkomstig uit Iran. Dank voor uw toelichting. 737 00:41:41,400 --> 00:41:44,509 Speaker 2: En uiteraard, we gaan eventjes nog naar het laatste nieuws. 738 00:41:44,550 --> 00:41:46,990 Speaker 2: Israël meldt net, en dat doet dat dan de Times 739 00:41:47,010 --> 00:41:51,890 Speaker 2: of Israel... dat inderdaad de commandant van de revolutionaire garde... 740 00:41:51,310 --> 00:41:55,990 Speaker 2: generaal Mohamed Pakpour... inderdaad zou zijn doodgemaakt. Geliquideerd, zei je net, 741 00:41:56,030 --> 00:41:58,400 Speaker 2: mooie Martine. Dat is zo, we weten nog niks van 742 00:41:58,420 --> 00:42:04,020 Speaker 2: de moela's. Jij vertelde, Ghamenei's huis is met de grond gelijkgemaakt... 743 00:42:03,440 --> 00:42:05,140 Speaker 2: maar er gaan geruchten dat hij weg was... 744 00:42:06,180 --> 00:42:10,739 Speaker 6: Er is geen bevestiging dat hij dood is... maar er 745 00:42:10,900 --> 00:42:15,980 Speaker 6: staat hier wel in het Hebraeus... Israël nistale gazel, dat 746 00:42:16,020 --> 00:42:19,299 Speaker 6: wil zeggen... Israël heeft geprobeerd om hem om te leggen... 747 00:42:19,000 --> 00:42:21,359 Speaker 6: en het is dus nog niet duidelijk of dat is gelukt. 748 00:42:21,420 --> 00:42:23,600 Speaker 6: Als hij in dat huis was, waarvan we nu de 749 00:42:23,620 --> 00:42:26,720 Speaker 6: beelden zien... dan geef ik hem weinig kans, maar ik 750 00:42:26,760 --> 00:42:32,500 Speaker 6: denk toch... dat deze man wel in een beschermde kelder zat. 751 00:42:32,520 --> 00:42:35,239 Speaker 6: Het zou toch vreemd zijn als hij gewoon in zijn 752 00:42:35,260 --> 00:42:35,680 Speaker 6: bed lag... 753 00:42:35,969 --> 00:42:39,290 Speaker 2: Stel dat je hem inderdaad liquideert. Is het dan niet 754 00:42:39,330 --> 00:42:43,670 Speaker 2: zo dat die moelaars gewoon een andere man naar voren schuiven... 755 00:42:42,890 --> 00:42:44,009 Speaker 2: die gewoon overneemt en die de 756 00:42:44,050 --> 00:42:49,520 Speaker 5: revolutionaire garde aanstuurt? Het is een levant ding. Amerikanen hebben 757 00:42:49,540 --> 00:42:52,180 Speaker 5: het ook een beetje. Dat idee dat als je de 758 00:42:53,160 --> 00:42:56,320 Speaker 5: kop van de slang afslaat... dan is de slang verslagen. 759 00:42:56,360 --> 00:42:57,899 Speaker 5: Ik ben er met jouw wens, ik geloof er niks van. 760 00:42:57,920 --> 00:42:59,880 Speaker 5: Dan komt er gewoon weer een ander. Ja hoor, exact. 761 00:42:59,920 --> 00:43:02,339 Speaker 5: Laat er een JD Vans op, maar dan... Precies. Ja, 762 00:43:02,360 --> 00:43:02,870 Speaker 5: dat hebben we ook 763 00:43:03,070 --> 00:43:05,589 Speaker 6: gezien bij Hamas. Er was natuurlijk ook heel erg van, 764 00:43:05,610 --> 00:43:08,529 Speaker 6: als we een Martinoir hebben... dan houdt het allemaal op. Nou, 765 00:43:08,610 --> 00:43:11,110 Speaker 6: daar is geen sprake van. En elke keer weer wordt 766 00:43:11,150 --> 00:43:14,200 Speaker 6: de leider gedood... en staat de volgende alweer klaar. 767 00:43:14,219 --> 00:43:15,920 Speaker 2: We hadden het eventjes met Sander ook over die proxies. 768 00:43:16,100 --> 00:43:18,240 Speaker 2: Dat vond ik een interessante opmerking. Die zeiden, ja, we 769 00:43:18,280 --> 00:43:19,980 Speaker 2: horen eigenlijk niks van de Houthis in Jemen... en we 770 00:43:20,000 --> 00:43:23,529 Speaker 2: horen ook niks meer van Hezbollah en Hamas... en die 771 00:43:23,550 --> 00:43:25,110 Speaker 2: zijn er allemaal niet meer. Is dat zo? 772 00:43:26,040 --> 00:43:29,239 Speaker 6: Ze zijn er nog wel degelijk. Twee dagen geleden is 773 00:43:29,300 --> 00:43:33,219 Speaker 6: in Libanon nog een aantal grote aanvallen geweest... tegen Hezbollah, 774 00:43:33,239 --> 00:43:36,210 Speaker 6: en dat was natuurlijk hierom. Dat werd toen ook gezegd. 775 00:43:36,630 --> 00:43:41,870 Speaker 6: Wat Israël deed de afgelopen weken... is zoveel mogelijk strategische bombardenten... 776 00:43:41,270 --> 00:43:45,510 Speaker 6: ook in Gaza, ook in Libanon. En ook de Houthis 777 00:43:45,530 --> 00:43:48,850 Speaker 6: worden nauwlettend in de gaten gehouden. Die hebben overigens wel 778 00:43:48,870 --> 00:43:52,160 Speaker 6: blijkbaar gezegd dat ze mee gaan doen... maar of ze 779 00:43:52,180 --> 00:43:56,140 Speaker 6: daarin toe in staat zijn, dat weten we niet... Maar 780 00:43:56,180 --> 00:43:59,339 Speaker 6: Hezbollah is zeker niet totaal verslagen. En die hebben natuurlijk 781 00:43:59,360 --> 00:44:03,080 Speaker 6: ook weer even tijd gehad... om hun wapenvoorraden aan te leveren. 782 00:44:03,100 --> 00:44:06,930 Speaker 6: Dat is wel moeilijker, omdat Syrië als tussenland... tussen Iran 783 00:44:06,989 --> 00:44:11,810 Speaker 6: en Libanon een soort van problematisch is geworden. Maar de 784 00:44:12,430 --> 00:44:15,370 Speaker 6: berichten zijn dat dat toch wel weer wapens zijn. En 785 00:44:15,390 --> 00:44:17,480 Speaker 6: vandaar ook die aanvallen van Israël deze week 786 00:44:17,870 --> 00:44:22,000 Speaker 5: Bovendien, als ik... Even strategisch denk, dan is het voor 787 00:44:22,040 --> 00:44:25,239 Speaker 5: die groepen heel handig... om heel even te wachten tot 788 00:44:25,280 --> 00:44:28,299 Speaker 5: deze eerste ronde voorbij is. En om dan met hun 789 00:44:28,320 --> 00:44:31,339 Speaker 5: barrage te komen als ze het materiaal hebben. En mijn 790 00:44:31,360 --> 00:44:33,859 Speaker 5: grootste angst is wat dat betreft de hoeties. Daar weten 791 00:44:33,890 --> 00:44:35,910 Speaker 5: we het minst van, maar ik denk dat die nog 792 00:44:35,930 --> 00:44:39,630 Speaker 5: behoorlijk bewapend zijn. En dat is vervelend, want die bedreigen 793 00:44:39,690 --> 00:44:42,850 Speaker 5: niet alleen Israël... vanuit een andere kant, maar ook... De 794 00:44:42,989 --> 00:44:44,690 Speaker 5: straat van Hormoes en dat 795 00:44:44,710 --> 00:44:46,069 Speaker 2: hele gebied. Het 796 00:44:46,489 --> 00:44:51,850 Speaker 5: scheepvaartgebied. Dus dat is ook internationaal een bijzonder lastig ding. 797 00:44:51,890 --> 00:44:55,799 Speaker 5: En ik ben nu al benieuwd hoe dit allemaal gaat 798 00:44:55,840 --> 00:44:59,980 Speaker 5: vallen op de beurzen... als die maandagmorgen opengaan. Maar ik 799 00:45:00,020 --> 00:45:00,719 Speaker 5: vrees het ergste. 800 00:45:02,020 --> 00:45:04,960 Speaker 2: Zo'n blitzkriek. Nou, we gaan zien of dat inderdaad gaat lukken... 801 00:45:04,680 --> 00:45:07,930 Speaker 2: binnen vier, vijf dagen daar een regime change te krijgen. 802 00:45:07,969 --> 00:45:09,610 Speaker 2: We gaan nog even naar Ralf Dekkers, onze man in 803 00:45:09,650 --> 00:45:12,810 Speaker 2: Tel Aviv. Ralf, op dit moment, hoe staat het erbij 804 00:45:12,870 --> 00:45:13,129 Speaker 2: bij jou? 805 00:45:15,380 --> 00:45:20,380 Speaker 9: Op dit moment rustig. Ik hoor een hoop helikopters overvliegen. Nee, 806 00:45:20,440 --> 00:45:26,209 Speaker 9: zoals gezegd, inderdaad, die aanval op Gamenei... daar openen alle 807 00:45:26,250 --> 00:45:29,760 Speaker 9: nieuwszenders hier mee. Er wordt hier gezegd dat het een 808 00:45:29,780 --> 00:45:35,259 Speaker 9: succesvolle actie was... Maar de zender zei er al meteen 809 00:45:35,280 --> 00:45:38,080 Speaker 9: zelf bij... wij zijn gebonden aan militaire censuur en we 810 00:45:38,120 --> 00:45:41,300 Speaker 9: mogen niet alles brengen. Of dat betekent dat het daadwerkelijk 811 00:45:41,320 --> 00:45:44,060 Speaker 9: succes heeft of niet. Maar in ieder geval, men is 812 00:45:44,100 --> 00:45:47,239 Speaker 9: hier vrij optimistisch... in ieder geval over hoe die eerste 813 00:45:47,280 --> 00:45:50,980 Speaker 9: ronde is gegaan... met aanvallen op Iraanse doelen 814 00:45:51,890 --> 00:45:56,290 Speaker 5: Ik heb nog even een heel geestig appje van een vriend... 815 00:45:55,870 --> 00:45:58,890 Speaker 5: die mee zit te luisteren in Israël, naar deze uitzending... 816 00:45:58,550 --> 00:46:02,330 Speaker 5: en zegt, tijdens jullie reclame konden wij even de schuilkamer uit. 817 00:46:05,910 --> 00:46:08,969 Speaker 2: Toch vrees ik. Hoe zien de dagen eruit, Ralf, wat 818 00:46:08,989 --> 00:46:11,840 Speaker 2: dat betreft? Wat denk je? Is het tussen hoop en 819 00:46:11,860 --> 00:46:13,780 Speaker 2: vrees en inderdaad vlak bij de schuilruimte blijven? 820 00:46:15,160 --> 00:46:17,920 Speaker 9: Ja, het was een beetje een bizarre ochtend voor mij persoonlijk. 821 00:46:17,940 --> 00:46:18,380 Speaker 9: We waren 822 00:46:18,400 --> 00:46:18,500 Speaker 2: de 823 00:46:18,520 --> 00:46:22,509 Speaker 9: slingers aan het ophangen voor de jongste, de verjaardag. Die 824 00:46:22,550 --> 00:46:25,170 Speaker 9: verjaardag wordt nu dus in zijn slaapkamer gevierd, want dat 825 00:46:25,210 --> 00:46:27,759 Speaker 9: is de beschermde ruimte in ons huis 826 00:46:28,170 --> 00:46:33,730 Speaker 9: Dus daar worden de cadeautjes momenteel uitgepakt. Maar het blijft 827 00:46:33,790 --> 00:46:38,489 Speaker 9: onzeker wat de komende dagen gaat brengen. Ik neem aan 828 00:46:38,510 --> 00:46:43,250 Speaker 9: dat we nog niet de luchtaanvallen van Iran hebben gezien... 829 00:46:43,050 --> 00:46:47,100 Speaker 9: zoals in juni, toen hier echt overal rook opsteek... in 830 00:46:47,120 --> 00:46:51,020 Speaker 9: die skyline van Tel Aviv. Dat is nog niet het geval. 831 00:46:51,060 --> 00:46:53,520 Speaker 9: Maar wat niet is, dat kan nog komen. En die 832 00:46:53,560 --> 00:46:56,859 Speaker 9: Shiïtische milities... In Irak, die hebben net al gezegd dat 833 00:46:56,900 --> 00:47:00,339 Speaker 9: ze tot de aanval zullen overgaan. Maar ja, Hezbollah heeft 834 00:47:00,360 --> 00:47:03,550 Speaker 9: nog ongeveer 20 tot 30 procent van zijn arsenaal over, 835 00:47:03,590 --> 00:47:03,770 Speaker 7: zo 836 00:47:03,790 --> 00:47:07,469 Speaker 9: schat Israël in. En dan inderdaad die Houthis daar nog bovenop. 837 00:47:07,489 --> 00:47:10,670 Speaker 9: Dus er is nog flink wat slagkracht vanuit Iran en 838 00:47:10,690 --> 00:47:11,910 Speaker 9: zijn bondgenoten dat ingezet kan 839 00:47:11,930 --> 00:47:13,790 Speaker 2: worden. Ja, en je hoorde net Bernhard al zeggen van 840 00:47:13,810 --> 00:47:15,810 Speaker 2: het zou heel goed kunnen dat iedereen even afwacht, al 841 00:47:15,830 --> 00:47:18,250 Speaker 2: die proxies, totdat de eerste golf geweest is en de 842 00:47:18,270 --> 00:47:21,149 Speaker 2: Iraniërs de klap hebben gevangen. En dan komt de rest 843 00:47:21,190 --> 00:47:22,940 Speaker 2: nog even op gang. Is dat jouw inschatting ook 844 00:47:23,110 --> 00:47:25,759 Speaker 9: Dat denk ik. Dat denk ik ook. En ik neem 845 00:47:25,800 --> 00:47:29,020 Speaker 9: aan dat er toch in ieder geval voor Hezbollah... en 846 00:47:29,040 --> 00:47:30,800 Speaker 9: ook de Houthis denk ik wel, dat er nog enige 847 00:47:30,820 --> 00:47:34,170 Speaker 9: druk vanuit Iran nodig is... om die te laten overgaan 848 00:47:34,210 --> 00:47:39,489 Speaker 9: tot nieuwe aanvallen. Hezbollah natuurlijk, zware klappen toegebracht al door Israël. 849 00:47:39,530 --> 00:47:42,010 Speaker 9: Die zitten ook niet te wachten op een nieuwe strijd. 850 00:47:42,050 --> 00:47:45,600 Speaker 9: Jemen ging net weer wat rustiger. Dus ongetwijfeld zullen ze 851 00:47:45,620 --> 00:47:51,320 Speaker 9: in actie komen als Iran daartoe opdraagt. Maar met frisse tegenzin. 852 00:47:51,850 --> 00:47:54,169 Speaker 2: Nou, nu lekker naar de zoon, want die is jarig, Ralf. 853 00:47:54,190 --> 00:47:58,370 Speaker 2: Dat is veel belangrijker. Ja, dankjewel. Vanuit Israël, onze correspondent 854 00:47:58,390 --> 00:48:01,810 Speaker 2: in Tel Aviv, Ralf Dekkers. We gaan even naar Amerika nog. 855 00:48:01,830 --> 00:48:05,340 Speaker 2: Jan Polsma. Jan, want Amerika wordt meteen wakker zo meteen. 856 00:48:05,380 --> 00:48:07,359 Speaker 2: Als het een beetje mee zit, gaan toch de eerste 857 00:48:07,380 --> 00:48:10,259 Speaker 2: vroege vogels op zaterdag hun bed uit. Je schetsel even 858 00:48:10,280 --> 00:48:11,700 Speaker 2: in hoeverre er steun is voor wat Trump nu doet. 859 00:48:11,739 --> 00:48:14,500 Speaker 2: En we krijgen de midterm-elections in november. Het is misschien 860 00:48:14,520 --> 00:48:16,520 Speaker 2: een beetje vroeg om daar nu over te praten. We 861 00:48:16,580 --> 00:48:19,360 Speaker 2: weten dat in de approval rates dat hij er slecht 862 00:48:19,400 --> 00:48:23,060 Speaker 2: voor staat. Dat is interim. Hij heeft gezegd, ik ben 863 00:48:23,080 --> 00:48:26,049 Speaker 2: de man die oorlogen gaat beëindigen... en hij is er 864 00:48:26,090 --> 00:48:27,989 Speaker 2: nu weer eentje begonnen. En weer een, zeg ik, omdat 865 00:48:28,010 --> 00:48:30,590 Speaker 2: hij er al vaker eentje begonnen is. Wat verwacht je? 866 00:48:30,610 --> 00:48:32,270 Speaker 2: Wat gaat de reactie zijn van de Amerikanen 867 00:48:32,969 --> 00:48:35,489 Speaker 8: Ja, dit wordt denk ik een dag en een weekend... 868 00:48:35,210 --> 00:48:38,850 Speaker 8: met heel veel discussie daarover. Met natuurlijk gelijk de mensen 869 00:48:38,870 --> 00:48:41,210 Speaker 8: die ook achter Trump gaan staan... want dat is altijd zo, 870 00:48:41,250 --> 00:48:43,350 Speaker 8: eigenlijk wat hij ook doet. Het is natuurlijk altijd een 871 00:48:43,390 --> 00:48:48,000 Speaker 8: groepje opiniemakers... en ook een MAGA-achterban die zo achter hem 872 00:48:48,040 --> 00:48:50,239 Speaker 8: gaan staan... Maar ik denk dat we het ook heel 873 00:48:50,260 --> 00:48:52,779 Speaker 8: veel erover gaan hebben. Juist over wat jij noemt, wat 874 00:48:52,800 --> 00:48:56,120 Speaker 8: voor enorme gok dit ook is voor Donald Trump. Nu 875 00:48:56,160 --> 00:48:58,759 Speaker 8: zijn ze hier ook nog overal aan het analyseren. Wat 876 00:48:58,800 --> 00:49:01,219 Speaker 8: is daar eigenlijk aan het gebeuren? Maar in de loop 877 00:49:01,239 --> 00:49:02,819 Speaker 8: van de dag gaan we het natuurlijk er ook over hebben. 878 00:49:02,860 --> 00:49:05,600 Speaker 8: Wat zijn de gevolgen voor de VS? En dat Trump 879 00:49:05,640 --> 00:49:09,339 Speaker 8: in die toespraak van hem Amerikaanse slachtoffers noemt. Dat is 880 00:49:09,430 --> 00:49:13,550 Speaker 8: wel echt, tenminste dat dat kan gebeuren. Dat hij dat aankondigt. 881 00:49:13,570 --> 00:49:15,950 Speaker 8: Dat is echt wel... ongekend voor hem. Dat horen wij 882 00:49:15,969 --> 00:49:20,030 Speaker 8: Donald Trump eigenlijk nooit zeggen. Het gaat hier dus over 883 00:49:20,130 --> 00:49:25,230 Speaker 8: een mogelijke regime change... waar hij ook op toespelt in 884 00:49:25,250 --> 00:49:29,850 Speaker 8: die toespraak. Hier heeft echt iedereen Irak en Afghanistan nog 885 00:49:29,890 --> 00:49:35,990 Speaker 8: in het achterhoofd. Het risico dat dit een veel langer 886 00:49:36,010 --> 00:49:39,279 Speaker 8: conflict gaat worden... waar Amerika ingesleept kan worden, dit is 887 00:49:39,320 --> 00:49:44,259 Speaker 8: het tegenovergestelde... heeft, ook bij de laatste campagne. Hij is 888 00:49:44,280 --> 00:49:47,660 Speaker 8: de president van vrede, zegt hij. Nou, daar moet eerst 889 00:49:47,680 --> 00:49:50,489 Speaker 8: dus oorlog voor komen. En dat is denk ik, dat 890 00:49:50,530 --> 00:49:52,049 Speaker 8: weet ik wel zeker, dat is echt voor een groot 891 00:49:52,090 --> 00:49:54,890 Speaker 8: deel van de Amerikanen helemaal niet waar zij op gestemd 892 00:49:54,910 --> 00:49:56,630 Speaker 8: hebben en waarop zij zitten te wachten. En dan heb 893 00:49:56,670 --> 00:49:59,410 Speaker 8: je nog de vraag natuurlijk, kloppen die redenen nou voor 894 00:49:59,430 --> 00:50:02,549 Speaker 8: deze aanval? Trump zegt het vol overtuiging. Dus ik denk 895 00:50:02,570 --> 00:50:05,330 Speaker 8: dat hier met het oog op de midterms inderdaad heel 896 00:50:05,350 --> 00:50:08,450 Speaker 8: veel gesproken zal worden over het grote risico dat Donald 897 00:50:08,469 --> 00:50:09,030 Speaker 8: Trump hier neemt 898 00:50:09,260 --> 00:50:12,279 Speaker 5: Ja, heel kort. Het hangt er vanaf of het plan 899 00:50:12,300 --> 00:50:14,819 Speaker 5: dat hij heeft of wie dat kan uitvoeren. Als dat 900 00:50:14,860 --> 00:50:17,480 Speaker 5: binnen vijf of zes dagen achter de rug is... en 901 00:50:17,500 --> 00:50:19,640 Speaker 5: de zaak komt op de een of andere manier tot 902 00:50:19,680 --> 00:50:24,710 Speaker 5: een oplossing... of een kalmering of wat dan ook, of normalisering... 903 00:50:23,469 --> 00:50:26,489 Speaker 5: dan is dat op 3 november wel weer vergeten. Maar als 904 00:50:26,510 --> 00:50:30,600 Speaker 5: het zoals Jan waarschuwt uit de hand loopt... dan is 905 00:50:30,640 --> 00:50:34,920 Speaker 5: het echt een hele ernstige tegenslag voor Dornsum. Ja, 906 00:50:34,940 --> 00:50:36,319 Speaker 2: dat denk ik ook. En het punt is dat we 907 00:50:36,360 --> 00:50:38,799 Speaker 2: dan inderdaad... Stel dat nog, Jan, want er is niet 908 00:50:38,840 --> 00:50:41,750 Speaker 2: over gesproken. Hij impliceert dan wel dat er mensen zouden 909 00:50:41,770 --> 00:50:45,770 Speaker 2: kunnen omkomen. We hebben ook gezegd, het zou kunnen betekenen... 910 00:50:44,930 --> 00:50:46,009 Speaker 2: dat er boots on the ground komen 911 00:50:46,530 --> 00:50:48,130 Speaker 5: Maar het kan ook dat hij het heeft over al 912 00:50:48,150 --> 00:50:50,260 Speaker 5: die bases die worden aangevallen 913 00:50:51,030 --> 00:50:53,049 Speaker 5: En die kans is groter dat daar Amerika... Maar dat 914 00:50:53,070 --> 00:50:56,779 Speaker 5: zijn tamelijk open en blootliggende stukken grotten... waar al die 915 00:50:56,800 --> 00:51:00,320 Speaker 5: vliegtuigen staan. Dat is niet afgedekt. Dus daar kunnen inderdaad 916 00:51:00,360 --> 00:51:00,799 Speaker 5: mensen omkomen. 917 00:51:01,550 --> 00:51:04,930 Speaker 6: En over boots on the ground, een militaire logica... is 918 00:51:04,950 --> 00:51:08,770 Speaker 6: natuurlijk dat je een regimechange niet veroorzaakt door luchtaanvallen. Op 919 00:51:08,830 --> 00:51:11,160 Speaker 6: één uitzondering na, en dat was Servië, geloof ik. Maar 920 00:51:11,200 --> 00:51:15,060 Speaker 6: verder zijn er geen enkele regimechanges geweest op deze manier. 921 00:51:15,100 --> 00:51:17,480 Speaker 6: Dus het zou toch heel goed kunnen dat uiteindelijk... die 922 00:51:17,500 --> 00:51:20,399 Speaker 6: boots on the ground er moet komen als dit is 923 00:51:20,440 --> 00:51:23,640 Speaker 6: wat Amerika echt wil. Want dat is inderdaad de vraag. 924 00:51:23,660 --> 00:51:27,259 Speaker 6: Is dit een soort PR-campagne? Of is het echt de 925 00:51:27,280 --> 00:51:32,390 Speaker 6: bedoeling om hier maandenlang... in het zand van het Midden-Oosten 926 00:51:32,650 --> 00:51:33,140 Speaker 2: te verblijven 927 00:51:34,370 --> 00:51:36,250 Speaker 2: We gaan het zien. Ik wil jullie in ieder geval 928 00:51:36,310 --> 00:51:40,210 Speaker 2: ontzettend bedanken. Bernard Hammelburg, onze buitenlandcommentator. En Martina van den Berg, 929 00:51:40,230 --> 00:51:43,490 Speaker 2: die als religiewetenschapper... en kenner van het Midden-Oosten zat. Fijn 930 00:51:43,510 --> 00:51:48,520 Speaker 2: dat we een uur nieuws hebben kunnen brengen aan je. Uiteraard, 931 00:51:48,540 --> 00:51:52,180 Speaker 2: blijf BNR volgen, want je krijgt... Altijd updates. En je 932 00:51:52,219 --> 00:51:56,560 Speaker 2: kunt hierna luisteren naar In het Defensief. Fantastisch mooie podcast. 933 00:51:56,580 --> 00:51:58,420 Speaker 2: Met onze collega Wigal van der Toorn en Ria Katz. 934 00:51:58,460 --> 00:52:01,550 Speaker 2: Over hoe we de Nederlandse defensieindustrie opbouwen. Dat is misschien 935 00:52:01,570 --> 00:52:05,049 Speaker 2: wel belangrijker dan ooit. En uiteraard, je kunt terecht bij 936 00:52:05,070 --> 00:52:09,910 Speaker 2: ons liveblog. Tot zover de extra liveshow hier. Maar nogmaals, 937 00:52:09,950 --> 00:52:12,450 Speaker 2: als je op de hoogte wil blijven, je weet het. BNR, 938 00:52:12,489 --> 00:52:13,910 Speaker 2: blijf je scherp. En dan weet je ook wat er 939 00:52:13,930 --> 00:52:14,490 Speaker 2: morgen gebeurt.