1
00:00:03,190 --> 00:00:10,750
Speaker 1: Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Avondnieuws. Lina van den Dunge en

2
00:00:10,789 --> 00:00:12,270
Speaker 1: Mark Beekhuis. Goedemiddag.

3
00:00:12,289 --> 00:00:12,729
Speaker 2: Goedemiddag. Goed

4
00:00:12,750 --> 00:00:15,550
Speaker 1: dat je bij ons bent. De avondsbits met het nieuws

5
00:00:15,610 --> 00:00:17,830
Speaker 1: om mee thuis te komen. En vanuit het hele land

6
00:00:17,870 --> 00:00:22,590
Speaker 1: druppelen vandaag de opkomstpercentages binnen. In sommige landen liggen die

7
00:00:22,700 --> 00:00:26,820
Speaker 1: ietsje hoger. Zoals in Utrecht en andere gemeenten. Denk aan Amsterdam.

8
00:00:29,820 --> 00:00:32,240
Speaker 1: Rond het middaguur lag de opkomst landelijk in elk geval

9
00:00:32,270 --> 00:00:33,729
Speaker 1: rond de 20 procent.

10
00:00:33,750 --> 00:00:36,390
Speaker 3: Klinkt echt alsof het niks is, hè? 20 procent rond

11
00:00:36,430 --> 00:00:37,070
Speaker 3: het middaguur.

12
00:00:37,110 --> 00:00:38,770
Speaker 1: Zijn we een beetje op weg. Mag nog tot negen

13
00:00:38,810 --> 00:00:42,790
Speaker 1: uur vanavond stemmen. Eervolle vermelding moet ik geven aan Hulvarenbeek.

14
00:00:42,830 --> 00:00:47,030
Speaker 1: Daar was na de lunch de opkomst zelfs al bijna 29 procent.

15
00:00:47,070 --> 00:00:49,960
Speaker 1: Vandaag door de hele uitzending heen natuurlijk updates over de verkiezingen.

16
00:00:50,020 --> 00:00:51,920
Speaker 1: En ook al het andere nieuws gaat door. We beginnen

17
00:00:51,940 --> 00:00:52,440
Speaker 1: daarvoor in Frankrijk.

18
00:00:54,000 --> 00:00:56,520
Speaker 3: Ja, want Frankrijk is bereid om te gaan helpen... met

19
00:00:56,540 --> 00:01:00,550
Speaker 3: het heropenen van de straat van Hormuz... mits er geen drone-

20
00:01:00,590 --> 00:01:03,750
Speaker 3: of projectieledreiging meer is. Dat zei de Franse minister van

21
00:01:03,790 --> 00:01:28,240
Speaker 3: Financiën tegen CNBC. Ja, bereid zijn dus met het heropenen

22
00:01:28,280 --> 00:01:30,540
Speaker 3: van de straat van Hormuz. Dat kwam natuurlijk na het

23
00:01:30,580 --> 00:01:34,100
Speaker 3: verzoek van de Amerikaanse president Trump. Of Europese landen bereid

24
00:01:34,140 --> 00:01:37,240
Speaker 3: waren om te komen helpen. We gaan erover doorpraten met

25
00:01:37,280 --> 00:01:42,649
Speaker 3: onze Frankrijk-correspondent Eva Ramelow. Eva, goedemiddag. Goedemiddag. Trump vroeg ons

26
00:01:42,690 --> 00:01:46,270
Speaker 3: om hulp. Europa wilde niet. En toen zei Trump, laat maar,

27
00:01:46,350 --> 00:01:49,610
Speaker 3: ik heb jullie sowieso niet nodig. En dan komt Frankrijk.

28
00:01:49,650 --> 00:01:52,630
Speaker 3: Van ja, nee, maar wij willen wel. Hoe zit dit

29
00:01:53,370 --> 00:01:56,910
Speaker 4: Ja, het is allemaal een beetje... Het blijft een beetje vaag.

30
00:01:56,930 --> 00:01:58,230
Speaker 4: En ze doen heel erg hun best om in het

31
00:01:58,270 --> 00:02:04,090
Speaker 4: midden te blijven. Tussen alle dialogen. Ja, echt verrassend is

32
00:02:04,110 --> 00:02:07,680
Speaker 4: die uitspraak van Roland Lescure. Ook weer niet echt. Macron

33
00:02:07,780 --> 00:02:13,680
Speaker 4: zei gisteren... Dat is de minister van Financiën die net hoorde.

34
00:02:13,720 --> 00:02:17,829
Speaker 4: Trump had het gevraagd. Hij suggereerde dat Frankrijk wel wilde.

35
00:02:18,210 --> 00:02:21,650
Speaker 4: Maar Macron zei gisteren heel helder... tijdens de persconferentie na

36
00:02:21,669 --> 00:02:26,220
Speaker 4: de Defensieraad... Frankrijk heeft deze oorlog niet gekozen. We steunen

37
00:02:26,260 --> 00:02:30,280
Speaker 4: onze belangen, we steunen onze mensen, de Fransen in de regio.

38
00:02:30,300 --> 00:02:32,739
Speaker 4: Maar we houden ons ook aan onze beloftes. Er zijn

39
00:02:32,760 --> 00:02:35,669
Speaker 4: een aantal missies die lopen met partners in die regio.

40
00:02:35,690 --> 00:02:38,610
Speaker 4: Die blijven doorgaan, zelfs als die onder vuur komen te

41
00:02:38,630 --> 00:02:41,970
Speaker 4: liggen van Iran. En de acties van Frankrijk, die blijven

42
00:02:41,990 --> 00:02:45,150
Speaker 4: dus offensief. Dat heeft hij heel duidelijk gezegd en daar

43
00:02:45,169 --> 00:02:48,709
Speaker 4: houdt hij ook aan vast. Defensief, denk ik dat je bedoelt. Sorry,

44
00:02:49,050 --> 00:02:53,450
Speaker 3: defensief. Ik zei offensief. Dat we daar geen verwarring over hebben.

45
00:02:53,490 --> 00:02:56,530
Speaker 3: Aan de andere kant, als je dan zegt... de Fransen

46
00:02:56,550 --> 00:02:58,620
Speaker 3: zouden bereid zijn om hulp te bieden bij die straat

47
00:02:58,630 --> 00:03:01,760
Speaker 3: van Hormuz... dan lig je direct in de regio. Dan

48
00:03:01,780 --> 00:03:04,320
Speaker 3: zou je ook zeggen, dan raak je toch ook als Frankrijk...

49
00:03:03,940 --> 00:03:06,160
Speaker 3: direct betrokken bij die oorlog van de VS en Israël

50
00:03:06,180 --> 00:03:06,660
Speaker 3: tegen Iran.

51
00:03:07,970 --> 00:03:10,570
Speaker 4: Dat zag je inderdaad vorige week al, dat er een

52
00:03:10,590 --> 00:03:14,650
Speaker 4: Franse militair om het leven kwam... die niet direct betrokken was,

53
00:03:14,669 --> 00:03:19,480
Speaker 4: maar meedeed aan een van die andere operaties. Een antiterrorismeoperatie

54
00:03:19,520 --> 00:03:24,380
Speaker 4: in Irak. Dus ja, het is moeilijk om niet betrokken

55
00:03:24,400 --> 00:03:27,820
Speaker 4: te raken. Frankrijk zal nooit meedoen aan het ontzetten van

56
00:03:27,860 --> 00:03:32,919
Speaker 4: de straat van Hormuz, zei Macron. Maar, maar... Als het

57
00:03:32,960 --> 00:03:35,100
Speaker 4: kalmer is, dan kunnen we eens gaan kijken of we

58
00:03:35,150 --> 00:03:39,410
Speaker 4: kunnen helpen bijvoorbeeld door schepen te escorteren. Dat zei hij wel.

59
00:03:39,450 --> 00:03:44,160
Speaker 4: Maar Macron benadrukte dat het politiek en technisch heel ingewikkeld is.

60
00:03:44,200 --> 00:03:46,660
Speaker 4: Hij had het bijvoorbeeld ook over de belangen van de verzekeraars,

61
00:03:46,800 --> 00:03:49,340
Speaker 4: van die tankers en die containerschepen die er doorheen moeten,

62
00:03:49,380 --> 00:03:53,240
Speaker 4: door die straat. Wat hij daarmee bedoelde is niet helemaal duidelijk...

63
00:03:52,910 --> 00:03:56,110
Speaker 4: maar je kunt er wel bij bedenken... die verzekeraars hebben

64
00:03:56,130 --> 00:03:57,990
Speaker 4: er natuurlijk een belang bij... dat die schepen veilig door

65
00:03:58,010 --> 00:04:00,530
Speaker 4: die straat kunnen. Maar ook dat die schepen dus niet

66
00:04:00,570 --> 00:04:04,410
Speaker 4: te snel weer gaan varen... voordat het veilig is. Dus

67
00:04:04,460 --> 00:04:07,970
Speaker 4: daar hangen heel veel haken en ogen aan

68
00:04:08,040 --> 00:04:10,560
Speaker 1: Misschien is het wel goed om hiernaast te zeggen... Frankrijk

69
00:04:10,580 --> 00:04:14,900
Speaker 1: gaat nooit proberen het open te breken. Macron zei dat,

70
00:04:15,420 --> 00:04:18,830
Speaker 1: ik niet. Mark Rutte zegt net iets anders. Na Verlanden

71
00:04:18,970 --> 00:04:23,089
Speaker 1: bespreken ze... op dit moment het breken van de Hormuz-blokkade.

72
00:04:23,130 --> 00:04:25,120
Speaker 1: En we zijn het er allemaal over eens... dat die

73
00:04:25,140 --> 00:04:28,240
Speaker 1: zeestraat zo snel mogelijk weer open moet. Dus er zijn

74
00:04:28,260 --> 00:04:32,410
Speaker 1: verschillende berichten... internationale nieuwsberichten.

75
00:04:34,620 --> 00:04:40,670
Speaker 4: Ja, het is een beetje trekken en duwen. En inderdaad,

76
00:04:40,710 --> 00:04:44,469
Speaker 4: vanuit Frankrijk blijft het telkens best wel stil... als er

77
00:04:44,490 --> 00:04:46,570
Speaker 4: dan journalisten gaan vragen van... ja, maar wat wordt hier

78
00:04:46,589 --> 00:04:49,590
Speaker 4: nou mee bedoeld? En ik denk dat je dat ook

79
00:04:49,610 --> 00:04:52,490
Speaker 4: een beetje in de context moet zien. Want het debat

80
00:04:52,529 --> 00:04:55,910
Speaker 4: in Frankrijk hierover ligt op dit moment ook best wel stil.

81
00:04:55,930 --> 00:05:00,859
Speaker 4: We hebben nu in Nederland lokale verkiezingen, maar Frankrijk... In

82
00:05:00,890 --> 00:05:03,900
Speaker 4: Frankrijk duren die verkiezingen een week en we zitten er middenin.

83
00:05:03,960 --> 00:05:06,820
Speaker 4: Afgelopen zondag was de eerste ronde, komende zondag is de

84
00:05:06,860 --> 00:05:10,120
Speaker 4: tweede ronde. Dus alle gesprekken in Frankrijk gaan op dit

85
00:05:10,140 --> 00:05:14,120
Speaker 4: moment over die lokale verkiezingen. Dus ja, geen enkele Franse

86
00:05:14,140 --> 00:05:17,799
Speaker 4: politicus zal zich op dit moment over de straat van Hongarije...

87
00:05:17,560 --> 00:05:20,339
Speaker 4: en Hormuz willen uitlaten.

88
00:05:20,360 --> 00:05:22,420
Speaker 1: Maar mogen jullie een hele week stemmen? Want wij moeten

89
00:05:22,460 --> 00:05:23,000
Speaker 1: het allemaal op

90
00:05:23,020 --> 00:05:23,900
Speaker 4: één woensdagje even regelen.

91
00:05:24,020 --> 00:05:25,930
Speaker 3: Wij zijn ook veel kleiner, Mark

92
00:05:26,610 --> 00:05:30,990
Speaker 4: Ja, we zijn twee keer aan het stemmen. Dus twee zondagen.

93
00:05:31,010 --> 00:05:35,010
Speaker 4: En daartussenin moeten er allemaal coalities worden gesmeed... om te

94
00:05:35,050 --> 00:05:38,070
Speaker 4: kijken welke partij de steun kan krijgen... van welke kleinere

95
00:05:38,110 --> 00:05:43,300
Speaker 4: partij die dan niet meer meedoet. Dus daar gaat het

96
00:05:43,360 --> 00:05:45,560
Speaker 4: hele debat op dit moment over. Ik moet wel zeggen,

97
00:05:45,580 --> 00:05:50,380
Speaker 4: over het algemeen wordt... de terughoudende positie van Macron gewaardeerd.

98
00:05:50,420 --> 00:05:53,279
Speaker 4: Het is natuurlijk zijn terrein. Hij gaat over de buitenlandpolitiek

99
00:05:53,300 --> 00:05:58,640
Speaker 4: van Frankrijk. En dat hij zich dan terughoudend opstelt, dat

100
00:05:58,680 --> 00:06:00,920
Speaker 4: wordt gewaardeerd. Want iedereen is het er wel over eens,

101
00:06:00,940 --> 00:06:05,900
Speaker 4: dit is niet onze oorlog. Maar hoe dat beleid verder

102
00:06:05,940 --> 00:06:09,060
Speaker 4: vorm wordt gegeven... daar wordt in Frankrijk op dit moment

103
00:06:09,080 --> 00:06:10,720
Speaker 4: niet zo heel erg hard over gesproken.

104
00:06:10,779 --> 00:06:13,849
Speaker 3: Nee, omdat er nu even andere dingen spelen, zoals verkiezingen.

105
00:06:13,870 --> 00:06:16,050
Speaker 3: Dank je wel, Eva Ramelow vanuit Frankrijk.

106
00:06:21,420 --> 00:06:24,340
Speaker 1: En over die verkiezingen. Wij hebben natuurlijk onze gemeenteraadsverkiezingen vandaag.

107
00:06:24,400 --> 00:06:28,230
Speaker 1: Er zijn politici in het hele land druk bezig met het...

108
00:06:27,550 --> 00:06:31,010
Speaker 1: toch nog even zieltjes winnen, stemmen binnenhalen. Er is één

109
00:06:31,050 --> 00:06:34,589
Speaker 1: politicus in Heerenveen die probeert het tegenovergestelde. Die probeert te

110
00:06:34,610 --> 00:06:38,630
Speaker 1: bereiken op absoluut geen stemmen binnen te halen. Ja, precies.

111
00:06:38,670 --> 00:06:41,710
Speaker 1: Boukje Stoker-Langeraap. Die staat op plek acht van de lijst

112
00:06:41,770 --> 00:06:45,860
Speaker 1: Heerenveen Lokaal. Maar die is net voor de verkiezingen uit

113
00:06:45,880 --> 00:06:47,660
Speaker 1: de partij gestapt. Want ze waren het niet met

114
00:06:47,720 --> 00:06:47,880
Speaker 2: elkaar

115
00:06:47,900 --> 00:06:50,920
Speaker 1: iets. Toen was inmiddels wel de kieslijst al formeel vastgesteld

116
00:06:50,960 --> 00:06:54,950
Speaker 1: en gepubliceerd. Dus je kan als Heerenveener nu wel stemmen

117
00:06:54,990 --> 00:06:59,690
Speaker 1: op Boukje Stoker Langeraap. Maar op Facebook voert zijn campagne...

118
00:06:59,230 --> 00:07:01,820
Speaker 1: Mijn naam staat op de lijst, mijn overtuiging niet.

119
00:07:02,839 --> 00:07:05,360
Speaker 3: Ja, heel mooi. En inderdaad ook wel bizar dat je

120
00:07:05,380 --> 00:07:07,920
Speaker 3: dan ineens een soort anticampagne voor jezelf moet gaan voeren

121
00:07:07,960 --> 00:07:10,610
Speaker 3: in plaats van stem op mij. Dan nog even over

122
00:07:10,630 --> 00:07:13,630
Speaker 3: de landelijke opkomst. Er wordt door meerdere politici gevreesd dat

123
00:07:13,650 --> 00:07:16,210
Speaker 3: het toch wel behoorlijk laag zal zijn. En om die

124
00:07:16,250 --> 00:07:18,750
Speaker 3: opkomst toch nog een beetje op te krikken, heeft onze

125
00:07:18,770 --> 00:07:21,100
Speaker 3: premier Rob Jetten daarom een opvallende belofte gedaan.

126
00:07:21,280 --> 00:07:23,440
Speaker 5: Leuk, gaat hij abseilen. Vier jaar geleden kwam nog geen 39%

127
00:07:23,480 --> 00:07:24,820
Speaker 5: van de Rotterdammers stemmen.

128
00:07:39,260 --> 00:07:41,000
Speaker 3: Het lijkt nu nog niet zo heel veel beter te gaan.

129
00:07:41,020 --> 00:07:43,980
Speaker 3: De opkomstcijfer was rond het middaguur nog wat lager dan

130
00:07:44,020 --> 00:07:47,680
Speaker 3: vier jaar geleden. Dus misschien moet Carola Schouten haar belofte

131
00:07:47,700 --> 00:07:49,980
Speaker 3: nog even ietsje harder van de daken schreeuwen.

132
00:07:50,000 --> 00:07:51,980
Speaker 1: Misschien vinden mensen het ook helemaal niet nodig dat ze

133
00:07:52,020 --> 00:07:54,260
Speaker 1: dat doet. Je gaat dan niet stemmen om een burgemeester

134
00:07:54,290 --> 00:07:56,170
Speaker 1: van een euromast te zien afzeilen. Ik denk dus

135
00:07:56,190 --> 00:07:58,710
Speaker 3: dat dat op TikTok best wel lekker werkt. Maar

136
00:07:58,750 --> 00:07:59,290
Speaker 1: dat had ze

137
00:07:59,310 --> 00:08:01,570
Speaker 3: misschien al moeten doen. Goed, maakt ook allemaal niet uit.

138
00:08:01,590 --> 00:08:04,310
Speaker 3: Dan gaat, als het lukt, Rob Jetten dus mee naar beneden.

139
00:08:05,100 --> 00:08:07,340
Speaker 1: De gemeenteraadsverkiezingen zijn dus in volle gang hier in Nederland.

140
00:08:07,380 --> 00:08:10,119
Speaker 1: Maar ook op andere plekken in Europa wordt deze week gestemd.

141
00:08:10,140 --> 00:08:12,260
Speaker 1: Daar gaan we het over hebben met onze Europa-correspondent Stefan

142
00:08:12,280 --> 00:08:15,400
Speaker 1: de Vries. We hadden net al eventjes Frankrijk, Stefan. Waar

143
00:08:15,440 --> 00:08:19,140
Speaker 1: zit de spanning allemaal? Is Frankrijk ook een mooi spannend land?

144
00:08:20,130 --> 00:08:22,910
Speaker 6: Ja, absoluut. Een ingewikkeld land. Maar daar heeft Eva het

145
00:08:22,930 --> 00:08:26,730
Speaker 6: net uitgebreid over gehad. Ik kijk even naar drie andere landen.

146
00:08:26,770 --> 00:08:30,310
Speaker 6: Te beginnen met Slovenië. Want daar lijkt oud-premier Janis Janča

147
00:08:30,350 --> 00:08:33,809
Speaker 6: op winst af te stevenen. Maar die campagne wordt overschouwd

148
00:08:33,830 --> 00:08:37,200
Speaker 6: door een spion, een schandaal. En dat maakt het explosief.

149
00:08:37,240 --> 00:08:40,580
Speaker 6: Want het gaat hier ook over de beïnvloeding van de democratie.

150
00:08:40,600 --> 00:08:42,340
Speaker 6: Hebben we het ook over gehad in de aanloop naar

151
00:08:42,360 --> 00:08:45,660
Speaker 6: de gemeenteraadsverkiezingen in Nederland. Dan is er in het weekend

152
00:08:45,700 --> 00:08:49,490
Speaker 6: een referendum in Italië... dat aan de rechtsstaat raakt. En

153
00:08:49,510 --> 00:08:52,530
Speaker 6: dat is fundamenteel natuurlijk voor de Europese Unie. En in

154
00:08:52,550 --> 00:08:57,170
Speaker 6: Denemarken zie je daar iets anders. Een trend, een gelopen

155
00:08:57,210 --> 00:09:01,420
Speaker 6: race eigenlijk... voor de huidige premier met de Frederiksen... die

156
00:09:01,460 --> 00:09:08,020
Speaker 6: surfte op haar populariteit vanwege haar houding in de Groenlandzaak.

157
00:09:08,080 --> 00:09:13,200
Speaker 6: Even de geheugens opfrissen. Groenland, daar keek de hele wereld

158
00:09:13,220 --> 00:09:16,960
Speaker 6: naar nog maar een paar weken geleden... als het grote

159
00:09:17,000 --> 00:09:21,300
Speaker 6: geopolitieke spanningsveld. Maar ja, dat is inmiddels alweer vergeten, want

160
00:09:21,320 --> 00:09:23,640
Speaker 6: we kijken nu met z'n allen naar Iran. Maar met

161
00:09:23,679 --> 00:09:28,030
Speaker 6: de Frederiksen, die besloot om... tussentijds verkiezingen uit te schrijven.

162
00:09:28,110 --> 00:09:30,530
Speaker 6: En in de peilingen staat ze daar nu goed voor.

163
00:09:30,570 --> 00:09:36,970
Speaker 6: Dus verschillende politieke dynamieken, maar overal verkiezingskoorts. In ieder geval

164
00:09:36,990 --> 00:09:40,580
Speaker 6: nog niet zo wanhopig dat politici dreigen... van hoge torens

165
00:09:40,620 --> 00:09:45,420
Speaker 6: af te springen, zoals inmiddels in Nederland. Maar goed, andere

166
00:09:45,440 --> 00:09:48,460
Speaker 6: landen ook. Dus we gaan binnenkort naar de stembus de

167
00:09:48,480 --> 00:09:48,980
Speaker 6: komende dagen.

168
00:09:49,220 --> 00:09:51,640
Speaker 1: En dat Groenland komt heus wel weer terug. Als Donald

169
00:09:51,660 --> 00:09:53,679
Speaker 1: Trump uitgekeken is op Iran... dan gaat hij toch weer

170
00:09:53,720 --> 00:09:56,089
Speaker 1: oude dingen uit de kast halen. We krijgen ook nog

171
00:09:56,110 --> 00:10:00,370
Speaker 1: oorlog in Cuba. Dat komt eerst hier nog. Zit er

172
00:10:00,550 --> 00:10:03,690
Speaker 1: een soort lijn in wat al die landen in hun verkiezingen...

173
00:10:03,290 --> 00:10:05,670
Speaker 1: in heel Europa op het ogenblik meemaken?

174
00:10:06,559 --> 00:10:09,160
Speaker 6: Ja, wat echt wel opvalt, en dat is iets wat

175
00:10:09,179 --> 00:10:11,320
Speaker 6: toch al een tijdje aan de gang is... is dat

176
00:10:11,360 --> 00:10:15,280
Speaker 6: nationale politiek steeds meer Europese betekenis krijgt. In Italië gaat

177
00:10:15,300 --> 00:10:18,760
Speaker 6: het over de balans tussen politiek en rechtsstaat. Iets waar

178
00:10:18,780 --> 00:10:22,839
Speaker 6: Brussel dan heel secuur naar kijkt. In Slovenië zie je

179
00:10:22,860 --> 00:10:25,640
Speaker 6: hoe kwetsbaar verkiezingen zijn voor manipulatie. En dat is een

180
00:10:25,679 --> 00:10:28,800
Speaker 6: thema dat in heel Europa speelt. En in Denemarken zie

181
00:10:28,880 --> 00:10:33,060
Speaker 6: je leiders die nationale populariteit inzetten... na een internationale crisis.

182
00:10:33,600 --> 00:10:37,450
Speaker 6: Dus Groenland in dit geval. Het grotere beeld is dat

183
00:10:37,470 --> 00:10:41,329
Speaker 6: Europa politiek gefragmenteerd blijft. Er is niet echt één richting.

184
00:10:41,350 --> 00:10:45,150
Speaker 6: Dat zie je ook in de Franse gemeenteraadsverkiezingen. Dat gaat

185
00:10:45,190 --> 00:10:51,610
Speaker 6: ook alle kanten op. Maar overal speelt Europa toch wel

186
00:10:51,630 --> 00:10:55,110
Speaker 6: een rol. En dat geldt ook voor de gemeenteraadsverkiezingen in

187
00:10:55,130 --> 00:10:59,410
Speaker 6: Nederland vandaag. Brussel lijkt misschien weg in je lokale stemhokje...

188
00:10:58,910 --> 00:11:03,059
Speaker 6: maar Europese keuzes werken juist door tot in je eigen straat...

189
00:11:03,340 --> 00:11:06,280
Speaker 6: Alle reden om, als je dat nog niet hebt gedaan...

190
00:11:05,760 --> 00:11:07,179
Speaker 6: nu nog naar de stembus te gaan. Het kan nog

191
00:11:07,200 --> 00:11:08,620
Speaker 6: een paar uur. Had je dan

192
00:11:08,640 --> 00:11:11,140
Speaker 1: niet voor de Europese verkiezingen moeten gaan stemmen... als die

193
00:11:11,160 --> 00:11:12,929
Speaker 1: Brusselse effecten zo groot zijn

194
00:11:13,120 --> 00:11:16,240
Speaker 6: Je moet bij alle verkiezingen stemmen. Maar alles heeft met

195
00:11:16,280 --> 00:11:18,240
Speaker 6: elkaar te maken. En dat zie je ook heel duidelijk

196
00:11:18,300 --> 00:11:22,059
Speaker 6: in deze drie, vier landen. Vijf landen als je Nederland meetelt...

197
00:11:21,640 --> 00:11:24,530
Speaker 6: waar deze week dus mensen naar de stembus gaan

198
00:11:24,960 --> 00:11:27,350
Speaker 1: Iets heel anders. Er lijkt inmiddels een handelsdeal te zijn

199
00:11:27,370 --> 00:11:30,530
Speaker 1: tussen Europa en de VS. Dichterbij gekomen in elk geval.

200
00:11:31,730 --> 00:11:33,829
Speaker 1: Weet jij hoever het nu staat, wat de concrete tafel

201
00:11:33,850 --> 00:11:34,480
Speaker 1: ligt

202
00:11:35,309 --> 00:11:40,130
Speaker 6: Het gaat om het vrijhandelsverdrag dat afgelopen zomer werd... je

203
00:11:40,170 --> 00:11:44,050
Speaker 6: zou kunnen zeggen overeengekomen... maar het was eigenlijk chantage van

204
00:11:44,070 --> 00:11:46,790
Speaker 6: Donald Trump... waar Ursula von der Leyen in Schotland op

205
00:11:46,809 --> 00:11:49,790
Speaker 6: zijn golfbaan... de golfbaan van Trump, mee akkoord ging. Het

206
00:11:49,830 --> 00:11:54,430
Speaker 6: is niet een klassiek vrijhandelsverdrag... maar een veel beperktere deal.

207
00:11:54,460 --> 00:11:59,240
Speaker 6: Het gaat over afspraken over lagere tarieven op staal en aluminium...

208
00:11:59,240 --> 00:12:03,860
Speaker 6: meer samenwerking rond kritieke grondstoffen... en standaarden voor technologie. En

209
00:12:04,160 --> 00:12:07,140
Speaker 6: vandaag voelt Washington de bui al hangen... want dat akkoord

210
00:12:07,179 --> 00:12:10,830
Speaker 6: is niet heel populair in Europa. Vandaag lokt Washington Brussel

211
00:12:10,850 --> 00:12:14,890
Speaker 6: met concessies op staal. Morgen moet het Europese parlement stemmen.

212
00:12:14,929 --> 00:12:17,870
Speaker 6: Dus dat is geen toeval, die timing. De

213
00:12:17,950 --> 00:12:18,770
Speaker 1: importarie voor

214
00:12:18,790 --> 00:12:18,939
Speaker 6: staal

215
00:12:19,110 --> 00:12:19,210
Speaker 6: die

216
00:12:19,230 --> 00:12:19,700
Speaker 1: mogen omlaag.

217
00:12:20,500 --> 00:12:23,640
Speaker 6: Ja, precies. De Amerikanen willen dat zo snel. Ja, hartstikke

218
00:12:23,700 --> 00:12:26,940
Speaker 6: aardig van die Amerikanen. Maar ja, die krijgen het natuurlijk benauwd,

219
00:12:26,960 --> 00:12:30,839
Speaker 6: want het is wel duidelijk. Kijk, in augustus was Trump

220
00:12:30,880 --> 00:12:34,640
Speaker 6: al niet zo heel populair in Europa. Maar augustus, ja,

221
00:12:34,679 --> 00:12:36,250
Speaker 6: het is nog maar een half jaar geleden... maar er

222
00:12:36,280 --> 00:12:39,490
Speaker 6: is al zoveel gebeurd in de tussentijd... waardoor de Amerikanen

223
00:12:39,550 --> 00:12:43,569
Speaker 6: en de Europeanen nog verder van elkaar afgegleden zijn... zou

224
00:12:43,590 --> 00:12:47,510
Speaker 6: je kunnen zeggen. Dus ja, dit akkoord gaat niet alleen

225
00:12:47,550 --> 00:12:50,870
Speaker 6: over handel, maar ook over geopolitiek. politiek in een wereld

226
00:12:50,890 --> 00:12:52,540
Speaker 6: die steeds harder wordt.

227
00:12:52,600 --> 00:12:55,219
Speaker 1: En daar kunnen we in Europa ook steeds beter mee overweg,

228
00:12:55,240 --> 00:12:57,960
Speaker 1: want we gaan langzaamaan van partnerschap toch een beetje richting

229
00:12:58,040 --> 00:12:59,110
Speaker 1: rivaliteit met Amerika.

230
00:12:59,910 --> 00:13:04,120
Speaker 6: Ja, absoluut. Dat zijn we natuurlijk inmiddels allebei. We blijven

231
00:13:04,150 --> 00:13:07,880
Speaker 6: volgens nog formeel bondgenoten. Zeker als je kijkt naar China

232
00:13:07,900 --> 00:13:10,080
Speaker 6: en Rusland aan de ene kant... en dan de Amerikanen

233
00:13:10,120 --> 00:13:13,120
Speaker 6: en Europeanen aan de ene kant. Maar dat speelveld is veel,

234
00:13:13,160 --> 00:13:18,959
Speaker 6: veel harder geworden. Washington voert echt een uitgesproken industrieel beleid...

235
00:13:18,540 --> 00:13:23,140
Speaker 6: met protectionisme en verwacht ook dat Europa daarin maar meegaat...

236
00:13:23,340 --> 00:13:27,320
Speaker 6: Tegelijkertijd starten de Amerikanen ook onderzoeken... naar Europese handelspraktijken. En

237
00:13:27,340 --> 00:13:30,300
Speaker 6: dat wordt in Brussel dan weer gezien als een drukmiddel.

238
00:13:30,340 --> 00:13:35,449
Speaker 6: Dat stoort. De verdeeldheid is groot, ook in het Europese parlement.

239
00:13:35,490 --> 00:13:38,809
Speaker 6: Vooral groene en linkse partijen vrezen dat Europa inmiddels... veel

240
00:13:38,830 --> 00:13:44,350
Speaker 6: te veel toegeeft aan Amerikaanse druk. Europa wil strategische autonomie.

241
00:13:44,390 --> 00:13:46,610
Speaker 6: We zijn ook nog afhankelijk van de VS. Dus het

242
00:13:46,690 --> 00:13:50,190
Speaker 6: is ook een test, deze deal. Of we inderdaad samen

243
00:13:50,230 --> 00:13:53,729
Speaker 6: kunnen werken als gelijken... Of dat we nog steeds de

244
00:13:53,790 --> 00:13:57,960
Speaker 6: juniorpartner zijn... in een spel dat toch bepaald wordt door

245
00:13:57,980 --> 00:13:59,620
Speaker 6: de Amerikanen. Dank je wel,

246
00:13:59,660 --> 00:14:03,220
Speaker 1: Europaconsponent Stefan de Vries. En voor meer Europees nieuws luister

247
00:14:03,240 --> 00:14:07,140
Speaker 1: je natuurlijk... naar de enige dagelijkse podcast in Europa over Europa.

248
00:14:07,179 --> 00:14:10,100
Speaker 1: Make Europe Great Again. En de nieuwe aflevering staat inmiddels

249
00:14:10,140 --> 00:14:10,580
Speaker 1: al online.

250
00:14:16,179 --> 00:14:18,620
Speaker 3: Het is niet alleen een belangrijke dag qua verkiezingen... maar

251
00:14:18,640 --> 00:14:21,830
Speaker 3: ook een belangrijke dag voor ASML vandaag. Want de allernieuwste

252
00:14:21,890 --> 00:14:26,630
Speaker 3: chipmachine wordt doorontwikkeld. En dat gebeurt notabene bij hun partner

253
00:14:26,690 --> 00:14:30,740
Speaker 3: IMEC uit het Belgische Leuven. Onze techredacteur Joe van Buurik

254
00:14:30,760 --> 00:14:33,780
Speaker 3: was aanwezig bij de bekendmaking. Sprak daar met IMEC-topman Luc

255
00:14:33,800 --> 00:14:36,960
Speaker 3: van den Hoven... over het belang van de samenwerking voor Europa.

256
00:14:37,320 --> 00:14:41,400
Speaker 7: Ja, het is een geweldig moment. Wij installeren hier eigenlijk

257
00:14:41,450 --> 00:14:47,410
Speaker 7: de meest geavanceerde machine van de semiconductor-industrie. Het is een

258
00:14:47,450 --> 00:14:52,230
Speaker 7: gevolg van meer dan 40 jaar samenwerken, heel intensief samenwerken met ASML.

259
00:14:52,290 --> 00:14:57,010
Speaker 7: Ik denk dat het partnership tussen IMEC en ASML is

260
00:14:57,070 --> 00:15:00,050
Speaker 7: eigenlijk een voorbeeld van hoe we in Europa moeten werken.

261
00:15:00,080 --> 00:15:02,660
Speaker 7: We connecteren de strengtes om Europa sterker te maken.

262
00:15:02,920 --> 00:15:05,780
Speaker 3: Ja, en in de reguliere uitzending BNR's Tech Update hoor

263
00:15:05,800 --> 00:15:10,190
Speaker 3: je meer over deze samenwerking tussen ASML en IMEC. Dan

264
00:15:10,230 --> 00:15:13,110
Speaker 3: iets heel anders. De Noorse justitie heeft ruim zeven jaar

265
00:15:13,150 --> 00:15:17,480
Speaker 3: gevangenisstraf geëist tegen de zoon van de Noorse kroonprinses, met

266
00:15:17,500 --> 00:15:20,600
Speaker 3: de Marit, en dat is natuurlijk Marius Borg-Heubie. De aanklager

267
00:15:20,620 --> 00:15:23,540
Speaker 3: die acht bewezen dat de heubie zich schuldig heeft gemaakt...

268
00:15:23,220 --> 00:15:27,260
Speaker 3: aan seksueel misbruik, verkrachting. En dat notabene ook nog eens filmde.

269
00:15:27,280 --> 00:15:29,010
Speaker 3: Dus dat is dan ook weer als bewijs ingezet. Gaan

270
00:15:29,030 --> 00:15:33,030
Speaker 3: we over verder praten met onze Scandinavië-correspondent... Jeroen Visser. Jeroen, goedemiddag.

271
00:15:33,950 --> 00:15:34,690
Speaker 8: Goedemiddag.

272
00:15:34,750 --> 00:15:37,450
Speaker 3: Ja, dit is natuurlijk iets wat al heel lang speelt

273
00:15:37,490 --> 00:15:40,580
Speaker 3: in Noorwegen... waar iedereen, niet alleen Noorwegen, maar dus ook

274
00:15:40,600 --> 00:15:43,580
Speaker 3: in de rest van de wereld... toch wel smullend ook

275
00:15:43,600 --> 00:15:48,420
Speaker 3: een beetje naar kijkt. Het koningshuis en dan een zoon...

276
00:15:48,080 --> 00:15:51,960
Speaker 3: en dan het stiefzoon van de kroonprins Haakon. Zeven en

277
00:15:52,000 --> 00:15:53,320
Speaker 3: een half jaar is er tegen hem geëist, hè?

278
00:15:54,500 --> 00:15:56,500
Speaker 8: Ja, het is nogal wat, ja. En het is ook

279
00:15:56,560 --> 00:16:00,900
Speaker 8: echt een soort slotstuk van zeven weken proces... die elke

280
00:16:00,920 --> 00:16:05,960
Speaker 8: dag in geuren en kleuren is bericht in Noorwegen... maar

281
00:16:05,980 --> 00:16:09,460
Speaker 8: ook inderdaad daar buiten. En elke dag kwamen we weer

282
00:16:09,520 --> 00:16:15,640
Speaker 8: hele schokkende details naar buiten... van wat er is gebeurd.

283
00:16:15,720 --> 00:16:18,180
Speaker 8: En veel van wat er is gebeurd is ook op

284
00:16:18,220 --> 00:16:21,100
Speaker 8: video vastgelegd... want hij heeft het zelf gefilmd. Ja. En

285
00:16:21,120 --> 00:16:23,230
Speaker 8: dat maakt het toch wel allemaal heel schokkend.

286
00:16:23,270 --> 00:16:25,670
Speaker 3: Ja, dat is natuurlijk ook in de Noorse pers zeer

287
00:16:25,870 --> 00:16:30,410
Speaker 3: uitgebreid allemaal behandeld. Maar even de hoofdfeiten. Wat heeft hij

288
00:16:30,430 --> 00:16:32,940
Speaker 3: nou precies gedaan volgens het Noorse Openbaar Ministerie?

289
00:16:34,070 --> 00:16:40,370
Speaker 8: Ja, in ieder geval met vier vrouwen heeft hij verkracht

290
00:16:40,410 --> 00:16:44,620
Speaker 8: of aangerand... terwijl ze sliepen of bewustloos waren. Er was

291
00:16:44,660 --> 00:16:47,200
Speaker 8: ook veel drugs en alcohol in het spel. Dus of

292
00:16:47,220 --> 00:16:51,040
Speaker 8: ze sliepen of anderszins bewustloos waren, dat is niet helemaal duidelijk.

293
00:16:51,060 --> 00:16:54,950
Speaker 8: Maar het zijn vrouwen met wie hij eerst vrijwillige seks

294
00:16:54,970 --> 00:17:02,030
Speaker 8: heeft gehad... En later, toen ze dus bewustloos waren of sliepen...

295
00:17:00,630 --> 00:17:02,770
Speaker 8: nog een keer seks met ze heeft gehad tegen... waar

296
00:17:02,810 --> 00:17:05,040
Speaker 8: ze dus niet mee hebben ingestemd.

297
00:17:05,100 --> 00:17:05,900
Speaker 3: En hij heeft dat ook

298
00:17:05,940 --> 00:17:08,580
Speaker 8: gefilmd. En hij heeft het ook gefilmd, ja. Dat is

299
00:17:08,640 --> 00:17:10,540
Speaker 8: ook een van zijn argumenten. Ik heb het gefilmd, het

300
00:17:10,560 --> 00:17:15,920
Speaker 8: stond gewoon op mijn telefoon. Want hij zegt, ik doe

301
00:17:15,940 --> 00:17:19,620
Speaker 8: niet aan seks met vrouwen die niet wakker zijn. Dus

302
00:17:19,859 --> 00:17:21,810
Speaker 8: dit kan niet gebeurd zijn, zegt hij

303
00:17:22,260 --> 00:17:24,440
Speaker 3: Oké, maar hij heeft het zelf gefilmd. Dus hij vindt

304
00:17:24,460 --> 00:17:26,580
Speaker 3: nog steeds dat hij onschuldig is, of heeft hij wel bekend? Ja,

305
00:17:26,600 --> 00:17:27,399
Speaker 3: hij heeft

306
00:17:27,460 --> 00:17:30,540
Speaker 8: bijvoorbeeld gezegd, ik sluit ook weleens mijn ogen tijdens de seks.

307
00:17:30,560 --> 00:17:33,140
Speaker 8: Dus dat ze hun ogen dicht hebben, wil helemaal niet

308
00:17:33,160 --> 00:17:34,310
Speaker 8: zeggen dat ze sliepen

309
00:17:34,930 --> 00:17:40,969
Speaker 3: Oké, een zeer interessante verdediging. Nu dus 7,5 jaar geëist. Is

310
00:17:41,010 --> 00:17:43,130
Speaker 3: er ook al een reactie gekomen van Heubie of van

311
00:17:43,150 --> 00:17:44,369
Speaker 3: het Noorse Koningshuis

312
00:17:45,210 --> 00:17:47,810
Speaker 8: Nee, nog niet. Je ziet ook dat het Koningshuis zich

313
00:17:47,890 --> 00:17:50,990
Speaker 8: nadrukkelijk op afstand zet van deze zaak. Ze hebben alleen

314
00:17:51,010 --> 00:17:55,859
Speaker 8: aan het begin een verklaring uitgegeven... dat ze eigenlijk verwachten

315
00:17:55,940 --> 00:17:59,660
Speaker 8: en er ook op vertrouwen... dat Heubie gewoon wordt berecht

316
00:17:59,680 --> 00:18:03,020
Speaker 8: zoals iedere andere Noor. En ze zijn verder ook niet

317
00:18:03,220 --> 00:18:06,139
Speaker 8: bij de rechtszaak aanwezig geweest. Het is natuurlijk voor hun ook...

318
00:18:06,680 --> 00:18:12,350
Speaker 8: Heel vervelend, deze hele zaak. Zeker wat er nog allemaal

319
00:18:12,369 --> 00:18:15,970
Speaker 8: meer speelt rond het Noorse Koningshuis op dit moment. Dus

320
00:18:16,010 --> 00:18:17,520
Speaker 8: ze houden zich daar een beetje verre van.

321
00:18:17,560 --> 00:18:19,540
Speaker 3: Ja, en dan doe jij natuurlijk op de kroonprinses met

322
00:18:19,560 --> 00:18:22,939
Speaker 3: de Marit... die zeer in een gebanden had met Jeffrey Epstein.

323
00:18:24,190 --> 00:18:27,530
Speaker 8: Ja, precies. Ongeveer toen deze rechtszaak begon, waar we het

324
00:18:27,550 --> 00:18:31,350
Speaker 8: net over hadden... kwam ook uit dat zij een zeer

325
00:18:31,410 --> 00:18:35,500
Speaker 8: innige vriendschap heeft gehad met Epstein. En dat was nadat

326
00:18:35,540 --> 00:18:39,480
Speaker 8: hij al een keer veroordeeld was. Dus dat staat er

327
00:18:39,560 --> 00:18:44,220
Speaker 8: echt heel slecht op. En in een van die berichten

328
00:18:44,260 --> 00:18:49,639
Speaker 8: die vorige maand opdook... stond bijvoorbeeld van... Hé Jeffrey, ik

329
00:18:49,660 --> 00:18:51,620
Speaker 8: heb je even gegoogeld. Nou, het ziet er niet heel

330
00:18:51,640 --> 00:18:56,200
Speaker 8: goed uit. Dus zij wist ook gewoon wat er met

331
00:18:56,240 --> 00:18:59,429
Speaker 8: hem aan de hand was. Maar desondanks was ze met

332
00:18:59,470 --> 00:19:04,109
Speaker 8: hem bevriend. Verbleef ze in zijn villa in Florida. Zij

333
00:19:04,130 --> 00:19:05,550
Speaker 8: heeft dus toch wel heel veel uit te leggen.

334
00:19:05,590 --> 00:19:07,409
Speaker 3: Precies, ze staan er niet goed op, zeg je al.

335
00:19:07,430 --> 00:19:09,850
Speaker 3: Noorse Koningshuis, wanneer is de uitspraak tegen Hubby?

336
00:19:11,300 --> 00:19:15,340
Speaker 8: Ja, dat kan wel een paar maanden duren. Misschien ergens

337
00:19:15,359 --> 00:19:17,840
Speaker 8: rond de zomer wordt nu gezegd... het is natuurlijk een

338
00:19:17,859 --> 00:19:21,010
Speaker 8: moeilijke weging, er speelt van alles mee... en de rechter

339
00:19:21,030 --> 00:19:25,610
Speaker 8: moet gaan kijken van al deze zaken... er zijn 39 aanklachten

340
00:19:25,630 --> 00:19:30,930
Speaker 8: in totaal, ook drugsgebruik, geweld, huiselijk geweld... is allemaal meegenomen

341
00:19:30,970 --> 00:19:33,379
Speaker 8: in deze hele grote rechtszaak. Dus het is nu aan

342
00:19:33,400 --> 00:19:37,060
Speaker 8: de rechter om te kijken welke straf is daarvoor passend.

343
00:19:37,240 --> 00:19:39,960
Speaker 3: Over een paar maanden dus meer, maar in elk geval 7,5

344
00:19:39,500 --> 00:19:40,550
Speaker 3: jaar geëist. Dankjewel.