1
00:00:04,350 --> 00:00:13,910
Speaker 1: Goed dat je bij ons bent. Goed dat je luistert.

2
00:00:14,010 --> 00:00:18,590
Speaker 1: Het is donderdag 19 maart. De dag na de gemeenteraadsverkiezingen. Wij

3
00:00:18,610 --> 00:00:21,930
Speaker 1: staan hier nog een beetje met kleine oogjes. Hoe laat

4
00:00:21,950 --> 00:00:22,640
Speaker 1: was jij thuis

5
00:00:23,390 --> 00:00:28,040
Speaker 2: Eén uur. Maar toch nog even de laatste uitslagen. Je

6
00:00:28,160 --> 00:00:29,180
Speaker 1: slaapt dan niet meteen, hè?

7
00:00:29,200 --> 00:00:29,340
Speaker 2: Nee,

8
00:00:29,360 --> 00:00:29,460
Speaker 1: je

9
00:00:29,480 --> 00:00:30,020
Speaker 2: slaapt dan niet meteen.

10
00:00:30,280 --> 00:00:32,360
Speaker 1: Dit is het nieuws om mee thuis te komen. Met

11
00:00:32,380 --> 00:00:37,240
Speaker 1: een opmerkelijk bericht. Nederland en vijf grote bondgenoten maken zich op...

12
00:00:36,780 --> 00:00:40,460
Speaker 1: om militaire hulp te leveren in de straat van Hormoes. Quote,

13
00:00:40,500 --> 00:00:42,940
Speaker 1: als dat nodig is. Ja, wanneer is dat? Daar gaan

14
00:00:42,960 --> 00:00:44,820
Speaker 1: we over praten. Han de Jong hoor je over de

15
00:00:44,840 --> 00:00:47,640
Speaker 1: verlaagde groeiverwachting voor de eurozone. En Niels, er is een

16
00:00:47,659 --> 00:00:50,640
Speaker 1: film in de maak over jouw lievelingsknuffel. Dat is leuk, hè?

17
00:00:50,659 --> 00:00:52,740
Speaker 1: De la boeboe. Ik was al bijna

18
00:00:52,820 --> 00:00:54,640
Speaker 2: vergeten dat die bestond.

19
00:00:54,680 --> 00:00:58,260
Speaker 1: Nee, je kunt er niet omheen. Eerst over de verwachting

20
00:00:58,300 --> 00:00:58,820
Speaker 1: van de ECB.

21
00:01:00,440 --> 00:01:04,290
Speaker 2: De Europese Centrale Bank verwacht namelijk minder groei in Europa...

22
00:01:03,790 --> 00:01:06,730
Speaker 2: door de oorlog in het Midden-Oosten. De Europese Centrale Bank

23
00:01:06,770 --> 00:01:09,860
Speaker 2: gaat nu uit van een groei van 0,9 procent dit jaar.

24
00:01:09,920 --> 00:01:13,360
Speaker 2: Eerder werd nog op 1,2 procent gerekend. En dan gaat de

25
00:01:13,380 --> 00:01:17,310
Speaker 2: inflatie ook nog flink omhoog... vanwege de te horen hoge energieprijzen.

26
00:01:17,980 --> 00:01:20,770
Speaker 2: Voor nu zijn de vooruitzichten zo onzeker... dat de centrale

27
00:01:20,810 --> 00:01:24,490
Speaker 2: bank op haar handen blijft zitten. De rente blijft ongewijzigd

28
00:01:24,530 --> 00:01:27,610
Speaker 2: op 2 procent. En daar praat ik over met BNR's huiseconom

29
00:01:27,660 --> 00:01:32,660
Speaker 2: Han de Jong. Dag Han, minder groei, hogere inflatie, vooral

30
00:01:32,680 --> 00:01:35,900
Speaker 2: door de energieprijzen... dat is een lastige situatie voor de

31
00:01:35,920 --> 00:01:36,459
Speaker 2: centrale bank.

32
00:01:37,800 --> 00:01:43,520
Speaker 3: Ja, dat klopt Niels. Het is het typische dilemma wat

33
00:01:43,560 --> 00:01:47,760
Speaker 3: je bij zo'n schok krijgt. Want je zou kunnen zeggen

34
00:01:47,800 --> 00:01:51,060
Speaker 3: dat als de inflatie omhoog gaat... en die raming is

35
00:01:51,110 --> 00:01:56,550
Speaker 3: behoorlijk verhoogd, van 1,9% dit jaar naar 2,6%. Dat zou

36
00:01:56,590 --> 00:02:02,010
Speaker 3: mogelijk kunnen pleiten voor een renteverhoging... Maar aan de andere kant,

37
00:02:02,050 --> 00:02:06,470
Speaker 3: die lagere groei... die eigenlijk het directe resultaat is van

38
00:02:06,490 --> 00:02:11,160
Speaker 3: de hogere inflatie... dat pleit tegen een renteverhoging. En misschien

39
00:02:11,180 --> 00:02:14,200
Speaker 3: zelfs wel voor een renteverlaging. Nou, dat voert misschien wat ver.

40
00:02:14,240 --> 00:02:19,040
Speaker 3: Maar bij dit soort schokken... bevindt de centrale bank zich

41
00:02:19,100 --> 00:02:20,860
Speaker 3: eigenlijk in een moeilijk dilemma.

42
00:02:20,880 --> 00:02:24,299
Speaker 2: Ja, normaal gesproken die inflatie kan ontstaan... doordat er eigenlijk

43
00:02:24,360 --> 00:02:27,900
Speaker 2: een oververhitting van de economie dreigt. En dan verhoogt de

44
00:02:27,919 --> 00:02:30,460
Speaker 2: centrale bank vaak de rente... om de boel een beetje

45
00:02:30,500 --> 00:02:33,600
Speaker 2: te kalmeren. Maar ja, hier is natuurlijk een andere oorzaak...

46
00:02:33,220 --> 00:02:35,660
Speaker 2: namelijk hoge energieprijzen door oorlog. En dan heeft het ook

47
00:02:35,680 --> 00:02:37,579
Speaker 2: niet zoveel zin om de rente te verhogen?

48
00:02:38,889 --> 00:02:44,169
Speaker 3: Dat klopt. Wat je zegt, dat klopt eigenlijk helemaal. Inflatie

49
00:02:44,190 --> 00:02:49,550
Speaker 3: kan omhoog gaan door meer vraag in de economie. Maar

50
00:02:49,570 --> 00:02:52,910
Speaker 3: het kan ook gebeuren door wat we dan noemen een aanbodsschok.

51
00:02:52,970 --> 00:02:56,410
Speaker 3: En zo'n plotselinge stijging van de energieprijzen, dat is nou

52
00:02:56,450 --> 00:03:01,740
Speaker 3: typisch een aanbodsschok. Het monetair beleid grijpt in op de economie.

53
00:03:01,840 --> 00:03:06,840
Speaker 3: eigenlijk aan de vraagkant. Dus als de inflatie wordt veroorzaakt...

54
00:03:05,800 --> 00:03:08,859
Speaker 3: doordat de vraag te hoog is of de vraag te

55
00:03:08,900 --> 00:03:13,760
Speaker 3: snel groeit... dan kun je dat afremmen met een renteverhoging...

56
00:03:13,139 --> 00:03:16,720
Speaker 3: maar aan zo'n aanbodsschok kun je weinig doen. Het is

57
00:03:16,740 --> 00:03:19,730
Speaker 3: wel zaak voor de centrale bank om te voorkomen... dat

58
00:03:19,770 --> 00:03:28,130
Speaker 3: zo'n inflatieimpuls door die olieprijsstijging... dat dat zich ontwikkelt tot

59
00:03:28,150 --> 00:03:32,049
Speaker 3: een veel breder inflatieproces... Ja, dat ondernemers die

60
00:03:32,070 --> 00:03:35,140
Speaker 2: kosten gaan doorbreken in de prijzen... en dat de prijzen

61
00:03:35,160 --> 00:03:37,780
Speaker 2: daardoor natuurlijk ook nog weer verder stijgen... dat misschien er

62
00:03:37,820 --> 00:03:44,630
Speaker 2: een loonprijsspiraal komt. Precies. Maar dan wachten ze nou in

63
00:03:44,650 --> 00:03:47,650
Speaker 2: Frankvoort af... wat die oorlog in het Midden-Oosten verder doet, of...

64
00:03:48,690 --> 00:03:49,550
Speaker 2: Waar wachten ze

65
00:03:49,590 --> 00:03:53,870
Speaker 3: op? Nou ja, voorlopig wel. De afgelopen maanden heeft Christine

66
00:03:53,890 --> 00:03:59,230
Speaker 3: Lagarde bij elke persbijeenkomst gezegd... we're in a good place.

67
00:03:59,270 --> 00:04:02,150
Speaker 3: Maar nu zei ze, dat is nu niet meer het geval.

68
00:04:02,170 --> 00:04:05,030
Speaker 3: De economie staat onder druk, inflatie boven de doelstelling. Kun

69
00:04:05,050 --> 00:04:08,540
Speaker 3: je niet zeggen dat het allemaal heel florissant erbij staat.

70
00:04:08,580 --> 00:04:16,490
Speaker 3: Maar ze zegt, we zijn wel in een goede uitgangspositie... Waarom?

71
00:04:16,520 --> 00:04:19,030
Speaker 3: Omdat de inflatie op dit moment nog 2% is... de

72
00:04:19,070 --> 00:04:23,489
Speaker 3: inflatieverwachtingen zijn ook nog 2% en de rente is neutraal.

73
00:04:23,529 --> 00:04:30,909
Speaker 3: Dus de uitgangspositie is goed. Christine Lagarde somde ook een

74
00:04:31,190 --> 00:04:35,390
Speaker 3: redelijk aantal factoren op... of eigenlijk een aantal zaken waar

75
00:04:35,440 --> 00:04:40,320
Speaker 3: de ECB op korte termijn... heel goed naar gaat kijken

76
00:04:40,360 --> 00:04:46,130
Speaker 3: of blijft kijken eigenlijk... Heel belangrijk zijn die inflatieverwachtingen. Want

77
00:04:46,170 --> 00:04:50,170
Speaker 3: wanneer zo'n prijsschok, zoals we die nu meemaken... wanneer die

78
00:04:50,210 --> 00:04:54,830
Speaker 3: doorwerkt in de inflatieverwachtingen... en iedereen past zijn gedrag daarop aan...

79
00:04:54,710 --> 00:04:57,710
Speaker 3: en dan ga je dus inderdaad krijgen dat ondernemers dat

80
00:04:57,750 --> 00:05:02,450
Speaker 3: allemaal doorberekenen... en dat het ook in de loonstijging terechtkomt...

81
00:05:02,089 --> 00:05:06,600
Speaker 3: zodat je een loonprijsspiraal krijgt. Die inflatieverwachtingen worden op verschillende

82
00:05:06,630 --> 00:05:14,630
Speaker 3: manieren gemeten... Mocht de ECB zien dat die inflatieverwachtingen omhoog schieten...

83
00:05:13,610 --> 00:05:16,010
Speaker 3: dan pas zullen ze gaan reageren, denk ik. Maar ze

84
00:05:16,029 --> 00:05:19,520
Speaker 3: noemden nog een heel rijtje aan andere factoren ook. En

85
00:05:19,560 --> 00:05:26,440
Speaker 3: dat was wel interessant. Ja, welke factoren dan nog meer? Nou, bijvoorbeeld,

86
00:05:26,500 --> 00:05:28,420
Speaker 3: en dat was dan eigenlijk een beetje een les... die

87
00:05:28,900 --> 00:05:31,300
Speaker 3: ze uit 2022 hebben getrokken, denk ik. Ze hadden het over

88
00:05:32,000 --> 00:05:40,490
Speaker 3: verstoringen in supply chains... dus in toeleveringskanalen. Nou, daar ging

89
00:05:40,510 --> 00:05:44,170
Speaker 3: het natuurlijk in 2022 mis. Er werd op die persconferentie ook

90
00:05:44,190 --> 00:05:47,430
Speaker 3: nog een vraag gesteld van... wat hebben jullie nou geleerd van 2022...

91
00:05:51,410 --> 00:05:55,560
Speaker 3: En de onderliggende vraag was eigenlijk... toen hebben jullie toch

92
00:05:55,570 --> 00:05:59,480
Speaker 3: wel veel te lang gewacht... met het verhogen van de rente.

93
00:05:59,540 --> 00:06:04,420
Speaker 3: En toen heb je eigenlijk dat inflatierisico behoorlijk onderschat. Nou,

94
00:06:04,460 --> 00:06:07,719
Speaker 3: een ECB blinkt over het algemeen niet uit... in het

95
00:06:07,760 --> 00:06:10,900
Speaker 3: zeggen dat ze iets verkeerds gedaan hebben. Maar ik kreeg

96
00:06:10,940 --> 00:06:15,860
Speaker 3: toch wel de indruk van mevrouw Lagarde... dat de ECB

97
00:06:15,920 --> 00:06:18,219
Speaker 3: niet weer die fout gaat maken. Dus als er ook maar...

98
00:06:18,930 --> 00:06:22,810
Speaker 3: het kleinste teken krijgen dat er een breder inflatieproces... in

99
00:06:22,850 --> 00:06:25,370
Speaker 3: de economie zich gaat ontwikkelen... dan zullen ze toch wel

100
00:06:25,390 --> 00:06:27,169
Speaker 3: vrij snel actie ondernemen, denk ik.

101
00:06:27,210 --> 00:06:30,570
Speaker 1: En Han, jij volgt Lagarde altijd vrij kritisch. Hoe luister

102
00:06:30,610 --> 00:06:32,380
Speaker 1: je nu naar haar woorden

103
00:06:33,610 --> 00:06:40,029
Speaker 3: Nou, positief kritisch natuurlijk. Nee, ik... Ja, wat moet ik

104
00:06:40,050 --> 00:06:43,770
Speaker 3: daar nou op zeggen op zo'n vraag? Ik heb haar

105
00:06:43,810 --> 00:06:46,820
Speaker 3: niet kunnen betrappen op iets... wat ik zelf niet gezegd

106
00:06:46,860 --> 00:06:49,539
Speaker 3: zou hebben als ik haar was. Dus ze deed het

107
00:06:49,580 --> 00:06:52,549
Speaker 3: uitstekend vandaag. Nou, het is ook wel eens leuk om

108
00:06:52,580 --> 00:06:54,650
Speaker 3: te horen. Handen jong, dank je wel.

109
00:06:55,420 --> 00:06:59,600
Speaker 1: Nederland heeft voorlopig nog voldoende gasaanvoer. Van olie naar gas dus.

110
00:06:59,640 --> 00:07:02,020
Speaker 1: Dat zegt Marilou Gregoire van de Gasunie tegen

111
00:07:02,050 --> 00:07:06,210
Speaker 4: BNR. Er zijn nog voldoende gasstromen van elders. We hebben

112
00:07:06,230 --> 00:07:10,450
Speaker 4: gas uit Noorwegen, uit eigen land. Er komt voldoende gas

113
00:07:10,490 --> 00:07:15,370
Speaker 4: binnen via LNG-aanvoer, vloeibaar gas. En dat komt van elders.

114
00:07:15,390 --> 00:07:19,010
Speaker 4: Dus vooralsnog hebben we voldoende aanvoer.

115
00:07:19,630 --> 00:07:23,610
Speaker 1: Ze wijst er wel op dat onze gasvoorraden bijna leeg zijn...

116
00:07:23,010 --> 00:07:25,590
Speaker 1: maar dat is dan ook nog geen probleem voorlopig... vanwege

117
00:07:25,610 --> 00:07:27,240
Speaker 1: het warmere weer dat eraan komt

118
00:07:27,690 --> 00:07:30,180
Speaker 2: Binnenkort worden de voorraden weer bijgevuld... maar het is de

119
00:07:30,210 --> 00:07:32,100
Speaker 2: vraag of ze helemaal bijgevuld kunnen worden.

120
00:07:32,120 --> 00:07:38,300
Speaker 4: Begin april start het vulseizoen van de gasbergingen. De markt

121
00:07:38,400 --> 00:07:42,590
Speaker 4: en met name de prijzen zijn behoorlijk verstoord. Zijn heel

122
00:07:42,630 --> 00:07:45,310
Speaker 4: hoog en de vraag is wel, en ook een beetje

123
00:07:45,330 --> 00:07:51,150
Speaker 4: de zorg... worden de bergingen voldoende gevuld voordat de winter

124
00:07:51,190 --> 00:07:51,710
Speaker 4: begint

125
00:07:52,270 --> 00:07:54,930
Speaker 2: Dat is toch spannend. De Gasunie deed vorige week een

126
00:07:54,970 --> 00:07:58,910
Speaker 2: oproep aan het kabinet Jetten... om een strategische noodvoorraad voor

127
00:07:58,950 --> 00:08:00,690
Speaker 2: gas op te bouwen. Het is nog niet bekend of

128
00:08:00,740 --> 00:08:02,480
Speaker 2: het kabinet die oproep volgt.

129
00:08:08,150 --> 00:08:11,060
Speaker 1: Nederland en vijf grote bondgenoten staan klaar om bij te

130
00:08:11,070 --> 00:08:14,880
Speaker 1: dragen aan passende inspanningen om de scheepvaart door de straat

131
00:08:14,900 --> 00:08:18,020
Speaker 1: van Hormuz te beschermen. Dat zeggen de zes, samen ook

132
00:08:18,060 --> 00:08:21,790
Speaker 1: met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Japan in

133
00:08:21,810 --> 00:08:25,470
Speaker 1: een gezamenlijke verklaring. Gaan we over praten met Europa-verslaggever Michal

134
00:08:25,490 --> 00:08:26,550
Speaker 1: van der Toorn. Goedemiddag.

135
00:08:26,590 --> 00:08:27,270
Speaker 5: Goedemiddag Liesbeth.

136
00:08:27,730 --> 00:08:29,420
Speaker 1: Passende inspanningen, wat betekent dat?

137
00:08:29,480 --> 00:08:31,420
Speaker 5: Ja, wat betekent dat? Ik ga al gelijk zeggen... het

138
00:08:31,440 --> 00:08:34,080
Speaker 5: is nog niet helemaal duidelijk wat het precies betekent. Want

139
00:08:34,120 --> 00:08:37,460
Speaker 5: betekent dit dan bijvoorbeeld dat de landen hiermee tegemoetkomen... aan

140
00:08:37,500 --> 00:08:42,679
Speaker 5: de wens van Trump, die de NAVO-landen afgelopen dagen heeft opgeroepen...

141
00:08:41,760 --> 00:08:45,220
Speaker 5: of eigenlijk bijna gesommeerd te helpen? Ja, het is niet duidelijk.

142
00:08:45,260 --> 00:08:50,890
Speaker 5: Passende inspanningen dus. En ze zeggen ook in die gezamenlijke verklaring...

143
00:08:50,350 --> 00:08:53,370
Speaker 5: die onder andere te vinden is op de site van

144
00:08:53,410 --> 00:08:57,510
Speaker 5: het VK... van de overheid van het VK... dat ze

145
00:08:57,550 --> 00:09:02,480
Speaker 5: zijn begonnen aan voorbereidende planningen. We weten dus, Verenigde Staten

146
00:09:02,500 --> 00:09:06,920
Speaker 5: hebben bondgenoten gevraagd... om te helpen om de Iraanse blokkade

147
00:09:07,240 --> 00:09:12,110
Speaker 5: van de straat van Hormuz te doorbreken. Want 20 procent van

148
00:09:12,150 --> 00:09:17,190
Speaker 5: de wereldwijde olieaanvoer wordt lamgelegd... Daardoor de prijzen lopen op

149
00:09:17,210 --> 00:09:20,400
Speaker 5: die problemen, die kennen we. Maar tot nu toe tonen

150
00:09:20,420 --> 00:09:23,819
Speaker 5: de bondgenoten weinig animo... tot grote frustratie dus van Trump.

151
00:09:24,500 --> 00:09:27,479
Speaker 5: Achter de schermen is ook bijvoorbeeld Mark Rutte... NAVO-chef Mark

152
00:09:27,520 --> 00:09:32,380
Speaker 5: Rutte al bezig geweest... om Europese bondgenoten ervan te overtuigen...

153
00:09:31,420 --> 00:09:33,140
Speaker 5: dat ze er toch goed aan zouden doen om wat

154
00:09:33,160 --> 00:09:39,250
Speaker 5: meer behulpzaamheid te tonen. Maar goed, wanneer ze hier gehoor

155
00:09:39,290 --> 00:09:42,229
Speaker 5: aan gaan geven... in welke vorm, is nog onduidelijk. De

156
00:09:42,270 --> 00:09:46,520
Speaker 5: tekst is diplomatiek. Er staat wel duidelijk in dat Iran

157
00:09:46,580 --> 00:09:48,880
Speaker 5: fout zit bij deze blokkade. Er wordt niet echt iets

158
00:09:48,900 --> 00:09:49,400
Speaker 5: gezegd over de

159
00:09:49,420 --> 00:09:52,020
Speaker 1: Verenigde Staten. Maar Trump heeft toch ook weer gezegd, nee,

160
00:09:52,059 --> 00:09:52,940
Speaker 1: je kan het wel alleen...

161
00:09:53,860 --> 00:09:57,600
Speaker 5: Het is onduidelijk wat ze hier precies mee willen. Dat

162
00:09:57,640 --> 00:10:00,080
Speaker 5: wordt nog een beetje in het midden gelaten. Misschien wel expres.

163
00:10:00,100 --> 00:10:04,270
Speaker 5: Maar Geert-Jan Haan is op de top in Brussel. Zodra

164
00:10:04,290 --> 00:10:05,530
Speaker 5: hij meer weet, dan

165
00:10:05,550 --> 00:10:05,910
Speaker 1: meldt hij

166
00:10:06,010 --> 00:10:06,670
Speaker 5: zich uiteraard.

167
00:10:08,500 --> 00:10:11,040
Speaker 1: Europese landen proberen tot nu toe buiten de oorlog van

168
00:10:11,059 --> 00:10:14,120
Speaker 1: de VS en Israël met Iran te blijven. Premier Jette

169
00:10:14,179 --> 00:10:16,559
Speaker 1: zei vanochtend bijvoorbeeld nog dit.

170
00:10:16,700 --> 00:10:21,960
Speaker 6: We moeten ons focussen op het deescaleren van de oorlog

171
00:10:22,020 --> 00:10:25,570
Speaker 6: en dan kijken naar extra maatregelen die Europa kan nemen.

172
00:10:36,130 --> 00:10:39,530
Speaker 1: Oké, dan is dit zijn statement. Maar aan de andere

173
00:10:39,550 --> 00:10:42,390
Speaker 1: kant zijn er nu passende maatregelen. Nee, passende inspanningen. Ja

174
00:10:42,490 --> 00:10:43,390
Speaker 1: dus de vraag is, heel

175
00:10:43,410 --> 00:10:45,400
Speaker 5: erg lukt dat dan om deze manier... nog een beetje

176
00:10:45,500 --> 00:10:48,160
Speaker 5: buiten bord te blijven? Dat hangt er erg vanaf wat

177
00:10:48,179 --> 00:10:52,480
Speaker 5: het plan precies gaat worden. Want Europese leiders denken natuurlijk

178
00:10:52,520 --> 00:10:57,150
Speaker 5: aan hun inwoners... en ook Europese burgers voelen de gevolgen...

179
00:10:56,300 --> 00:10:59,010
Speaker 5: als die straat van Armoes nog langer dicht blijft voor olie-

180
00:10:59,030 --> 00:11:01,550
Speaker 5: en gastankers. Dus ik kan aan de ene kant begrijpen

181
00:11:01,570 --> 00:11:03,429
Speaker 5: waarom deze landen vinden... dat er echt iets gedaan moet

182
00:11:03,450 --> 00:11:06,809
Speaker 5: worden en misschien... Trump ook een klein beetje tegemoet willen komen.

183
00:11:06,830 --> 00:11:08,569
Speaker 5: Maar goed, dat weten we dus nog niet. Als je

184
00:11:08,590 --> 00:11:12,340
Speaker 5: het wat cynischer bekijkt, dan kan je ook je weer afvragen...

185
00:11:11,750 --> 00:11:14,800
Speaker 5: waar Europa's ruggegraat gebleven is. Want eerder zeiden de leiders,

186
00:11:14,820 --> 00:11:17,939
Speaker 5: we gaan absoluut niks doen. Vanochtend dus nog. Maar laten

187
00:11:17,960 --> 00:11:20,060
Speaker 5: we even goed kijken hoe dit verder precies gaat lopen.

188
00:11:20,960 --> 00:11:23,320
Speaker 1: En je noemde die top al vandaag in Brussel. Europese

189
00:11:23,360 --> 00:11:26,000
Speaker 1: leiders zijn bij elkaar op dit moment. Eigenlijk zou die

190
00:11:26,020 --> 00:11:29,860
Speaker 1: top gaan over concurrentiekracht in de wereld. Maar dat onderwerp

191
00:11:29,880 --> 00:11:30,600
Speaker 1: is gesneuveld.

192
00:11:30,660 --> 00:11:32,329
Speaker 5: Nou, het is niet helemaal gesneuveld, maar het is wel

193
00:11:32,370 --> 00:11:37,690
Speaker 5: compleet overschaduwd. Door twee oorlogen, ruzie met Trump, ruzie met Orbán.

194
00:11:37,710 --> 00:11:39,790
Speaker 5: Een lekkere lijst, zou ik zeggen. Misschien kan ik even

195
00:11:39,809 --> 00:11:42,210
Speaker 5: een korte samenvatting hier geven van

196
00:11:42,250 --> 00:11:42,929
Speaker 4: wat er allemaal

197
00:11:42,970 --> 00:11:46,290
Speaker 5: speelt. Nou, de energieprijzen, ik noemde het net al eventjes,

198
00:11:46,309 --> 00:11:49,099
Speaker 5: dat is een gevolg van Iran. Europa is aan het

199
00:11:49,120 --> 00:11:52,040
Speaker 5: worstelen met de eigenhouding, maar ze zijn ook aan het

200
00:11:52,059 --> 00:11:54,840
Speaker 5: praten over wat er moet gebeuren om die energieprijzen naar

201
00:11:54,860 --> 00:11:58,040
Speaker 5: beneden te krijgen. Er wordt gesproken onder andere over een prijsplatform,

202
00:11:58,059 --> 00:12:01,829
Speaker 5: daar is Nederland het niet mee eens, maar wat we

203
00:12:01,850 --> 00:12:05,880
Speaker 5: nog verder kunnen doen om dit in de toekomst te voorkomen. Verder,

204
00:12:05,920 --> 00:12:09,780
Speaker 5: Oekraïne staat op de agenda. Bijvoorbeeld de lening die de

205
00:12:09,820 --> 00:12:13,470
Speaker 5: Europese lidstaten willen geven... van 90 miljard aan Oekraïne. Wat ook

206
00:12:13,490 --> 00:12:17,170
Speaker 5: al eerder afgesproken is in december. Daarbij ligt Orbán nog

207
00:12:17,190 --> 00:12:24,130
Speaker 5: steeds dwars. En zijn bondgenoot Slovakije ook. Ja, daar staat

208
00:12:24,150 --> 00:12:26,610
Speaker 5: hij dus wel echt alleen in. En er zijn inmiddels

209
00:12:26,630 --> 00:12:30,170
Speaker 5: conclusies aangenomen over Oekraïne... zonder die twee landen. Alleen het

210
00:12:30,210 --> 00:12:33,240
Speaker 5: zorgt voor heel veel chagrijn. In Europa is er altijd

211
00:12:33,260 --> 00:12:35,260
Speaker 5: al geweest, maar het neemt nu gewoon echt toe. Want

212
00:12:35,280 --> 00:12:38,100
Speaker 5: ze zijn er echt klaar mee. En ze verwijten Orbán

213
00:12:38,140 --> 00:12:40,300
Speaker 5: er ook van dat hij dit alleen maar gebruikt... om

214
00:12:40,340 --> 00:12:42,900
Speaker 5: stemmen te halen bij hem thuis. Omdat er in april

215
00:12:42,940 --> 00:12:43,400
Speaker 5: verkiezingen

216
00:12:43,460 --> 00:12:44,760
Speaker 1: zijn daar. En hij staat er niet goed voor.

217
00:12:45,220 --> 00:12:47,100
Speaker 5: Dan hebben we nog die concurrentiekracht. Wordt nog wel een

218
00:12:47,120 --> 00:12:50,829
Speaker 5: beetje besproken. En interessant natuurlijk Jette. Het is zijn eerste

219
00:12:50,870 --> 00:12:53,930
Speaker 5: top van Rob Jette. En daar weet Geert-Jan zometeen ook

220
00:12:53,970 --> 00:12:55,589
Speaker 5: wat meer over. Want die heeft hem natuurlijk ook gesproken.

221
00:12:56,220 --> 00:12:58,740
Speaker 1: Iets anders dan nog, heel kort tot slot. Merz en

222
00:12:58,780 --> 00:13:02,630
Speaker 1: Macron zijn overeengekomen dat er nog één laatste poging gedaan wordt...

223
00:13:02,510 --> 00:13:08,020
Speaker 1: om hun problematische gevechtsvliegtuigproject te redden. Het EFKAS. Ja

224
00:13:08,210 --> 00:13:14,290
Speaker 5: EFKAS-project. Over problemen en uitdagingen gesproken. Dit meldt een Duitse functionaris.

225
00:13:14,330 --> 00:13:18,170
Speaker 5: Het moet dus een gezamenlijk gevechtsvliegtuig worden... van Duitsland en

226
00:13:18,210 --> 00:13:21,150
Speaker 5: Frankrijk en een beetje van Spanje. Europese makelij dus. Inderdaad.

227
00:13:21,360 --> 00:13:26,000
Speaker 5: een Europees antwoord op de F-35. En dat heeft al

228
00:13:26,040 --> 00:13:28,100
Speaker 5: heel lang voor heel veel problemen gezorgd. Het komt maar

229
00:13:28,140 --> 00:13:33,309
Speaker 5: niet van grond. En nu hebben gisteren Macron en Mertz gedineerd...

230
00:13:32,770 --> 00:13:35,530
Speaker 5: in een chic hotel in Brussel. En daar hebben ze

231
00:13:35,570 --> 00:13:37,630
Speaker 5: het over gehad. En ze hebben gezegd, we gaan nog

232
00:13:37,690 --> 00:13:40,000
Speaker 5: één kans geven in zoveel woorden. Dus dat is wel

233
00:13:40,030 --> 00:13:41,920
Speaker 5: interessant om te kijken of dat nu wel gaat lukken.

234
00:13:42,920 --> 00:13:44,140
Speaker 5: Ik vrees van niet, heel eerlijk gezegd

235
00:13:44,420 --> 00:13:47,340
Speaker 1: De EFKAS, we houden hem in de gaten. Dankjewel, Michal.

236
00:13:47,380 --> 00:13:49,520
Speaker 1: En wil je meer Europa, dan luister je natuurlijk naar

237
00:13:49,540 --> 00:13:51,560
Speaker 1: de podcast Make Europe Great Again

238
00:13:51,960 --> 00:13:54,270
Speaker 2: KLM vliegt vanwege de oorlog in het Midden-Oosten tot en

239
00:13:54,290 --> 00:13:58,370
Speaker 2: met 17 mei niet naar Dubai en delen van Saudi-Arabië. schrijft

240
00:13:58,390 --> 00:14:01,810
Speaker 2: de Nederlandse luchtvaartmaatschappij in een verklaring. Eerder besloot de KLM

241
00:14:01,830 --> 00:14:05,010
Speaker 2: haar vluchten naar Dubai, Riyadh en Dammam... te schrappen tot

242
00:14:05,070 --> 00:14:08,559
Speaker 2: en met 28 maart. Daar komen nu dus nog zeven weken bij.

243
00:14:08,600 --> 00:14:11,640
Speaker 1: De veiligheid van onze passagiers en medewerkers... staat hierbij te

244
00:14:11,679 --> 00:14:15,400
Speaker 1: alle tijden voorop. We begrijpen dat de maatregel ingrijpende gevolgen

245
00:14:15,440 --> 00:14:18,660
Speaker 1: kan hebben... voor onze eigen reizigers en doen er alles aan...

246
00:14:18,540 --> 00:14:21,690
Speaker 1: om hen zo goed mogelijk te informeren, al dus KLM.

247
00:14:21,730 --> 00:14:25,090
Speaker 1: Passagiers die in die periode al een vlucht hebben geboekt...

248
00:14:24,510 --> 00:14:28,210
Speaker 1: kunnen die omboeken of hun geld terugkrijgen. Niels

249
00:14:28,250 --> 00:14:28,930
Speaker 5: Heidhuis

250
00:14:28,990 --> 00:14:30,120
Speaker 1: en Liesbeth Staats.

251
00:14:32,640 --> 00:14:35,280
Speaker 2: De gemeenteraadsverkiezingen van gisteren. We weten inmiddels dat de landelijke

252
00:14:35,300 --> 00:14:38,720
Speaker 2: opkomst een kleine 3% hoger was dan vier jaar geleden.

253
00:14:38,760 --> 00:14:43,050
Speaker 2: Dit jaar lag die op 53,7%. In Rotterdam lag de

254
00:14:43,090 --> 00:14:46,670
Speaker 2: opkomst het laagst, 40,7. Dat aantal is wel hoger dan vier

255
00:14:46,710 --> 00:14:50,370
Speaker 2: jaar geleden. Dus mag burgemeester Kola Schouten gaan abseilen van

256
00:14:50,410 --> 00:00:00,000
Speaker 2: de Euromast. Staphorst had dit jaar de hoogste opkomst. 80,6%

257
00:14:55,620 --> 00:14:57,100
Speaker 2: van de kiezers heeft daar gestemd.

258
00:14:57,800 --> 00:15:01,700
Speaker 1: Utrecht heeft het snelst de stembiljetten geteld. De vrijwilligers daar

259
00:15:01,720 --> 00:15:06,830
Speaker 1: verwerkten bijna 14 biljetten per seconde. Is dat menselijk mogelijk, vraag

260
00:15:06,850 --> 00:15:10,800
Speaker 1: ik mij nu af. Als een

261
00:15:10,840 --> 00:15:12,040
Speaker 2: geldteller eigenlijk.

262
00:15:12,100 --> 00:15:16,420
Speaker 1: Over stembiljetten gesproken. In elf gemeenten konden mensen hun stem uitbrengen...

263
00:15:16,060 --> 00:15:19,250
Speaker 1: op een kleiner stembiljet. En wat blijkt nu? In bijna

264
00:15:19,330 --> 00:15:22,980
Speaker 1: al die gemeenten steeg het aantal ongeldige stemmen

265
00:15:23,570 --> 00:15:25,850
Speaker 2: En vandaag kwam ook Amsterdam als laatste gemeente... met de

266
00:15:25,890 --> 00:15:28,550
Speaker 2: voorlopige uitslag. GroenLinks lijkt daar de grootste te worden met

267
00:15:28,590 --> 00:15:30,630
Speaker 2: tien zetels. En dat zijn er twee meer dan vier

268
00:15:30,650 --> 00:15:34,410
Speaker 2: jaar geleden. D66 op de tweede plaats. En die krijgen

269
00:15:34,430 --> 00:15:37,030
Speaker 2: er één meer dan vier jaar terug. En de PvdA

270
00:15:37,070 --> 00:15:41,109
Speaker 2: volgt met zeven zetels. Ja, we hebben GroenLinks trouwens gebeld

271
00:15:41,150 --> 00:15:45,480
Speaker 2: om te vragen... of we konden spreken met de partijleider

272
00:15:45,530 --> 00:15:48,500
Speaker 2: in Amsterdam. Maar ze hadden geen tijd voor ons. Lotte

273
00:15:48,520 --> 00:15:51,660
Speaker 2: Richter gelukkig wel. Ze is verslaggever bij AT5, de lokale

274
00:15:51,720 --> 00:15:54,900
Speaker 2: zender in Amsterdam. We spraken gisteravond al even tijdens de

275
00:15:54,920 --> 00:15:59,660
Speaker 2: speciale uitslagenavond... en onze uitzending, Lotte. En je hebt het

276
00:15:59,680 --> 00:16:03,360
Speaker 2: op de voet gevolgd. Vandaag is eigenlijk pas die uitslag gekomen.

277
00:16:03,640 --> 00:16:05,020
Speaker 2: Zie jij verrassingen in die uitslag?

278
00:16:06,950 --> 00:16:11,290
Speaker 7: Eigenlijk niet. Toen ik jullie gisteravond sprak... dacht ik nog wel,

279
00:16:11,330 --> 00:16:15,430
Speaker 7: gebaseerd op de laatste peiling... dat D66 zou verliezen, net

280
00:16:15,470 --> 00:16:18,990
Speaker 7: als de VVD. Maar dat blijkt helemaal niet waar. D66

281
00:16:19,030 --> 00:16:22,390
Speaker 7: krijgt er dus een zetel bij. En ook de VVD.

282
00:16:22,430 --> 00:16:25,460
Speaker 7: Wat ik misschien het meest opvallend vind... is dat de

283
00:16:25,480 --> 00:16:28,720
Speaker 7: PvdA twee zetels verliest. Terwijl ze eigenlijk in de peilingen

284
00:16:28,740 --> 00:16:33,880
Speaker 7: de grootste zouden worden. Dus de coalitie blijft waarschijnlijk hetzelfde

285
00:16:34,520 --> 00:16:36,410
Speaker 2: En wat voor coalitie is dat in Amsterdam

286
00:16:37,110 --> 00:16:39,190
Speaker 7: Dat is PvdA, GroenLinks en D66. O

287
00:16:39,410 --> 00:16:43,330
Speaker 2: ja, daar is dan per saldo niet veel af of

288
00:16:43,350 --> 00:16:44,270
Speaker 2: bij gekomen.

289
00:16:44,290 --> 00:16:47,110
Speaker 1: En heb jij een verklaring voor dat verlies dan van

290
00:16:47,150 --> 00:16:49,730
Speaker 1: de PvdA... terwijl ze in de peilingen op winst stonden?

291
00:16:51,510 --> 00:16:55,030
Speaker 7: Nou, ik denk dat veel Amsterdammers misschien ook twijfels hebben...

292
00:16:54,790 --> 00:16:58,320
Speaker 7: waarom ze niet als één lijst samen deze verkiezingen in

293
00:16:58,360 --> 00:17:02,180
Speaker 7: zijn gegaan. Wij zijn ook naar de lijsttrekker van de

294
00:17:02,220 --> 00:17:05,820
Speaker 7: PvdA gegaan, Soufiane Barkie. Hij zegt, voor ons is dit

295
00:17:05,840 --> 00:17:09,120
Speaker 7: niet een verlies... want het blijft gewoon binnen ons team,

296
00:17:09,160 --> 00:17:13,000
Speaker 7: omdat wij nu gewoon samen doorgaan. Dus hij zegt niet

297
00:17:13,040 --> 00:17:14,960
Speaker 7: heel erg te balen... maar ik kan me voorstellen dat

298
00:17:14,980 --> 00:17:16,919
Speaker 7: het natuurlijk wel pijnlijk is...

299
00:17:18,550 --> 00:17:20,980
Speaker 2: In veel gemeenten zien we dat rechts het goed doet.

300
00:17:21,320 --> 00:17:24,730
Speaker 2: Hoe is dat in Amsterdam gegaan? Dan denk ik natuurlijk

301
00:17:24,750 --> 00:17:25,630
Speaker 2: ook aan uiterst rechts.

302
00:17:26,800 --> 00:17:29,140
Speaker 7: Ja, nou inderdaad, dat vind ik ook wel opvallend. Want

303
00:17:29,160 --> 00:17:32,370
Speaker 7: de landelijke trend was dat FVD aan het groeien is.

304
00:17:32,420 --> 00:17:35,490
Speaker 7: En ook jaar 21, dat leek ook hier in de peilingen

305
00:17:35,510 --> 00:17:38,750
Speaker 7: wel zo te zijn. Dat jaar 21 in ieder geval zou groeien.

306
00:17:38,770 --> 00:17:41,270
Speaker 7: Maar die blijven op twee zetels staan. En net als

307
00:17:41,290 --> 00:17:44,730
Speaker 7: de FVD, die blijft ook gewoon op één zetel staan.

308
00:17:44,780 --> 00:17:48,100
Speaker 7: En dat zie ik ook terug aan de linksactivistische kant.

309
00:17:48,119 --> 00:17:51,180
Speaker 7: Er zijn helemaal geen nieuwkomers bijgekomen. Het blijft gewoon... gewoon

310
00:17:51,220 --> 00:17:54,000
Speaker 7: heel erg eigenlijk een tamme uitslag hier.

311
00:17:54,400 --> 00:17:59,090
Speaker 2: Amsterdamers zijn tevreden met hun stad openliggende vuilnisbakken... en de stroopwafeltenten.

312
00:17:59,109 --> 00:17:59,270
Speaker 2: En de

313
00:17:59,290 --> 00:18:02,990
Speaker 7: wegoprekingen. Ja, ik denk dat dat wel de conclusie is.

314
00:18:03,010 --> 00:18:03,650
Speaker 7: Dus er zijn geen

315
00:18:03,670 --> 00:18:08,120
Speaker 1: hele afrekeningen. Maar heeft radicaal rechts of extreemrechts... ooit voet

316
00:18:08,140 --> 00:18:09,359
Speaker 1: aan de grond gekregen in Amsterdam?

317
00:18:10,690 --> 00:18:12,149
Speaker 7: Nee, want als je naar het verleden kijkt is dat

318
00:18:12,170 --> 00:18:15,859
Speaker 7: natuurlijk ook niet zo. Maar ja, 21 was al harde campagne

319
00:18:15,900 --> 00:18:17,859
Speaker 7: aan het voeren hier. En ook in debatten gingen ze

320
00:18:17,880 --> 00:18:21,080
Speaker 7: wel tegen de VVD in. Dus wij dachten, ze kunnen

321
00:18:21,100 --> 00:18:24,770
Speaker 7: misschien wel die ene zetel van de VVD wegsnoepen. Maar

322
00:18:24,810 --> 00:18:27,429
Speaker 7: dat blijkt allemaal gewoon niet het geval te zijn. En

323
00:18:27,450 --> 00:18:28,050
Speaker 7: de burgemeester

324
00:18:28,090 --> 00:18:31,250
Speaker 1: Femke Halsema, die komt oorspronkelijk natuurlijk van GroenLinks. Is dat

325
00:18:31,290 --> 00:18:33,610
Speaker 1: nog een verklaring voor de winst van GroenLinks? Dat mensen

326
00:18:33,630 --> 00:18:35,010
Speaker 1: haar een goede burgemeester vinden?

327
00:18:35,710 --> 00:18:37,649
Speaker 7: Nou, dat denk ik niet. Hazema doet het altijd wel

328
00:18:37,670 --> 00:18:39,730
Speaker 7: heel goed om te zeggen... dat zij gewoon partijloos is

329
00:18:39,770 --> 00:18:42,870
Speaker 7: en burgemeester op dit moment. Ik weet wel dat GroenLinks

330
00:18:42,910 --> 00:18:47,159
Speaker 7: hier in Amsterdam... heeft wel een paar opvallende campagnefilmpjes gemaakt ook.

331
00:18:47,180 --> 00:18:50,570
Speaker 7: Misschien dat dat uiteindelijk voor wat extra stemmen heeft gezorgd

332
00:18:51,100 --> 00:18:52,939
Speaker 2: Dank. Aan de vijfde slaggever Lotte Richter.

333
00:18:52,980 --> 00:18:55,020
Speaker 1: Dan moeten we ook nog heel eventjes naar dit gaan.

334
00:19:04,080 --> 00:19:05,160
Speaker 2: Dat was schattig

335
00:19:05,740 --> 00:19:08,180
Speaker 1: Het stemmetje is schattig.

336
00:19:08,220 --> 00:19:08,679
Speaker 2: Ja, het was schattig

337
00:19:08,810 --> 00:19:11,580
Speaker 1: Ik vind ontzettend lelijke knuffels, want dat zijn ze

338
00:19:11,810 --> 00:19:14,869
Speaker 2: Ik was al een beetje vergeten. Maanden geleden heb ik

339
00:19:14,910 --> 00:19:16,790
Speaker 2: hier iemand over horen praten.

340
00:19:16,850 --> 00:19:21,429
Speaker 1: Zeker. Het is een beetje het charme-offensief van China. Die

341
00:19:21,470 --> 00:19:24,820
Speaker 1: willen op de markt komen met iets heel knuffelachtigs. En

342
00:19:24,859 --> 00:19:25,859
Speaker 1: letterlijk aaibaars.

343
00:19:25,900 --> 00:19:28,600
Speaker 2: Maar het is ook wel tegelijkertijd een beetje een lelijk beestje,

344
00:19:28,619 --> 00:19:31,660
Speaker 1: toch? Ja, ik vind het ontzettend spuuglelijk. Maar goed. Maar goed,

345
00:19:31,680 --> 00:19:34,060
Speaker 1: voor de fans is er goed nieuws. Binnenkort zijn deze

346
00:19:34,100 --> 00:19:38,010
Speaker 1: plushiebeestjes namelijk op het grote scherm te bewonderen. Sony en

347
00:19:38,050 --> 00:19:40,369
Speaker 1: Popmart hebben de handen ineengeslagen. En die komen met een

348
00:19:40,410 --> 00:19:44,230
Speaker 1: speelfilm over de La Boubou. En Paul King wordt de regisseur.

349
00:19:44,270 --> 00:19:46,730
Speaker 1: En dat is dan wel weer hoopvol nieuws. Die regisseerde

350
00:19:46,780 --> 00:19:50,660
Speaker 1: eerder ook Paddington, Paddington 2 en Wonka. Dat was ook niet

351
00:19:50,700 --> 00:19:51,040
Speaker 1: aan mij besteed

352
00:19:52,310 --> 00:19:52,929
Speaker 1: Bennington ook niet?

353
00:19:52,950 --> 00:19:53,760
Speaker 2: Ik geloof het niet, nee

354
00:19:54,010 --> 00:19:55,010
Speaker 1: Vond ik heel mooi. Leuk.

355
00:19:55,350 --> 00:19:57,649
Speaker 2: Brits is dat, hè?

356
00:19:57,690 --> 00:19:57,890
Speaker 1: Ja

357
00:19:58,150 --> 00:20:02,030
Speaker 2: Ja. Ik vind Britse humor heel leuk. Maar Britse kinderdingen

358
00:20:02,070 --> 00:20:03,470
Speaker 2: een beetje... Ik weet niet.

359
00:20:03,490 --> 00:20:03,710
Speaker 1: Oké.

360
00:20:03,790 --> 00:20:05,590
Speaker 2: Een raar gevoel van in

361
00:20:05,609 --> 00:20:08,790
Speaker 1: mijn rug. We geven door aan Roald Dahl, Winnie de Poel.

362
00:20:08,890 --> 00:20:12,500
Speaker 1: Dat is maar goed. Het scenario wordt geschreven door Steven Levinson.

363
00:20:12,560 --> 00:20:15,449
Speaker 1: En dat is een bekroonde schrijver. Die vooral bekend is

364
00:20:15,470 --> 00:20:19,550
Speaker 1: van de film Dear Evan Hansen. Niels, ga jij kijken?

365
00:20:19,680 --> 00:20:22,000
Speaker 1: Ik wacht even tot hij op tv komt

366
00:20:22,130 --> 00:20:22,540
Speaker 2: Dank u wel.