1 00:00:10,539 --> 00:00:13,270 Speaker 1: Goedemorgen en goed dat je luistert naar de podcast Ochtendnieuws. 2 00:00:13,289 --> 00:00:17,430 Speaker 1: Het is vandaag vrijdag, vrijdag 13 maart. Vrijdag de 13e. MUZIEK 3 00:00:21,420 --> 00:00:25,400 Speaker 1: Maar daarover later meer. Nina van den Deur is er. Nina, goedemorgen. Goedemorgen, Iwan. 4 00:00:25,420 --> 00:00:28,000 Speaker 1: We gaan twintig minuten een beetje meer aan het nieuws brengen. 5 00:00:28,040 --> 00:00:30,300 Speaker 2: Wat gaan we allemaal doen? Nou, de regering Trump heeft 6 00:00:30,320 --> 00:00:35,070 Speaker 2: vannacht tijdelijk bepaalde oliesancties opgeschort op Rusland. Trump heeft er 7 00:00:35,090 --> 00:00:37,250 Speaker 2: allemaal plannen voor om de olieprijs te drukken. En dat 8 00:00:37,290 --> 00:00:39,110 Speaker 2: geeft misschien wel een vrijbrief aan Poetin. Daar gaan we 9 00:00:39,130 --> 00:00:41,530 Speaker 2: zo meteen het laatste nieuws van horen van onze Amerika-correspondent 10 00:00:41,570 --> 00:00:44,650 Speaker 2: David Hammelburg. En ja, komende woensdag is het natuurlijk zover. 11 00:00:44,710 --> 00:00:49,310 Speaker 2: Dan zijn de gemeenteraadsverkiezingen. En daarom gaat onze verslaggever Martijn 12 00:00:49,330 --> 00:00:51,940 Speaker 2: het land in... op zoek naar allerlei oplossingen voor problemen 13 00:00:51,979 --> 00:00:55,540 Speaker 2: waar gemeenten tegenaan lopen. En vandaag een hele belangrijke. Wonen! 14 00:00:56,650 --> 00:00:59,050 Speaker 1: Inzicht in de dag komt hier op BNR. In Nederland, 15 00:00:59,090 --> 00:01:01,770 Speaker 1: in het Binnenhof en de rest van de wereld... vliegen 16 00:01:01,790 --> 00:01:03,630 Speaker 1: de start van je werktag. En die begint vandaag ook 17 00:01:03,650 --> 00:01:06,440 Speaker 1: weer in het Midden-Oosten... met het allereerste nieuws van vannacht. 18 00:01:06,480 --> 00:01:12,240 Speaker 1: Want Amerika heeft een tankvliegtuig boven het westen van Irak verloren... 19 00:01:11,720 --> 00:01:14,959 Speaker 1: meldt het operationeel commando voor de regio in een verklaging. 20 00:01:15,040 --> 00:01:17,770 Speaker 1: En in Irak is ook een Franse soldaat aangekomen bij 21 00:01:17,810 --> 00:01:22,090 Speaker 1: een droonaanval... op een basis met Franse en Koerdische militairen 22 00:01:22,110 --> 00:01:25,530 Speaker 1: die tegen IS vechten. Ook daar raakten meerdere militairen gewond... 23 00:01:25,910 --> 00:01:28,050 Speaker 1: En verder, ik zou bijna zeggen wat we de afgelopen 24 00:01:28,069 --> 00:01:31,690 Speaker 1: nachten bijna elke nacht zien, nieuwe bombardementen op Teheran, met 25 00:01:31,709 --> 00:01:35,160 Speaker 1: name gericht op de infrastructuur van het Iraans regime. We 26 00:01:35,200 --> 00:01:37,080 Speaker 1: gaan erover praten, de stand van zaken in het Midden-Oosten, 27 00:01:37,100 --> 00:01:41,119 Speaker 1: met correspondent Tara Kenkhuys. Tara, goedemorgen. Goedemorgen 28 00:01:41,640 --> 00:01:44,990 Speaker 1: Wat weten we allereerst over dat tankvliegtuig en wat is 29 00:01:45,030 --> 00:01:45,470 Speaker 1: daar gebeurd? 30 00:01:47,290 --> 00:01:49,290 Speaker 3: Daar weten we eigenlijk nog vrij weinig over. De eerste 31 00:01:49,330 --> 00:01:52,730 Speaker 3: nieuws komt nu precies morgens naar buiten. Maar wat we 32 00:01:52,750 --> 00:01:56,250 Speaker 3: weten over Irak is dat er vanuit Irak... pro-Iraanse milities 33 00:01:56,290 --> 00:02:01,270 Speaker 3: altijd op Amerikaanse doelen in Irak hebben gevoegd. En dat 34 00:02:01,310 --> 00:02:05,650 Speaker 3: er nu bombardementen zijn geweest vanuit de VS en Israël... 35 00:02:04,930 --> 00:02:09,190 Speaker 3: tegen die milities. Maar dat bij een van die bombardementen... 36 00:02:08,570 --> 00:02:11,590 Speaker 3: dus een tanker naar beneden is gehaald. 37 00:02:11,610 --> 00:02:15,650 Speaker 1: Oké. Oké, en die Franse militair die omgekomen is... die 38 00:02:15,690 --> 00:02:19,239 Speaker 1: is bij zo'nzelfde actie omgekomen? 39 00:02:19,290 --> 00:02:23,639 Speaker 3: Ja, en wat er gebeurt is dat er zijn westerse troepen... 40 00:02:23,300 --> 00:02:27,660 Speaker 3: die samenwerken met de Koerdische milities die vanuit Irak werken. 41 00:02:27,720 --> 00:02:29,730 Speaker 3: En hij zal daarbij betrokken zijn geweest 42 00:02:30,260 --> 00:02:32,420 Speaker 1: Nou, daar gaan we de komende uren waarschijnlijk meer nieuws 43 00:02:32,440 --> 00:02:34,780 Speaker 1: over horen. Dat gaan we zeker volgen met jou. Dan 44 00:02:34,820 --> 00:02:38,040 Speaker 1: nog eventjes naar Benjamin Nettenjouw, de Israëlische premier. Die heeft 45 00:02:38,060 --> 00:02:40,880 Speaker 1: voor het eerst sinds de oorlog een toespraak gehouden. Wat 46 00:02:40,900 --> 00:02:41,840 Speaker 1: heeft hij daarin gezegd? 47 00:02:43,700 --> 00:02:46,660 Speaker 3: Hij zei eigenlijk een aantal belangrijke dingen. Als eerste zei 48 00:02:46,680 --> 00:02:50,800 Speaker 3: hij dat Israël ontzettend krachtig is momenteel. En die claim 49 00:02:50,820 --> 00:02:54,330 Speaker 3: baseert hij op dat Israël sterker is dan ooit. Op 50 00:02:54,350 --> 00:02:56,550 Speaker 3: het feit dat zij samen met de VS de militaire 51 00:02:56,590 --> 00:03:01,570 Speaker 3: infrastructuur van Iran en Hezbollah aanzienlijk hebben gedegradeerd. De IDF 52 00:03:01,610 --> 00:03:06,020 Speaker 3: is militair dominant. Maar we kunnen natuurlijk wel kanttekeningen plaatsen... 53 00:03:05,280 --> 00:03:08,480 Speaker 3: bij de interne politieke verdeeldheid in Israël... en de enorme 54 00:03:08,520 --> 00:03:11,500 Speaker 3: economische druk van zo'n oorlog op meerdere fronten. Maar hij 55 00:03:11,540 --> 00:03:15,410 Speaker 3: zegt dus dat Israël sterker is dan ooit. Daarnaast zei 56 00:03:15,430 --> 00:03:20,350 Speaker 3: hij over Iran ook nog... dat hij maakte een kanttekening 57 00:03:20,410 --> 00:03:22,630 Speaker 3: over de wisseling van wacht... en dat je dat niet 58 00:03:22,669 --> 00:03:27,010 Speaker 3: alleen kan doen met luchtsteun. En daarmee... Zegt hij dus 59 00:03:27,090 --> 00:03:30,859 Speaker 3: eigenlijk van er is ook een daadwerkelijke revolutie nodig... vanuit 60 00:03:30,900 --> 00:03:34,100 Speaker 3: de Iraanse bevolking zelf. Daar heeft hij natuurlijk gelijk in. 61 00:03:34,120 --> 00:03:38,560 Speaker 3: Dat je met luchtmacht geen revolutie kan starten. Maar het 62 00:03:38,580 --> 00:03:43,180 Speaker 3: is tegelijkertijd natuurlijk ook een strategische indekking. Hij wil succes 63 00:03:43,200 --> 00:03:46,850 Speaker 3: voor de vernietiging van wapens claimen... maar legt de verantwoordelijkheid 64 00:03:46,890 --> 00:03:49,790 Speaker 3: voor die regime chains... wat ook een doel was van 65 00:03:49,810 --> 00:03:52,770 Speaker 3: deze oorlog... probeert hij te verleggen naar de Iraniërs. 66 00:03:53,010 --> 00:03:55,390 Speaker 1: Ja, tijdens een oorlog is natuurlijk alles propaganda, dus ook 67 00:03:55,430 --> 00:03:58,940 Speaker 1: van Netanyahu. Die trouwens ook aangekondigd heeft dat er een 68 00:03:58,980 --> 00:04:01,960 Speaker 1: of meerdere topwetenschappers... op het gebied van kernenergie in Iran 69 00:04:01,980 --> 00:04:04,020 Speaker 1: zouden zijn gedood door Israëlische aanvallen. 70 00:04:05,460 --> 00:04:08,920 Speaker 3: Ja, precies. En details over namen, die hebben we niet. 71 00:04:09,000 --> 00:04:11,520 Speaker 3: Iran ontkent natuurlijk de omvang van de verliezen. Maar de 72 00:04:11,560 --> 00:04:16,300 Speaker 3: Internationale Atoomorganisatie zegt dat er wel behoorlijke schade is aan 73 00:04:16,320 --> 00:04:20,870 Speaker 3: kritieke installaties. Noemen ook die topwetenschappers nog niet. Maar Israel 74 00:04:20,890 --> 00:04:24,610 Speaker 3: heeft in de afgelopen vijftig jaar regelmatig kernwetenschappers omgebracht. Dat 75 00:04:24,690 --> 00:04:28,170 Speaker 3: is altijd een belangrijke strategie geweest om het Iraanse kernprogramma 76 00:04:28,210 --> 00:04:30,190 Speaker 3: te raken. Dus als het waar is, dan is dat 77 00:04:30,230 --> 00:04:32,590 Speaker 3: weer een harde klap voor Iran. Dan zei ik al 78 00:04:32,610 --> 00:04:32,950 Speaker 3: afgelopen 79 00:04:32,970 --> 00:04:37,419 Speaker 1: nacht opnieuw aanvallen op Teheran. Kunnen we inmiddels inschatten hoe 80 00:04:37,460 --> 00:04:40,820 Speaker 1: groot de schade... door die Amerikaans-Israelische aanvallen is? Want het 81 00:04:40,860 --> 00:04:44,250 Speaker 1: is inmiddels bijna twee weken bezig. Elke nacht en elke 82 00:04:44,290 --> 00:04:48,290 Speaker 1: dag is het raak. Duizenden aanvallen in totaal opgeteld. Wat 83 00:04:48,310 --> 00:04:49,130 Speaker 1: staat er nog van dat land? 84 00:04:50,680 --> 00:04:53,760 Speaker 3: Ja, heel moeilijk in te schatten. Want de Iraanse regering 85 00:04:53,920 --> 00:04:58,430 Speaker 3: houdt het natuurlijk verborgen. En internetcontact met mensen in Iran 86 00:04:58,470 --> 00:05:02,450 Speaker 3: is ook lastig. Ik heb berichten gezien dat er bijvoorbeeld 87 00:05:02,470 --> 00:05:07,250 Speaker 3: in Teheran 7000 gebouwen geraakt zijn. En die dus allemaal nu 88 00:05:07,290 --> 00:05:10,089 Speaker 3: in het puin liggen. Maar hoe dat in andere steden 89 00:05:10,130 --> 00:05:12,380 Speaker 3: ligt is erg moeilijk in te schatten. Wat we weten 90 00:05:12,400 --> 00:05:15,160 Speaker 3: is dat de schade groot is. Maar hoe groot zal 91 00:05:15,200 --> 00:05:15,980 Speaker 3: pas later blijken. 92 00:05:16,320 --> 00:05:18,100 Speaker 1: Dan nog even naar de situatie op zee. Volgens de 93 00:05:18,120 --> 00:05:20,880 Speaker 1: Amerikaanse minister van Financiën Scott Bassett... is het nog steeds 94 00:05:20,900 --> 00:05:24,659 Speaker 1: de bedoeling dat schepen... onder escorten van de Amerikaanse marine... 95 00:05:24,380 --> 00:05:27,420 Speaker 1: uiteindelijk de straat van Hormuz door moeten kunnen varen... zei 96 00:05:27,440 --> 00:05:28,700 Speaker 1: hij bij Sky News. 97 00:05:28,750 --> 00:05:31,469 Speaker 4: We weten dat ze... 98 00:05:45,700 --> 00:05:49,880 Speaker 1: Ja, wat moeten we daarvan maken als het militair mogelijk is? Misschien. 99 00:05:50,580 --> 00:05:52,120 Speaker 1: Wanneer dat gaat gebeuren, geen idee dus. 100 00:05:53,660 --> 00:05:57,060 Speaker 3: Nee, dat weet niemand. Overigens, wat die mijnen betreft, de 101 00:05:57,080 --> 00:06:02,240 Speaker 3: VS heeft gezegd... dat ze mijnleggende schepen hebben neergehaald, 16 zelfs. 102 00:06:02,260 --> 00:06:04,770 Speaker 3: Maar Iran ontkent mijnen te leggen. En de Amerikanen hebben 103 00:06:04,810 --> 00:06:07,330 Speaker 3: zelf ook gezegd geen bewijs te hebben... dat er dus 104 00:06:07,370 --> 00:06:10,550 Speaker 3: inderdaad mijnen gelegd zijn door die schepen. Frankrijk, als ik 105 00:06:10,570 --> 00:06:13,430 Speaker 3: het goed heb onthouden, heeft dat ook ontkend. Maar al 106 00:06:13,450 --> 00:06:16,500 Speaker 3: die aanhoudende spanningen en de stilgelegde export... die zorgen er 107 00:06:16,520 --> 00:06:19,240 Speaker 3: wel voor dat de olieprijs boven de 100 dollar per vak 108 00:06:19,260 --> 00:06:19,779 Speaker 3: blijft steken. 109 00:06:20,300 --> 00:06:23,020 Speaker 1: Nou, daar gaan we over doorpraten. Dank je wel voor nu. Midden-Oosten-Kolspanet, 110 00:06:23,060 --> 00:06:27,390 Speaker 1: Tara Kenkhuis. En dan is het slecht nieuws voor mensen 111 00:06:27,430 --> 00:06:32,650 Speaker 1: die last hebben van fricatriscaidecafobie. Die zijn dit jaar drie 112 00:06:32,690 --> 00:06:34,970 Speaker 1: keer aan de beurt. Wat is dat? Dat ga ik 113 00:06:34,990 --> 00:06:39,740 Speaker 1: nu niet vertellen. Wanneer dan? Over een minuutje of veertien. Ochtendnieuws. 114 00:06:39,760 --> 00:06:43,180 Speaker 1: Maar vandaag is een van die drie keer. Frika wat? Frika, ja, 115 00:06:43,200 --> 00:06:46,850 Speaker 1: moet ik het erop zoeken. Frikatriskaidekafobie. Oké, 116 00:06:46,890 --> 00:06:49,690 Speaker 2: ik ben superbenieuwd. Nu even eerst wat ander serieus nieuws. 117 00:06:49,710 --> 00:06:53,380 Speaker 2: De VS heffen tijdelijk een deel van de oliesancties tegen 118 00:06:53,420 --> 00:06:57,180 Speaker 2: Rusland op. Dat heeft Scott Besant, de Amerikaanse minister van Financiën... 119 00:06:56,800 --> 00:07:00,100 Speaker 2: ook gezegd tegen Sky News. En die maatregel houdt in 120 00:07:00,140 --> 00:07:03,040 Speaker 2: dat Russische olie die nu al op zee is... gewoon 121 00:07:03,080 --> 00:07:06,440 Speaker 2: wereldwijd mag worden verkocht. Dus ja, meer olie en dan 122 00:07:06,480 --> 00:07:09,280 Speaker 2: hopen dat de snel stijgende olieprijs... een beetje wordt gedrukt. 123 00:07:09,300 --> 00:07:11,360 Speaker 2: Dat is het idee van de Amerikanen. We gaan erover 124 00:07:11,400 --> 00:07:14,680 Speaker 2: praten met David Hammelburg... correspondent in de Verenigde Staten. Goedemorgen, 125 00:07:14,720 --> 00:07:15,200 Speaker 2: David 126 00:07:15,720 --> 00:07:16,720 Speaker 5: Goedemorgen, Nina 127 00:07:17,020 --> 00:07:19,540 Speaker 2: Wat is het plan van Trump met die Russische olie? 128 00:07:20,430 --> 00:07:24,310 Speaker 5: Ja, het plan is om dertig dagen vrij te geven 129 00:07:24,370 --> 00:07:29,830 Speaker 5: om Rusland de olie te verkopen. Volgens de minister van 130 00:07:29,870 --> 00:07:35,700 Speaker 5: Financiën Scott Besant zegt hij dat POTUS, de president van Amerika, 131 00:07:36,240 --> 00:07:40,180 Speaker 5: de resolute stappen om de stabiliteit op de wereldwijde energiemarkt 132 00:07:40,200 --> 00:07:43,480 Speaker 5: te bevorderen en werkt eraan om de prijzen laag te houden, 133 00:07:43,520 --> 00:07:52,550 Speaker 5: terwijl de dreiging en investeringen het Iraanse regime aanpakken. Duidelijke boodschap. 134 00:07:52,610 --> 00:07:56,930 Speaker 5: Veel conflicten over het feit dat Rusland dan wel 30 dagen 135 00:07:56,970 --> 00:08:01,860 Speaker 5: gratie heeft. Vele mensen denken dat dat niet echt een 136 00:08:01,890 --> 00:08:07,740 Speaker 5: deuk in een pak boter doet... in verband met grote 137 00:08:07,780 --> 00:08:11,620 Speaker 5: financiële winsten in die 30 dagen. Maar het gaat natuurlijk over 138 00:08:11,640 --> 00:08:17,170 Speaker 5: het feit dat Rusland dan weer een maand heeft... meer 139 00:08:17,210 --> 00:08:23,490 Speaker 5: eruit te bouwen in de oorlog in Oekraïne. Ik citeer even, 140 00:08:23,530 --> 00:08:26,800 Speaker 5: tot nu toe is er maar één winnaar in deze oorlog... 141 00:08:26,460 --> 00:08:29,720 Speaker 5: en dat is Rusland, en dat zei Antonia Costa... de 142 00:08:29,760 --> 00:08:33,710 Speaker 5: voorzitter van de Europese Raad, dinsdag in een toespraak... Het 143 00:08:33,750 --> 00:08:40,450 Speaker 5: land verkrijgt nieuwe middelen om zijn oorlog tegen Oekraïne te financieren... 144 00:08:39,450 --> 00:08:43,610 Speaker 5: en nu de energieprijzen stijgen. Dus dat is ook wel 145 00:08:43,650 --> 00:08:46,469 Speaker 5: een duidelijke boodschap. Dus nou ja, dertig dagen hebben 146 00:08:46,510 --> 00:08:47,990 Speaker 2: ze. Ja, maar laten we eens kijken hoeveel van die 147 00:08:48,010 --> 00:08:51,010 Speaker 2: vaten er momenteel op zee zijn... qua Russische olie. Dat 148 00:08:51,030 --> 00:08:56,600 Speaker 2: zouden er 130 miljoen vaten zijn. Hiermee is het gewoon, de 149 00:08:56,620 --> 00:09:00,179 Speaker 2: ban op Rusland is eraf voor Amerika. Poetin krijgt een 150 00:09:00,200 --> 00:09:03,970 Speaker 2: vrijbrief en kan weer de olie verkopen. Ja, wat zijn 151 00:09:03,990 --> 00:09:05,630 Speaker 2: die sancties dan nog waard, zou je kunnen zeggen? 152 00:09:06,790 --> 00:09:09,770 Speaker 5: Dat is een hele goede vraag. Nogmaals, ik denk dat 153 00:09:09,820 --> 00:09:14,059 Speaker 5: de meeste analisten zeggen... 30 dagen is niet zoveel. Het is 154 00:09:14,100 --> 00:09:19,740 Speaker 5: iets waar Rusland zich helemaal mee kan verrijken. Er is 155 00:09:19,760 --> 00:09:22,239 Speaker 5: een tijdelijke pauze tussen kunnen toeslaan. Daar komt het een 156 00:09:22,260 --> 00:09:22,810 Speaker 5: beetje op neer 157 00:09:23,020 --> 00:09:27,000 Speaker 2: Ja, maar Iran en Rusland zijn natuurlijk ook bondgenoten. We 158 00:09:27,020 --> 00:09:30,260 Speaker 2: weten dat Iran van plan is om die straat van Hormuz... 159 00:09:29,460 --> 00:09:33,140 Speaker 2: voorlopig absoluut dicht te houden zolang die aanvallen doorgaan. Dus 30 160 00:09:32,900 --> 00:09:34,940 Speaker 2: dagen wordt misschien wel veel langer. 161 00:09:35,960 --> 00:09:39,320 Speaker 5: Dat kan. Maar ik denk, Trump heeft een hele vreemde 162 00:09:39,360 --> 00:09:42,840 Speaker 5: rol met Poetin. Dat weten we al lang. Soms is 163 00:09:42,860 --> 00:09:47,930 Speaker 5: hij zeer pro-Poetin en dan is hij opeens weer zeer pro-Oekraïne. 164 00:09:47,970 --> 00:09:51,030 Speaker 5: Het zou me ook niet verbazen als Trump zou zeggen 165 00:09:51,050 --> 00:09:53,189 Speaker 5: op een bepaald moment... nu is het mooi geweest. Of 166 00:09:53,230 --> 00:09:55,530 Speaker 5: hij kan van verdachte veranderen en zegt... nou, het gaat 167 00:09:55,600 --> 00:09:59,280 Speaker 5: eigenlijk wel goed... op deze manier. En die straat van Hormuz... 168 00:09:58,900 --> 00:10:03,319 Speaker 5: dat blijft een probleem voor ons. Laten we verder kijken. 169 00:10:03,340 --> 00:10:07,120 Speaker 5: Misschien nog dertig dagen. Maar Trump-kennende kan niet van alles roepen. 170 00:10:07,160 --> 00:10:10,650 Speaker 2: Ja, en inderdaad van de een op de andere dag... 171 00:10:09,750 --> 00:10:13,390 Speaker 2: weer switchen in zijn beleid. Nog even naar een incident... 172 00:10:12,970 --> 00:10:17,110 Speaker 2: wat gisteravond Nederlandse tijd gebeurde... in de Amerikaanse staat Michigan. 173 00:10:17,150 --> 00:10:19,480 Speaker 2: Een auto die een synagoge in reed... 174 00:10:20,390 --> 00:10:25,949 Speaker 5: Ja, de tempel Israel in West Bloomfield, dat ligt bij Detroit. 175 00:10:25,990 --> 00:10:28,740 Speaker 5: En daar kwam de ram die inderdaad een auto de 176 00:10:28,780 --> 00:10:32,560 Speaker 5: deur in van de synagoge. Vervolgens zou er zijn geschoten, 177 00:10:32,679 --> 00:10:36,140 Speaker 5: naar verluidt door een bewaker. In het complex bevinden zich 178 00:10:36,620 --> 00:10:40,670 Speaker 5: onder meer een school en een voorschoolse opvang, zo'n 140 kinderen. 179 00:10:40,750 --> 00:10:44,050 Speaker 5: Er raakten geen kinderen of andere personeelsleden gewond. Scholen in 180 00:10:44,070 --> 00:10:48,610 Speaker 5: de omgeving zijn geëvacueerd. De bewakers van de synagoge waren 181 00:10:48,650 --> 00:10:52,430 Speaker 5: goed getreten op situaties zoals deze... en hebben zonder twijfel 182 00:10:52,460 --> 00:10:53,860 Speaker 5: een bloedpad vermeden 183 00:10:54,380 --> 00:10:57,740 Speaker 2: Oké, dus dit wordt gezien als een aanslag. Het gaat ook, 184 00:10:57,780 --> 00:11:00,620 Speaker 2: lees ik, over de motieven van de dader... dat er 185 00:11:00,660 --> 00:11:03,780 Speaker 2: een Amerikaan van Libanese afkomst... die ook familieleden in Libanon 186 00:11:03,800 --> 00:11:07,100 Speaker 2: is verloren in de oorlog... de aanvallen door Israël. Nou 187 00:11:07,120 --> 00:11:09,400 Speaker 2: hebben we natuurlijk de afgelopen tijd ook in Amerika... meerdere 188 00:11:09,440 --> 00:11:11,140 Speaker 2: van dit soort voorvallen gezien... 189 00:11:11,640 --> 00:11:15,270 Speaker 5: Ja, vandaag nog was een schietpartij bij de Old Dominion 190 00:11:15,350 --> 00:11:18,929 Speaker 5: University in Virginia met twee doden. De dader was jaren 191 00:11:18,990 --> 00:11:23,730 Speaker 5: geleden nog gearresteerd omdat hij sympathieën online deelde over ISIS. 192 00:11:23,790 --> 00:11:28,030 Speaker 5: Er was vorige week zelfgemaakte explosieven gegooid bij protesten bij 193 00:11:28,050 --> 00:11:32,540 Speaker 5: de woning van de burgemeester van New York. Er waren 194 00:11:32,580 --> 00:11:36,700 Speaker 5: schoten op het Amerikaanse consulaat in Toronto en in Oslo. 195 00:11:37,660 --> 00:11:43,280 Speaker 5: En in Austin, de week daarvoor, was een dader een 196 00:11:43,320 --> 00:11:46,520 Speaker 5: kroeg binnengelopen... en heeft daar een paar mensen doodgeschoten. Die 197 00:11:46,580 --> 00:11:51,520 Speaker 5: dader droeg een ISIS-shirt. Voor de duidelijkheid, niemand kan met 198 00:11:51,559 --> 00:11:55,740 Speaker 5: de conclusie komen... dat Iran direct achter deze aanvallen zit. 199 00:11:55,800 --> 00:11:59,319 Speaker 5: Wel duidelijk is dat een aantal van deze aanvallen... uit 200 00:11:59,360 --> 00:12:04,140 Speaker 5: de online handboek van ISIS komt. Bijvoorbeeld die explosieven die 201 00:12:04,179 --> 00:12:06,200 Speaker 5: waren gegooid... bij de woning van een burger geweest in 202 00:12:06,220 --> 00:12:09,920 Speaker 5: New York... waren twee tieners die na hun arrestatie het 203 00:12:09,960 --> 00:12:14,930 Speaker 5: handteken van ISIS vertoonden. Dus ik denk dat de meeste 204 00:12:14,970 --> 00:12:21,309 Speaker 5: van deze gevallen... de zogenaamde actie is van de eenzame wolf... 205 00:12:20,570 --> 00:12:23,490 Speaker 5: maar zeker geïnspireerd door ISIS online. 206 00:12:23,970 --> 00:12:25,969 Speaker 2: Dank je wel, David Hammelburg vanuit New York. En we 207 00:12:26,010 --> 00:12:28,480 Speaker 2: kijken nog heel even in verband met het opheffen... van 208 00:12:28,500 --> 00:12:31,040 Speaker 2: een deel van de oliesancties door Amerika... naar de olieprijs 209 00:12:31,059 --> 00:12:34,680 Speaker 2: op dit moment voor een vat Brent Oil. Zo'n 95 dollar. 210 00:12:39,770 --> 00:12:42,160 Speaker 1: Bezorgt u al genoeg zorgen, net als ons trouwens. Gelukkig 211 00:12:42,179 --> 00:12:44,559 Speaker 1: heeft de beursagenda een beetje rust... en wat erop staat 212 00:12:44,580 --> 00:12:46,560 Speaker 1: hoor je van Jelle Maasbach van BNR Beurs 213 00:12:46,960 --> 00:12:49,210 Speaker 6: Eigenlijk is er maar één bedrijf waar je op moet letten. 214 00:12:49,250 --> 00:12:53,150 Speaker 6: Sif Group, een Nederlands bedrijf actief in de offshore windenergie. 215 00:12:53,190 --> 00:12:55,520 Speaker 6: Klinkt misschien een beetje saai... Maar er gebeurt een hoop 216 00:12:55,540 --> 00:12:57,800 Speaker 6: in die sector sinds ene Donald Trump weer aan de 217 00:12:57,860 --> 00:13:01,040 Speaker 6: touwtjes trekt in de Verenigde Staten. Daardoor slinkt ook het 218 00:13:01,100 --> 00:13:03,740 Speaker 6: orderboek van Sif. En dat deed het aandeel niet goed. 219 00:13:03,780 --> 00:13:06,540 Speaker 6: Dat ging in een jaar tijd zelfs door de helft. 220 00:13:06,570 --> 00:13:08,449 Speaker 6: Er zijn ook nog wat macrocijfers die je in de 221 00:13:08,470 --> 00:13:11,330 Speaker 6: gaten kunt houden. Goedcijfers in het Verenigd Koninkrijk en in 222 00:13:11,350 --> 00:13:14,530 Speaker 6: de VS bijvoorbeeld. Die geven inzicht in de economische groei 223 00:13:14,550 --> 00:13:17,730 Speaker 6: daar eind vorig jaar. Maar beleggers kijken vooral uit naar 224 00:13:17,750 --> 00:13:20,699 Speaker 6: het banenrapport in de VS... Op de middaguur hoor je 225 00:13:20,720 --> 00:13:24,920 Speaker 6: daar namelijk hoeveel vacatures er zijn bijgekomen... en zijn ingevuld. 226 00:13:24,960 --> 00:13:28,660 Speaker 6: En daarmee dus hoe krap die Amerikaanse arbeidsmarkt nog is. 227 00:13:28,820 --> 00:13:31,950 Speaker 1: BNR Beurs, ook vanavond om half zeven weer een nieuwe aflevering. 228 00:13:32,010 --> 00:13:34,730 Speaker 1: En die kan je al iets eerder vinden in je podcast-app. 229 00:13:34,750 --> 00:13:36,910 Speaker 1: Meestal is het eerst radio en dan podcast, maar hier 230 00:13:36,929 --> 00:13:41,870 Speaker 1: is het andersom. De uitzondering bevestigde regel. Of zoiets. In 231 00:13:41,929 --> 00:13:44,890 Speaker 1: aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen. Volgende week woensdag sturen we onze 232 00:13:44,910 --> 00:13:48,540 Speaker 1: verslaggevers het land in... op zoek naar innovatieve oplossingen voor problemen... 233 00:13:48,130 --> 00:13:53,440 Speaker 1: waar gemeenten tegenaan lopen. Bijvoorbeeld het woondossier. Bouwen van nieuwe woningen. 234 00:13:53,480 --> 00:13:55,660 Speaker 1: Dat stokt in grote delen van het land, maar niet 235 00:13:55,720 --> 00:13:58,740 Speaker 1: in Heerhugowaard. En dat is in de gemeente Dijk en Waard. 236 00:13:59,290 --> 00:14:01,820 Speaker 1: Ik ga daarover praten met verslaggever Jorik Simonides. Want die 237 00:14:01,840 --> 00:14:04,520 Speaker 1: is er langs geweest. Jorik, goedemorgen. Goedemorgen. Nou, wat wordt 238 00:14:04,540 --> 00:14:05,380 Speaker 1: daar precies gebouwd dan 239 00:14:05,580 --> 00:14:08,059 Speaker 7: Een nieuwe woonwijk komt daar midden in de stad. Dus 240 00:14:08,100 --> 00:14:10,809 Speaker 7: in de binnenstad, naast het station van Heerdegewaard. Echt in 241 00:14:10,850 --> 00:14:12,369 Speaker 7: het hartje van het centrum dus. En dat is op 242 00:14:12,410 --> 00:14:16,150 Speaker 7: zich best bijzonder, want nieuwbouw... Binnen stadskernen, dat lukt vaak niet. 243 00:14:16,190 --> 00:14:19,430 Speaker 7: Dat strandt vaak in procedures bij gemeenten. Want dat betekent 244 00:14:19,530 --> 00:14:22,090 Speaker 7: eigenlijk altijd dat er dus iets anders voor moet wijken. 245 00:14:22,130 --> 00:14:26,130 Speaker 7: Want in de binnenstad ligt meestal niet zomaar een stuk grondbraak. 246 00:14:26,150 --> 00:14:29,330 Speaker 7: Dus dat betekent dat er procedures voor nodig zijn. Nou, 247 00:14:29,350 --> 00:14:31,080 Speaker 7: daar verzandt het vaak. Maar hier lukt het dus wel. 248 00:14:31,120 --> 00:14:33,500 Speaker 7: Ik nam een kijkje op het terrein met projectontwikkelaar... Sebastian 249 00:14:33,510 --> 00:14:35,920 Speaker 7: Verzoelen van de Geusbouw. Daar wordt nog hard gewerkt. Maar 250 00:14:35,940 --> 00:14:37,760 Speaker 7: hij vertelt wat er dus gaat komen straks. 251 00:14:38,120 --> 00:14:42,080 Speaker 8: Uiteindelijk komen hier ongeveer 1300 woningen in een transformatie van een 252 00:14:42,140 --> 00:14:45,780 Speaker 8: oud bedrijventerrein naar een nieuwe stedelijke ontwikkeling vlakbij het station 253 00:14:45,800 --> 00:14:51,430 Speaker 8: van Heergewaard. Dit project omvat 156 woningen waarvan er 59 sociaal zijn 254 00:14:51,470 --> 00:14:52,930 Speaker 8: en de rest is vrije sector koop 255 00:14:53,190 --> 00:14:54,650 Speaker 7: Ja, want dit gebied is dus niet altijd een hoog 256 00:14:54,670 --> 00:14:55,220 Speaker 7: gebied geweest. 257 00:14:55,670 --> 00:14:59,260 Speaker 8: Nee, het is vanaf de jaren 70 tot een jaar of 5, 6 258 00:14:58,880 --> 00:15:07,080 Speaker 8: terug altijd bedrijfsterrein geweest. Kantoren, bedrijven, maakindustrie, kinderdagverblijf en meer voorzieningen. 259 00:15:07,140 --> 00:15:10,020 Speaker 8: En nu wordt het echt getransformeerd en vernieuwbouwd naar een 260 00:15:10,060 --> 00:15:11,260 Speaker 8: hoogstedelijk woonmilieu. 261 00:15:11,300 --> 00:15:12,760 Speaker 7: Is dat ingewikkeld om dat voor elkaar te krijgen? 262 00:15:13,860 --> 00:15:16,140 Speaker 8: Ja, het is een uitdaging om dat voor elkaar te krijgen. 263 00:15:16,160 --> 00:15:19,000 Speaker 8: Maar goed, dit is ook ons vak. En met medewerking 264 00:15:19,020 --> 00:15:21,710 Speaker 8: van de gemeente en de lokale overheid hebben we het 265 00:15:21,790 --> 00:15:25,030 Speaker 8: uiteindelijk binnen een relatief korte termijn voor dit soort projecten 266 00:15:25,050 --> 00:15:27,090 Speaker 8: voor elkaar gekregen om nu van start te gaan. Ja, 267 00:15:27,170 --> 00:15:31,370 Speaker 8: want hoe lang heeft dat geduurd? Ja, gemiddeld zijn projecten 268 00:15:31,410 --> 00:15:34,590 Speaker 8: in de ontwikkelfase. Dus tot aan start duurt het ongeveer 7 269 00:15:34,310 --> 00:15:37,790 Speaker 8: tot 10 jaar. En wij zijn hier 7 jaar verder en zijn 270 00:15:37,870 --> 00:15:40,550 Speaker 8: inmiddels volop in de bouw met 4 projecten. Waarom ging 271 00:15:40,580 --> 00:15:41,320 Speaker 7: het hier zo snel? 272 00:15:42,380 --> 00:15:46,030 Speaker 8: Daar werkte het dus, Jorik. Maar hoe gaat dat dan 273 00:15:46,230 --> 00:15:49,690 Speaker 8: in andere gemeenten? Nou, toch vaak ook moeilijker. 274 00:16:03,200 --> 00:16:05,380 Speaker 7: Natuurlijk vertellen de betrokkenen bij dit project... die dus ook 275 00:16:05,420 --> 00:16:08,800 Speaker 7: in andere gemeenten actief zijn in Noord-Holland. Ze benadrukken echt, 276 00:16:08,820 --> 00:16:11,850 Speaker 7: dit slaagt echt dankzij de wilskracht van deze gemeente. Dus 277 00:16:11,870 --> 00:16:16,010 Speaker 7: dat zijn ambtenaren die meedenken, maar ook raadsleden, gemeenteraadsleden. Een 278 00:16:16,030 --> 00:16:19,510 Speaker 7: bekend probleem in verschillende gemeenten... waar projectontwikkelaars tegen aanlopen zijn 279 00:16:19,550 --> 00:16:21,850 Speaker 7: de parkeernormen. En dat is iets wat dan in de 280 00:16:21,870 --> 00:16:24,290 Speaker 7: gemeenteraad strand. Bouwprojecten komen dan niet van de grond... omdat 281 00:16:24,310 --> 00:16:27,170 Speaker 7: een gemeenteraad per se een bepaald aantal parkeerplekken... of soms 282 00:16:27,210 --> 00:16:30,460 Speaker 7: wel één parkeerplek per huis wil. Hoogbouw wordt daar bijvoorbeeld 283 00:16:30,500 --> 00:16:33,900 Speaker 7: al mee erg ingewikkeld gemaakt. Maar goed, hier lukt het 284 00:16:33,920 --> 00:16:35,480 Speaker 7: dus allemaal wel. Ik sprak ook nog even met Ernest 285 00:16:35,520 --> 00:16:38,560 Speaker 7: Kuipers van de woningcorporatie. Woonwaard is ook betrokken bij dit project. 286 00:16:38,580 --> 00:16:42,900 Speaker 7: Zij gaan 30 procent van deze woningen die er straks komen... 287 00:16:41,920 --> 00:16:44,600 Speaker 7: daar aanbieden als sociale huur. Hij is dus ook actief 288 00:16:44,640 --> 00:16:46,770 Speaker 7: in andere gemeenten in Noord-Holland... en ziet ook dat het 289 00:16:46,810 --> 00:16:48,850 Speaker 7: anders kan, en dus op minder voortvarende manieren. 290 00:16:49,210 --> 00:16:51,950 Speaker 9: Enerzijds heeft het te maken met de aardtype gemeente. Dus 291 00:16:51,990 --> 00:16:56,390 Speaker 9: dit is een ontwikkelgemeente. Er wordt goed gebouwd hier. Dus 292 00:16:56,410 --> 00:16:59,730 Speaker 9: de type ambtenaren die hier werken en ook de politiek 293 00:16:59,750 --> 00:17:02,220 Speaker 9: zijn heel erg in de modus dat ze vooruit willen. 294 00:17:02,260 --> 00:17:04,420 Speaker 9: En ik denk dat dat een heel groot verschil is. 295 00:17:04,500 --> 00:17:07,040 Speaker 9: En ook het politieke klimaat. Dus wat voor partijen zitten 296 00:17:07,080 --> 00:17:09,760 Speaker 9: er in de raad? In hoeverre blijven ze ook actief? 297 00:17:09,780 --> 00:17:13,740 Speaker 9: Zodra de gemeenteraadsverkiezingen komen. Wat we hier zien is dat 298 00:17:13,760 --> 00:17:17,040 Speaker 9: er geen verschil is... in de periode voor de gemeenteraadsverkiezingen 299 00:17:17,119 --> 00:17:19,719 Speaker 9: als daarna. En dat zien we in andere gemeenten toch 300 00:17:19,740 --> 00:17:21,900 Speaker 9: wel wat meer als een golfbeweging. Wat zouden 301 00:17:21,920 --> 00:17:24,359 Speaker 7: raadsleden moeten doen om daar wat aan te doen, aan 302 00:17:24,380 --> 00:17:26,149 Speaker 7: dat bouwprobleem 303 00:17:27,850 --> 00:17:31,330 Speaker 9: Ja, ze toch wat minder vasthouden in de stokpaardjes. En 304 00:17:31,390 --> 00:17:35,770 Speaker 9: af en toe ook bijvoorbeeld nadurven denken over wat lagere parkeernormen... 305 00:17:35,290 --> 00:17:37,750 Speaker 9: om maar eens een voorbeeld te noemen van iets wat 306 00:17:37,810 --> 00:17:40,150 Speaker 9: op veel plekken niet zo goed gaat. En gewoon kijken 307 00:17:40,170 --> 00:17:43,469 Speaker 9: naar de actualiteit en de werkelijkheid... Niet iedereen heeft twee auto's, 308 00:17:43,490 --> 00:17:45,850 Speaker 9: dus we hebben ook niet al twee verkeerplaatsen te realiseren. 309 00:17:45,869 --> 00:17:47,969 Speaker 9: En we zien hier bijvoorbeeld in deze gemeente dat daar 310 00:17:48,060 --> 00:17:50,240 Speaker 9: ook daadwerkelijk over mee wordt gedacht. Dus er wordt ook 311 00:17:50,280 --> 00:17:53,400 Speaker 9: een lagere norm gehanteerd voor de woningen waar wij voor 312 00:17:53,420 --> 00:17:54,940 Speaker 9: aan de lat staan. Er vliegt een 313 00:17:54,980 --> 00:17:55,780 Speaker 7: ijstraan over geloof 314 00:17:55,900 --> 00:17:56,290 Speaker 9: ik. Ja 315 00:17:56,480 --> 00:17:59,709 Speaker 7: we zijn echt op een bouwplaats. Nog even terug naar 316 00:17:59,750 --> 00:18:02,689 Speaker 7: projectontwikkelaar Sebastian van Zoelen. Want jij hebt in andere gemeenten 317 00:18:02,710 --> 00:18:05,490 Speaker 7: waar jullie actief zijn ook wel eens andere ervaringen, geloof 318 00:18:05,609 --> 00:18:08,150 Speaker 8: ik. Soms duurt het wel eens lang en hebben we 319 00:18:08,170 --> 00:18:13,070 Speaker 8: te maken met een veranderend politiek klimaat. Dat verandert sowieso 320 00:18:13,090 --> 00:18:15,250 Speaker 8: mogelijk om de vier jaar, maar soms gebeurt het ook sneller. 321 00:18:15,270 --> 00:18:22,200 Speaker 8: Maar ook duurzaamheidseisen, ecologische eisen, stikstof, parkeren. We kunnen alle 322 00:18:22,240 --> 00:18:25,320 Speaker 8: one-liners wel uit de kranten vandaan halen. En dat zorgt 323 00:18:25,340 --> 00:18:26,220 Speaker 8: soms wel voor vertraging. 324 00:18:26,280 --> 00:18:27,300 Speaker 7: Is hier allemaal geen sprake van? 325 00:18:27,880 --> 00:18:31,520 Speaker 8: In dit gebied absoluut niet. Uiteindelijk heeft iedereen hiermee ingestemd 326 00:18:31,580 --> 00:18:33,419 Speaker 8: om dit woonmilieu te gaan maken. 327 00:18:33,460 --> 00:18:35,990 Speaker 1: En dat zei dus projectontwikkelaar Sebastiaan van Soele van de 328 00:18:36,030 --> 00:18:38,689 Speaker 1: Geusbouw in gesprek met verslaggever Jorik Simonides. En wat ik 329 00:18:38,730 --> 00:18:41,550 Speaker 1: ook geleerd heb hiervan, is dat Heerhugelwaard in de gemeente 330 00:18:41,590 --> 00:18:43,639 Speaker 1: Dijk en Waard ligt. Nooit geweten. Ik dacht van dat 331 00:18:43,680 --> 00:18:44,580 Speaker 1: het een eigen gemeente was. Ja, dat 332 00:18:44,600 --> 00:18:45,980 Speaker 7: dacht ik stiekem eigenlijk ook. En ik woon er in 333 00:18:46,000 --> 00:18:46,939 Speaker 7: de buurt. Maar goed. 334 00:18:46,980 --> 00:18:48,080 Speaker 1: Kijken we weer wat geleerd. Dankjewel 335 00:18:48,119 --> 00:18:48,320 Speaker 7: Jorik. 336 00:18:49,910 --> 00:18:51,709 Speaker 2: Goed, wat er in Den Haag gebeurt vandaag? Dat hoor 337 00:18:51,730 --> 00:18:53,790 Speaker 2: je van politiek verslaggever Mark Beekhuis. 338 00:18:53,810 --> 00:18:57,160 Speaker 10: Woensdag zijn de gemeenteraadsverkiezingen. En dat betekent dat je vandaag, 339 00:18:57,200 --> 00:19:00,639 Speaker 10: en trouwens het hele weekend... overal en ergens bekende politici 340 00:19:00,680 --> 00:19:05,240 Speaker 10: kunt tegenkomen. Vandaag bijvoorbeeld drie lijsttrekkers uit de landelijke politiek. 341 00:19:05,290 --> 00:19:10,230 Speaker 10: Henry Bontenbal in Waadhoeken en Achterkarspoel. Christopher in Staphorst. En 342 00:19:10,270 --> 00:19:13,190 Speaker 10: Caroline van der Plas in Vredepeel. Vanmiddag is bij de 343 00:19:13,210 --> 00:19:18,219 Speaker 10: radio één collega's, een radiodebat. En dat is vooral interessant 344 00:19:18,260 --> 00:19:22,240 Speaker 10: voor inwoners van Den Haag, Tilburg, Groningen en Doetinchem. Want 345 00:19:22,280 --> 00:19:25,140 Speaker 10: in dat debat gaan lijsttrekkers uit die gemeente met elkaar 346 00:19:25,180 --> 00:19:29,000 Speaker 10: in debat. Vandaag is natuurlijk vrijdag en dus is er ministerraad. 347 00:19:29,040 --> 00:19:31,639 Speaker 10: Net als vorige week praten de ministers over de plannen 348 00:19:31,660 --> 00:19:35,810 Speaker 10: van minister Aartsen voor ZZP'ers. Mirjam Sterk zal er niet 349 00:19:35,830 --> 00:19:38,670 Speaker 10: bij zijn, want als minister van Langdurige Zorg, Jeugd en 350 00:19:38,730 --> 00:19:43,280 Speaker 10: Sport is zij in Italië voor de Paralympische Spelen. En 351 00:19:43,300 --> 00:19:46,560 Speaker 10: van een hele andere orde, vandaag staat een 29-jarige man 352 00:19:46,580 --> 00:19:49,790 Speaker 10: uit Roosendaal voor de rechter, in verband met bedreigingen aan 353 00:19:49,810 --> 00:19:53,370 Speaker 10: het adres van Geert Wilders. Hij zou hem hebben geschreven, 354 00:19:53,410 --> 00:19:56,970 Speaker 10: ook al ben ik bekeerd tot het orthodox-christelijke, ik zou 355 00:19:56,990 --> 00:20:00,010 Speaker 10: nog steeds uw keel doorsnijden en uw hoofd in de 356 00:20:00,030 --> 00:20:03,680 Speaker 10: vriezer stoppen, omdat u niet normaal de dialoog wilde aangaan 357 00:20:03,720 --> 00:20:06,659 Speaker 10: toen ik nog een atheïstische moslim was. Voor de indruk 358 00:20:06,700 --> 00:20:09,300 Speaker 10: wat je als politicus over je uitgestort kan krijgen. 359 00:20:10,670 --> 00:20:12,910 Speaker 1: En dat was dus Mark Beekhuis. We gaan een rondje 360 00:20:12,930 --> 00:20:15,730 Speaker 1: koppen stellen, die interessante verhalen uit de kranten. 361 00:20:15,790 --> 00:20:17,590 Speaker 2: In het AD lezen we dat er meer geld komt 362 00:20:17,630 --> 00:20:21,060 Speaker 2: voor de pechstudenten. Het kabinet komt met een hogere compensatie 363 00:20:21,080 --> 00:20:24,500 Speaker 2: voor het missen van de basisbeurs. Pechstudenten die onder het 364 00:20:24,600 --> 00:20:29,379 Speaker 2: leenstelsel hebben gestudeerd... krijgen volgend jaar 2000 piek compensatie. Extra dus, 365 00:20:29,400 --> 00:20:31,000 Speaker 2: afhankelijk van de duur van hun studie. 366 00:20:31,320 --> 00:20:34,010 Speaker 1: In de Financiële Telegraaf aandacht voor de woningmarkt. Het aantal 367 00:20:34,070 --> 00:20:37,750 Speaker 1: doorstromers is nu bijna net zo groot als het aantal starters. 368 00:20:37,790 --> 00:20:40,890 Speaker 1: En dat betekent een trendbreuk met volgend jaar, zegt de hypotheker. 369 00:20:40,910 --> 00:20:43,200 Speaker 1: Ik denk vorig jaar. Want toen waren starters juist de 370 00:20:43,240 --> 00:20:44,300 Speaker 1: motor van de hypotheekmarkt. 371 00:20:45,140 --> 00:20:49,360 Speaker 2: In het FD lezen we vandaag dat pensioenfondsen PME en PMT... 372 00:20:48,900 --> 00:20:53,000 Speaker 2: willen investeren in Nederlandse en Europese high-tech bedrijven. Het gaat 373 00:20:53,080 --> 00:20:55,480 Speaker 2: in totaal meer dan een miljard euro naar de techsector. 374 00:20:55,640 --> 00:20:58,840 Speaker 2: Zo willen de fondsen bijdragen aan de toekomstbestendigheid. Dat gaan 375 00:20:58,859 --> 00:21:02,679 Speaker 2: ze doen met private leningen van 5 tot 50 miljoen euro. En 376 00:21:02,700 --> 00:21:05,970 Speaker 2: op een best wel discutabel moment. Want de aankondiging komt 377 00:21:05,990 --> 00:21:09,109 Speaker 2: volgens het FD op het moment... dat Private Credit de 378 00:21:09,150 --> 00:21:12,350 Speaker 2: nodige kritiek krijgt. En dan... 379 00:21:16,290 --> 00:21:20,730 Speaker 1: Ja, het is weer vrijdag. Bijna weekend, heerlijk. Alleen slecht 380 00:21:20,750 --> 00:21:22,550 Speaker 1: nieuws voor mensen die zich zorgen maken... om het feit 381 00:21:22,570 --> 00:21:25,010 Speaker 1: dat het vrijdag de dertiende is vandaag. 382 00:21:25,050 --> 00:21:25,670 Speaker 4: Want dat is 383 00:21:25,710 --> 00:21:26,270 Speaker 1: weer zover. Het 384 00:21:26,290 --> 00:21:26,430 Speaker 4: was 385 00:21:26,490 --> 00:21:28,730 Speaker 1: vorige maand al vrijdag de dertiende. Dus wat ik hier 386 00:21:28,750 --> 00:21:30,410 Speaker 1: ook met jou ging, ook goed. Het is deze maand 387 00:21:30,430 --> 00:21:33,190 Speaker 1: vrijdag de dertiende. En het is in november nog een 388 00:21:33,230 --> 00:21:37,300 Speaker 1: keer vrijdag de dertiende. Drie keer vrijdag de dertiende dit jaar. 389 00:21:37,380 --> 00:21:39,980 Speaker 1: En het laatste keer dat dat voorkwam was in 2015. En 390 00:21:40,000 --> 00:21:41,439 Speaker 1: de volgende keer pas in 2037. Nou, hoe komt dat nou... 391 00:21:44,050 --> 00:21:46,270 Speaker 1: Een wiskundige vertelt in de New York Times... dat er 392 00:21:46,350 --> 00:21:50,250 Speaker 1: veertien mogelijke kalenderindelingen zijn. Namelijk zeven dagen per week waarop 393 00:21:50,270 --> 00:21:51,810 Speaker 1: het jaar kan starten. En dan is nog de vraag, 394 00:21:51,830 --> 00:21:53,210 Speaker 1: is het een schrikkeljaar of niet? 395 00:21:53,250 --> 00:21:53,430 Speaker 4: Dus 396 00:21:53,450 --> 00:21:56,030 Speaker 1: zeven keer twee is veertien. En de vraag is een beetje, 397 00:21:56,070 --> 00:21:59,490 Speaker 1: begin je op een gewoon jaar... op een donderdag, zoals 398 00:21:59,510 --> 00:22:02,479 Speaker 1: dit jaar... dan krijg je dus automatisch drie keer vrijdag 399 00:22:02,520 --> 00:22:05,480 Speaker 1: de dertiende... Het zijn er trouwens in een jaar maximaal drie, 400 00:22:05,500 --> 00:22:07,480 Speaker 1: dus meer dan drie kan niet. Het zijn er ook 401 00:22:07,520 --> 00:22:10,340 Speaker 1: altijd minstens één. Dus je hebt minstens één keer vrijdag 402 00:22:10,359 --> 00:22:12,840 Speaker 1: de 13e in een jaar. Ben jij wiskundig rekenwonder? Nee, 403 00:22:12,859 --> 00:22:14,520 Speaker 1: dat had ik allemaal uit de krant. En dan is 404 00:22:14,540 --> 00:22:16,600 Speaker 1: de vraag een beetje, waarom is vrijdag de 13e nou 405 00:22:16,640 --> 00:22:19,619 Speaker 1: een ding? Nou, daar is best veel onduidelijk over. In 406 00:22:19,640 --> 00:22:22,889 Speaker 1: de christelijke traditie wordt vaak verwezen naar het laatste avondmaal. 407 00:22:22,910 --> 00:22:25,990 Speaker 1: Daar zaten dertien mensen aan tafel, onder wie Judas, die 408 00:22:26,030 --> 00:22:29,530 Speaker 1: Jezus later zou verraden. En dat zou plaatsgevonden hebben, dat verraad, 409 00:22:29,590 --> 00:22:33,230 Speaker 1: op vrijdag. En zo dus blijkbaar vrijdag de 13e. Andere 410 00:22:33,270 --> 00:22:37,550 Speaker 1: wijze naar een historische gebeurtenis uit 1307... toen de Franse koning 411 00:22:37,570 --> 00:22:41,410 Speaker 1: Philips IV op vrijdag de 13e... leiders van de Tempeliersorde 412 00:22:41,430 --> 00:22:44,399 Speaker 1: liet arresteren. En een moderne verklaring is dat wij eigenlijk 413 00:22:44,420 --> 00:22:47,359 Speaker 1: zo'n ongeluksdag... gewoon lekker met z'n allen fijn vinden. En 414 00:22:47,380 --> 00:22:49,119 Speaker 1: dat het ons het gevoel geeft dat we een beetje 415 00:22:49,160 --> 00:22:51,460 Speaker 1: grip hebben... op een onvoorspelbare wereld. Alles wat je denkt 416 00:22:51,500 --> 00:22:53,500 Speaker 1: van ik kan er niks mee... dat schrijf je allemaal 417 00:22:53,520 --> 00:22:56,179 Speaker 1: op vrijdag de 13e. En er is dus zelfs een 418 00:22:56,200 --> 00:22:59,070 Speaker 1: woord voor mensen die bang zijn voor vrijdag de 13e. 419 00:22:59,109 --> 00:23:04,230 Speaker 1: Daar komt-ie. Dat is dus Frigga-Triscaideca-fobie. En Frigga is dan 420 00:23:04,250 --> 00:23:10,060 Speaker 1: de Noorse godin waar vrijdag naar vernoemd is. En Triscaideca is 13. Friscaideca. Ja, 421 00:23:10,100 --> 00:23:12,060 Speaker 1: zeg eens tien keer achter elkaar. Frigga-Triscaideca 422 00:23:12,960 --> 00:23:14,680 Speaker 2: Eén. Frigga-Triscaideca. 423 00:23:14,740 --> 00:23:17,159 Speaker 1: Ja, doei. Nou, als je daaraan leidt, zijn er een 424 00:23:17,180 --> 00:23:19,419 Speaker 1: paar dingen die je kan doen. Bijvoorbeeld om te proberen 425 00:23:19,470 --> 00:23:22,050 Speaker 1: om stap voor stap je angst onder ogen te zien. 426 00:23:22,090 --> 00:23:24,750 Speaker 1: Wat moet je dan onder ogen zien? Bijvoorbeeld vandaag lezen 427 00:23:24,790 --> 00:23:27,090 Speaker 1: over de herkomst van vrijdag de 13e. Waar komt het vandaan? 428 00:23:27,130 --> 00:23:28,889 Speaker 1: Wat hebben mensen er allemaal mee? Wat vinden mensen er 429 00:23:28,950 --> 00:23:32,550 Speaker 1: eng aan? Of vandaag lekker een horrorfilm kijken op vrijdag 430 00:23:32,590 --> 00:23:35,750 Speaker 1: de 13e. En anders is het morgen gewoon weer zaterdag.