1 00:00:05,920 --> 00:00:17,380 Speaker 1: Dit is een BNR-podcast. ChristenUnie? Oh nee. Dit is 2 00:00:17,500 --> 00:00:17,739 Speaker 2: Brekelmans 3 00:00:18,000 --> 00:00:20,930 Speaker 1: Ruben Brekelmans. Die is ook al heel lang aan het woord, 4 00:00:20,950 --> 00:00:24,150 Speaker 1: volgens mij. 5 00:00:24,170 --> 00:00:27,750 Speaker 3: Goedemiddag, Niels. Ja, dat klopt. Die zit ook op zo'n 6 00:00:27,790 --> 00:00:31,740 Speaker 3: anderhalf uur inmiddels. Het is altijd zo, je hebt een 7 00:00:31,780 --> 00:00:34,639 Speaker 3: bepaald aantal minuten spreektijd dat er staat. Uit mijn hoofd 8 00:00:34,680 --> 00:00:38,220 Speaker 3: is dat voor Brekelmans twintig minuten. Maar dat is exclusief interrupties. 9 00:00:38,800 --> 00:00:42,720 Speaker 3: Dus zolang de oppositie vragen heeft, en de oppositie heeft 10 00:00:42,780 --> 00:00:46,340 Speaker 3: veel vragen, zeker aan de Kamerleden van de coalitie, dan 11 00:00:46,380 --> 00:00:48,110 Speaker 3: kan dat heel lang duren. We hebben ook bij Jan 12 00:00:48,150 --> 00:00:51,470 Speaker 3: Paternotte van D66 gezien, we gaan hem zo nog wel 13 00:00:51,510 --> 00:00:55,490 Speaker 3: even horen, dat het zelfs tweeënhalf uur duurde. Dus ja, 14 00:00:55,530 --> 00:00:58,090 Speaker 3: als Brekelmans nu nog een uurtje doorgaat, dan zit hij 15 00:00:58,110 --> 00:00:58,620 Speaker 3: daar ook op 16 00:00:58,830 --> 00:01:02,430 Speaker 2: Ja, beantwoordde hij dus die vraag van Bikker, denk ik. 17 00:01:02,450 --> 00:01:04,149 Speaker 2: Waar gaat dit over, kunnen we dat horen? 18 00:01:06,039 --> 00:01:07,479 Speaker 1: En zullen we in de rest van het jaar ook kijken... 19 00:01:07,300 --> 00:01:10,100 Speaker 1: is dat dan voldoende nog steeds in balans? Ja, daar 20 00:01:10,120 --> 00:01:12,520 Speaker 1: moeten we natuurlijk samen naar blijven kijken. Afrondend 21 00:01:13,319 --> 00:01:16,240 Speaker 4: Ja, voorzitter, ik zal zeker straks een motie indienen... tenminste, 22 00:01:16,280 --> 00:01:18,380 Speaker 4: tenzij de toezeggingen fantastisch zijn... want dat kan ook gewoon 23 00:01:18,420 --> 00:01:21,190 Speaker 4: gebeuren morgen... om die armoede omlaag te krijgen. Dat is 24 00:01:21,200 --> 00:01:21,280 Speaker 4: heel 25 00:01:21,310 --> 00:01:21,420 Speaker 2: erg 26 00:01:21,440 --> 00:01:21,880 Speaker 4: nodig 27 00:01:22,340 --> 00:01:26,230 Speaker 4: Maar mijn grote zorg zit nu... dat we niet duidelijk 28 00:01:26,250 --> 00:01:29,170 Speaker 4: de piketpalen slaan... over wat de gevolgen mogen zijn van 29 00:01:29,230 --> 00:01:32,350 Speaker 4: alle maatregelen die we doen... voor die middenklasse. En we 30 00:01:32,370 --> 00:01:36,649 Speaker 4: weten allebei dat als je het eigen risico verhoogt... als 31 00:01:36,690 --> 00:01:41,010 Speaker 4: je de eigen bijdragers verhoogt... dat dat het hardst terechtkomt 32 00:01:41,069 --> 00:01:43,970 Speaker 4: juist bij die middenklasse. Want voor die laagste inkomensgroep zijn 33 00:01:44,020 --> 00:01:47,240 Speaker 4: er vaak ook weer toeslagen... en allerlei tegemoetkomingen. Zij voelen 34 00:01:47,280 --> 00:01:49,920 Speaker 4: die rekening helemaal. We weten allebei dat als je in 35 00:01:49,940 --> 00:01:52,880 Speaker 4: de WW belandt... dat de hoogste inkomens zich vaak veel 36 00:01:52,900 --> 00:01:53,360 Speaker 4: beter hebben 37 00:01:53,380 --> 00:01:56,300 Speaker 2: bijgekondigd. Wel een interessante vraag. Als brekelmans nog even kort. 38 00:01:56,320 --> 00:01:57,570 Speaker 2: Maar ja, we zijn live. Nee, we zijn live 39 00:01:57,680 --> 00:01:58,260 Speaker 5: We gaan door 40 00:01:58,280 --> 00:02:00,430 Speaker 2: naar Michiel. Hij kan een kort antwoord geven, maar dat 41 00:02:00,450 --> 00:02:02,410 Speaker 2: doet hij niet. Maar dat is al anderhalf uur bezig. Michiel, 42 00:02:02,430 --> 00:02:04,810 Speaker 2: hoe is het op nu toe verlopen? Er is onder 43 00:02:04,850 --> 00:02:10,080 Speaker 2: andere al een kamerbrede meerderheid... voor verzachting van de AOW-plannen. 44 00:02:11,430 --> 00:02:16,109 Speaker 3: Ja, en dit debat is bezig sinds ongeveer half elf vanochtend. 45 00:02:16,130 --> 00:02:18,530 Speaker 3: En je merkt dat het echt alle kanten opgaat... en 46 00:02:18,550 --> 00:02:21,470 Speaker 3: echt alle thema's en onderwerpen langskomen. Het doet in die 47 00:02:21,510 --> 00:02:23,700 Speaker 3: zin een beetje denken aan wat we ieder jaar... vlak 48 00:02:23,720 --> 00:02:28,460 Speaker 3: na Prinsjesdag hebben, de algemene politieke beschouwingen. Maar nu is 49 00:02:28,500 --> 00:02:31,900 Speaker 3: er een nieuw kabinet aangetreden... dat een coalitieakkoord gepresenteerd heeft 50 00:02:31,919 --> 00:02:34,440 Speaker 3: een paar weken geleden... waar ook plannen in staan die 51 00:02:34,500 --> 00:02:39,060 Speaker 3: over alle denkbare onderwerpen gaan. Dus zo zie je, alles 52 00:02:39,100 --> 00:02:41,959 Speaker 3: komt aan bod. Maar wat zeker opvalt vandaag, dat zijn 53 00:02:41,980 --> 00:02:46,410 Speaker 3: die AOW-plannen. Ook daar is al langere tijd kritiek op, 54 00:02:46,440 --> 00:02:51,250 Speaker 3: sinds het duidelijk is geworden... dat het minderheidskabinet Jetten de 55 00:02:51,310 --> 00:02:56,970 Speaker 3: AOW-leeftijd vanaf 2033... één op één zou willen koppelen aan de levensverwachting. 56 00:02:56,990 --> 00:02:59,730 Speaker 3: Maar dat nu nog acht maanden is bij ieder jaar... 57 00:02:59,590 --> 00:03:03,930 Speaker 3: dat er bij de levensverwachting bij opkomt. En nu is 58 00:03:03,950 --> 00:03:07,130 Speaker 3: het inderdaad zo dat een meerderheid in de Tweede Kamer... 59 00:03:06,770 --> 00:03:11,050 Speaker 3: wil dat het kabinet die geplande ingrepen in de AOW 60 00:03:11,070 --> 00:03:16,500 Speaker 3: gaat verzachten... Die kamermeerderheid is ontstaan omdat de SGP van 61 00:03:16,520 --> 00:03:20,660 Speaker 3: Chris Stoffer... en de groep Marcus Sauer, de ex-PVV'ers zijn dat, 62 00:03:20,700 --> 00:03:25,610 Speaker 3: die zeven kamerleden... met een motie kwamen die de regering verzoekt... 63 00:03:25,130 --> 00:03:27,750 Speaker 3: om dus te gaan kijken hoe dat verzacht kan worden. 64 00:03:27,790 --> 00:03:30,630 Speaker 3: En we weten inmiddels dat de coalitiepartijen die motie steunen. 65 00:03:30,669 --> 00:03:34,590 Speaker 3: En zo is er dus een kamermeerderheid ontstaan... Dan blijft 66 00:03:34,630 --> 00:03:39,160 Speaker 3: wel de vraag, verzachten, wat betekent dat dan? En ook 67 00:03:39,200 --> 00:03:43,240 Speaker 3: de aandacht die er, wat de SGP en Groep Markushouwer betreft... 68 00:03:42,860 --> 00:03:46,119 Speaker 3: voor zware beroepen zou moeten zijn, wat houdt dat precies in? 69 00:03:46,140 --> 00:03:48,780 Speaker 3: Dat heb ik even gevraagd aan Jan Paternotte... de kerstverse 70 00:03:48,800 --> 00:03:52,520 Speaker 3: fractievoorzitter van D66, die daar meteen bevestigde... dat ook zijn 71 00:03:52,560 --> 00:03:54,250 Speaker 3: partij die motie dus gaat steunen. 72 00:03:54,280 --> 00:03:56,110 Speaker 6: Volgens mij zegt die motie, kijk nou hoe je het 73 00:03:56,150 --> 00:03:59,890 Speaker 6: Aalbeekplan kan verzachten. Bijvoorbeeld met hoe streng de koppeling is, 74 00:03:59,910 --> 00:04:02,930 Speaker 6: maar ook... door te kijken naar mensen met hele zware beroepen. 75 00:04:02,990 --> 00:04:05,150 Speaker 6: En ik vind dat niet verkeerd om te doen. En 76 00:04:05,190 --> 00:04:09,650 Speaker 6: wat kan verzachten dan betekenen? Nou, bijvoorbeeld mensen met zware beroepen. 77 00:04:10,290 --> 00:04:12,510 Speaker 6: Voor hen is het natuurlijk lastiger om te zeggen... je 78 00:04:12,530 --> 00:04:14,520 Speaker 6: gaat de oude bedrijftijd verhogen en daardoor kan je wat 79 00:04:14,540 --> 00:04:17,180 Speaker 6: later met pensioen... want ja, een zware beroep lang doorzetten. 80 00:04:17,720 --> 00:04:19,400 Speaker 6: Dat is lastiger, dus kijken hoe je daar iets voor 81 00:04:19,440 --> 00:04:21,120 Speaker 6: kan regelen, hoe je dat kan aanpassen. 82 00:04:21,160 --> 00:04:22,979 Speaker 3: Er is ook al wel heel lang discussie over wat 83 00:04:23,020 --> 00:04:26,140 Speaker 3: is dan een zwaar beroep en hoe klassificeer je dat? 84 00:04:26,520 --> 00:04:28,740 Speaker 3: Hoe moeten we dat dan voor elkaar krijgen, dat dat 85 00:04:28,779 --> 00:04:30,440 Speaker 3: duidelijk is en je daar dus mee aan de slag 86 00:04:30,480 --> 00:04:32,940 Speaker 6: kunt? Nee, dat is super lastig, maar ik denk dat 87 00:04:32,960 --> 00:04:34,460 Speaker 6: voor iedereen duidelijk is dat als het om een beroep 88 00:04:34,500 --> 00:04:38,310 Speaker 6: gaat wat heel zwaar fysiek werk betekent, Al dus Jan Paternotte, 89 00:04:38,320 --> 00:04:40,770 Speaker 6: fractievoorzitter van D66. Het werd duidelijk dat er een meerderheid 90 00:04:40,790 --> 00:04:42,990 Speaker 6: aan steun voor die motie zou zijn... tijdens de lunchpauze. 91 00:04:43,010 --> 00:04:45,350 Speaker 6: Dus dit was echt een wending tijdens het debat vandaag. 92 00:05:04,210 --> 00:05:07,350 Speaker 2: Dus we hebben nu de situatie dat de coalitiepartijen... die 93 00:05:07,390 --> 00:05:10,089 Speaker 2: zelf hebben voorgesteld om die AOW, dus om die ingreep 94 00:05:10,110 --> 00:05:13,750 Speaker 2: te doen... dat die nu voor het voorstel zijn van 95 00:05:13,770 --> 00:05:16,060 Speaker 2: een deel van de oppositie... om dat wat zachter aan 96 00:05:16,100 --> 00:05:16,440 Speaker 2: te pakken. 97 00:05:17,580 --> 00:05:20,000 Speaker 3: Klinkt misschien een beetje gek inderdaad, als je het zo hoort. 98 00:05:20,020 --> 00:05:24,520 Speaker 3: Maar het is ook wel een dankbare manier voor die coalitiepartijen... 99 00:05:23,540 --> 00:05:26,280 Speaker 3: om te kunnen laten zien... oké, als er dan een 100 00:05:26,320 --> 00:05:28,719 Speaker 3: grote kritiek komt op onze plannen... dan zijn we bereid 101 00:05:28,760 --> 00:05:32,060 Speaker 3: om daarnaar te luisteren. En daar iets mee te doen. 102 00:05:32,080 --> 00:05:34,940 Speaker 3: Maar wel op een manier die hen ook goed uitkomt. Ja, 103 00:05:35,000 --> 00:05:35,260 Speaker 3: ik wil 104 00:05:35,279 --> 00:05:37,839 Speaker 5: zeggen, hebben ze dan expres een beetje dit gebruikt als wisselgeld. 105 00:05:37,860 --> 00:05:41,339 Speaker 5: Een beetje hoog ingezet in het regeerakkoord. En dan dat 106 00:05:41,380 --> 00:05:43,750 Speaker 5: wat kunnen verzachten... zodat je dan daarna hopelijk wat meer 107 00:05:43,760 --> 00:05:45,050 Speaker 5: medewerking krijgt van de oppositie. 108 00:05:46,390 --> 00:05:50,609 Speaker 3: Zou kunnen, maar toch is het wel zo dat er 109 00:05:50,650 --> 00:05:54,500 Speaker 3: niet zomaar... bij alle kritiek van de oppositie gezegd wordt... oké, 110 00:05:54,520 --> 00:05:56,840 Speaker 3: hier gaan we nu direct mee aan de slag. Het 111 00:05:56,880 --> 00:06:00,540 Speaker 3: was namelijk ook zo dat Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA... de 112 00:06:00,600 --> 00:06:04,890 Speaker 3: grootste oppositiepartij, hier in zijn bijdrage... ook opnieuw een groot 113 00:06:04,910 --> 00:06:08,010 Speaker 3: speerpunt van maakte... zoals hij dat al een paar weken doet... 114 00:06:08,790 --> 00:06:11,480 Speaker 3: Hij gaat ook een stuk verder... dan wat de SGP 115 00:06:11,510 --> 00:06:14,260 Speaker 3: en de groep Marcus zouden voorstellen. En Jesse Klaver, luister 116 00:06:14,279 --> 00:06:16,700 Speaker 3: maar even mee... trekt het ook een stuk breder dan 117 00:06:16,720 --> 00:06:19,590 Speaker 3: alleen de uitwerking... en de gevolgen van dat AOW-plan. 118 00:06:19,610 --> 00:06:21,670 Speaker 7: Het feit dat het kabinet hier ongevoelig voor lijkt... en 119 00:06:21,710 --> 00:06:24,570 Speaker 7: dat dit wil doorzetten... Pas op wat u doet, wil 120 00:06:24,610 --> 00:06:28,180 Speaker 7: ik zeggen. Omdat dit namelijk wel het draagvlak voor dit 121 00:06:28,200 --> 00:06:31,940 Speaker 7: kabinet bij ons... maar ook in de samenleving verder kan ondermijnen. 122 00:06:31,980 --> 00:06:34,020 Speaker 7: En ik zou dat zonde vinden. Dus keer op uw 123 00:06:34,040 --> 00:06:38,270 Speaker 7: schreden terug. Haal deze van tafel. Wij gaan hier niet 124 00:06:38,310 --> 00:06:39,770 Speaker 7: over onderhandelen, zeg ik alvast. 125 00:06:40,110 --> 00:06:44,489 Speaker 3: Ja, belangrijke woorden. In feite omdat het minderheidskabinet met steun 126 00:06:44,529 --> 00:06:48,690 Speaker 3: van GroenLinks-PVDA... meteen een kamermeerderheid zou hebben over links. Maar 127 00:06:48,730 --> 00:06:51,000 Speaker 3: dat hoeft dus niet. Het kan ook over rechts. En 128 00:06:51,020 --> 00:06:54,239 Speaker 3: we zien hier een voorbeeld waar dat dus gebeurt. Jesse 129 00:06:54,279 --> 00:06:56,760 Speaker 3: Klaver heeft ook gezegd over het plan van SGP en 130 00:06:56,800 --> 00:06:59,120 Speaker 3: Groep Markenzouwer... dit gaat niet ver genoeg, het hele plan 131 00:06:59,140 --> 00:07:01,600 Speaker 3: moet van tafel. Dus hij gaat bijvoorbeeld die motie waarschijnlijk 132 00:07:01,620 --> 00:07:03,210 Speaker 3: niet steunen... als daar morgen over gestemd wordt. Maar je 133 00:07:03,230 --> 00:07:03,470 Speaker 3: hebt ook nog 134 00:07:03,490 --> 00:07:06,909 Speaker 5: de Eerste Kamer... en daar is PvdA GroenLinks heel belangrijk voor. 135 00:07:06,930 --> 00:07:10,060 Speaker 5: Dus je zou zeggen dat eigenlijk een... De coalitie misschien 136 00:07:10,070 --> 00:07:12,490 Speaker 5: in eerste instantie wat meer geneigd zou zijn... om GroenLinks 137 00:07:12,510 --> 00:07:14,170 Speaker 5: B van de A tevreden te stellen. 138 00:07:15,380 --> 00:07:17,880 Speaker 3: Ja, en dat is ook wel het gevoel dat ik 139 00:07:17,940 --> 00:07:21,300 Speaker 3: overhoud bij dit debat vandaag. Dit is nu één onderwerp, 140 00:07:21,340 --> 00:07:24,820 Speaker 3: die geplande ingrepen in de AOW. Maar zo zal er 141 00:07:24,860 --> 00:07:27,580 Speaker 3: wel meer komen. En je zult dus wel steeds dit 142 00:07:27,620 --> 00:07:33,620 Speaker 3: soort semi-openbare onderhandelingen krijgen. Dus we hebben een kabinet dat 143 00:07:33,670 --> 00:07:37,490 Speaker 3: heel ambitieus is. Allerlei plannen heeft en daar ook steeds 144 00:07:37,530 --> 00:07:41,030 Speaker 3: zelf op wijst. Maar we gaan ook wel een ingewikkelde 145 00:07:41,070 --> 00:07:42,810 Speaker 3: periode tegemoet, als je het zo hoort. 146 00:07:42,850 --> 00:07:45,410 Speaker 2: Ja, het is trouwens ook wel opmerkelijk. GroenLinks heeft vroeger 147 00:07:45,450 --> 00:07:49,130 Speaker 2: zelf ook voorgesteld om de WW te verkorten. En dan 148 00:07:49,170 --> 00:07:51,790 Speaker 2: de uitkering wat hoger te maken. Maar dat is nu 149 00:07:51,810 --> 00:07:53,570 Speaker 2: in combinatie met de PvdA kennelijk geen 150 00:07:53,610 --> 00:07:54,110 Speaker 5: standpunt meer. 151 00:07:55,890 --> 00:08:00,200 Speaker 3: Ja, en wat ook steeds als argument gebruikt wordt... oké, 152 00:08:00,320 --> 00:08:03,380 Speaker 3: het wordt vervelend gevonden dat die AOW-leeftijd sneller stijgt... maar 153 00:08:03,420 --> 00:08:06,880 Speaker 3: ook omdat er een pensioenakkoord is gesloten in 2019. En er 154 00:08:06,900 --> 00:08:12,100 Speaker 3: wordt dus gezegd, ja, oké, dat pensioenakkoord wordt eenzijdig opengebroken. 155 00:08:12,120 --> 00:08:15,470 Speaker 3: Dat is ook de kritiek bijvoorbeeld van vakbond FNV vandaag. 156 00:08:15,510 --> 00:08:18,890 Speaker 3: Die zeggen ook bij een verzachting van die plannen... is 157 00:08:18,950 --> 00:08:21,410 Speaker 3: er nog steeds het openbreken van het pensioenakkoord. En dat 158 00:08:21,470 --> 00:08:23,670 Speaker 3: is wat de FNV betreft geen goede zaak. 159 00:08:23,710 --> 00:08:28,350 Speaker 2: En dat vinden dus ChristenUnie en een deel van de oppositie... 160 00:08:28,150 --> 00:08:30,800 Speaker 2: is voor die verzachting. Maar een ander deel gaat dat 161 00:08:30,820 --> 00:08:34,920 Speaker 2: niet ver genoeg. Waaronder dus GroenLinks, PvdA en ook Wilders. 162 00:08:35,829 --> 00:08:35,969 Speaker 2: Dat 163 00:08:35,990 --> 00:08:41,160 Speaker 3: klopt. Ook Geert Wilders trekt fel van leer tegen het AOW-plan. 164 00:08:41,260 --> 00:08:46,090 Speaker 3: En ook tegen de mogelijke afzwakking daarvan. Hij clashte daarover, 165 00:08:46,120 --> 00:08:50,110 Speaker 3: Geert Wilders, met Gini Markenshauer. Let wel, dit waren een 166 00:08:50,150 --> 00:08:54,550 Speaker 3: paar maanden geleden nog politieke boezemvrienden... die in dezelfde fractie zaten. 167 00:08:54,570 --> 00:08:57,000 Speaker 3: Maar je hoort, het kan snel veranderen in Den Haag. 168 00:08:57,320 --> 00:09:00,059 Speaker 8: Als de heer Wilders echt meent wat hij net zei... 169 00:08:59,720 --> 00:09:04,160 Speaker 8: dan zal hij toch morgen die motie moeten steunen. Want 170 00:09:04,200 --> 00:09:07,970 Speaker 8: anders houdt hij die ramp niet tegen. Voorzitter, voor de 171 00:09:08,500 --> 00:09:10,770 Speaker 8: 27ste keer... misschien dat de heer Max al zijn oren 172 00:09:10,809 --> 00:09:13,589 Speaker 8: open kan doen. Wij gaan dat niet steunen. En we 173 00:09:13,610 --> 00:09:16,030 Speaker 8: gaan het niet steunen omdat we gewoon handen af willen 174 00:09:16,050 --> 00:09:18,530 Speaker 8: van de AOW. Dus als er nou een hele slechte 175 00:09:18,570 --> 00:09:21,010 Speaker 8: ingreep ligt waarvan iedereen zegt dat kan niet, van de 176 00:09:21,070 --> 00:09:23,610 Speaker 8: vakbonden tot weet ik wie dan ook, en de ouderen zelf, 177 00:09:23,630 --> 00:09:25,510 Speaker 8: want dat moeten we niet doen, dan gaan we toch 178 00:09:25,550 --> 00:09:28,130 Speaker 8: niet genoegen nemen met een slap afdreksel daarvan, want dat 179 00:09:28,179 --> 00:09:30,420 Speaker 8: gaat nog steeds pijn doen in de AOW. Dus wij 180 00:09:30,440 --> 00:09:32,080 Speaker 8: gaan dat niet steunen. U kunt wel iedere keer op 181 00:09:32,120 --> 00:09:35,260 Speaker 8: uw knieën gaan voor dit kabinet en alle omduigingen voor 182 00:09:35,280 --> 00:09:37,420 Speaker 8: de helft accepteren, maar dan zullen de mensen u boos 183 00:09:37,440 --> 00:09:38,360 Speaker 8: op aankijken, niet ons. 184 00:09:38,960 --> 00:09:40,520 Speaker 3: Al dus Geert Welders tegen... Hij is 185 00:09:40,540 --> 00:09:42,800 Speaker 5: echt kwaad, hè? Dit is volgens mij niet gespeeld. Dit 186 00:09:42,840 --> 00:09:43,730 Speaker 5: is echt, die 187 00:09:43,750 --> 00:09:46,170 Speaker 2: woede. 188 00:09:46,210 --> 00:09:46,610 Speaker 5: Wat denk jij, 189 00:09:46,630 --> 00:09:47,890 Speaker 2: Michiel? Laten we er een kwartier 190 00:09:47,910 --> 00:09:48,250 Speaker 5: geluiden 191 00:09:48,270 --> 00:09:49,670 Speaker 2: gaan maken. Ik kan me wel voorstellen. 192 00:09:54,450 --> 00:09:58,470 Speaker 3: Nou, hij was wel heel fel hier, Geert Wilders. Tegelijkertijd 193 00:09:58,510 --> 00:10:01,050 Speaker 3: is het altijd zo in Politiek Den Haag... als de 194 00:10:01,090 --> 00:10:03,590 Speaker 3: camera's aanstaan en als 195 00:10:04,510 --> 00:10:05,230 Speaker 4: de 196 00:10:05,270 --> 00:10:08,820 Speaker 3: radiozenders meeluisteren... die hier fragmenten van gaan uitzenden, zoals wij 197 00:10:08,860 --> 00:10:11,819 Speaker 3: nu doen. Dan kan het ook wel helpen om je 198 00:10:11,860 --> 00:10:13,420 Speaker 3: stem nog wat meer te verheffen. 199 00:10:13,440 --> 00:10:15,300 Speaker 5: Ja, maar goed, er ligt hier wel pijn onder bij 200 00:10:15,320 --> 00:10:19,370 Speaker 5: Wilders natuurlijk... van een paar weken geleden dat het hele 201 00:10:19,400 --> 00:10:23,390 Speaker 5: clubje Markushouwer is vertrokken... Ik kan me wel voorstellen dat 202 00:10:23,750 --> 00:10:25,810 Speaker 5: je dat misschien ook nog wel een beetje in emotie doorklinkt. 203 00:10:25,830 --> 00:10:28,060 Speaker 5: Maar misschien is het inderdaad helemaal gefaked. Het zou kunnen 204 00:10:28,670 --> 00:10:32,390 Speaker 3: Het zal daar ergens tussenin liggen. Want het is wel 205 00:10:32,410 --> 00:10:35,020 Speaker 3: een goed punt dat jij maakte, Nina. Dat is zeker waar. 206 00:10:35,080 --> 00:10:37,760 Speaker 3: We gaan het straks nog hebben over Box 3. 207 00:10:37,059 --> 00:10:37,239 Speaker 2: Want 208 00:10:37,280 --> 00:10:38,000 Speaker 3: ook dat 209 00:10:38,220 --> 00:10:42,359 Speaker 2: speelde een rol naast de AOW vandaag in het debat. Michiel, 210 00:10:42,400 --> 00:10:46,109 Speaker 2: even kort. Het gaat opnieuw tegen het licht worden gehouden. 211 00:10:46,990 --> 00:10:50,750 Speaker 3: Ja, en dat is opvallend, want die plannen zijn een kleine... Nou, 212 00:10:50,770 --> 00:10:54,930 Speaker 3: twee weken geleden was het door de Tweede Kamer heen gekomen... 213 00:10:54,350 --> 00:10:57,270 Speaker 3: met een meerderheid. En toen was daar ineens Eelco Heijnen, 214 00:10:57,290 --> 00:11:01,100 Speaker 3: de minister van Financiën... die met een onverwacht nieuwtje kwam. 215 00:11:01,270 --> 00:11:04,360 Speaker 3: De kritiek is bekend, hè. Veel meer belasting betalen op 216 00:11:04,440 --> 00:11:09,260 Speaker 3: ongerealiseerde winst. En Heijnen stelt... dat hij vreest dat dit 217 00:11:09,300 --> 00:11:12,320 Speaker 3: plan niet door de Eerste Kamer gaat komen. Hij zei 218 00:11:12,360 --> 00:11:14,570 Speaker 3: er ook bij, ja, hier is wellicht het een en 219 00:11:14,590 --> 00:11:18,510 Speaker 3: ander misgegaan... dus ook daarmee terug naar de tekentafel. Dat 220 00:11:18,570 --> 00:11:22,370 Speaker 3: gebeurde dan weer terwijl Rob Jetten, de kerstverse premier... zijn 221 00:11:22,410 --> 00:11:26,050 Speaker 3: regeringsverklaring aan het voorlezen was. En ook dat was dan 222 00:11:26,070 --> 00:11:28,550 Speaker 3: weer tegen het zere been van Jesse Klaver, die timing. 223 00:11:28,650 --> 00:11:31,819 Speaker 7: Dus op het moment dat hier de regeringsverklaring wordt gegeven... 224 00:11:31,440 --> 00:11:34,380 Speaker 7: als er dan pushberichten komen dat de minister van Financiën... 225 00:11:33,900 --> 00:11:36,540 Speaker 7: en niet de staatssecretaris van Financiën aangeven... dat er iets 226 00:11:36,559 --> 00:11:40,580 Speaker 7: moet veranderen in box 3... dat maakt mij een beetje cynisch, 227 00:11:40,640 --> 00:11:42,660 Speaker 7: in alle eerlijkheid. Het zou namelijk nu moeten gaan over 228 00:11:42,679 --> 00:11:46,400 Speaker 7: de regeringsverklaring... en niet over ander nieuws wat even gemaakt wordt... 229 00:11:46,040 --> 00:11:47,860 Speaker 7: door een minister die dit even zegt. En deze minister 230 00:11:47,880 --> 00:11:49,280 Speaker 7: is veel te ervaren om dit de slip of the 231 00:11:49,330 --> 00:11:51,510 Speaker 7: tongue te noemen. Dit hoort wat mij betreft niet bij 232 00:11:51,530 --> 00:11:55,410 Speaker 7: de nieuwe politieke cultuur... die we nastreven. Dit is even 233 00:11:55,429 --> 00:11:57,770 Speaker 7: niet het moment van minister van Financiën. Dit gaat over 234 00:11:57,820 --> 00:12:00,160 Speaker 7: een nieuwe premier... die probeert de boodschap af te geven 235 00:12:00,200 --> 00:12:03,480 Speaker 7: namens dit kabinet. Ik vind dat ronduit ongepast. 236 00:12:04,070 --> 00:12:06,710 Speaker 3: Dat zei Jesse Klaver vanochtend. Ook Ruben Brekelmans van de 237 00:12:06,730 --> 00:12:09,470 Speaker 3: VVD kreeg dit... het afgelopen uur was dat, een paar 238 00:12:09,510 --> 00:12:12,219 Speaker 3: keer om zijn oren. Hij zei dan weer dat hij 239 00:12:12,240 --> 00:12:14,510 Speaker 3: het kabinet toch wel graag ruimte wil geven... om hiernaar 240 00:12:14,530 --> 00:12:16,630 Speaker 3: te kijken en hier een oplossing voor te vinden 241 00:12:17,040 --> 00:12:22,280 Speaker 2: Ja, Brekelmans en Paternotte hebben nu natuurlijk de taak... die 242 00:12:22,300 --> 00:12:26,720 Speaker 2: zijn een soort schaduwverdediger van het kabinet. Dus die moeten 243 00:12:26,740 --> 00:12:29,060 Speaker 2: vanuit de Kamer nu elke keer de eerste klappen opvangen. 244 00:12:30,070 --> 00:12:32,410 Speaker 3: Ja, dat zeg je goed inderdaad, de klappen vangen. En 245 00:12:32,429 --> 00:12:35,990 Speaker 3: dat gebeurt ook wel echt tijdens dit debat. Zij zullen 246 00:12:36,010 --> 00:12:40,730 Speaker 3: zelf altijd tegenspreken dat zij een soort schaduwministers zijn. Zij 247 00:12:40,750 --> 00:12:44,790 Speaker 3: begonnen hun bijdrages nog voordat de interrupties kwamen... ook echt met, nou, 248 00:12:44,809 --> 00:12:46,990 Speaker 3: natuurlijk dat ze blij zijn dat dit kabinet er staat... 249 00:12:46,710 --> 00:12:48,630 Speaker 3: maar dat zij het ook echt als hun taak zien 250 00:12:48,670 --> 00:12:52,130 Speaker 3: om dit kabinet scherp te houden... en duidelijk aan te 251 00:12:52,170 --> 00:12:54,819 Speaker 3: sturen en waar het moet, kritisch. Moet ik nog twee 252 00:12:54,860 --> 00:12:56,320 Speaker 3: dingen even snel behandelen? Ik wil 253 00:12:56,340 --> 00:12:57,900 Speaker 5: even weten hoe Henk Vermeer het doet. Want die is 254 00:12:57,920 --> 00:13:00,990 Speaker 5: natuurlijk nu de fractieleider van de BBB. Dit is zijn 255 00:13:01,010 --> 00:13:01,610 Speaker 5: vuurde hoop, toch? 256 00:13:02,929 --> 00:13:06,030 Speaker 3: Ja, net als dat het de vuurdoop van Ruben Brekelmans is. 257 00:13:06,110 --> 00:13:10,370 Speaker 3: En ik kan wel een momentje laten horen. Brekelmans werd 258 00:13:10,410 --> 00:13:12,960 Speaker 3: ook wel getest namelijk. En dat is nog steeds aan 259 00:13:12,980 --> 00:13:15,640 Speaker 3: de gang. Brekelmans klonk nog een klein beetje als minister 260 00:13:15,660 --> 00:13:18,819 Speaker 3: van Defensie. Wat hij tot eergisterochtend 261 00:13:18,840 --> 00:13:19,960 Speaker 5: trouwens 262 00:13:20,000 --> 00:13:23,760 Speaker 3: ook was. Veel nadruk legde hij op internationale veiligheid. Hij 263 00:13:23,780 --> 00:13:27,830 Speaker 3: stelde het kabinet meteen allerlei vragen over de Russische schaduwvloot. 264 00:13:28,370 --> 00:13:31,710 Speaker 3: En toen was daar Henk Vermeer, de kerstverse BBB-leider... die 265 00:13:31,750 --> 00:13:34,110 Speaker 3: een plaagstootje aan Brekelmans uitdeelde. 266 00:13:34,130 --> 00:13:36,390 Speaker 9: Ja, voorzitter, ik weet niet hoeveel tijd de heer Brekelmans 267 00:13:36,429 --> 00:13:41,040 Speaker 9: nog heeft. Wat is dat ongeveer? Dertien minuten. Oké. Ik 268 00:13:41,080 --> 00:13:42,860 Speaker 9: wil even vragen aan de heer Brekelmans of hij het 269 00:13:42,900 --> 00:13:46,079 Speaker 9: ook nog over Nederland gaat hebben. Ja, voorzitter, 270 00:13:46,140 --> 00:13:47,700 Speaker 1: ik denk dat de heer Vermeer niet goed naar mij 271 00:13:47,720 --> 00:13:52,190 Speaker 1: heeft geluisterd... alsof investeringen in Defensie niet om Nederland zouden gaan... 272 00:13:52,950 --> 00:13:58,090 Speaker 1: Ik heb net uitgelegd en toegelicht dat we investeren in defensie... 273 00:13:57,100 --> 00:14:00,100 Speaker 1: omdat wij willen zorgen dat agressie en oorlog niet dichterbij 274 00:14:00,140 --> 00:14:00,429 Speaker 1: komt 275 00:14:00,760 --> 00:14:03,340 Speaker 3: En op die manier dat gepareerd. Brekelmans deed dit net 276 00:14:03,380 --> 00:14:07,119 Speaker 3: ook tegen Laurens Dassen van Volt. Dassen haalde de hardwerkende 277 00:14:07,160 --> 00:14:10,750 Speaker 3: Nederlander aan... of die niet vergeten zou worden door de VVD. 278 00:14:10,790 --> 00:14:13,790 Speaker 3: En toen zei Brekelmans precies hetzelfde... namelijk dat Laurens Dassen 279 00:14:13,809 --> 00:14:14,990 Speaker 3: niet goed naar hem geluisterd 280 00:14:15,030 --> 00:14:15,189 Speaker 4: had... 281 00:14:16,429 --> 00:14:16,790 Speaker 3: Met een 282 00:14:16,830 --> 00:14:18,270 Speaker 5: ingestudeerde passage 283 00:14:19,190 --> 00:14:22,110 Speaker 3: Het is op zich een bekende debatruc. Maar wat duidelijk is, 284 00:14:22,150 --> 00:14:24,850 Speaker 3: is dat Brekelmans die beheerst. En dat is ook niet 285 00:14:24,890 --> 00:14:27,240 Speaker 3: heel gek, want voor zijn ministerschap... is hij ook al 286 00:14:27,250 --> 00:14:29,420 Speaker 3: een tijdlang Kamerlid geweest. 287 00:14:29,440 --> 00:14:34,000 Speaker 2: Goed, Jetten komt vanochtend aan het woord... zodra het kabinet 288 00:14:34,020 --> 00:14:36,260 Speaker 2: gaat antwoorden op alle vragen die nu zijn gesteld. Dus 289 00:14:36,300 --> 00:14:37,360 Speaker 2: dan denk ik morgen, of niet? 290 00:14:38,160 --> 00:14:40,630 Speaker 3: Ja, dit is echt een tweedaags debat. Vandaar ook de 291 00:14:40,670 --> 00:14:44,310 Speaker 3: vergelijking die ik met de Algemene Beschouwing maakte. Waar dus 292 00:14:44,350 --> 00:14:47,510 Speaker 3: vandaag alle fracties aan het woord zijn. Jetten zit wel 293 00:14:47,550 --> 00:14:50,930 Speaker 3: netjes de hele dag in vak K. Terwijl buiten de 294 00:14:50,980 --> 00:14:53,180 Speaker 3: zon volop schijnt en de rest van Den Haag op 295 00:14:53,200 --> 00:14:54,900 Speaker 3: het terras zit. Het kabinet zit met z'n allen te 296 00:14:54,940 --> 00:14:58,120 Speaker 3: luisteren in vak K. En Jetten komt dan morgen aan 297 00:14:58,140 --> 00:15:01,640 Speaker 3: het woord. Vanochtend tijdens zijn... Regeringsverklaring was er ook geen 298 00:15:01,680 --> 00:15:06,090 Speaker 3: ruimte voor interrupties... maar morgen zal dat wel uitgebreid gebeuren. 299 00:15:06,130 --> 00:15:09,030 Speaker 3: En dan komt dus echt de vuurdoop voor premier Jetten... 300 00:15:08,770 --> 00:15:10,810 Speaker 3: die op die plek in de plenaire zaal staat 301 00:15:11,120 --> 00:15:13,520 Speaker 2: Ja, die veel nadruk legde op samenwerken. Misschien moet ik 302 00:15:13,540 --> 00:15:15,960 Speaker 2: dat nog even voor de volledigheid laten horen, Michiel. Want 303 00:15:16,000 --> 00:15:18,260 Speaker 2: zo begon de ochtend eigenlijk, zo begon de dag. 304 00:15:19,130 --> 00:15:22,330 Speaker 3: Ja, hij stipte heel veel thema's aan ook in zijn regeringsverklaring. 305 00:15:22,370 --> 00:15:24,830 Speaker 3: Ook om echt te laten horen, wij zien wat er 306 00:15:24,850 --> 00:15:31,960 Speaker 3: speelt in Nederland. Wij luisteren daarnaar. Dus veiligheid, migratie, economische uitdagingen, netcongestie. 307 00:15:31,980 --> 00:15:35,300 Speaker 3: Een sterk Europa, dat kwam allemaal voorbij. En daarmee ook 308 00:15:35,340 --> 00:15:39,080 Speaker 3: willen uitstralen dat hij die premier van alle Nederlanders wil zijn. 309 00:15:39,140 --> 00:15:41,300 Speaker 3: En ik zal dit nog even laten horen inderdaad. Want 310 00:15:41,340 --> 00:15:43,060 Speaker 3: dit was een beetje de hoofdmoot van zijn verhaal 311 00:15:43,500 --> 00:15:48,220 Speaker 10: Wat ons betreft is er de komende jaren maar één manier. Samenwerking. 312 00:15:49,140 --> 00:15:52,380 Speaker 10: Samenwerking als beste manier om resultaten te boeken... die goed 313 00:15:52,420 --> 00:15:56,590 Speaker 10: zijn voor heel Nederland. Ook voor de kiezers die niet 314 00:15:56,630 --> 00:16:00,230 Speaker 10: op een van de drie coalitiepartijen hebben gestemd. En met 315 00:16:00,410 --> 00:16:04,450 Speaker 10: oog voor diepgewortelde opvattingen van andere partijen 316 00:16:04,960 --> 00:16:07,780 Speaker 3: En daar dus de uitgestoken hand van Rob Jetten. Ik 317 00:16:07,800 --> 00:16:10,110 Speaker 3: ben heel benieuwd hoe hem het morgen zal vergaan. En 318 00:16:10,130 --> 00:16:11,910 Speaker 3: dat gaan we hier dan bespreken, denk ik. Bij de 319 00:16:11,950 --> 00:16:13,250 Speaker 5: morgen weer. Heel fijn.