1
00:00:05,920 --> 00:00:09,730
Speaker 1: Dit is een BNR podcast

2
00:00:11,809 --> 00:00:17,110
Speaker 2: Studio Den Haag. Het is dag twee van het debat

3
00:00:17,170 --> 00:00:19,990
Speaker 2: over de regeringsverklaring. En het is dus meteen ook vandaag

4
00:00:20,030 --> 00:00:23,150
Speaker 2: de beurt aan onze nieuwe premier Rob Jetten... om de

5
00:00:23,170 --> 00:00:26,230
Speaker 2: Tweede Kamer te woord te staan. En vanwege de geplande

6
00:00:26,270 --> 00:00:31,330
Speaker 2: snellere verhoging van de AOW-leeftijd... is de oppositie behoorlijk fel.

7
00:00:31,370 --> 00:00:34,590
Speaker 3: Dit is een valse start. Als je je hele bijdrage

8
00:00:34,610 --> 00:00:37,930
Speaker 3: begint met... het is zo belangrijk dat we breed samenwerken...

9
00:00:37,409 --> 00:00:40,880
Speaker 3: dat we maatschappelijke partners betrekken... en dat die gesprekspartners zeggen

10
00:00:40,909 --> 00:00:43,040
Speaker 3: dat gaan we helemaal niet doen... We gaan dat gesprek

11
00:00:43,060 --> 00:00:45,220
Speaker 3: niet aan, want deze maatregel moet van tafel. Wat gaan

12
00:00:45,240 --> 00:00:46,940
Speaker 3: we vandaag doen om dat vertrouwen te herstellen?

13
00:00:46,960 --> 00:00:50,120
Speaker 2: Zei Jesse Klaver van GroenLinks, PvdA. We gaan erover praten

14
00:00:50,140 --> 00:00:55,770
Speaker 2: met politiek verslaggever Michiel Jurjens. Michiel, welkom. Goedemiddag Nina. En

15
00:00:55,790 --> 00:00:58,170
Speaker 2: bij jou ook Roderick van Grieken, oprichter en directeur... van

16
00:00:58,210 --> 00:01:03,990
Speaker 2: het Nederlands Debatinstituut en raadslid voor D66 in Hilversum. Roderick, goedemiddag. Goedemiddag.

17
00:01:04,190 --> 00:01:07,640
Speaker 2: Jullie zitten natuurlijk allebei al lang te kijken. Ook gisteren

18
00:01:07,660 --> 00:01:11,000
Speaker 2: hebben we natuurlijk heel veel van gehoord. Michiel, we hadden

19
00:01:11,020 --> 00:01:12,839
Speaker 2: natuurlijk ook niet kunnen verwachten... dat het voor Jetten een

20
00:01:12,900 --> 00:01:16,410
Speaker 2: eitje zou worden de eerste twee dagen. Met z'n 66 zetels

21
00:01:16,450 --> 00:01:19,810
Speaker 2: zijn ze minderheidskabinet. Je bent dan ook een nieuwe premier.

22
00:01:19,870 --> 00:01:22,160
Speaker 2: Ik kan me voorstellen dat hij het inderdaad niet heel

23
00:01:22,190 --> 00:01:23,539
Speaker 2: makkelijk heeft in de Kamer.

24
00:01:24,770 --> 00:01:27,900
Speaker 4: Nee, hij heeft het niet heel makkelijk. Want inderdaad, over

25
00:01:27,959 --> 00:01:31,660
Speaker 4: allerlei onderwerpen... wordt hem het vuur na aan de schenen gelegd,

26
00:01:31,700 --> 00:01:34,520
Speaker 4: aan de andere kant. Maar daar zal Roderick ook zeker

27
00:01:34,740 --> 00:01:37,660
Speaker 4: iets over kunnen en willen zeggen zometeen. Ik heb niet

28
00:01:37,720 --> 00:01:40,759
Speaker 4: het idee dat hij heel gespannen was... of dat hij

29
00:01:40,800 --> 00:01:43,350
Speaker 4: het heel moeilijk heeft, of dat hij niet uit zijn

30
00:01:43,390 --> 00:01:45,690
Speaker 4: woorden komt... en dat het op die manier een worsteling

31
00:01:45,709 --> 00:01:47,790
Speaker 4: voor hem is. Dat is misschien ook niet zo gek.

32
00:01:47,810 --> 00:01:51,170
Speaker 4: Het is een ervaren Kamerlid. Hij was eerder al minister

33
00:01:51,210 --> 00:01:55,570
Speaker 4: in het kabinet Rutte 4... Dus hij staat inmiddels een uur

34
00:01:55,610 --> 00:01:59,100
Speaker 4: of zeven met de lunchpauze er wel tussen... staat hij

35
00:01:59,120 --> 00:02:03,040
Speaker 4: vragen te beantwoorden. En dat gaat hem op zich goed af,

36
00:02:03,080 --> 00:02:03,710
Speaker 4: als ik het zo zie

37
00:02:03,900 --> 00:02:07,680
Speaker 2: Ja, dan heeft hij het natuurlijk ook wel met name

38
00:02:07,700 --> 00:02:10,320
Speaker 2: moeilijk gekregen... in verband met de AOW-leeftijd. Dat zagen we

39
00:02:10,360 --> 00:02:14,480
Speaker 2: al eerder in het debat over de regeringsverklaring... of het regeerakkoord.

40
00:02:14,520 --> 00:02:17,550
Speaker 2: Wat is nu de stand van zaken rondom de hele

41
00:02:17,570 --> 00:02:18,950
Speaker 2: discussie over de AOW-leeftijd...

42
00:02:20,430 --> 00:02:26,000
Speaker 4: Gisteren was er nieuws toen de SGP en de groep Markenshauer...

43
00:02:25,240 --> 00:02:29,060
Speaker 4: met elkaar goed voor tien kamerzetels met een motie kwamen.

44
00:02:29,080 --> 00:02:32,549
Speaker 4: Een motie die gesteund wordt door de coalitiepartijen... waarin de

45
00:02:32,570 --> 00:02:37,160
Speaker 4: regering verzocht wordt om die AOW-plannen... Waaronder dus die geplande

46
00:02:37,190 --> 00:02:42,540
Speaker 4: snellere verhoging van de AOW-leeftijd vanaf 2033 om die af te zwakken.

47
00:02:42,600 --> 00:02:45,860
Speaker 4: Jetten kondigde vanochtend aan het begin van het debat aan...

48
00:02:45,680 --> 00:02:49,269
Speaker 4: dat hij samen met de ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,

49
00:02:49,310 --> 00:02:52,250
Speaker 4: Hans Velbrief is dat... en de minister van Economische Zaken

50
00:02:52,270 --> 00:02:55,130
Speaker 4: en Klimaat, Herbert... dat hij ook in gesprek wil gaan

51
00:02:55,150 --> 00:02:58,570
Speaker 4: met de vakbonden. Maar vlak voordat Jetten dat deed, kwamen

52
00:02:58,590 --> 00:03:03,130
Speaker 4: de bonden zelf met een statement. Zij zeiden, net als

53
00:03:03,169 --> 00:03:06,950
Speaker 4: oppositiepartijen als GroenLinks, PvdA... en ook de PVV en de SP,

54
00:03:06,990 --> 00:03:09,989
Speaker 4: zij zeiden... nee, dat hele plan moet van tafel. En

55
00:03:10,010 --> 00:03:12,990
Speaker 4: zolang dat niet gebeurt, willen wij ook niet in gesprek

56
00:03:13,030 --> 00:03:15,710
Speaker 4: met dit kabinet. En dat gaf in het debat ook

57
00:03:15,730 --> 00:03:19,250
Speaker 4: meteen de tegenstanders van dat plan munitie. En een daarvan

58
00:03:19,290 --> 00:03:21,269
Speaker 4: is Geert Wilders van de PVV.

59
00:03:21,330 --> 00:03:24,940
Speaker 5: Wat is nou zo moeilijk... Dat hij gewoon zegt, oké,

60
00:03:24,980 --> 00:03:27,740
Speaker 5: ik haal hem van tafel. Ik vind nog steeds dat

61
00:03:27,800 --> 00:03:30,440
Speaker 5: er wat moet gebeuren. Daarvoor ga ik met ze praten,

62
00:03:30,460 --> 00:03:33,400
Speaker 5: dan komen ze ook aan tafel. Waar haal het van tafel?

63
00:03:33,419 --> 00:03:35,830
Speaker 5: Het is alleen maar ellende als u het niet doet.

64
00:03:35,890 --> 00:03:38,160
Speaker 5: Leg eens uit waarom niet, minister-president

65
00:03:38,710 --> 00:03:42,250
Speaker 6: Voorzitter, dat gesprek, de rol van het kabinet daar is

66
00:03:42,290 --> 00:03:47,070
Speaker 6: ook gewoon luisteren. naar wat die werkgevers en werknemers aan

67
00:03:47,110 --> 00:03:48,850
Speaker 6: ons meegeven. Dat is wat ik nu ook doe aan

68
00:03:48,870 --> 00:03:51,840
Speaker 6: de kant van de Kamer. Een grote meerderheid van de

69
00:03:51,860 --> 00:03:55,700
Speaker 6: Kamer vraagt straks aan het kabinet... verzakt die afspraken uit

70
00:03:55,740 --> 00:03:59,090
Speaker 6: het coalitieakkoord. Pas die afspraken aan. En daarvan sta ik

71
00:03:59,110 --> 00:04:01,350
Speaker 6: nu al twee uur aan te geven... dat het kabinet

72
00:04:01,370 --> 00:04:05,510
Speaker 6: die ruimte biedt. Dat is nogal een beweging van een coalitieakkoord...

73
00:04:04,810 --> 00:04:06,870
Speaker 6: dat een paar weken oud is. Ja, dat

74
00:04:06,930 --> 00:04:10,480
Speaker 4: is wel mooi. Velle jetten vanochtend. Ja, ik wilde nog

75
00:04:10,500 --> 00:04:12,780
Speaker 4: zeggen die toch wil uitstralen. Wij horen die kritiek en

76
00:04:12,800 --> 00:04:14,540
Speaker 4: we willen daar iets mee doen. Maar er is dus

77
00:04:14,560 --> 00:04:16,420
Speaker 4: een groot deel van de Kamer... dat daar niet zomaar

78
00:04:16,440 --> 00:04:17,940
Speaker 4: mee akkoord gaat. En de bonden dus ook niet.

79
00:04:18,080 --> 00:04:19,980
Speaker 7: Nou, en op een bepaald manier, Roderick van Grieken, doet

80
00:04:20,000 --> 00:04:24,090
Speaker 7: hij dat ook handig. Want in feite negeert hij in

81
00:04:24,110 --> 00:04:27,030
Speaker 7: zijn antwoord dat de vakbonden hebben gezegd... luister, we hadden

82
00:04:27,070 --> 00:04:30,010
Speaker 7: een deal, we hadden een pensioenakkoord... en daar komen jullie

83
00:04:30,029 --> 00:04:32,770
Speaker 7: nu eenzijdig met een ander plan voor. En wij willen

84
00:04:32,810 --> 00:04:35,460
Speaker 7: dat dat andere plan eerst van tafel gaat. Helemaal van

85
00:04:35,500 --> 00:04:37,700
Speaker 7: tafel gaat, voordat we kunnen praten. Dat is wat anders

86
00:04:37,740 --> 00:04:39,460
Speaker 7: dan dat je aan tafel gaat om te luisteren.

87
00:04:41,430 --> 00:04:44,570
Speaker 8: Ja, maar dat is precies de dunne lijn waar Rob

88
00:04:44,589 --> 00:04:47,990
Speaker 8: Jetten vandaag over moet wandelen. En ook de komende jaren.

89
00:04:48,250 --> 00:04:49,930
Speaker 8: Is dat je aan de ene kant de Kamer nodig hebt.

90
00:04:49,950 --> 00:04:52,640
Speaker 8: Dus je moet een beetje meegeven. Maar als je helemaal

91
00:04:52,660 --> 00:04:54,960
Speaker 8: iets hebt weggegeven, dan krijg je het nooit meer terug.

92
00:04:55,000 --> 00:04:58,120
Speaker 8: Dus je moet continu de balans vinden om het idee

93
00:04:58,140 --> 00:05:00,340
Speaker 8: te geven... ik neem u heel serieus en we gaan

94
00:05:00,360 --> 00:05:02,920
Speaker 8: met u door in gesprek. Zonder dat je direct in

95
00:05:02,940 --> 00:05:06,000
Speaker 8: zo'n debat, als het niet echt nodig is... direct zegt, oké,

96
00:05:06,120 --> 00:05:08,070
Speaker 8: we halen het van tafel. Want dan is het ook

97
00:05:08,110 --> 00:05:10,610
Speaker 8: echt weg. En ja, dat was een beetje zijn taak.

98
00:05:10,650 --> 00:05:13,490
Speaker 8: En vanochtend urenlang ging het over dit onderwerp. Heeft hij

99
00:05:13,500 --> 00:05:17,500
Speaker 8: dat moeten doen? En daar kwam hij uiteindelijk toch best

100
00:05:17,560 --> 00:05:19,960
Speaker 8: aardig weg. Ook omdat die oppositie een beetje verdeeld was.

101
00:05:20,120 --> 00:05:22,839
Speaker 8: Omdat het ene kamp zegt, het moet helemaal weg. En

102
00:05:22,860 --> 00:05:25,760
Speaker 8: de anderen zeggen, met die motie wordt afgezwakt. Redden we

103
00:05:25,779 --> 00:05:27,600
Speaker 8: het ook wel. Dus dat gaf hem ook wel ruimte.

104
00:05:27,640 --> 00:05:29,640
Speaker 7: Ja, maar de pijn zit er natuurlijk in dat dat

105
00:05:29,660 --> 00:05:33,659
Speaker 7: plan er in eerste plaats al ligt. Dus de kritiek

106
00:05:33,680 --> 00:05:35,800
Speaker 7: is natuurlijk, waarom hebben jullie dit nou opge... Van alle

107
00:05:35,839 --> 00:05:38,360
Speaker 7: plannen die je kon presenteren, heb je dit in het

108
00:05:38,800 --> 00:05:41,300
Speaker 7: mini-regeerakkoord gezet. Althans, in het minderheidsakkoord.

109
00:05:43,560 --> 00:05:46,080
Speaker 8: Ja, dat is de kritiek. Die komt vanuit de oppositie.

110
00:05:46,120 --> 00:05:47,740
Speaker 8: Zo zal er de komende jaren nog heel veel andere

111
00:05:47,760 --> 00:05:49,880
Speaker 8: kritiek ook komen. En waar ik dat natuurlijk met name

112
00:05:49,900 --> 00:05:52,599
Speaker 8: naar kijk, is van... joh, hoe doet hij dat dan retorisch?

113
00:05:52,620 --> 00:05:57,980
Speaker 8: En jullie stelden net de vraag aan Michiel van Gol...

114
00:05:56,620 --> 00:05:58,340
Speaker 8: hoe staat hij daar? Ja, dat is ook net hoe

115
00:05:58,360 --> 00:06:00,640
Speaker 8: je het vergelijkt. Als je kijkt naar de vorige premier,

116
00:06:00,660 --> 00:06:03,670
Speaker 8: die had in zijn eerste debat... Notabene de persoon die

117
00:06:03,690 --> 00:06:06,210
Speaker 8: hem op die plek had neergezet, Geert Wilders... die direct

118
00:06:06,230 --> 00:06:08,170
Speaker 8: tegen hem zei dat het allemaal slappe hap was.

119
00:06:08,230 --> 00:06:08,610
Speaker 2: En dan zat de

120
00:06:08,650 --> 00:06:11,300
Speaker 8: minister in zijn eigen vak boos te twitteren... over datgene

121
00:06:11,310 --> 00:06:12,560
Speaker 8: wat hij aan het vertellen was. Dus in

122
00:06:12,940 --> 00:06:13,120
Speaker 2: die

123
00:06:13,140 --> 00:06:13,760
Speaker 8: zin

124
00:06:13,779 --> 00:06:15,440
Speaker 2: kan je zeggen dat het een blok in de park is.

125
00:06:15,600 --> 00:06:18,820
Speaker 2: Er is weer orde. Maar Roderick, zie jij dan ook

126
00:06:18,860 --> 00:06:22,490
Speaker 2: wel dat er nu ook toch een andere sfeer is...

127
00:06:22,230 --> 00:06:24,550
Speaker 2: in het geheel in die plenaire zaal? Dus je hebt

128
00:06:24,610 --> 00:06:26,750
Speaker 2: en een nieuwe premier, je hebt een nieuwe vakka, een

129
00:06:26,790 --> 00:06:30,330
Speaker 2: nieuwe kamer. Is daar iets van een nieuwe politieke cultuur

130
00:06:30,350 --> 00:06:32,480
Speaker 2: te ontwaren... of zie je eigenlijk gewoon oude koek?

131
00:06:34,430 --> 00:06:36,990
Speaker 8: Kijk, cultuur verandert natuurlijk niet zomaar even in één debat.

132
00:06:37,010 --> 00:06:40,909
Speaker 8: Maar ik denk wel dat je ziet dat de persoonlijke verhoudingen...

133
00:06:40,390 --> 00:06:44,229
Speaker 8: een stuk beter zijn. En daar waarbij dat vorige kabinet

134
00:06:44,270 --> 00:06:46,800
Speaker 8: vanaf dag één... zowel in vak K, dus dat vak

135
00:06:46,820 --> 00:06:49,880
Speaker 8: waar al die ministers zaten... zag je gewoon twee dagen

136
00:06:49,940 --> 00:06:52,680
Speaker 8: lang al verbeterde gezichten. En kon je gewoon zien, dit

137
00:06:52,740 --> 00:06:56,520
Speaker 8: is niet een team. En in de Kamer stonden echt mensen...

138
00:06:56,880 --> 00:06:59,560
Speaker 8: terecht of wel onterecht, woedend al uit te halen na

139
00:06:59,580 --> 00:07:02,200
Speaker 8: dat kabinet. En nu merk je dat zowel in dat

140
00:07:02,230 --> 00:07:05,169
Speaker 8: vak A mensen er veel positiever zitten... en in de

141
00:07:05,210 --> 00:07:07,110
Speaker 8: Kamer men ook een beetje het gevoel hebben... dat valt

142
00:07:07,130 --> 00:07:09,570
Speaker 8: wat te halen. En wie weet kunnen we vier jaar,

143
00:07:09,610 --> 00:07:12,030
Speaker 8: ook al zitten we niet in de coalitie... toch dingen

144
00:07:12,050 --> 00:07:16,430
Speaker 8: voor elkaar krijgen. En je merkt dat de verhoudingen tussen

145
00:07:16,470 --> 00:07:19,690
Speaker 8: de personen... en politiek is gewoon mensenwerk... dat die op

146
00:07:19,710 --> 00:07:22,390
Speaker 8: dit moment echt een stuk beter zijn dan anderen.

147
00:07:24,730 --> 00:07:27,400
Speaker 2: Er valt hier wellicht wat te halen. We hebben het

148
00:07:27,440 --> 00:07:30,850
Speaker 2: over die AOW-leeftijd gehad. Wat zien we nog meer gebeuren?

149
00:07:30,890 --> 00:07:32,690
Speaker 2: Wat valt er nog meer te halen bij dit kabinet?

150
00:07:33,480 --> 00:07:37,360
Speaker 4: Ja, ze hebben dit debat in een aantal thema's, onderwerpen opgedeeld.

151
00:07:37,380 --> 00:07:41,180
Speaker 4: Dus de hele discussie over de AOW zat dan vanochtend

152
00:07:41,220 --> 00:07:45,870
Speaker 4: bij het blokje... wordt het dan ook wel eens genoemd, sociaal-economisch.

153
00:07:46,030 --> 00:07:51,110
Speaker 4: Daar zat bijvoorbeeld ook armoede bij. Afgelopen vrijdag kwamen er doorrekeningen.

154
00:07:51,130 --> 00:07:54,070
Speaker 4: Daaruit bleek dat in bepaalde groepen de armoede toeneemt... als

155
00:07:54,090 --> 00:07:57,090
Speaker 4: de plannen uit het coalitieakkoord één op één uitgevoerd worden...

156
00:07:57,570 --> 00:08:01,350
Speaker 4: Dat was onwenselijk, daar is verbetering nodig. Dat zei Jette ook,

157
00:08:01,390 --> 00:08:05,200
Speaker 4: daar moet dus ook een aanpassing plaatsvinden. Het ging later

158
00:08:05,240 --> 00:08:10,320
Speaker 4: vanmiddag over het blokje fysieke leefomgeving. Nou, daar valt dan

159
00:08:10,360 --> 00:08:13,820
Speaker 4: stikstof en klimaat onder. Dat verliep een stukje rustiger dan

160
00:08:13,860 --> 00:08:15,680
Speaker 4: het deel over de AOW.

161
00:08:15,700 --> 00:08:18,500
Speaker 2: Wat woonde daar eigenlijk ook onder, of niet? Fysieke leefomgeving?

162
00:08:19,760 --> 00:08:21,450
Speaker 4: Ja, uit mijn hoofd wel. Uit mijn hoofd is dat

163
00:08:21,490 --> 00:08:22,890
Speaker 4: ook de fysieke leefomgeving.

164
00:08:22,910 --> 00:08:24,670
Speaker 2: Maar daar ging het hier wel wat minder over.

165
00:08:24,890 --> 00:08:27,030
Speaker 4: Het houdt dan ook allemaal weer verband met elkaar. Dus

166
00:08:27,090 --> 00:08:30,010
Speaker 4: een van de grote ambities van dit kabinet... is om

167
00:08:30,030 --> 00:08:33,360
Speaker 4: Nederland voor eens en voor altijd van het stikslot af

168
00:08:33,380 --> 00:08:36,780
Speaker 4: te halen. En daar zei Jetten nog voor de zomer

169
00:08:36,800 --> 00:08:41,660
Speaker 4: komen er concrete maatregelen. Wel na afstemming met de betrokken partijen.

170
00:08:41,679 --> 00:08:45,380
Speaker 4: Dus ook weer samen, dat woord komt steeds terug... Er

171
00:08:45,400 --> 00:08:48,820
Speaker 4: komt weer een taskforce voor stikstof. Dus ook dat werd

172
00:08:48,860 --> 00:08:55,080
Speaker 4: aangekondigd door Jetten. We zitten nu in het blokje veiligheid...

173
00:08:54,500 --> 00:08:57,650
Speaker 4: met ook defensie, de internationale situatie. En dan krijgen we

174
00:08:57,670 --> 00:09:00,750
Speaker 4: ook nog een stuk overig. Het is al over migratie

175
00:09:00,790 --> 00:09:03,310
Speaker 4: en de asielwetten gegaan. Ook toen was er weer een

176
00:09:03,350 --> 00:09:06,230
Speaker 4: clash tussen Rob Jetten en Geert Wilders. En zo gaat

177
00:09:06,250 --> 00:09:07,630
Speaker 4: het dus alle kanten op vandaag

178
00:09:07,910 --> 00:09:12,560
Speaker 7: Wat het asielvraagstuk betreft, er zijn pittige dingen opgeschreven in

179
00:09:12,580 --> 00:09:16,280
Speaker 7: dit minderheidsakkoord. Het streven is zelfs om uiteindelijk helemaal geen

180
00:09:16,320 --> 00:09:20,280
Speaker 7: asielprocedure in Nederland te hebben. Is Jetten daar ook nog

181
00:09:20,340 --> 00:09:23,690
Speaker 7: op aangevallen of heeft men dat een beetje laten passeren?

182
00:09:24,980 --> 00:09:28,700
Speaker 4: Nou, vanuit rechts is er juist kritiek dat het allemaal

183
00:09:28,740 --> 00:09:31,239
Speaker 4: niet ver genoeg gaat. Er was net dus, ik noem

184
00:09:31,280 --> 00:09:31,660
Speaker 4: het al even

185
00:09:31,800 --> 00:09:31,900
Speaker 1: een

186
00:09:31,920 --> 00:09:37,210
Speaker 4: moment tussen Geert Wilders en premier Jetten... waarbij Wilders, ik

187
00:09:37,250 --> 00:09:41,010
Speaker 4: ga nu even paraphraseren, aanhaalde... ja, tijdens de campagne was

188
00:09:41,030 --> 00:09:44,770
Speaker 4: het rechtse Robbie en waar is rechtse Robbie gebleven? En

189
00:09:44,790 --> 00:09:47,819
Speaker 4: dan ging het ook nog over de asielwetten, oorspronkelijk van

190
00:09:47,840 --> 00:09:51,140
Speaker 4: minister Faber... Die liggen in de Eerste Kamer, worden daar

191
00:09:51,179 --> 00:09:55,040
Speaker 4: in april behandeld. In het coalitieakkoord staat... als die wetten

192
00:09:55,059 --> 00:09:58,330
Speaker 4: worden aangenomen, dan zal dit kabinet dat uitvoeren. Maar het

193
00:09:58,370 --> 00:10:01,190
Speaker 4: is ook zo dat D66 er in de Tweede Kamer

194
00:10:01,210 --> 00:10:03,890
Speaker 4: tegen heeft gestemd... en dat mogelijk in de Eerste Kamer

195
00:10:03,929 --> 00:10:06,570
Speaker 4: ook gaat doen. Dus ook dat was weer voer voor

196
00:10:06,610 --> 00:10:08,400
Speaker 4: discussie tussen Wilders en Jetten

197
00:10:09,150 --> 00:10:13,579
Speaker 7: Roderick van Grieken, D66-raadslid te Hilversum. Heeft Jetten het moeilijk

198
00:10:13,620 --> 00:10:15,480
Speaker 7: of gaat het er makkelijk af? Nee, je bent natuurlijk

199
00:10:15,500 --> 00:10:18,770
Speaker 7: ook debatspecialist, dat zeg ik er even bij. En D66'er,

200
00:10:18,990 --> 00:10:21,370
Speaker 7: dat moeten we ook niet vergeten. Dat

201
00:10:21,550 --> 00:10:23,530
Speaker 8: noemde hij al even. Ik ben hier al even goed geframed.

202
00:10:24,200 --> 00:10:24,340
Speaker 3: We

203
00:10:24,480 --> 00:10:28,580
Speaker 8: zijn alert. Alles wat ik nu ga zeggen is al verdacht.

204
00:10:28,740 --> 00:10:29,420
Speaker 8: Transparant

205
00:10:29,460 --> 00:10:29,640
Speaker 4: zijn

206
00:10:29,660 --> 00:10:32,500
Speaker 8: we, toch? Ja, precies. Ik sluit me eigenlijk een beetje

207
00:10:32,540 --> 00:10:36,830
Speaker 8: aan bij wat Michiel in het begin al zei. Wat

208
00:10:36,850 --> 00:10:38,330
Speaker 8: je bij Jetten wel ziet, is dat hij gewoon al

209
00:10:38,370 --> 00:10:41,750
Speaker 8: lang meeloopt. Dus die zit goed in zijn dossiers... En

210
00:10:41,790 --> 00:10:44,210
Speaker 8: die weet een beetje hoe de dynamiek van zo'n debat werkt.

211
00:10:44,270 --> 00:10:46,750
Speaker 8: En dat helpt gewoon enorm als je daar voor het

212
00:10:46,770 --> 00:10:49,910
Speaker 8: eerst in staat. Als je dat vergelijkt met eigenlijk bijna

213
00:10:49,929 --> 00:10:53,679
Speaker 8: een onmogelijke taak... van zijn voorganger Dick Schoof, die nog

214
00:10:53,740 --> 00:10:55,980
Speaker 8: nooit zo'n debat gedaan had. Je zit gewoon niet goed

215
00:10:56,020 --> 00:10:59,280
Speaker 8: in al die onderwerpen. Dat was bijvoorbeeld al bijna onmogelijk.

216
00:10:59,420 --> 00:11:01,780
Speaker 7: Maar ik wil het eigenlijk vergelijken met de periode daarvoor.

217
00:11:01,800 --> 00:11:04,830
Speaker 7: Want Dick Schoof en dat chaotische kabinet... dat is ook

218
00:11:04,870 --> 00:11:09,850
Speaker 7: wel heel moeilijk vergelijkingsmateriaal. Maar daarvoor hadden we natuurlijk Rutte.

219
00:11:09,929 --> 00:11:13,250
Speaker 7: En er is wel gezegd... Jette probeert een beetje die

220
00:11:13,290 --> 00:11:16,230
Speaker 7: stijl van Rutte te kopiëren. Nou hoor ik hem wel

221
00:11:16,270 --> 00:11:19,890
Speaker 7: vaak dezelfde antwoorden geven. Dus een paar keer dezelfde antwoorden.

222
00:11:19,910 --> 00:11:21,679
Speaker 7: Dan hoopt hij dat het onderwerp voorbij gaat. Dat is

223
00:11:21,700 --> 00:11:23,260
Speaker 7: niet helemaal hetzelfde als wat Rutte deed.

224
00:11:25,050 --> 00:11:27,080
Speaker 8: Nee, maar ik zou het nooit adviseren om de stijl

225
00:11:27,100 --> 00:11:29,580
Speaker 8: van Rutte te kopiëren. Want je zal echt altijd het

226
00:11:29,620 --> 00:11:31,380
Speaker 8: op je eigen manier moeten doen. Je kan het echt

227
00:11:31,400 --> 00:11:34,180
Speaker 8: wel goed vergelijken met topsport. En er is maar één

228
00:11:34,200 --> 00:11:35,980
Speaker 8: manier hoe je dit kan doen. En dat is gewoon

229
00:11:36,040 --> 00:11:38,540
Speaker 8: op jouw eigen techniek en wat bij jou past. En

230
00:11:38,580 --> 00:11:43,400
Speaker 8: ik denk bij Rutte, dat in mijn beleving rhetorisch gezien...

231
00:11:43,220 --> 00:11:46,320
Speaker 8: is dat echt wel de ongekroonde koning in dit land...

232
00:11:46,059 --> 00:11:48,520
Speaker 8: op het gebied van dit soort debatten. Dat was echt

233
00:11:48,540 --> 00:11:52,000
Speaker 8: de buitencategorie hoe groot de druk ook was... daarmee om

234
00:11:52,040 --> 00:11:54,280
Speaker 8: kon gaan. Nou, ik denk in dit debat is die

235
00:11:54,300 --> 00:11:56,570
Speaker 8: druk op Jette nog niet zo groot geweest. Hij heeft

236
00:11:56,590 --> 00:12:00,130
Speaker 8: best aanvallen gehad, maar daar is hij prima uitgekomen. Maar

237
00:12:00,170 --> 00:12:01,910
Speaker 8: of hij in de toekomst in staat zal zijn... als

238
00:12:01,950 --> 00:12:04,069
Speaker 8: het vuur echt aan de schenen wordt gelegd... om dat

239
00:12:04,090 --> 00:12:08,000
Speaker 8: dan op datzelfde niveau als Rutte te doen... ik denk

240
00:12:08,020 --> 00:12:09,059
Speaker 8: dat het eigenlijk bijna onmogelijk

241
00:12:09,080 --> 00:12:12,620
Speaker 2: is. Dit had Rutte natuurlijk ook niet toen hij net

242
00:12:12,640 --> 00:12:15,040
Speaker 2: premier was. Toen was hij ook een soort broekie dat

243
00:12:15,059 --> 00:12:16,380
Speaker 2: net begon. Ik

244
00:12:16,400 --> 00:12:20,710
Speaker 8: heb, zoals jullie misschien nog weten... heb ik jarenlang hier

245
00:12:20,730 --> 00:12:27,550
Speaker 8: bij de Algemene Politieke Beschouwingen... tussen 2008 en 2021 de debatsprijs uitgereikt.

246
00:12:27,790 --> 00:12:30,500
Speaker 8: En ik kan jullie vertellen, in 2010 won Rutte hem in

247
00:12:30,550 --> 00:12:31,790
Speaker 8: één keer. Ongelooflijk

248
00:12:32,300 --> 00:12:34,400
Speaker 2: Toch wel

249
00:12:35,559 --> 00:12:37,980
Speaker 8: Hij was die jaren daarvoor. Toen moest hij even...

250
00:12:38,460 --> 00:12:39,380
Speaker 2: Toen met die hele

251
00:12:39,640 --> 00:12:41,380
Speaker 8: machtsstrijd met Rita Verdonk, dat

252
00:12:41,559 --> 00:12:41,780
Speaker 2: hele

253
00:12:41,820 --> 00:12:44,420
Speaker 8: verhaal. En dat zijn in mijn analyse altijd de beste politici.

254
00:12:44,440 --> 00:12:46,730
Speaker 8: Uiteindelijk zijn datgenen die ooit een keer de politieke dood

255
00:12:46,770 --> 00:12:48,650
Speaker 8: in de ogen hebben gekeken. Die echt door het putje

256
00:12:48,690 --> 00:12:51,470
Speaker 8: zijn getrokken. Dat niemand er meer in ze geloofde. Als

257
00:12:51,490 --> 00:12:54,810
Speaker 8: je dat overleeft en dan weet je daarna... heb je

258
00:12:54,850 --> 00:12:58,590
Speaker 8: een hardheid ontwikkeld die je heel goed maakt in de

259
00:12:58,610 --> 00:12:59,130
Speaker 8: jaren daarna.

260
00:12:59,170 --> 00:13:02,960
Speaker 7: Dat heeft Jette nog niet natuurlijk, hè? Wel, D66 krimpt

261
00:13:02,980 --> 00:13:05,220
Speaker 7: wel eens heel erg, dat heeft hij ook allemaal wel meegemaakt.

262
00:13:05,260 --> 00:13:08,340
Speaker 7: Maar niet inderdaad zo heftig als dit. Hij heeft

263
00:13:08,360 --> 00:13:11,380
Speaker 8: het in het klein meegemaakt, met zijn robot-herten natuurlijk. Dat

264
00:13:11,420 --> 00:13:13,240
Speaker 8: was pittig. Hij heeft natuurlijk ook op enig moment een

265
00:13:13,260 --> 00:13:16,880
Speaker 8: stapje terug gedaan voor Sigrid Kaag. En eigenlijk ging hij

266
00:13:16,900 --> 00:13:18,500
Speaker 8: pas weer groeien op het moment dat hij minister van

267
00:13:18,540 --> 00:13:20,760
Speaker 8: Klimaat werd. En vriend en vijand zei dat hij dat

268
00:13:20,820 --> 00:13:26,620
Speaker 8: hele ingewikkelde dossier heel goed gedaan heeft. Dus hij loopt

269
00:13:26,640 --> 00:13:28,660
Speaker 8: al een tijd mee en heeft natuurlijk wel... van verschillende

270
00:13:28,679 --> 00:13:31,070
Speaker 8: kanten de wind gehad. Maar niet zo heftig als Rutte

271
00:13:31,090 --> 00:13:31,370
Speaker 8: in het begin

272
00:13:31,390 --> 00:13:31,750
Speaker 2: van zijn

273
00:13:31,770 --> 00:13:32,140
Speaker 8: carrière

274
00:13:32,530 --> 00:13:34,609
Speaker 2: Roderick, nou jij er toch bent en een beetje kijkt

275
00:13:34,630 --> 00:13:36,370
Speaker 2: naar performance... ben ik nog wel even benieuwd wat jij

276
00:13:36,390 --> 00:13:39,850
Speaker 2: van Henk Vermeer vindt... de nieuwe BBB-fractieleider, en natuurlijk ook

277
00:13:39,870 --> 00:13:42,650
Speaker 2: van Ruben Brekelmans... die de positie van Jasilgus heeft overgenomen

278
00:13:42,670 --> 00:13:43,090
Speaker 2: bij de VVD.

279
00:13:44,880 --> 00:13:47,679
Speaker 8: Ik vond Ruben Brekelmans, die zien we natuurlijk vandaag niet zoveel.

280
00:13:49,710 --> 00:13:52,130
Speaker 8: Maar gisteren kreeg hij natuurlijk het vuur aan de schenen.

281
00:13:52,190 --> 00:13:55,910
Speaker 8: Ik vond dat hij dat ook goed deed. Heel rustig,

282
00:13:55,950 --> 00:13:58,630
Speaker 8: heel gedegen. Misschien een beetje saaig af en toe. Maar

283
00:13:58,650 --> 00:14:01,250
Speaker 8: kwam op geen enkel moment in de problemen. En straalt

284
00:14:01,270 --> 00:14:05,400
Speaker 8: ook een soort zelfverzekerdheid uit. En een rust uit. Die

285
00:14:05,420 --> 00:14:07,860
Speaker 8: nog los van wat je zegt ook heel goed werkt.

286
00:14:07,920 --> 00:14:11,110
Speaker 8: Als mensen gewoon jouw mimiek zien... We weten natuurlijk niet

287
00:14:11,120 --> 00:14:13,910
Speaker 8: wat er binnen bij hem gebeurt... maar qua mimiek, hoe

288
00:14:13,929 --> 00:14:16,510
Speaker 8: hij er staat... heb je op geen enkel moment het

289
00:14:16,550 --> 00:14:19,470
Speaker 8: gevoel dat hij het ingewikkeld vindt. Dus daar ging het

290
00:14:19,510 --> 00:14:24,110
Speaker 8: heel goed. Henk Vermeer, die is natuurlijk ook wel iets

291
00:14:24,130 --> 00:14:25,590
Speaker 8: te lang al in de Kamer... maar zit er nu

292
00:14:25,630 --> 00:14:28,610
Speaker 8: als fractievoorzitter ook... Die vond ik het gisteren echt wel

293
00:14:28,630 --> 00:14:32,140
Speaker 8: moeilijk hebben. Met name bij het plaatsen van interrupties. Dat

294
00:14:32,180 --> 00:14:35,580
Speaker 8: is echt wel een vak apart. Om goede, korte, scherpe

295
00:14:35,600 --> 00:14:40,020
Speaker 8: vragen te stellen. Die haalden echt vaak in een interruptie

296
00:14:40,040 --> 00:14:42,190
Speaker 8: van een minuut... drie dossiers door elkaar

297
00:14:42,580 --> 00:14:42,680
Speaker 1: En

298
00:14:42,700 --> 00:14:45,000
Speaker 8: dan uiteindelijk als die bij de vraag kwam, dacht je... goh,

299
00:14:45,020 --> 00:14:47,650
Speaker 8: hoe zit het? Maar als ik heel eerlijk ben... degene

300
00:14:47,670 --> 00:14:49,830
Speaker 8: die die opgevolgd heeft, had daar ook een handje van. Ja.

301
00:14:50,530 --> 00:14:53,390
Speaker 8: Dus binnen de BBB valt daar nog wat terrein te winnen.

302
00:14:53,450 --> 00:14:56,430
Speaker 2: Nou, en over de BBB gesproken, Michiel... daar is nog

303
00:14:56,470 --> 00:14:59,750
Speaker 2: wel echt nog steeds die ruzie gaande... tussen Mona Keijzer

304
00:14:59,790 --> 00:15:01,450
Speaker 2: en de BBB,

305
00:15:01,510 --> 00:15:06,470
Speaker 4: hè? Ja, in die zin, Mona Keijzer is weg bij BBB.

306
00:15:06,490 --> 00:15:08,930
Speaker 4: Het blijft toch ook wel fascinerend hoe snel het in

307
00:15:08,970 --> 00:15:12,010
Speaker 4: Den Haag allemaal kan gaan. Mona Keijzer was maandagochtend nog

308
00:15:12,120 --> 00:15:20,340
Speaker 4: woonminister en vicepremier... namens die partij. Inmiddels is zij onafhankelijk kamerlid... Dinsdag, eergisteren,

309
00:15:20,360 --> 00:15:24,400
Speaker 4: waren er stevige verwijten vanuit Henk Vermeer... die aan de

310
00:15:24,440 --> 00:15:28,660
Speaker 4: pers vertelde dat Keizer tientallen keren gedreigd zou hebben... al

311
00:15:28,700 --> 00:15:31,290
Speaker 4: om op te stappen. Ze zou in het geniep met

312
00:15:31,350 --> 00:15:35,550
Speaker 4: Gidi Marcuszouwer hebben gepraat. En allemaal met op de achtergrond

313
00:15:35,590 --> 00:15:39,330
Speaker 4: de kwestie... wie zou Caroline van der Plassen gaan opvolgen...

314
00:15:38,930 --> 00:15:41,970
Speaker 4: op het moment dat zij een stap terug deed als partijleider.

315
00:15:42,130 --> 00:15:45,200
Speaker 4: Uiteindelijk is dat dus Henk Vermeer geworden en Mona Keizer niet...

316
00:15:45,560 --> 00:15:50,760
Speaker 4: En over al die beschuldigingen die er dinsdag door Vermeer...

317
00:15:49,800 --> 00:15:52,740
Speaker 4: over haar werden gezegd, zei zij tegen collega Floor Doppen

318
00:15:52,760 --> 00:15:53,170
Speaker 4: dit

319
00:15:53,600 --> 00:15:56,820
Speaker 1: Ze hebben een aantal dingen over mij gezegd... die binnen

320
00:15:56,880 --> 00:16:00,989
Speaker 1: enkele uren weersproken worden. Ik heb zelf... Is dit er

321
00:16:01,010 --> 00:16:03,170
Speaker 1: daar eentje van? Dit is er daar eentje van. Ik

322
00:16:03,210 --> 00:16:06,050
Speaker 1: heb zelf sinds die vrijdag de 13e meerdere keren tegen

323
00:16:06,090 --> 00:16:11,630
Speaker 1: ze gezegd... weten jullie dit nou zeker? Is dit nu wijsheid?

324
00:16:11,970 --> 00:16:14,420
Speaker 4: Al dus Mona Keijzer, die vandaag dus weer voor het

325
00:16:14,460 --> 00:16:16,660
Speaker 4: eerst in Den Haag was... en verder nog zei dat

326
00:16:16,700 --> 00:16:18,480
Speaker 4: ze op dit moment niet van plan is... om zich

327
00:16:18,500 --> 00:16:19,900
Speaker 4: weer bij een andere partij

328
00:16:19,920 --> 00:16:20,450
Speaker 2: aan te sluiten

329
00:16:20,740 --> 00:16:22,050
Speaker 4: zoals hier en daar werd

330
00:16:22,070 --> 00:16:22,340
Speaker 2: gesuggereerd

331
00:16:22,630 --> 00:16:23,740
Speaker 4: Maar is dus niet aan de orde, zegt zij

332
00:16:23,830 --> 00:16:27,330
Speaker 2: Maar zit zij nou nog in de Kamer naast BBB?

333
00:16:28,530 --> 00:16:33,280
Speaker 4: Op het stoeltje. Ja, daar moet nog een discussie over

334
00:16:33,300 --> 00:16:34,100
Speaker 4: gevoerd worden. Dit gaat

335
00:16:34,160 --> 00:16:36,040
Speaker 2: allemaal zo snel. Het lijkt me niet goed. Het lijkt

336
00:16:36,060 --> 00:16:36,140
Speaker 2: me

337
00:16:36,160 --> 00:16:39,390
Speaker 4: niet slim. Op dit moment zitten ze nog naast elkaar inderdaad.

338
00:16:39,410 --> 00:16:42,050
Speaker 4: Dus dat is een beetje ongemakkelijk. Sociaal onveilig.

339
00:16:42,070 --> 00:16:45,420
Speaker 2: Dank jullie wel. Michiel Jurriens en Roderick van Grieken oprichter...

340
00:16:45,000 --> 00:16:46,580
Speaker 2: en directeur van het Nederlands Debatinstituut.