Speaker 1: Blijf scherp
Speaker 2: BNR Nieuwsradio. Boekestein in de wijk.
Speaker 3: Hugo Rijtsma. Woensdag 15 april. Welkom bij Boekestein en de Wijk
Speaker 3: op zoek naar de nieuwe wereldorde. Met veel wisselende geluiden
Speaker 3: over de stand van zaken tussen de VS en Iran.
Speaker 3: De havens van Iran zijn volledig geblokkeerd, zegt het Amerikaanse
Speaker 3: Central Command op X. Er is inmiddels een aantal schepen,
Speaker 3: waaronder olietankers, op weg of van Iran onderschept. Daarbij worden
Speaker 3: verschillende aantallen genoemd. Die schepen gaven gehoor aan de opdracht
Speaker 3: over de radio om van koers te veranderen. Het lijkt
Speaker 3: erop dat gisteren wel een paar schepen door die blokkade
Speaker 3: heen is geglipt. Scheepvaart door de straat van Hormuz met
Speaker 3: andere bestemmingen dan Iran... komt weer een beetje op gang,
Speaker 3: nog wel ver onder het niveau van voor de oorlog.
Speaker 3: In de komende paar dagen zal opnieuw gesproken worden... tussen
Speaker 3: de VS en Iran, zegt president Trump. En daarbij zou
Speaker 3: een oplossing heel goed mogelijk zijn... voordat het bestand afloopt
Speaker 3: over een week vanaf vandaag. Hij zei ook geen verlenging
Speaker 3: van het bestand te overwegen... maar Associated Press zei... meldde
Speaker 3: vanmiddag juist een principe-overeenkomst... tussen de VS en Iran voor troonverlenging.
Speaker 3: Het Iraanse leger waarschuwt ondertussen... dat ze als de Amerikaanse
Speaker 3: blokkade voortdurend de scheepvaart zullen blokkeren... in de hele Persische
Speaker 3: Golf en de zee van Oman en de Rode Zee.
Speaker 3: Tot zover.
Speaker 2: En dat laatste punt is natuurlijk voor de hand liggend.
Speaker 2: Wie weet, die pijpleiding van Saudi-Arabië naar de Rode Zee...
Speaker 2: was vernietigd, is weer hersteld. Nou, daar kan je weer
Speaker 2: een raket op verwachten... En Bab al-Mandab, waar de hoedjes
Speaker 2: ook zijn... die kunnen natuurlijk gewoon dat ook bedreigen. Dan
Speaker 2: heb je dus meer dan 20 procent. Dat is alleen maar
Speaker 2: hormoes van de olie. Dus eerlijk gezegd, hoe meer ik
Speaker 2: erover nadenk... ik zie niet hoe Trump hier zich uit
Speaker 2: kan redden.
Speaker 4: Nee, ik ook niet. Maar Iran heeft ook wel een probleem.
Speaker 4: Dus als die blokkade erg succesvol is... en je moet
Speaker 4: je realiseren dat... Niet onmiddellijk. Het succes van zo'n blokkade.
Speaker 4: Is dat duurt nog een tijdje. En als je gewoon kijkt.
Speaker 4: Dat Trump ook roept. Dat binnen een paar dagen weer.
Speaker 4: De onderhandelingen zouden kunnen worden gestart. Dan betekent dat. Dat
Speaker 4: je ook op korte termijn. Een overeenkomst zou kunnen hebben.
Speaker 4: En dan raakt hij. die succesvolle blokkade Iran helemaal niet
Speaker 4: meer als vervolgens de straat echt open gaat. Maar op
Speaker 4: dit ogenblik gaat het Iran ruim 400 miljoen per dag kosten.
Speaker 4: Ik was overigens wel verbaasd dat in maart alleen al
Speaker 4: elke dag bijna 2 miljoen vaten per dag werden verkocht door Iran.
Speaker 4: En dat was dus tijdens de oorlog. Dat is echt
Speaker 4: heel opmerkelijk, vind ik, hoeveel er nog doorheen kwam op
Speaker 4: dat moment. Nou ja, en als je dat koppelt aan
Speaker 4: de staat van de economie van Iran, die is dus
Speaker 4: echt gewoon verschrikkelijk. Ze missen dus nu door het sluiten
Speaker 4: van het internet ongeveer 30 of 40 miljoen per dag. Dat kost
Speaker 4: het ongeveer omdat winkels kunnen niet meer draaien. Alles wat
Speaker 4: internet nodig heeft, dat doet het niet meer. Maar als
Speaker 4: je daar ook nog eens een keer de verliezen bij
Speaker 4: telt door de schade die de Amerikanen hebben aangericht, dan
Speaker 4: komt er nog eens een keer 80 miljoen per dag bij.
Speaker 4: Het is echt zo groot nu. dat de Iraanse regering
Speaker 4: ook zelf zegt... we hebben geen geld om de schade
Speaker 4: te kunnen herstellen. En dat heeft
Speaker 2: wel consequenties, denk ik. Zeker. Maar daar staat dus tegenover
Speaker 2: dat Iran een autocratisch regime heeft. Die kan die bevolking uitpersen.
Speaker 2: Want op een of andere manier is er geen revolutie gaande.
Speaker 2: Door de afschuwelijke repressie in Iran. En Trump maakt nu
Speaker 2: een dubbele blokkade... Het gevolg daarvan is op termijn een
Speaker 2: hogere olieprijs. Nu is het even zo dat de financial
Speaker 2: markets denken... dat er toch een overeenkomst komt. Toch zijn
Speaker 2: de
Speaker 3: olieprijzen weer onder de 95 dollar
Speaker 2: gezakt. Maar financial markets vergissen zich soms, Hugo. Die zijn
Speaker 2: dan zo optimistisch. Dus het is maar zeer de vraag
Speaker 2: of dat goed uitpakt voor Trump. Dus Trump staat ook
Speaker 2: enorm onder
Speaker 4: druk. Ja, dus hij moet met een deal komen. Wat
Speaker 4: zou die deal dan kunnen zijn de komende dagen? Kijk,
Speaker 4: het hing al vast op de straat van Homoes. Moest
Speaker 4: die nou wel of niet opengaan? Dat was een punt
Speaker 4: waar geen overeenstemming kon worden bereikt in het islamabad. En
Speaker 4: het andere punt was natuurlijk gewoon het verrijkt uranium. En
Speaker 4: überhaupt de verrijking van uranium in algemene zin. Daar kwam
Speaker 4: men niet uit. Hoe moet je eruit komen eigenlijk, Jan?
Speaker 4: Nou
Speaker 2: kijk. Iran zei van over vijf jaar willen we weer
Speaker 2: kunnen verrijken. Dat is ons recht. En Fens wilde twintig
Speaker 2: jaar aanhouden. En wat hier natuurlijk een belangrijke rol speelt...
Speaker 2: is dat Obama, die Comprehensive Agreement van Obama... en die
Speaker 2: was zo dat in 2030 was er een sunset clause... en
Speaker 2: dan was Iran weer vrij om het te doen. Dat
Speaker 2: is een soort focuspunt of een vergelijkingspunt. Kijk, luister eens.
Speaker 2: Als Trump slim is, dan bedenkt hij dus van ik
Speaker 2: zit gewoon hartstikke vast aan alle kanten. Dus ik accepteer
Speaker 2: gewoon tien jaar of zo, weet je wel. En als
Speaker 2: Iran dat ook zou accepteren, dan kan die daarmee ophouden.
Speaker 2: Het probleem is, Iran wil kosten wat het kost, Hormuz behouden.
Speaker 2: Omdat dat gewoon een enorme hefboom geeft op de hele wereldeconomie.
Speaker 4: Bovendien is het hun grondgebied in belangrijke mate. Volgens internationaal
Speaker 4: recht is het een open vaarweg toch? Zeker, maar het
Speaker 4: is geen internationaal. Het is geen OPC.
Speaker 3: Nee,
Speaker 4: maar dat
Speaker 3: is met de zond en zo bij Denemarken. Ja, daar
Speaker 3: zijn afspraken
Speaker 4: over gemaakt. Dat klopt. Maar natuurlijk proberen ze daar controle
Speaker 4: over te maken. Want dat is natuurlijk een hefboom van
Speaker 4: je welste. Nee, maar ik denk dus inderdaad dat het
Speaker 4: enige wat mogelijk is... is dat je een deel sluit
Speaker 4: over de termijn... waarna Iran weer mag gaan verrijken. En ja,
Speaker 4: Iran die zegt natuurlijk van wij mogen gewoon verrijken voor
Speaker 4: civiele doeleinden. Nou, dat is natuurlijk ook zo. En zij
Speaker 4: willen ook kunnen verrijken wat mogelijk is binnen het non-proliferatieakkoord.
Speaker 4: Dus een lagere verrijking dan heb je
Speaker 3: dan
Speaker 4: Ja, en dan mag je dus geen kernwapen produceren. Ik
Speaker 4: denk dat het daarin zit. Dat is een vrij technische
Speaker 4: Trump moet met iets beters komen dan het verdrag van 2015
Speaker 4: van Obama. Trump zelf in 2018 volgens mij heeft opgezegd. Als
Speaker 4: de
Speaker 3: worst deal ever
Speaker 4: Ja, dus hij komt nu in een situatie terecht waarin
Speaker 4: hij een nieuwe deal moet sluiten. Die ongelooflijk dicht zit
Speaker 4: bij de oude deal. Omdat die ook gewoon conform het
Speaker 4: internationale recht was. En de verdragen die ten grondslag liggen
Speaker 4: aan het non-proliferatieakkoord. Het enige wat die dan kan doen
Speaker 4: is ervoor zorgen dat die termijnen wat op worden gerekt.
Speaker 4: En dat het wat langer duurt voordat Iran weer volop
Speaker 4: aan de bak kan gaan op het nucleaire gebied
Speaker 2: Maar dat zou dus heel goed kunnen, dat hij die ontsnappings...
Speaker 4: Ik zie niet goed in wat hij nog meer zou
Speaker 4: moeten doen. En overigens heeft het Internationale Atomenergieagentschap al gezegd...
Speaker 4: bij Monde van Korst, die de grote baas daar... er
Speaker 4: moet wel een enorm goed verificatieregime worden afgesproken... want anders
Speaker 4: gaat dit gewoon niet werken. Want het is natuurlijk een
Speaker 4: feit dat Iran de kluit voortdurend blazerd heeft... Maar dat
Speaker 4: heeft ook weer te maken met het opzeggen door Trump
Speaker 4: van het Iran-akkoord van Obama. Dan zie je dus dat
Speaker 4: die verrijking een enorme sprong heeft genomen en dan zie
Speaker 4: je dus dat... die Iraniërs in de richting gingen van
Speaker 4: die 60% te verrijken, waarmee uiteindelijk een autobomb maar zou
Speaker 4: kunnen
Speaker 3: produceren. De conclusie is dus eigenlijk dat je inhoudelijk, als
Speaker 3: het logischerwijs uitkomt, op ongeveer de deal die Obama sloot,
Speaker 3: maar dan misschien met een paar jaartjes moratorium op uraniumverrijking erbij,
Speaker 3: zodat Trump kan zeggen dat hij het fantastisch heeft gedaan.
Speaker 3: Zoiets
Speaker 2: ga je doen. En Trump staat onder druk dus van
Speaker 2: de financiële markten. Die nog even mild zijn. Omdat ze
Speaker 2: denken dat er een snelle oplossing komt. Maar straks natuurlijk
Speaker 2: zullen toeslaan als dat niet zo is. Bedenk ook de
Speaker 2: golfstaten en Saudi-Arabië. Die bellen natuurlijk constant met Washington. Want
Speaker 2: eerst zei de kroonprins van. Hak de kop van de
Speaker 2: slang af. Goed doen we het door. Nou blijkt dat
Speaker 2: regime change niet zo'n geweldig idee geweest te zijn. Iets
Speaker 2: wat ze wel hadden kunnen bedenken met z'n allen. Maar
Speaker 2: goed kennelijk niet. Maar nu is het dus zo dat.
Speaker 2: in de economische prognoses de VAE 13% contractie krijgt. Daar
Speaker 2: praten we over. Dat is echt ongelooflijk. Dus Trump staat
Speaker 2: onder enorme druk ook van zijn mondgenoten daar.
Speaker 4: En tegelijkertijd kan hij met militaire macht niet zoveel doen.
Speaker 4: Die berichten die we al eerder hebben genomen... die worden
Speaker 4: eigenlijk nu weer opgerakeld ook door... door de administratie in
Speaker 4: de regering in Washington... dat er nog 6.000 soldaten in aantocht zijn.
Speaker 4: Mogelijkerwijs nog een keer aangevuld met nog eens een keer 4.000.
Speaker 4: Maar het zijn er nog steeds maar 10.000, dus daar kun
Speaker 4: je nog steeds niks mee. Dus wat hij dan daarmee
Speaker 4: zou willen doen, met betrekking tot het opvoeren van druk
Speaker 4: in de richting van Iran, is mij op dit ogenblik
Speaker 4: ook een
Speaker 3: raad. Zoals ik het las, zou je dat logischerwijs gebruiken
Speaker 3: voor verlenging van de blokkade. Want dat kan je niet
Speaker 3: eeuwig doen met de schepen die er nu liggen. Ja,
Speaker 3: dat is juist. Laten we even naar Libanon. Daar is
Speaker 3: een gesprek geweest. en dat is op zichzelf uniek, voor
Speaker 3: het eerst in decennia, dat tussen de ambassadeurs in Washington
Speaker 3: van Israël en Libanon, er is in elk geval uitgekomen
Speaker 3: dat ze verder willen praten. Nou, dat lijkt me ook fantastisch.
Speaker 3: Dat is heel wat meer dan waar ze waren. En
Speaker 3: er was sprake, dit kwam van een Iraanse official, dat
Speaker 3: mogelijk er straks het vuren voor een week aan zit
Speaker 3: te komen in Libanon.
Speaker 2: Maar geen begin van een overeenkomst of zo, hè
Speaker 4: Nee, maar dat kan ook niet. Daarvoor is het niveau
Speaker 4: te laag. Je kan best wel ambassadeurs met elkaar laten praten.
Speaker 4: Onder leiding van Rubio. Maar uiteindelijk, weet je, is het chefzaggen.
Speaker 4: En dat betekent dat een premier daar naartoe moet gaan.
Speaker 4: En die moet er een klap op geven. Maar dat
Speaker 4: kunnen ambassadeurs niet doen. Dan moet er echt een officiële
Speaker 4: delegatie denk ik ook komen. Vanuit Libanon om dit voor
Speaker 4: elkaar te krijgen. En vanuit Israël
Speaker 4: Dus dit is denk ik gewoon even aftasten van wat
Speaker 4: de mogelijkheden zijn. En of het gezellig was. En als
Speaker 4: het gezellig was, dan is er misschien een mogelijkheid om
Speaker 4: toch door te gaan. Maar er is één punt waarvan
Speaker 4: ik me afvraag hoe dat er dan doorheen speelt. En
Speaker 4: dat is de rol van Hezbollah zelf. Dus Qasem, de
Speaker 4: secretaris-generaal van Hezbollah... die heeft al gezegd, deze onderhandelingen... die
Speaker 4: zijn een dolkstoot in de rug van ons. Je ziet
Speaker 4: dat Hezbollah het aantal aanvallen op Israël heeft opgevoerd. Echt tientallen,
Speaker 4: vele tientallen de afgelopen dagen. Dat gaat dus maar door. Ja,
Speaker 4: ik zou dus... niet weten hoe je dan Hezbollah tot
Speaker 4: de orde kan roepen... als hij gewoon wil doorvechten.
Speaker 2: Hezbollah zat gewoon niet aan tafel. En Hezbollah heeft ook gezegd, trouwens,
Speaker 2: Al Jazeera ook... Rubio is niet een erg objectieve bystander,
Speaker 2: weet je wel. Dat soort dingen ga je krijgen. Gewoon
Speaker 2: asymmetrie slaat in je gezicht
Speaker 4: Je kan wel een akkoord bereiken... maar als degene waar
Speaker 4: het om draait niet gehoord wordt... en die meldt ik
Speaker 4: ga gewoon verder blijven vechten... dan
Speaker 3: houden we het er gewoon op. Er was nog een
Speaker 3: gezamenlijke verklaring van volgens mij vooral G7-landen... die Israël opriep
Speaker 3: onmiddellijk een eind te maken aan de gevechten in Libanon.
Speaker 3: En er was ook nog een opmerkelijke rol in dit alles...
Speaker 3: van de Israëlische ambassadeur in Duitsland. Ja
Speaker 2: dat is zo'n interessant verhaal. Weet je, Smotrich, dat is
Speaker 2: een niet erg genuanceerde man... laat ik het zo zeggen,
Speaker 2: minister in het kabinet... en die heeft dus allerlei verwijten
Speaker 2: die Merts heeft bezwaren gemaakt... tegen de wijze waarop Israël
Speaker 2: optreedt op de Westbank... waar we heel vaak over praten.
Speaker 2: En dan zegt Smotrich ook van... ja, beste Merts, je
Speaker 2: gaat ons niet nog een keer in de ghetto sturen?
Speaker 2: Wat natuurlijk een schandalige opmerking is. En nu is dus
Speaker 2: de eigen ambassadeur van Israël in Berlijn... die heeft zich
Speaker 2: daar dus van gedistanceerd. Die heeft dus Smatis, wat natuurlijk
Speaker 2: ook een rechtsbuiten is... in dat kabinet van Netanjahu, gewoon
Speaker 2: tot de orde geroepen. Dat vind ik wel bijzonder. Dat
Speaker 2: komt niet zo vaak voor. Dat een ambassadeur een minister
Speaker 2: tot de orde roept. Dat is wel gebeurd
Speaker 3: Laten wij in dit blok... Ik denk dat je dat
Speaker 3: wel gewoon een bondgenoot van Iran mag noemen. Het is
Speaker 3: ook wel duidelijk dat ze wapens hebben geleverd aan Iran.
Speaker 3: En zelfs de beschikking over een satelliet, volgens de Farnese
Speaker 3: op tijd
Speaker 4: Nou ja, zelf ontkennen ze het, dat ze die wapens
Speaker 4: hebben geleverd. En in de vorige aflevering hebben we gezegd
Speaker 4: dat er onder andere vanaf de schouder te lanceren ketten
Speaker 4: zouden zijn geleverd. Maar China die zegt, ja dat is
Speaker 4: niet zo. Maar wij hebben er wel bij gezegd dat
Speaker 4: dat via een derde partij ging. Waarschijnlijk via een derde land.
Speaker 4: Dus ze kunnen dat ook gewoon ontkennen dat ze dat
Speaker 4: rechtstreeks geleverd hebben. Maar het is niet onbelangrijk. Want Trump
Speaker 4: die zegt, als dit allemaal waar is. En als die
Speaker 4: Chinese wapens uit het werk naartoe komen. Ja, dan hebben
Speaker 4: we wel een probleem. En dan wil ik eigenlijk dat
Speaker 4: de heffingen in de richting van China met 50% verhoogd
Speaker 4: worden
Speaker 2: En tegelijkertijd zegt Trump dan, en dat vind ik zo
Speaker 2: interessant hè. van, nou, ik heb Trump, ik heb met
Speaker 2: Xi gebeld en zo... en China is heel erg blij
Speaker 2: dat ik permanent de straat van Hormuz ga openen. Ik
Speaker 2: doe het voor hem en ook voor de hele wereld.
Speaker 2: En deze situatie zal zich nooit meer voordoen. En de
Speaker 2: Chinezen zijn overeengekomen... om nooit meer wapens naar Iran te sturen.
Speaker 2: En dan zegt hij, president Xi will give me a
Speaker 2: big fat hug... When I get there in a few weeks,
Speaker 2: we are working together smartly and very well. Doesn't that
Speaker 2: beat fighting? But remember, we are very good fighting if
Speaker 2: we have to. Far better than anyone else. This is
Speaker 2: pretty crazy, hè
Speaker 4: Ja, maar dat is ook belachelijk. Kijk, die Chinezen sturen
Speaker 4: al wapens naar Iran vanaf de jaren tachtig. En dan
Speaker 4: zie je dat, zeg maar, vanaf... Ja, 2005, 2006 ongeveer zie je
Speaker 4: dat dat afneemt. En dat heeft te maken met een
Speaker 4: resolutie die dan is aangenomen in de VN-veiligheidsraad. En ook
Speaker 4: door China is aanvaard om het politische rakettenprogramma te beperken.
Speaker 4: En dan zie je dus eigenlijk dat de Chinezen andere
Speaker 4: soorten spullen gaan leveren. maar bijvoorbeeld onderdelen of grondstoffen voor raketbrandstof...
Speaker 4: dat soort dingen gaan ze dan doen. Dus wat ze
Speaker 4: nu doen door het direct leveren van wapens... als dat
Speaker 4: dus inderdaad waar is, dan is dat wel een belangrijk moment.
Speaker 4: Want dat markeert wel een ommekeer in de geschiedenis wat
Speaker 4: dat betreft
Speaker 3: Overigens heeft Xi dan straks... Trump op bezoek, maar vandaag Lavrov,
Speaker 3: de regissieminister van Buitenlandse Zaken. Twee dagen lang is hij
Speaker 3: in China om te praten over de twee interessante onderwerpen
Speaker 3: Iran en Oekraïne
Speaker 2: Lavrov heeft gezegd dat Iran heeft een onvervreembaar recht om
Speaker 2: uranium te verrijken voor civiele doelen. Dat is ook zo trouwens.
Speaker 2: Ik ben niet vaak met Lavrov eens, maar hier wel.
Speaker 2: Dat is ook zo, ja. Maar het is wel duidelijk
Speaker 2: dat Rusland en China dichter bij elkaar staan... dan wij
Speaker 2: leuk zouden vinden
Speaker 4: Ja, nou ja, goed
Speaker 3: En dat Trump een beetje zo'n rare relatie heeft met
Speaker 3: sommige van zijn tegenstanders. Het blijft gewoon heel raar dat
Speaker 3: hij dan zo positief reageert op Rusland... terwijl duidelijk is
Speaker 3: dat die Iran steunen... en dat die Amerikaanse troepen aanvallen.
Speaker 2: Amerika zit gewoon in het Russische kamp. En Trump wil kennelijk...
Speaker 2: Naar een grand deal met Xi. Dat wil hij. Daarom
Speaker 2: loopt hij zo beleefd te doen en zo aardig te doen.
Speaker 4: Nou ja, hij zit wel zijn eigen glazen in te
Speaker 4: gooien met die oorlog in Iran. Want Xi is natuurlijk
Speaker 4: niet echt gecharmeerd hiervan. Maar eigenlijk Jan, wat je allemaal roept...
Speaker 4: Ik bedoel, ik begrijp gewoon überhaupt niet wat hij aan
Speaker 4: het doen is. Want je realiseert dat dat is ook de...
Speaker 4: de Russen doelwit informatie aan de Iraniërs hebben gegeven. Hij
Speaker 4: zit inderdaad in het Russische kamp. Maar tegelijkertijd zitten de
Speaker 4: Russen niet volledig in het Amerikaanse kamp. De Russen hebben
Speaker 4: dus
Speaker 2: de positie van de Amerikaanse soldaten in Irak... hebben ze
Speaker 2: doorgegeven aan Iran... En dat heeft ook geleid tot aanvallen.
Speaker 2: Dat is wat er gebeurd is. Maar zijn we
Speaker 3: inderdaad misschien niet de meest logische verklaring... wat Arjan zegt,
Speaker 3: dat Trump graag ziet dat hij een deal maakt... met
Speaker 3: de andere groten der aarden, Poetin en Xi... en tussen
Speaker 3: hen een beetje de wereld verdeelt? Ja, dat denk ik
Speaker 3: ook
Speaker 4: Dat denk ik dat dat zo is. En dan neem
Speaker 4: je kennelijk maar voor lief... dat de doelwit informatie over
Speaker 4: jouw eigen... Aan Iran. Het is de wereld op zijn kop.
Speaker 4: Maar het zou mij zelfs niet verbazen als Trump gewoon
Speaker 4: blind is voor die informatie. En dat is echt ernstig
Speaker 3: Laten we naar Amerika zelf, na het volgende
Speaker 2: Welkom terug, Arjan. Er zijn weer van allerlei dingen gebeurd.
Speaker 2: Laat ik maar met het eerste beginnen. Je weet dat
Speaker 2: Amerika een heel ingewikkeld electoraal systeem heeft. Waarbij het zo
Speaker 2: is dat je dus... Het is een districtenstelsel. Met die
Speaker 2: kiesmannen en zo. Ja, met die kiesmannen. Het is allemaal
Speaker 2: heel ingewikkeld. Iedereen vindt het ook ingewikkeld. En iedereen zegt
Speaker 2: dat het eigenlijk anders moet. Je kan dus zonder dat
Speaker 2: je de popular vote hebt... zonder dat je een meerderheid
Speaker 2: van stemmen hebt... kan je dus... president worden. Dat gebeurt
Speaker 2: zelfs heel regelmatig. Er is nu een beweging onder 17 staten
Speaker 2: en de District of Columbia. Dat noemen ze een Interstate Compact.
Speaker 2: En die willen dat dus veranderen. En er wordt gezegd
Speaker 2: van dit is wel indrukwekkend... want dat zou er op
Speaker 2: termijn toe kunnen leiden... dat dat ook zou kunnen veranderen.
Speaker 2: En als je de Amerikaanse bevolking vraagt... via de Pew
Speaker 2: Research Center poll... dan 63% van de Amerikanen willen ook eigenlijk...
Speaker 2: niet meer dat electorale college hebben... maar gewoon de popular vote,
Speaker 2: de meerderheid voor de president. En 35% zou daar tegen zijn,
Speaker 2: dus daar zou ook een meerderheid voor zijn. Nou, dat
Speaker 2: is één. Het tweede is, we weten allemaal nog... die
Speaker 2: verschrikkelijke bestorming van het kapitol in 2021. En nu blijkt het
Speaker 2: zo te zijn dat de Amerikaanse Department of Justice... die
Speaker 2: heeft gevraagd aan de rechters... om die far-right groups, de
Speaker 2: Proud Boys en die Oath Keepers... die daar
Speaker 1: een
Speaker 2: hele nare rol speelden... om die niet heel erg zwaar
Speaker 2: te straffen. Dus dan zie je ook weer daar dat
Speaker 2: het gewoon doorgaat
Speaker 2: Wat ik ongelooflijk interessant vind, jongens, is dit. Ik ben
Speaker 2: dus echt heel blij dat Maquillard het heeft gered... en
Speaker 2: dat Orbán het niet heeft gered... En ik hoop dan
Speaker 2: ook een beetje dat het populistische momentum... in Europa misschien
Speaker 2: een beetje gedempt wordt. Maar ja, AFD doet het nog
Speaker 2: goed en Frankrijk gaat misschien ook mis straks. En Farage
Speaker 2: hebben we ook nog. Maar goed, nu zegt Trump zelf... Nou,
Speaker 2: die nieuwe man, die maquillard, is doing a good job. Fantastisch, joh.
Speaker 2: En hij distancieert zich helemaal van Orbán. Nou, jullie weten,
Speaker 2: Orbaan was de posterboy van MAGA. Ook een ideologische zin.
Speaker 2: Zou het niet zo zijn dat sommige MAGA-mensen ook denken van... hé,
Speaker 2: dit is wel een beetje raar. Orbaan was toch een
Speaker 2: geweldige man? En je gooit hem nu in één keer
Speaker 2: voor de bus
Speaker 4: Sterker, het hele MAGA-gedachtenvoet is in zeer belangrijke mate gebaseerd...
Speaker 4: op de aanpak van Orbaan.
Speaker 1: Ja
Speaker 4: ik begrijp dit ook niet. Maar er staat nog wat
Speaker 4: anders aan de hand... Wat je dus ziet is dat
Speaker 4: Orbáns verlies is mede ook gekomen. Doordat hij te sterk
Speaker 4: aan de kant van Trump stond. En je ziet dus
Speaker 4: eigenlijk dat leiders die heel erg sterk aan de kant
Speaker 4: van Trump staan. Die beginnen dus nu te verliezen. Melonië
Speaker 4: heeft dat dus ook meegemaakt. Toen zij het referendum voor
Speaker 4: het inperken van de rechtelijke macht had. ging houden, dat
Speaker 4: heeft zij ook verloren. Onder andere omdat ze te dicht
Speaker 4: bij Trump stond. Dat moet ook wel een waarschuwing zijn
Speaker 4: voor al die politici... die ik ook in Nederland hoor roepen.
Speaker 4: Dat de Amerikaanse president echt geweldig is. Dat het een
Speaker 4: geweldige bondgenoot is van ons. Dat we niet zonder NAVO
Speaker 4: kunnen en zo. Mensen geloven dat dus niet meer. En
Speaker 4: weet
Speaker 2: je, dat is ook de reden dat Bagdela... waar we
Speaker 2: vaak over praten, die man van Le Pen... dat hij
Speaker 2: toen dus... Ben, het begon toen met een soort nazi-groet.
Speaker 2: Toen heeft Bardella gelijk het vliegtuig terug naar huis genomen.
Speaker 2: Vans zal niet naar Parijs komen straks. Want dat is
Speaker 2: de beste reden om... Dan zal hij het niet winnen. Nee,
Speaker 2: zeker
Speaker 3: Oh, en we hadden nog wel een vervolg op de
Speaker 3: Paus Gate. Of hoe noemen we dit? Arjan
Speaker 2: Ja, dat is echt ongelooflijk. Je weet dus dat Trump
Speaker 2: heel kwaad is... over dat de paus kritische aantekeningen maakt
Speaker 2: bij de Iranoorlog. Bij heilige oorlogen. En vervolgens heeft dus
Speaker 2: ook Trump gezegd... het is een linkse paus en zo.
Speaker 2: Die man is woken en weet ik allemaal wel niet, hè?
Speaker 2: En vervolgens heeft de paus zelf gezegd, dat is een
Speaker 2: Amerikaan overigens... die heeft gezegd van nou, ik zal steeds
Speaker 2: snel over de oorlog blijven praten. Ik ben voor vrede.
Speaker 2: En verder ga ik helemaal niet in op de commentaar
Speaker 2: van Trump... Het gaat maar door.
Speaker 3: En vervolgens heeft dus Maloney ook die uitspraken van Trump
Speaker 3: onacceptabel genoemd. Ja, exact. En daar heeft Trump nu ook
Speaker 3: weer op gereageerd in de Corriere della Sera-krant. Die heeft
Speaker 3: hij gebeld, hè? Ja, dat Maloney zwak is.
Speaker 4: Ja,
Speaker 3: Trump is
Speaker 4: gechoqueerd. Nee, maar mag ik even nog iets zeggen over Vens?
Speaker 4: Want dat is namelijk te leuk voor woorden. Die heeft
Speaker 4: gezegd dat de paus voorzichtig moet zijn met theologische uitspraken.
Speaker 2: En met morele oordelen.
Speaker 4: En met morele oordelen.
Speaker 2: De paus. Die heeft niet te doen met
Speaker 1: moraal
Speaker 4: En het is absoluut niet zo, zegt Vens, dat God
Speaker 4: geen geweld toe... Want kijk maar naar de Tweede Wereldoorlog.
Speaker 4: Als God niet aan onze kant had gestaan... dan hadden
Speaker 4: wij nooit Europa kunnen bevrijden tegen Hitler. Ja, dat is
Speaker 4: een mooie. Ja, dat zou allemaal wel zo kunnen zijn.
Speaker 4: Maar volgens mij was het ook een verdediging tegen Hitler.
Speaker 4: En Hitler was namelijk slecht. En nu zoekt Amerika steun
Speaker 4: voor een oorlog... Ja, ik wil die oorlog niet vergelijken
Speaker 4: met de Tweede Wereldoorlog... maar het was wel een niet
Speaker 4: geprofesseerde oorlog die is uitgebroken
Speaker 2: Weet je wat ook zo ongelooflijk hilarisch is? Er was
Speaker 2: een jongen op Fox News en die vroeg aan Trump van... oh,
Speaker 2: je bent nogal christelijk geworden en zo. Welke passage in
Speaker 2: de Bijbel... Vindt u het allerbelangrijkste? En toen zei Trump
Speaker 2: dus van... Nou, dat vind ik heel persoonlijk. Daar wil
Speaker 2: ik eigenlijk niks over zeggen. Toen vroeg die jongen... Bent
Speaker 2: u meer een fan van het oude testament of van
Speaker 2: het nieuwe? Toen zei hij van... Boos. GELACH
Speaker 1: Ik moest zo
Speaker 4: lachen
Speaker 4: Het is vreselijk, maar het probleem begint nu ook te
Speaker 4: ontstaan binnen de Republikeinse partij. De bischoffen hebben dus hun
Speaker 4: gedrag al ten opzichte van de pauze onacceptabel en respectloos genoemd.
Speaker 4: Ze zijn woedend geworden over dat achterlijke AI-plaatje waarin Trump
Speaker 4: zich afbeeldde als Jezus, waarvan hij zelfs zegt nee, ik
Speaker 4: was iemand van het Rode Kruis. GELACH Ja,
Speaker 1: ja,
Speaker 4: ja. Dat is echt geweldig. Maar dus die... Het gaat
Speaker 4: hem nu tegenwerken.
Speaker 2: En de evangelicals
Speaker 4: ook
Speaker 2: Die houden er ook niet van. Dus je zou kunnen
Speaker 2: voorspellen dat in midterms... het misschien toch wat moeilijker wordt
Speaker 2: voor ons baas. De oranje baas
Speaker 2: Ja.
Speaker 4: Als ze doorgaan voel
Speaker 3: ik
Speaker 4: altijd maar aan toe. De ruzie
Speaker 3: maken met de paus... En die bondgenoten zoals Orbán zou
Speaker 3: laten vallen.
Speaker 4: Ja, dat is toch wel
Speaker 3: heel stom. Maar goed, nou ja, oké. Het is wat
Speaker 3: het is. Gaan we door naar Oekraïne. Oekraïnse drones hebben
Speaker 3: een chemische fabriek geraakt in Sterlitamak. Zo'n 1500 kilometer ten oosten
Speaker 3: van Oekraïne. Waar er zou worden geproduceerd voor de wapenindustrie.
Speaker 3: En waarschijnlijk ook een explosieve en munitiefabriek in Samara. En
Speaker 3: gisteren was een chemische fabriek in Volokta aan de beurt.
Speaker 3: Russische aanvallen op Oekraïnse energieinfrastructuur zorgden vanochtend voor stroomuitval in
Speaker 3: vijf regio's. In Kharkiv zijn vijf gewonden gemeld. Gisteren viel
Speaker 3: er bij een Russische raketaanval op de Nipo vijf doden
Speaker 3: en 27 gewonden. De Oekraïnse commandant Oleksandr Sirski zegt dat de
Speaker 3: Russen hun offensieve operaties over het gehele 1200 kilometer lange front
Speaker 3: hebben opgevoerd na verbetering van de weersomstandigheden. Oekraïne voert daartegen,
Speaker 3: zei hij, een actieve verdediging en brengt de Russen zware
Speaker 3: verliezen toe. Afgelopen maand, zei hij daarbij nog, is bijna 50
Speaker 3: kilometer op de Russen terug veroverd
Speaker 4: Ja, dat klopt. Het spannende wordt natuurlijk dit jaar wat
Speaker 4: gaat met die... Ja, die gefortificeerde steden gebeuren. Slobiansk, Kramatorsk
Speaker 4: en dan naar beneden toe naar het zuiden. Truskivka, Konstantinivka,
Speaker 4: dat soort
Speaker 3: steden
Speaker 4: Ja, dat is nog 19% van de hele oplast die
Speaker 4: nog veroverd moet worden. Het is heel erg lastig om
Speaker 4: er doorheen te komen. Er komen ook steeds meer analyses
Speaker 4: van hoe ziet dat er dan uit. Nou zijn natuurlijk
Speaker 4: die Oekraïnders eigenlijk al 11 jaar bezig om daar heel hard...
Speaker 4: allerlei fortificaties op te werpen. En je ziet dan ook
Speaker 4: dat het echt heel erg lastig wordt ingeschat voor de Russen...
Speaker 4: om daadwerkelijk die oplast verder te veroveren. Het zijn toch
Speaker 4: behoorlijke steden van vaak meer dan 100.000 inwoners. Er lopen rivieren doorheen,
Speaker 4: onder andere de Oskil. Het is toch lastig om militairen
Speaker 4: te zien om een grote operatie over een rivier uit
Speaker 4: te doen... te voeren. Wat je ook ziet... is dat
Speaker 4: het een gloeiend landschap is. Er zijn heuvels. En als
Speaker 4: je op zo'n heuvel zit... dan heb je toch een
Speaker 4: redelijk overzicht over het geheel. En dat is heel erg
Speaker 4: in het voordeel van... van Oekraïne. En steden bevoordelen per
Speaker 4: definitie te verdedigen. We hebben gezien hoe lang het duurt
Speaker 4: voordat die steden veroverd zijn. Soms is er gewoon twee,
Speaker 4: tweeënhalf jaar gevochten om die steden. En dan zijn ze
Speaker 4: gewoon tien vierkante kilometer verder gekomen. Dus dat schiet niet
Speaker 4: echt op. En als je gewoon ook op dit ogenblik kijkt...
Speaker 4: Hoe hard het gaat met Rusland, eigenlijk moet ik zeggen
Speaker 4: hoe langzaam het gaat. Als je kijkt naar de hoeveelheid
Speaker 4: voorover terrein en je vergelijkt dat met dezelfde periode van
Speaker 4: vorig jaar, is het ongeveer de helft. Dus er is
Speaker 4: enorme vertraging gekomen in die Russische opmars. Ja, nu is
Speaker 4: de inschatting eind 2027, begin 2028. Als het met dit tempo doorgaat...
Speaker 4: dan zouden de Russen de resterende Donbass veroverd kunnen hebben. Ja,
Speaker 4: dat is wel... Nou ja,
Speaker 3: je mag
Speaker 4: hopen dat dan die oorlog voorbij is
Speaker 3: Ja, en dan moet dus ondertussen de recrutering ook nog
Speaker 3: een beetje blijven lopen. Terwijl volgens mij Oekraïne nu nog
Speaker 3: steeds zegt... dat ze meer Russen afschieten, om het maar
Speaker 3: zo cru te zeggen... dan erbij komen.
Speaker 4: Nou ja, we hebben natuurlijk al eerder gesproken over de
Speaker 4: noodmaatregelen die worden genomen door bedrijven te vragen om werknemers
Speaker 4: af te staan. Dat geldt nu ook voor universiteiten en hogescholen.
Speaker 4: Die worden hetzelfde gevraagd. Maar wat ik ook heel verbazenwekkend vind,
Speaker 4: is dat er nu soldaten worden overgeheerd van tankbataillons naar
Speaker 4: de infanterie. Nou, daar zijn ze niet voor opgeleid. Kanonnenvlees,
Speaker 4: wat daar wordt gepoliceerd. Maar het hele punt is dat
Speaker 4: ze dus om twee, drie weken... twee, drie soldaten moeten afstaan,
Speaker 4: die tankbataillons, voor de invalterie. Dan heb je echt een
Speaker 4: probleem als je dat aan het doen bent. En ja,
Speaker 4: het is inderdaad zo dat de Oekraïners op dit ogenblik...
Speaker 4: meer Russen doden dan dat er geworven kunnen worden
Speaker 2: Zelensky beklaagde zich dinsdag... dat hij heel moeilijk contact kon
Speaker 2: krijgen met Steve Witkoff en Jared Kushner. Die zijn gewoon
Speaker 2: 24-7 bezig met Iran. En hij zegt ook, en dat
Speaker 2: vind ik interessant... hij klaagt ook over de disruptie. Dus
Speaker 2: het stoppen van de leveranties van de Amerikaanse wapens. Rob,
Speaker 2: weet jij daar meer over? Wij kopen wapens in Amerika...
Speaker 2: Houdt Amerika dat tegen? Wat is daar aan de hand? Ja,
Speaker 2: dat
Speaker 4: weet ik niet precies. Ik weet wel dat er meerdere
Speaker 4: uitspraken zijn geweest... om geavanceerde wapensystemen niet te verkopen aan Oekraïne.
Speaker 4: En dan gaat het onder andere over de Paktri raketten
Speaker 4: voor de Patriot. Dus dat is wel redelijk ernstig. Maar
Speaker 4: ik denk dat het redelijk geheim is wat daar gebeurt.
Speaker 4: Want er... Ik zie daar weinig van in de openbare bronnen.
Speaker 4: Maar dat de rem erop wordt gezet, dat is wel
Speaker 4: zeker
Speaker 2: Maar als Ruben Brekelmans zegt op de tv... we zijn
Speaker 2: zeer afhankelijk van de Amerikanen... want we kopen daar de
Speaker 2: wapens die Oekraïne nodig heeft. Misschien is het nu al
Speaker 2: zo dat Amerika dat gewoon niet doorlevert... dat wij kopen
Speaker 2: aan Oekraïne
Speaker 4: Nou ja, dat hangt er dus vanaf wat het is...
Speaker 4: En proberen uit te zoeken. Maar ik kan het uit
Speaker 4: de openbare bronnen niet halen
Speaker 3: Ik ook niet. Ik had hier nog genoteerd. Oh ja,
Speaker 3: wel verrassend van Politico. Dat die Amerikaanse sancties tegen Russische olie.
Speaker 3: Die vanwege de oorlog in de golf tijdelijk waren opgeschort.
Speaker 3: Die opschorting is afgelopen. Afgelopen weekend. Zonder verlenging. Dus die
Speaker 3: zijn weer ingegaan. Nou, dat is op zichzelf mooi. En
Speaker 3: dan was er nog een puntje over het VK. Oh,
Speaker 3: kritiek op de investeringen in defensie daar, toch Rob? Wat
Speaker 3: was er aan de hand
Speaker 4: Ja, dat is een vreselijk verhaal. In Salisbury is er
Speaker 4: een bijeenkomst geweest. Een soort conferentie, denk ik. Waar... Eigenlijk
Speaker 4: is gezegd door George Robertson, dat is de oud-secretaris-generaal van
Speaker 4: de NAVO. En die heeft voor Starmer de Statistische Defence
Speaker 4: Review geleid. En George Robertson is keihard die keer gegaan
Speaker 4: over het blijd van Starmer. Dat het totaal viseloos is,
Speaker 4: dat hij gewoon niet in staat is om die kruismachten verder...
Speaker 4: gereed te brengen voor de nieuwe tijd. Dat ze hopeloos achterlopen.
Speaker 4: Er is een hele hoop geld wat er nog moet
Speaker 4: worden gefoeneerd... om de gaten voor de komende vier jaar
Speaker 4: te dichten. Ongeveer 28 miljard pond. En hij zegt, dit is
Speaker 4: eigenlijk gewoon financieel vandalisme wat hier gebeurt. En het ministerie
Speaker 4: van Financiën zegt, George Robinson... Die zitten er in belangrijke
Speaker 4: mate achter. Maar er zitten allemaal types die totaal geen
Speaker 4: verstand hebben van defensie. En eigenlijk helemaal niet weten wat
Speaker 4: ze moeten doen. En dat was dan ook de uitsmijter
Speaker 4: van hem. Je kunt je natuurlijk niet verdedigen als je
Speaker 4: niet bereid bent om geld in defensie te stoppen. Maar
Speaker 4: wel bereid in sociale voorzieningen. Dat is eigenlijk gewoon, en
Speaker 4: dat heeft nogal een klesje opgeleverd in het Verenigde Koninkrijk.
Speaker 4: Starmer's positie. in het Verenigd Koninkrijk, die helemaal meegaan met
Speaker 4: George Robertson. En die zeggen van ja, dit is gewoon
Speaker 4: totaal chaos... wat hier aan de hand is in het
Speaker 4: Verenigd Koninkrijk
Speaker 2: Ja, dat is allemaal waar, maar wat ook waar is...
Speaker 2: dat die hele brexitleugen heeft zoveel geld verbrand. En daardoor
Speaker 2: krijg je dit soort bezuinigingen.
Speaker 4: Nee, je hebt helemaal gelijk. Ik bedoel, die brexit, dat
Speaker 4: zie je natuurlijk nu... wat daar de gevolgen van zijn.
Speaker 4: Ze staan buiten de... buiten de Europese Unie. Maar ze
Speaker 4: staan eigenlijk, de NAVO doet het niet meer. Ik heb
Speaker 4: het interview gezien, of gehoord over het interview, er zijn
Speaker 4: geen beelden van, maar ik heb even naar Sky News gekeken.
Speaker 4: Degene die Trump interviewde, die vertelde wat daar gebeurd was.
Speaker 4: En nou ja, we hebben heel vaak gesproken over de
Speaker 4: special relationship tussen het Verenigde Koninkrijk en Amerika. en die
Speaker 4: gaat terug tot de Tweede Wereldoorlog. Ze hebben samen, Amerika
Speaker 4: en de Britten, de nieuwe wereldoorlog ontworpen. Ze hebben samen
Speaker 4: opgetrokken bij de bevrijding van Europa. Dat heeft onder andere
Speaker 4: geleid tot die speciale band. En die speciale band... Ja,
Speaker 4: die is niet meer. En het bleek dus gewoon dat
Speaker 4: Trump gewoon niet wist dat er een speciale band was
Speaker 4: tussen het
Speaker 3: Verenigd
Speaker 4: Koninkrijk. Hij had nog nooit van een special relationship gehoord.
Speaker 4: En hij zei nou, ik ken die niet, die special relationship.
Speaker 4: En dat geldt in ieder geval niet. En oh ja,
Speaker 4: by the way, ik heb jullie een hele goede deal gegeven.
Speaker 4: Een handelsdeal gegeven die heel erg voordelig voor jullie is.
Speaker 4: Maar die kan zo veranderen. Ongelooflijk. Op Sky News was
Speaker 4: het wel vermaaglijk om te zien. Ik zag die Britten
Speaker 4: wel ongeveer in een hogere staat van ontreddering de reportage
Speaker 4: volgen over hoe Trump zich had gedragen.
Speaker 2: Echt ongelooflijk.
Speaker 4: Oh ja, en wat ook heel erg leuk is. En
Speaker 4: ik denk dat het ook heeft gegolden met het bezoek
Speaker 4: van onze koning en koningin. Hij denkt... dat de koning,
Speaker 4: de Britse koning van Engeland dus naar Amerika gaat... omdat
Speaker 4: hij Trump zo'n leuke vent vindt. Maar hij realiseerde zich,
Speaker 4: Tiet bleek uit dat interview... dat de koning gewoon gestuurd
Speaker 4: wordt door Starmer. En voor hem was dat een totale disconnect.
Speaker 4: Dus dat stond los van elkaar. Het bezoek van de
Speaker 4: koning en het land waar hij koning van is... te
Speaker 4: voeren op het gebied van energie en op het gebied
Speaker 4: van immigratie. Daar had hij ook harde woorden over. Dat
Speaker 4: is echt wel aardig om te zien. Hij begrijpt dus
Speaker 4: niet wat ook een constitutionele monarchie is
Speaker 3: En hij acht zichzelf natuurlijk op het niveau van koningen.
Speaker 3: Dus dat zijn ook weer de grote der aarde waar
Speaker 3: hij mee fraterniseert.
Speaker 2: Inderdaad. Alles is een real estate deal. Alles is transactioneel.
Speaker 2: En als je grote bekken tegen hem zegt... dan gaat
Speaker 2: hij het handelsverdrag openbreken. Zoiets. Het zijn wonderlijke tijden.
Speaker 3: Dank jullie wel voor vandaag.
Speaker 2: Tot morgen.